Maandag ontvouwt minister Donner in Den Haag initiatieven om ‘betrokken burgerschap’ te stimuleren. Er wordt een hele studiedag aan gewijd. Maar zo moeilijk is dat niet. Als mensen het gevoel hebben dat democratische politiek hun problemen oplost voelen zij zich al snel betrokken.
Gold dat voor onverdoofd ritueel slachten? Wacht Nederland al jaren ademloos op het natmaken of drooghouden van de Hedwigepolder in Zeeuws Vlaanderen? Hebben mensen die zwaar ziek zijn of hun huisgenoten en verzorgers wat aan het vrijwel afschaffen van het persoonsgebonden budget (pgb)?
Maagzuurremmers gaan uit het basispakket. Maagzuur is toch iets van linkse mensen, grapte VVD-voorzitter, nu minister Opstelten vorig jaar. De maatregel moet 75 miljoen euro bezuinigen. De kans is groot dat het meer gaat kosten, aan geld en mensenlevens. De Tweede Kamer praat er woensdag over met minister Schippers.
Patiënten die zware pijnstillers gebruiken krijgen standaard maagbeschermers voorgeschreven. Maagzuurremmers zijn maagbeschermers. Geen lifestyle drugs maar middelen die ongewenste bijwerkingen van andere noodzakelijke geneesmiddelen beperken. Ze worden vooral bij oudere patiënten aangeraden. Daarmee worden vermijdbare ziekenhuisopnames en soms fatale maagbloedingen voorkomen.
Los van de vraag hoeveel bezuinigingen economisch nodig en verstandig zijn, is dit een bezuiniging die op zichzelf wel eens duurder zou kunnen uitpakken, al is de prijs van een mensenleven nog steeds niet exact vastgesteld.
De bewindslieden van volksgezondheid lijken geen gelukkige hand van bezuinigen te hebben. Het uit het pakket halen van diëetadvisering en stoppen met roken, het met wortel en tak uitroeien van de persoonsgebonden budgetten (in plaats van de problemen aan te pakken), het zwaar snijden op GGZ en psychologische hulp, het lijkt allemaal voort te komen uit een puur financiële kijk op gezondheidszorg. Zonder de geldverslindende structuren, raden en bobo-honoreringen aan te pakken. Zal niet helpen.
Het leek nieuws deze week: ‘Rijk trekt zich terug uit ruimtelijke ordening’, ‘minister heeft geen enkel bezwaar tegen de ruimtelijke ordening België’. Nu is de soms barokke Belgische lintbebouwing ook volgens veel Belgen bijna mooi van lelijkheid, maar gaan we die kant op? Het was vooral ketelmuziek. Nederland gebeurt gewoon.
‘Ruimtelijke ordening’ klinkt objectiever dan het wat dirigistische woord ‘planologie’. Maar beide begrippen gaan uit van de illusie dat het gebruik van de ruimte in een dichtbevolkt land valt te sturen. Minister Schultz schopte bij de presentatie van haar ‘Ontwerp Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte’ wat tegen linkse liefdes, maar zij breekt niet met de traditionele illusie van een maakbare ruimte. Zolang het zakenbelang dat toestaat.
Dankbaar object van spot zijn de negen ‘snelwegpanorama’s', ingesteld door haar voorganger van milieu, Cramer. Het Rijk hoeft niet te zorgen dat het voorbijrazende landschap ongerept blijft. Bij 130 kilometer zie je toch niks meer. De minister schrapt meer nationale regelingen die het land mooi en opgeruimd willen houden. Sommige werden nauwelijks meer gebruikt, of waren dubbelop.
Was dit de week waarin Nederland zichzelf de oorlog verklaarde? Het land zoals we dat kennen werd de wacht aangezegd door een politieke minimeerderheid die roept: nu wij.
Gesubsidieerde kunst, begripvolle zorg, hulp bij werken, hoopvol straffen, dertig smaken omroep, elk uur een driekwart lege bus en een brandweerrooster dat ruimte laat voor een stucadoorsbedrijfje – niets is meer vanzelfsprekend.
