Mark Rutte, red Europa – met hart en ziel
Het was prehistorie in Mark Rutte-tijd, een jaar of drie geleden. De liberale leider was nog herstellende van de Verdonk-episode. Op zoek naar een wervend verhaal voor de VVD vond hij inspiratie in het boek van de Amerikaanse psycholoog Drew Westen, The Political Brain. Rutte kocht een stapeltje en gaf het boek aan vrienden en bekenden.
Westen schudde Democraten in de VS destijds wakker: redelijke kritiek op George W. Bush zet geen zoden aan de dijk, laat eerst zien wie je bent en waar je hart ligt, win emotioneel vertrouwen, pas daarna kan je kiezers overtuigen van moeilijke dingen. Obama was daarin een natuurtalent. Mede gevoed door deze lessen kwam, verleidde en overwon hij. En zit nu bijna aan de grond na een gekmakend gevecht met rabiaat Republikanisme.
Mark Rutte deelt Drew Westen niet meer uit, maar zijn vroege bewondering voor dit handboek serieus charismatisch leiderschap zegt veel over de politicus die Mark Rutte wilde zijn, over zijn on-Nederlandse succes tot nu toe. En minstens even veel over de staatsman die hij kan worden. Die hij moet worden. De crisis is er naar. Fris-en-spontaan-zijn slijt snel. Eerlijk zijn en nog beter presenteren is lang niet voldoende.
Terwijl Europa met de dag dichter naar de afgrond glijdt moest de minister-president deze week de even van vakantie teruggekeerde Tweede Kamer uitleggen hoe hij na de Eurotop van 21 juli de Nederlandse bijdrage aan de redding van Griekenland 50 miljard te laag had benoemd. In gewone omstandigheden een terecht debat, over luttele miljoenen wordt wel sneller en driftiger vergaderd.
Maar het zijn geen gewone tijden. Als de euro uit elkaar spat, verliest iedere bank, iedere overheid, iedere burger met een pensioen of een spaarrekening bakken met geld. Als gebrek aan Europese daadkracht tien jaar stagnatie oplevert, doemt een werklozencontinent op met voor iedere lidstaat zijn eigen Tottenham en Hackney, grauwe winkelstraten met proletarisch winkelen in de oneven jaren.
Angela Merkel en Nicolas Sarkozy kwamen dinsdag bij elkaar om de aanzwellende crisis te bezweren, maar zij konden elkaar niet bevrijden van hun nationale remmingen. Hun Europese to-do-lijstje bracht amper een dag hoop. Daarna zag iedereen dat de twee meest prominente zondaars tegen het Stabiliteits- en Groeipact nog steeds geen objectieve sancties aandurven. De beurzen klapten verder in, sommige Europese banken lijken weer zo krap te zitten dat de door Merkozy geopperde transactiebelasting op z’n zachtst ontijdig lijkt.
Het debat in de Tweede Kamer ontlokte minister-president Rutte wel excuses, maar steeds dezelfde en niet de goede. Onhandig rekenvoorbeeld gekozen. Zult u het niet meer doen? Nee, ik zal voortaan helder communiceren. Hij had zijn verontschuldigingen beter kunnen aanbieden voor het feit dat hij nog steeds acteert in het verlengde van Gerrit Zalms ‘Mijn Geld Terug’, de eurosceptische sirenenzang die Nederland de laatste tien jaar tot een irrelevante Europaspeler heeft gemaakt. Zonder dat het ons iets heeft opgeleverd.
De Kamer kwam woensdag dichter bij de werkelijke crisis dan een dag eerder met communicatie-gepraat. In navolging van CDA-fractievoorzitter Van Haersma Buma, die in de Volkskrant pleitte voor een Europese Begrotingsautoriteit, richtte het debat zich meer op de vraag: wat doen we aan de noodtoestand? Het Nederlandse parlement leek zich aan de werkelijkheid te wijden. Maar daar was al snel een vluchtroute: hoeveel soevereiniteit dragen we nu weer over aan een Europese instantie?
We dragen niks over, stelde de minister-president gerust, dat is al gebeurd bij de invoering van het Groei- en Stabiliteitspact. Alleen wordt het sanctiesysteem nu ‘ingevuld’. Overdragen van bevoegdheden aan ‘Europa’ is even radioactief als ‘meer geld naar de Grieken’. Met dank aan de PVV. Niet alleen het kabinet is daar fel op. Ook SP en PvdA staan wat dat betreft op scherp.
Opnieuw strooide men zich gezellig zand in de ogen. De vraag is niet of er nog een onsje extra autonomie wordt overgedragen aan Europa. Nederland heeft al vrijwel geen economische autonomie meer. Globalisering en de ontwikkeling van de Europese Unie als samen-sterk-antwoord hebben Nederland tot onderdeel van een groot en onoverzichtelijk geheel gemaakt. Een constructie die nu wankelt door eerdere constructiefouten.
Als één van de zes oprichters waren we al zo klein dat we alleen via zeer bekwame Europese spelers een partijtje konden meeblazen. Te midden van 27 lidstaten klinkt het Nederlandse geluid zwakker. Wie ook nog wantrouwig mokt en pruilt wordt helemaal niet meer gehoord.
De echte vraag is of en hoe Nederland nog enige invloed kan uitoefenen. De ontwikkelingen voltrekken zich grotendeels buiten ons om, maar bepalen wel ons lot. Als Europa uit elkaar valt wordt Nederland niet opeens zelfstandig. Wie dat suggereert is naïef of misleidt het volk. Als we weer ‘op onszelf’ in de wereld staan wordt Nederland pas goed afhankelijk van Berlijn, met onze Dutchmark, maar zonder stemrecht.
In het Kamerdebat van deze week suste een ruime meerderheid zichzelf in slaap met een illusie van nationale soevereiniteit. Beeldvorming die voorbij gaat aan de feiten. Alleen D66 en voorzichtig de CDA-fractie na de coming-out van Van Haersma Buma, trachtten zich met het werkelijke Europa bezig te houden. PvdA-leider Cohen voelde Rutte op dat front wel aan de tand maar hij wist bij de premier geen centimeter extra erkenning van de realiteit te verzilveren.
Wat zich al tien jaar wreekt is dat de hele naoorlogse opbouw van het verenigd Europa is voorgesteld als een onontkoombaar veiligheidsproject met economische en juridische middelen. Zo is ook de te snelle uitbreiding met de ex-Sovjetstaten erdoor gerommeld. Ook de instelling en uitbouw van het Europese Parlement heeft nog niet de noodzakelijke politisering gebracht.
De vraag die nu acuut aan de orde is gaat niet over meer of minder Europa. Een discussie over meer of minder wereld heeft ook niet zo veel zin. Nederland is deel van een onvolmaakt Europa. Wat dreigt is een steeds kaler Europa, met alleen een gemeenschappelijke markt. Terwijl een belangrijk kenmerk en de meerwaarde van Europa vergeleken bij veel andere delen van de wereld is dat hier vormen van gemeenschapszin op supranationaal niveau gestalte hebben gekregen. Kort gezegd, het Rijnlands Model.
Europa is in de Nederlandse politiek na het negatieve referendum angstig verder gedepolitiseerd. Het gaat nergens over, het mag niet meer kosten, we blijven baas in eigen tuintje. Terwijl de werkelijke strijd zou moeten gaan over de vraag hoe de ons bekende vormen van Europese beschaving in alle lidstaten zijn te realiseren, en welke solidariteit tussen rijkere en armere landen is op te brengen. Dat alles in een wereld waarin anderen sneller groeien – vaak zonder al die sociale verworvenheden.
Het gaat bij het echte Europa ook over huisvesting, gezondheidszorg, non-discriminatie, rechtsgelijkheid, onderwijs voor iedereen, een vangnet voor onverzekerbaar onheil, cultuur als essentieel onderdeel van mens-zijn. Allemaal schone zaken die we als standaardrechten beschouwen, maar die in een tot markt gereduceerde Europese Unie buiten de boot dreigen te vallen. De ontwikkeling in die richting is duidelijk te zien aan het kabinet-Rutte met zijn nadruk op 18 miljard bezuinigen, weer of geen weer.
Het kabinet kon woensdag weer overleven dankzij het verantwoordelijkheidsbesef van PvdA, D66 en GroenLinks. Ondanks het honend provincialisme van lat-partner PVV. Naarmate de Europese crisisagenda de aandacht van het kabinet permanenter opeist, zal de gedoogconstructie van VVD, CDA en PVV meer worden ontmaskerd als politiek gemakvoer – lekker op de bank voor de buis. Terwijl buiten de boel in de fik staat.
Mark Rutte heeft eigenlijk geen keus. Hij zal moeten uitgroeien tot erfopvolger van mensen als Beijen, Kohnstamm, Mansholt, Wellenstein – uit pure noodzaak. Hij zal moeten uitleggen dat Europa geen optie is, maar ons woongebouw. Willen we over vaste lasten en groot onderhoud meepraten dan hoeven we niet onkritisch alles uit Brussel te omhelzen. Wel moeten we als de hazen weer gaan meedoen zonder in iedere bijzin het geheel verdacht te maken.
Als Rutte met zijn hart en zijn hoofd die werkelijkheid vormgeeft, met Drew Westen onder handbereik, zal in eigen land een meerderheid de logica ervan inzien. Dan heeft hij de rugdekking om Nederland in Europa weer een rol van bouwer en bemiddelaar te bezorgen. Het vergt de kracht en het uithoudingsvermogen van Hercules. Bij iedere bocht in de weg zal een veelkoppig monster hem opwachten. Jaren binnenlandse hoon en buitenlandse halfhartigheden zijn niet een, twee, drie weg gepoetst.
Europa moet niet langer worden ontlopen maar middelpunt worden van het politiek debat. Politisering is geen vies maar een gezond democratisch begrip. Er zijn grote keuzes te maken. Daarover moet het gaan, zowel in het nationale als het Europese parlement. Misschien groeien Mark Rutte en Maxime Verhagen vrij snel toe naar een nieuw gedoogakkoord. Dit keer met de partijen die mee willen bouwen aan de Europese realiteit van Nederland. Partijen die niet op de slang gaan staan terwijl de Akropolisbrand wordt geblust.
zondag 21 augustus 2011, 16:55 uur
Toen Chavannes dit verhaal schreef wist hij nog niet dat volgens de nieuwste peilingen van Maurice de Hond de PVV de VVD bijna heeft ingehaald, en dat de andere Euroscepticus, de SP het ook goed doet in de peilingen.
Overal worstelen (nog steeds) leidende politici met de vraag wat ze aan moeten met de beeldvorming die schrikbarend effectief door oneerlijke populisten wordt ingestoken. Hoe kun je “staatsman” zijn in een wereld waarin de rationele werkelijkheid zowat wordt overvleugeld door de virtuele werkelijkheid van populisten?
We hebben hier duidelijk te maken met een communicatieprobleem. En dat zou de journalistiek zich ook moeten aantrekken. Die zou “part of the solution” kunnen zijn, maar ik vrees dat zij “part of the problem” is, want media worden op aantallen lezers en kijkers afgerekend, en niet op het waarheidsgehalte van hun verhalen. Zelfs De Kwaliteitskrant Van Nederland.
zondag 21 augustus 2011, 17:53 uur
Wie heeft er schuld aan de huidige situatie?. Een nutteloze vraag.