Het was de week waarin het kabinet-Rutte de bankschroeven aandraaide. Van langdurig tot geestelijk ziek zijn, van sociale werkplaats tot Nationaal Historisch Museum, van kinderopvang tot Wereldomroep – er is geen ontkomen aan. Het snoeimes glinstert. Nu komt het aan op macht. Wie bestuurt dit land? Het kabinet of de consensus?
Mark Rutte gaat met zijn kabinet 90% van de persoonsgebonden budgetten in de langdurige zorg afschaffen. Tijdens de verkiezingscampagne 2010 zei hij: ,,De VVD heeft gevochten voor het persoonsgebonden budget. Het was Erica Terpstra die als VVD-staatssecretaris het PGB heeft ingevoerd. Het laatste wat ik ga doen is deze gezinnen in deze situatie aanpakken, het laatste.” (4:00 min.)
Eerder in de zelfde Netwerk-uitzending: ,,Het is natuurlijk ondenkbaar dat dit gezin het PGB, het persoonsgebonden budget, zou kwijtraken. Daar hebben we in Nederland voor gevochten. Dat is beschaving, dat staat nergens in onze plannen.”
Maurice de Hond onderzocht meningen van kiezers na de aankondiging vorige week van de maatregelen in de gezondheidszorg.
Op allerlei plaatsen staat een ANP-bericht dat meldt dat kiezers van VVD en CDA de voorgestelde beperking van de PGB’s steunen. Dat klopt maar er staat meer in De Hond’s bevindingen over de gezondheidszorg:
Daaruit blijkt dat men vindt dat het nieuwe systeem dat in 2006 is ingevoerd niet beter is dan het vorige. 65% vond het oude beter en 20% het huidige.
68% gelooft niet in de marktwerking van de zorg (ook VVD-ers vinden dat in meerderheid!). 60% is voor een inkomensafhankelijke premie en 65% voor specialisten in loondienst. (Ook bij het laatste zien we een meerderheid onder de VVD-kiezers).
42% wil het PGB beperken of afschaffen, 48% niet. Kiezers van VVD en CDA zijn in meerderheid voor het beperken of afschaffen. Kiezers van PvdA, SP en Groen Links met een duidelijke meerderheid hier tegen.
Soms lijkt het of Mark Rutte alles kan verkopen. Woensdag probeerde hij het schrappen van 90 procent van alle ‘persoonsgebonden zorgbudgetten’ als een ‘kwaliteitsimpuls voor de langdurige zorg’ aan de man te brengen. Het ging wat ver. Zeker voor een liberaal, die met zijn kabinet teruggrijpt op centrale sturing in de hoop de kosten te drukken.
Moed is het kabinet niet te ontzeggen. De zorgkosten blijven sterk toenemen. De premier overdrijft amper als hij zegt dat straks het onderwijs en, ja daar was ie weer, de veiligheid niet meer betaald kunnen worden als de gezondheidszorg een nog groter aandeel van de collectieve uitgaven opeist. En de nu gepresenteerde ingrepen willen alleen maar de groei van de zorgkosten afremmen.
De verantwoordelijke staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten is verpleeghuisarts van beroep. Zij weet als geen ander hoeveel persoonlijke rampen achter al die afkortingen en begrotingsposten schuilgaan. In haar brief aan de Kamer geeft zij ook blijk die veelvormige werkelijkheid te overzien. En toch is de gekozen invalshoek vooral een financiële. En niet een die de kern van het vraagstuk aanpakt.
De echte bron van uit de pan rijzende zorgkosten ligt, afgezien van de vergrijzing, erin dat te veel mensen zorg krijgen die zij niet nodig hebben en niet de zorg krijgen waar zij wel behoefte aan hebben. Dat zal zo blijven zolang het marktmechanisch denken de discussie domineert.