Wie moet er iets aan doen? Eén man? Nutteloze gedachte.
De burgers van Europa, hebben teveel níet gedaan,maar moeten nu kiezen, liefst op basis van eenduidige feiten.
Politiek moet er een gevecht ontstaan tussen het Europees parlement en de parlementen van de lidstaten. Want de uiteindelijke politieke beslissingen moeten in Brussel genomen worden.
En de Europese ´president´ zal het stuwmeer aan hoog opgeleide maar ´ongewenste kinderen´ aan zijn zijde moeten zien te krijgen.
Deze potentiële ´lost generation´, zal grote offers moeten brengen, in de bittere wereldwijde concurrentiestrijd, waarvan wij thans in de vooravond leven.
Wereldwijd zal de rekensom ” Academische/HBO titel x twee,drie,vier, keer modaal x aantal afgestudeerden” niet langer gehanteerd kunnen worden. Uit deze som komt geen navenant economische nut en de overheidsparaplu´s zijn binnengehaald voor de komende 10 jaar.
Het probleem van deze rekensom zal met een ´Drew Westen sausje´ niet beter gaan smaken. Een nuchtere overdracht van de boodschap, zal ons misschien op het randje van grootscheepse wanordelijkheden brengen, maar er is helaas geen alternatief meer voorhanden.
zondag 21 augustus 2011, 18:41 uur
Ik denk dat veel mensen liever tien jaar stagnatie ondergaan dan nog tien jaar EU.
Wat de mensen nu wordt voorgehouden is: ‘ja, de gedwongen centralisatie en de euro hebben er toe geleid dat Europese landen niet langer zelfstandig een crisis kunnen bezweren door het manipuleren van hun eigen munteenheid of het invoeren/opheffen van tarieven etc. en dus worden we allemaal meegezogen door de idioterie en hebzucht van Zuid-Europese politici, maar we gaan dit oplossen met meer centralisatie en meer euro!’
We hebben de brug in de brand gestoken dus nu is er geen weg meer terug! Ik denk niet dat mensen daar nog in trappen.
You can fool some people all of the time. You can even fool all people some of the time, but you can’t fool all of the people all of the time.
Niet dat de EU nog tien jaar te gaan heeft denk ik. Als het project deze maand niet uit elkaar valt dan wel de volgende, of anders binnenkort.
Ik zou me er niet al te veel zorgen om maken. Mensen hebben nog verstand genoeg om Noorse of Zwitserse kronen te kopen of goud en zilver. Het poppen van de euro betekent slechts dat een hele hoop ‘fiat-kapitaal’ gaat verdampen. Daar zullen mensen zich aan moeten aanpassen, maar het is niet zo dat we alles zullen verliezen en dat ‘het licht uitgaat’ zoals men beweerde tijdens het referendum over de grondwet.
zondag 21 augustus 2011, 22:46 uur
Om bij de laatste zin te beginnen:ooit waren er drie”Kwaliteitskranten”.Is er nu nog één over?
De vraag stellen is hem beantwoorden!
In “NRC/De VolksTrouw” is het tegenwoordig moeizaam zoeken naar gedegen commentaar.Gelukkig is Marc Chavannes nog niet met permanent recés gegaan!(Wat ik even dacht)
Jaja,het is me wat! De USA is failliet(al is op het hoogste IMF/DSK-niveau afgesproken”praten over deze niet goed!”).
Europa wankelt;Brussel,ooit broedstoof van Hoge Idealen,nu centrum van lage Finse praktijken!
Ik vraag me toch af of we niet beter terug kunnen naar grootvaders’Europa van vóór de Tweede Wereldoorlog,een groot aantal kleine landen,die inmiddels geleerd hebben onderling géén oorlog meer te voeren?
Men had toen de Gouden Standaard, in 1933 met één dag vóórkennis van H.M.Wilhelmina, verlaten..,de Zilveren Gulden,idem in 1967 vernikkeld..
Onder leiding van de USA werd na 1971(NIXON) een wereld-orgie van intrinsiek waardeloos papiergeld over de wereld uitgestort,zodat alle oorlogen moeiteloos gefinancierd konden worden.
Deze financiële boemerang daalt nu op ons neer als triljoenenschuld in US Dollars en is de OORZAAK van de Eurocrisis!
Ons wacht een decennium van sappelen dankzij de FED en de daaraan geketennde banken in Europa.
Laten we Europa weer saneren:klein is mooi en goed. Monaco,Liechtenstein varen wél!
Zweden,Noorwegen,Zwitserland doen het prima!
Groot is lelijk,de Brusselse monstergebouwen zijn wanstaltig.
Van Rompuy is NIET de messias,Rutte ook niet,al kan hij ALLES uitleggen!
Sorry dat ik me zo laat gaan,maar het IS toch erg!
zondag 21 augustus 2011, 23:39 uur
Rutte zou een echt staatsman zijn, als hij Nederland uit de EU loodst, of in ieder geval een aanzet daartoe geeft.
Voorwaar, geen geringe opgave.
maandag 22 augustus 2011, 10:03 uur
Stond er niet geschreven dat de geschiedenis zich tot het einde der dagen zou herhalen?
Ik deed decennia lang onderzoek naar culturen, die altijd aan het einde hunner dagen zwelgden in rijkdom om daarna hun hegemonie te zien verdwijnen.
Is dat niet als de gezelgde “Hoogmoed komt voor de val”.
Al 1,5 jaar geleden schreef ik over de toekomst van het Euro-imperium, maar helaas was dit tegen dovemansoren verhaald.
http://siegfriedbokarchief.blogspot.com/2011/02/gaat-de-euro-eerder-vallen-dan-de.html
maandag 22 augustus 2011, 11:22 uur
Uitstekend artikel, mooi geschreven ook, de goede metaforen op de juiste plek. Ik hoop dat Rutte het leest. De illusie dat er zoiets bestaat als een Europaloos Nederland, is te grotesk voor woorden. Er is dan ook niemand die er een concrete invulling aan kan geven. Het blijft bij nee zeggen op grond van noties als statelijke soevereiniteit, die allang hun reële politieke waarde hebben verloren. Op de brandslang staan dus. We zijn wel soeverein, op alle gebieden die niet volledig samenhangen met andere staten. Economie, recht, milieu, zelfs zorg en onderwijs zijn, met of zonder Europa, met duizend draden verbonden met de buitenlanden. Dan ook graag invloed, anders verspeel je je eigen betekenis, maak je jezelf irrelevant.
Ik wens iedere euroscepticus toe dat hij serieus doordenkt over de vraag hoe we er in deze geglobaliseerde wereld voor staan, economisch en politiek, zonder Europa.
maandag 22 augustus 2011, 14:54 uur
Meneer Rutte doet niets zonder de consignes van het niet gemandateerde regeringshoofd.
maandag 22 augustus 2011, 16:26 uur
Europe, to big to fail?
maandag 22 augustus 2011, 20:32 uur
Blij dat de heer Chavannes er weer is en dat we ook weer echt kunnen reageren, (tweets zijn m.i. zinloos)Ik was na 33 jaar zelf abonnee te zijn en daarvoor zo een vijftien jaar het Handelsblad bij mijn ouders gelezen te hebben aan het overwegen mijn abonnement te beeindigen, toen ik j.l. zaterdag het bovengeplaatste stuk las….ik blijf nog even abonnee…. De NRC wordt nog (even?)geen tabloid.
Dan wat betreft Europa, zonder de economische eenheid zijn we niets meer, vooral dankzij Duitsland doet Europa het eigenlijk erg goed.
Het handelstekort in 2010 van de Euro landen was 0, terwijl de VS 500 miljard te kort kwamen. We presteren nog steeds goed. En wat betreft de begrotings discipline met een gemiddelde van 6,5% tegenover de Amerikanen met 7 doen we het net zo goed (of slecht)
Het enige problleem is de laisser faire in de financieel economische politiek, de financiele elite profiteert van het feit dat Europa nog niet echt een is…verdeel en heers..zaak is dus vooral meer eenheid.
En daarna, mijn stokpaardje, outsourcing voor onze markt stevig aanpakken eigen werkgelegenheid voor eigen consumptie.
maandag 22 augustus 2011, 20:59 uur
Geen opklaringen van Marc Chavannes wat mij betreft. De logica ontbreekt. Enerzijds benoemt Marc Chavannes de structurele problemen bij de EU ,euro en banken, om vervolgens meer “Europese oplossingen” te verlangen. Kunstgrepen om de democratische controle te omzeilen ( want te traag )worden kennelijk gedoogd om de euro/ EU en banken te redden tegen elke kostprijs. Economisch stilstand helpt ook al niet om uit de problemen te groeien.
Mogelijk is de vervlechting van banken en overheden en bedrijven en burgers zo groot, dat men het risico niet aandurft Griekenland, de euro, en daarmee banken te laten vallen. Deze stresstest wordt niet gehouden. Dat zegt wat over het wankele financiële systeem van onvermogen van banken en overheden. De vermogenspositie van overheden en banken zijn te alarmerend laag en verbonden. Vandaar de geheimzinnigheid en mistgordijnen in het dominostelsel van kredietverlening.
Er is te weinig geld bij banken en overheden, de burgers staan garant. Een groeihypotheek op de euro zonder bijsluiter.
Burgers moeten bezuinigen maar banken mogen blijven speculeren met schulden, leningen, aandelen, fantasieproducten, fictief rendement, en boekhoudtrucs. Ook overheden doen als vermogensbeheerders mee aan dat elite-spel.
De belangen zijn vervlochten en de zucht naar snel rendement en globalisering blijven groot.
Europese eenwording is helemaal niet zo makkelijk als Euro-schuld speculanten ons doen geloven. Kijk naar België, 2 talen, 2 culturen, geen vertrouwen. Culturen pers je niet zomaar door een dwangbuis.
dinsdag 23 augustus 2011, 10:42 uur
“De vraag die nu acuut aan de orde is gaat niet over meer of minder Europa”.
Met deze zin begint een alinea die m.i. de kern aangeeft hoe we door moeten gaan. Vasthouden aan de EU, de Eurozone en het Rijnlandse model.
In het Rijnlandse model zit niet alleen ons economisch, maar ook ons sociaal en cultureel (Europees)denken verankerd.
Wat heeft dat opgeleverd door samen te gaan? Toen we tien jaar geleden begonnen met de Eurozone was de euro ongeveer 0,75 dollar waard. Nu, in 2011, is die waarde 1,43 dollar. Bijna een verdubbeling t.o.v. de belangrijkste munt in de wereld. Wij kunnen na tien jaar tweemaal zoveel doen met ons geld dan mensen die dollars hebben gehouden. Alle doemdenkers die het steeds maar weer hebben over die zwakke euro hebben ongelijk!
Zelfs dit jaar, met het Griekse drama, is de euro gestegen van 1,40 naar 1,43 dollar.
Het is juist dit succes (ook de pound heeft t.o.v. van de euro moeten inleveren), dat jaloerse Anglo-Amerikaanse financiële markten aanzet om de euro aan te vallen. Op een sluwe manier door onze zwakke partners aan te pakken. Hun investeringen in dollars zijn minder waard geworden en dat proberen ze zo te veranderen.
Maar laten we blij zijn dat men jaloers is op ons.
We zijn op de goede weg maar we zullen nog vele malen moeten vallen en opstaan. Samen met Merkel en Sarkozy; zij verdienen onze steun.
We zijn op weg naar een nog sterker Europa waarbij we een prachtige Noord-Afrikaanse markt binnen handbereik hebben waarmee we innige handelsbetrekkingen zullen aanknopen zoals we in de loop van de geschienis altijd hebben gedaan.
dinsdag 23 augustus 2011, 10:48 uur
“De DNB wordt gecontroleerd door de ECB, net zoals de lokale central banks in de VS worden gecontroleerd door de FED in New York.
De ECB (net als de FED) geniet ‘volledige onafhankelijkheid’ en wordt dus door niemand gecontroleerd. Deze volledige onafhankelijkheid is wel relatief, daar de bestuurders worden benoemd door de staatshoofden (president en treasury secretary in de VS) en wat Popo’s uit de EU hier in Europa. En je word natuurlijk alleen benoemd als je vervolgens doet wat er van je verwacht wordt.
De mensen die echt wat te zeggen hebben bij de ECB zijn de governing council en de Executive board. Deze mensen worden buiten de publiciteit om voor 8 jaar benoemd door de verschillende lidstaten.
De ECB is net als de FED semiprivaat.Niet de lasten, wel de baten. Ze staan wel onder invloed van de politiek, en vallen bijvoorbeeld ook niet onder de normale Corporate Law die voor echt private ondernemingen valt.
Een centrale bank zou ook nooit kunnen onststaan onder pure marktomstandigheden, het fiat van een overheid en de verplichting voor personen en ondermeningen om een munteenheid aan te nemen als betaalmiddel (of legal tender) is vitaal voor het bestaan van een CB.
Eigenlijk is de centrale bank het vehikel voor samenwerking(of samenzwering) van overheden en banken.
Het hebben van een CB is voor beide partijen gunstig.
1. Banken: Omdat banken onder een fractioneel reserve systeem werken zijn ze in principe constant failliet. Om bank runs tegen te gaan is het handig om een ‘lender of last resort’ te hebben. Als de bank echt in de problemen komt, springt de ecb/fed wel bij. bekend verhaal natuurlijk.
2.Overheden. Overheden houden van geld lenen, want dan kun je de mansen de goodies geven, zonder ze te zwaar te belasten. Herverkiezing in de pocket. Helaas voor overheden zit er een limiet aan lenen. Hoe meer je leent, hoe kleiner de kans dat je het kunt terugbetalen, hoe hoger de rente. This is where the ECB comes in. Door monetair beleid (het pompen van geld) wordt de rente kunstmatig laag gehouden. Lager dan onder marktomstandigheden, (0+0.25% in het geval vd FED) en kunnen overheden dus blijven doorlenen tot ze een ons wegen. Ook kna een overheid nooit failliet (in de traditionele zin). Er kan altijd geld worden bijgedrukt om de obligaties te voldoen. Meer geld betekend geld van mindere waarde, maar een ‘echt’ failliesement blijft uit. Er word simpel weg geld bijgedrukt om te leningen te voldoen (zie Weimar, Zimbabwe). Hoe dit gaat is dat de CB staatsobligaties opkoopt, vanuit het niets, om de rente te drukken. En dit is dan precies wat de ECB momenteel aan het doen is. http://www.standaard.be/artikel/detail.aspx?artikelid=DMF20110822_118
Dit veminderd de waarde van de individuele Euro (of Dollar) in omloop. Dit kun je goed zien aan de goudprijs. Goud wordt niet duurder, de dollar (en euro) worden goedkoper.”
Aldus een reactie van Ira Hayes op joop.nl: http://www.joop.nl/economie/detail/artikel/nederlandse_banken_leenden_voor_miljarden_van_fed/
Zullen we ooit te weten komen hoe alarmerend de schulden van overheden en banken zijn in de USA en EU?
dinsdag 23 augustus 2011, 16:18 uur
‘Europa bestaat vooral als droom, als geldstroom, als eenheid, misschien wel als federatie in wording. Maar in één opzicht bestaat Europa niet, en juist op dat punt worden de problemen steeds groter. Europa bestaat niet als democratie. Wie controleert alles? Wie zet het licht op groen voor de euro en de uitbreiding van de Unie? Niet de Europese burger. Die wordt niets gevraagd.’(Mak: In Europa; pag. 1100)
Daar moet de strijd over gaan. Dus het nakomen van de Laeken-toezeggingen: meer democratie, meer transparantie, de macht zo dicht mogelijk bij de uitvoerende niveau’s.
Bij de oprichting van de Europese Kolen en Staal Gemeenschap, lang geleden, waren de uitgangspunten, zoals geformuleerd door Jean Monnet, dat algemene regels die voor ieder gelijk zouden moeten zijn de machtsongelijkheid tussen de staten zouden moeten beperken. Verder dat iedere staat medeverantwoordelijk zou moeten zijn voor de effecten van iedere gemeenschappelijke beslissing op elk van de lidstaten. Daar zijn we wat ver verwijderd van geraakt.
Met de roep om een sterke staatsman alleen komen we er niet.
dinsdag 23 augustus 2011, 17:07 uur
Zonder veel van economie te weten, heb ik het gevoel dat de discussie over Europa niet zozeer bemoeilijkt wordt door de basale economische situatie (wat produceren we in de diverse Europese landen, wat is de kwaliteit daarvan en hoe duur zijn onze producten in relatie tot vergelijkbare producten uit andere continenten). Nee, de moeilijke bespreekbaarheid komt vooral voort uit de ingewikkelde, verhullende constructies (afspraken, verdragen) die de afgelopen decennia zijn gemaakt op economisch en bestuurlijk gebied.
Dat geeft populisten een voorsprong, omdat zij veel begrijpelijker kunnen uitleggen wat er volgens hen aan de hand is.
Daar kun je ook best iets begrijpelijks tegenover zetten. Bijvoorbeeld: Economie is – als we eerlijk zijn, en dat zijn we bij de VVD de afgelopen 30 jaar helaas niet geweest, sorry, foutje… economie is nooit alleen een kwestie geweest van de vrije markt, maar altijd ook van macht die gebaseerd is op sociaal-culturele tradities, politieke bondgenootschappen, propaganda en (de beschikking over) militaire middelen.
Nu er giganten als China (1,3 miljard inw.), India (1,1 miljard) en Brazilië (200 miljoen) sterk in opkomst zijn, en ook de bevolking van de VS blijft groeien (300 miljoen) missen individuele Europese landen simpelweg de omvang om in een geglobaliseerde economie hun vroegere machtsoverwicht te handhaven. Zelfs het Noord-Europese continentale blok (zeg: Duitsland, Polen, Nederland, Oostenrijk, Finland) komt niet verder dan ca. 160 miljoen. Met de UK en ZW-Europa erbij kom je echter in de buurt van de 400 miljoen. Dan maak je een kans om de eerstkomende jaren een deel van je economische overwicht te behouden, zodat je tijd hebt om je economie aan te passen aan de nieuwe omstandigheid dat het Westerse kolonialisme nu echt voorbij is.
De voorbeelden van de Scandinavische landen en Zwitserland die het toch ook prima redden met hun eigen munten, snijden geen hout. In feite liften zij mee op de rug van Europa – politiek en daardoor ook economisch. (Noorwegen lift ook mee op de rug van olie.)
Waarom vraagt niemand aan Geert Wilders of de SP-leider (ik ben zijn naam even vergeten): “Hoe wilt u dat Nederland overleeft in de concurrentie met China? Dank zij onze goed ontwikkelde plezierjacht-industrie, waar de nieuwe Chinese miljardairs zoveel bestellingen plaatsen? En waarvoor we de onderdelen straks in China laten produceren?”
Overigens is de nadruk die de SP en de PVV leggen op enige bescherming van maatschappelijk en financieel zwakkere Nederlanders, op zichzelf goed voor onze economie, op de langere termijn. Niet voor niets hebben Noord-Europese landen het de afgelopen jaren beter gedaan dan bijv. de VS.
Alleen “vergeten” SP en PVV het wereldwijde, geopolitieke aspect in hun jacht op de steun van diezelfde Nederlanders (het “Tea Party” effect). Europese politieke samenwerking is gewoon keihard nodig, omdat er zonder politieke geen economische samenwerking is. En zonder economische samenwerking worden we binnen een paar jaar door de VS, China, India, Brazilië onder de mat geveegd. Niet door een gebrek aan (technische) kwaliteit van onze kant, maar door een gebrek aan economische en geopolitieke macht.
Het probleem is dat VVD, CDA, PvdA en D66 jarenlang het internationale concurrentie-argument hebben misbruikt om inkomensongelijkheid in Nederland te bevorderen (dat werd eufemistisch “loonmatiging” genoemd, maar die matiging gold alleen voor bepaalde groepen).
We hebben een partij nodig die zegt: willen we als welvarend land overleven in de internationale concurrentiestrijd, dan moeten rijke en arme Nederlanders (ongeacht religie) met elkaar samenwerken en moet de pijn niet alleen op de lager opgeleiden en werklozen worden afgewenteld. Veel beleidsambtenaren moeten omscholen tot verpleeghulp, leraar, IT´er, meubelmaker etc., zodat Nederland minder een praatfabriek wordt. Als er minder beleid wordt gemaakt, zullen er ook minder bureaus nodig zijn om daarover te adviseren of te communiceren, dus dat ruimt ook mooi op.
En we moeten wèl verder met Europa. Maar dan met een transparant en democratisch Europees bestuur, anders wordt het een wildgroei van bureaucratie, lobbyisme, corruptie en “free riders”. Misschien moet er een kerngroep komen, gecentreerd rond Duitsland, die de eerstvolgende stap zet. Daar moet Nederland dan beslist bij willen horen.
Een andere, tamelijk desperate optie, is dat Nederland zichzelf transformeert tot een “free rider”, een soort economisch piratenschip dat de wereldzeeën afstruint op zoek naar gemakkelijke handelsbuit. De VOC-mentaliteit! Maar dat zou een diepgaande invloed hebben op onze maatschappij. Een groot deel van onze bevolking zou dan buiten de boot vallen en ofwel verpauperen, ofwel wegtrekken naar een degelijk industrieland – bijvoorbeeld onze oosterbuur.
Als er een politicus zou zijn die dit soort opties helder naast elkaar durft te zetten, ook al kan het CPB niet doen alsof het tot drie cijfers achter de komma valt te berekenen, dan zouden we een stap verder zijn. In essentie gaat het om de vraag: staat er een Nederlandse politicus op die er echt voor ons allemaal wil zijn, ook al maakt hij zich daarmee bij allerlei groepen niet populair?
dinsdag 23 augustus 2011, 17:31 uur
alstublieft mijn idee voor Europa:
1. werk gelegenheid voor Jonge mensen in creatieve sector in duurzaam ondernemen starten,
dan zijn 400.000 cá werkelozen minder.
2. lonen voor seizoen werk in Nederland flexibel toestaan voor wie vrijwillig wil werken voor minder uurloon dan “standaard minimum”,
en toestaan met uitkering werken zonder korting op die uitkering,
voor extra verdiend loon gewone belasting voor dat extra verdiende geld betalen.
dan kunnen gezinnen die tijdlang schulden hebben en leven in bijstand niveau tijdelijk schulden kunnen aflossen door extra verdienen boven die uitkering.
In landen van midden Europa intensief werk gelegenheid in duurzaam ondernemen bevorderen, zodat is niet zo groot mensen toestroom, naar brood zoeken in Nederland.
Europa heeft veel te bieden in Midden Europa, nog niet ontwikkelde mogelijkheden.
3. Banken aan regels doen.Afgelopen moet zijn met gouden handdrukken en miljoenen salarissen, zojuist gezien op grafiek op site een bank miljaarden geleend van Amerika en nog een eigen voorzitter wilde met miljoen belonen, belonen voor wat?
code voor banken instellen ,jaarlijks vermelden wie van de banken aan fatsoen code heeft voldaan.
dinsdag 23 augustus 2011, 18:59 uur
Marc Chavannes’ analyse klinkt goed maar hij mist de essentie. Frankrijk en Duitsland hebben hun politieke en economische macht misbruikt (bewuste woordkeuze) om hun ideeën voor een verenigd Europa gestalte te geven. Kleine landen als Nederland werden gemarginaliseerd. En in dit proces zijn het deze twee grootmachten die de meest essentiële grondregels om stabiliteit te waarborgen aan hun laars hebben gelapt.
Tel daarbij op dat de EU feitelijk haar oorspronkelijke doelstelling – vrede in Europa – al had bereikt. Zonder ook maar een greintje overleg met haar burgers is de Europese trein gaan doordenderen. Waarom? Omdat de eurofiele politici dat nou eenmaal een goed idee vinden.
Chavannes noemt terloops ‘constructiefouten’ maar deze vormen juist de kern van het probleem. De politiek krijgt nu de rekening gepresenteerd van jarenlange verontachtzaming van de mening van haar burgers. En laten die nou net degene zijn de uiteindelijk de rekening betalen. En die ze nu niet meer willen betalen. Deze crisis is het moment dat burgers hun macht van de portomonee gebruiken. Rutte moet richting Europa het spel keihard spelen. Alles wat we gaan doen moet onderdeel zijn van een nieuwe lange termijn visie op Europa met volle steun van haar burgers. Zonder dat valt het Europese project uit elkaar.
Dit is geen zwartkijkerij maar puur realisme. Wat veel politici helaas ontberen.
dinsdag 23 augustus 2011, 19:45 uur
“Misschien groeien Mark Rutte en Maxime Verhagen vrij snel toe naar een nieuw gedoogakkoord. Dit keer met de partijen die mee willen bouwen aan de Europese realiteit van Nederland.”
Dit is dan blijkbaar de Europese ‘realiteit’ voor de burgers van Nederland:
“Mensen gaan bezuinigingen van het kabinet volgend jaar het meest in hun portemonnee voelen. Dat heeft minister Henk Kamp (Sociale Zaken) dinsdag duidelijk gemaakt na een kabinetsberaad over de begroting voor volgend jaar.”
http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2680/Economie/article/detail/2861314/2011/08/23/Bezuinigingen-drukken-koopkracht-volgend-jaar.dhtml
Rutte en Verhagen vinden deze gedoogsteun van de PVV uiteraard prima aangezien zij op deze wijze makkelijk hun neoliberale beleid kunnen uitvoeren. Een beleid waarbij rechts zijn vingers kan aflikken dus. Deze coalitie wil helemaal geen brand blussen die het zelf heeft aangestookt. Ook de PvdA, D’66 en Groen Links vinden het verder best zo want neoliberaal zijn ze allemaal.
En Europa is een neoliberaal project voor de neoliberale elite waarbij de winsten worden geprivatiseerd en de verliezen gecollectiveerd. Een groot deel van de Nederlandse en Europese bevolking ziet dat ook zo en willen letterlijk geen cent meer geven voor dit mislukte Europese neoliberale experiment.
dinsdag 23 augustus 2011, 20:25 uur
alstublieft nog toelichting voor nr.16.
“ik zie Europa succes”
flexibele lonen voor z.g. seizoen werken.
1. belonen niet per uur-loon, maar per prestatie.
toelichting: stel U voor: een persoon die bijvoorbeeld WAO uitkering geniet, (die WAO is voor oorzaak dat in deze doet niet toe), afspraak kan maken met ondernemer in tomaten en op deze afspraak is vast afgesproken totaal bedrag: voor plukken van “die hoeveelheid” voor “dat totaal bedrag”
2. van deze totaal bedrag is belasting afgedragen.Deze persoon met WAO behoudt zijn uitkering 100% en dat werk zou kunnen verricht worden door familie leden of vriend als helpers.
2A-die een persoon met die WAO heeft contract voor totaal, belasting is afgetrokken, en de rest is tevreden.
Mijn inziens is dan de Nederlandse seizoen werk industrie ook bevorderend voor alle burgers van Nederland.
woensdag 24 augustus 2011, 12:38 uur
toelichting op nr. 16.
toestaan voor personen met uitkering bijv.bijstaand of WAO of anders, zonder korting op bijstaand, of WAO of “andere uitk.” kunnen werken in Nederland in zo genaamd seizoen industrie, extra geld kunnen verdienen tijdelijk zonder korting op die uitkering.
Is kort geleden in Nieuws verteld, dat kinderen uit gezinnen met uitkering geld te kort hebben voor onderwijs, als computer, een fiets of sporten.
Bij extra mogen verdienen kunnen schulden ook afgelost worden, en voor deze kinderen misschien een fiets of sport abonnement kan aangeschaft worden.
Vrijheid geven aan ondernemer, om werk kunnen aanbieden als: belonen na prestatie, het spreekt voor zich dat fatsoen van beide partijen bepalend zal zijn.
Bij “prestatie”belonen kunnen ook meerdere leden van familie mee helpen, als in dat geval mogelijk zou zijn.
woensdag 24 augustus 2011, 12:58 uur
alstublieft nog een toelichting voor nr. 16.
mijn bedoeling is niet:
afgestudeerde communicatie wetenschappers dwingen aardbeien te plukken, deze personen hebben recht werken in ondernemingen in tune met hun studie of verlangen.
mijn bedoeling is: personen met een uitkering, DEGENE die VRIJWILLIG en ENTHOUSIAST zelf zou willen.
Als ondernemers in seizoen werk industrie alternatieven kunnen hebben, zelf beslissen uur loon of prestatie loon betalen,
in flexibel systeem.
woensdag 24 augustus 2011, 21:27 uur
@Ed Rook (12)
Roerend met u eens, ik ben geen complot denker van nature, maar ik ben er heilg van overtuigd dat de hele heibel rondom de Euro gecreeerd wordt door (ten behoeve van) grote Amerikaanse financiele belangen.
In dit verband is het effect van het verbod op short – selling in 4 zuidelijke landen een teken aan de wand.
We moeten niet vergeten dat Standard and Poors oorspronkelijk deel uitmaakte van Goldman Sachs….en…beide bedrijven worden nu in de VS tegen het licht gehouden vanwege manipulaties op diverse gebieden.
Meer eenheid is de enige juiste boodschap, wat dat betreft ga ik voor een groot deel ook mee met de bijdrage van de heer Jonker in (15) ik vind echter dat je outsourcing van productie voor onze landen vooral moet ontmoedigen, zonder dat je naar downgrading van ons arbeidspotentieel moet streven..
De productie voor onze markt die naar China. In dia en Brazilie is verhuisd moet weer terugkomen. Die landen hebben we (vooral onze werkers…die nu op straat staan)inmiddels ver genoeg in het zadel geholpen!
Voorbeeld: de Airbus A320 wordt nu ook in China (voor de Chinese markt) gebouwd, volgende stap is onm hem daarvandaan te importeren…daar gaat onze laatste high tech……
woensdag 24 augustus 2011, 21:50 uur
Marc stelt het volgende: “Zo is ook de te snelle uitbreiding met de ex-Sovjetstaten erdoor gerommeld”. Voor zover ik weet zijn alleen de Baltische staten als ex-Sovjetstaat te betitelen binnen de huidige EU. Hun toetreding lijkt mij geen irrelevant onderdeel van de Europese eenwording en afgezien van de soms wat conservatieve volksaard niet bijzonder problematisch. Misschien bedoelde Mark de overhaaste toetreding van enkele ex-Warchaupactstaten, die op het terrein van rechtszekerheid nog structurele tekorten vertonen.
Misschien heeft de oude dame Europa een nieuwe impuls nodig, nu hopelijk minder tragisch dan in de jaren dertig en veertig van de vorige eeuw, om tot een herbezinning op het belang van vriendschappelijke en verplichtende betrekkingen op dit continent te komen. Nu blijkt dat een gemeenschappelijk(e) vijand(beeld) meer eensgezindheid oplevert dan een abstract ideaal dat wel concreet een beroep doet op de betrokkenen, is de verleiding groot om kracht in verdeeldheid te zoeken.
De eenheid die beoogd werd met de Europese samenwerking bestond niet uit een opgeven van de eigenheid voor een abstracte eenheid, maar uit een bundeling van mogelijkheden en inzichten en daarmee ook het creeren van gemeenschappelijke instituties, die hier uitdrukking en uitvoering aan zouden geven. Dat het nu lijkt alsof ‘het apparaat’ op zichzelf koers en beleid bepaalt voor de deelnemende staten, of erger nog, compleet willekeurig voorthobbelt, zonder te weten waarheen, brengt de samenwerkingsgedachte op zich in discrediet.
De profeten van ‘de goede oude tijd’ houden een spiegel voor waarin een geromantiseerd beeld van een verleden schemert, dat nooit echt bestaan heeft. Dit ‘hoopvolle’ beeld stellen ze tegenover een angstbeeld, waarin ons volk tot in het einde der tijden de lasten van anderen op de schouders torst.
Het ware beter om de lessen van het verleden helder voor ogen te houden en in elk geval niet het kind met het badwater weg te spoelen.
Dat vereist moed en inzicht van politiek leiders. Ik stel helaas vast dat de SP hierbij in hetzelfde troebele water lijkt te vissen als de PVV.
Met alle kritiek op de excessen van de vrije markteconomie, verdient het denken in bovennationale termen toch een beter lot in socialistische kring.
Een sterk Europa kan ook een sociaal en op universele mensenrechten gebaseerd Europa zijn, waarbinnen verantwoording/verantwoordelijkheid gedeeld en ook gevraagd en afgelegd kan worden en dat inwoners en anderen inspireert.
Een intern verdeeld Europa van in zichzelf en tegen elkaar gekeerde staten koestert een ambivalent verleden dat een beter lot verdient.