Wegener cowboys gevaar voor lokale democratie
Er was spannender nieuws. De dreigende informatiebom van Wikileaks, het WK voetbal naar Rusland. Maar deze week werd ook een slepende bestuurscrisis uitgevochten binnen Wegener, het grootste uitgeefbedrijf van regionale dagbladen. Dat is voor Nederland van meer belang. Het gaat om de lokale democratie. Die moet steeds meer overnemen sinds de landelijke uitverkoop houdt.
Wegener geeft dagelijks 800.00 kranten uit in zuid-, midden- en oost-Nederland. Die vormen voor gemiddeld door 2,6 miljoen mensen de eerste bron van dichtbij-nieuws. In Zeeland, Brabant, Gelderland en Overijssel is de regionale Wegener-krant de enige krant die zes dagen per week vertelt wat er toe doet waar zij wonen, de scherpste spiegel voor het lokaal bestuur.
Mecom, het Britse concern dat Wegener in 2007 inlijfde, is ook monopolist in Limburg. Na een bestuurlijk chaotische periode van twee maanden, kraaide de centrale ondernemingsraad van Wegener deze week victorie. Commissarissen en de beoogd president-directeur, de Deen Truls Velgaard, zegden toe dat in 2011 grote reorganisaties zouden uitblijven. De informatie-technologie zou niet worden uitbesteed naar India – sowieso een goedkoop-duurkoop idee voor een uitgever met meer dan 160 lokale edities.
Hoe goedgelovig kan je zijn. Sinds Mecom onder aanvoering van de Britse media-cowboy David Montgomery het bewind voert over kranten als het Brabants Dagblad, Eindhovens Dagblad, PZC in Zeeland, De Twentsche Courant en De Stentor in Zwolle, worden de financiële teugels steeds strakker aangehaald. De laatste maanden dreigden dusdanig roekeloze ingrepen dat de voltallige commerciële en journalistieke leiding van alle kranten in stug verzet kwam. Zeker nadat een Deense baas zonder relevante staat van dienst werd geparachuteerd.
Wie aan een wazig akkoord met de cor nu de overtuiging ontleent dat Montgomery respect gaat opbrengen voor de Nederlandse dagbladwereld moet de pijnlijke geschiedenis nog eens nalezen van PCM, het concern dat NRC Handelsblad, De Volkskrant, Trouw en het AD bijna te gronde richtte door verkoop aan de Britse financiële goochelaars van Apax. Ook toen liet de cor zich lijmen met toezeggingen die vergeten waren voordat de inkt droog was.
Anders dan de managers bij Wegener nu, lieten directieleden en stichtingsbestuurders zich wijsmaken dat Apax het beste voorhad met de PCM-kranten. Toen ik PCM-directievoorzitter Bouman destijds vroeg wat hem het vertrouwen gaf in Apax, antwoordde hij: ‘Zij hebben diepe zakken, wij willen investeren in verbreding’. Mijn wedervraag: ‘hoe denk je dat die zakken zo diep zijn geworden?’ bleef onbeantwoord.
Montgomery heeft de gave investeerders wijs te maken dat hij van een penny een pond kan maken. Die suffe Nederlandse (en Deense, Noorse en Poolse) kranten zou hij wel eens naar de 21ste eeuw leiden. Journalisten moesten niet langer denken dat zij uniek nieuws brengen. Hoewel de aandelen-Mecom zijn gekelderd sinds hij 2 miljard euro ophaalde, houdt Montgomery zijn aandeelhouders voor dat rigoureus snoeien en een weinig unieke en nergens nog succesvolle internet-strategie wonderen zullen verrichten.
Met de Wegener-kranten en -huis-aan-huis-bladen gaat het intussen nog helemaal niet zo slecht. Overal zijn de advertentie-inkomsten onherstelbaar gedaald, maar de Nederlandse tak van Mecom verdient het leeuwendeel van de brutowinst van het concern. Dat belette Montgomery niet de Nederlandse Raad van Bestuur weg te pesten en de leiding steeds meer over te nemen met behulp van buitenlanders die de Nederlandse taal niet machtig zijn en geen fluit weten van hoe hier regionaal nog geld verdiend wordt met fatsoenlijke dagbladen.
Kranten behoren tot de vrije markt in Nederland. Dat voelt veiliger dan publieke financiering. Nu een zo groot deel van de regionale dagbladpers wordt uitgeknepen door een avonturier die permanent wordt opgejaagd door zijn schuldeisers, wordt de lokale democratie gegijzeld. Dat is bovenregionaal nieuws.
De meeste Apax-slachtoffers hopen op blijvende redding door de Belgische Persgroep. Onze eigen krant moet van de nieuwe eigenaren hard werken om achterstallig onderhoud in te halen en op eigen benen een rendabele en zinvolle toekomst veilig te stellen. Zonder al die landelijke kranten zou een wel heel grote verantwoordelijkheid komen te rusten op de journalistieke programma’s van de publieke omroep. Ook opgejaagd wild, sinds in Den Haag een kabinet zit dat wel eens moeite heeft rancune en goed bestuur uit elkaar te houden.
Als de Wegener-kranten omvallen of sterk aan betekenis verliezen door brute bezuinigingsmaatregelen, dan valt een vitale schakel weg in de informatievoorziening van een bevolking die, ook volgens dit kabinet mondig eigen keuzen moet maken. Extra riskant nu Den Haag verantwoordelijkheden naar de markt én naar de lokale overheden blijft uitbesteden. In AD-steden als Den Haag, Rotterdam en Utrecht is het lokale nieuws-vacuüm al voelbaar.
Voor controle op publieke taken die naar bedrijven zijn afgestoten bestaat geen gemeenschappelijke legitimatie. De klant moet zijn eigen boontjes doppen. Gelukkig schiet Youp af en toe te hulp. En wie geeft Burgemeester en Wethouders tegenspel? Wie volgt of onze gekozen volksvertegenwoordigers B&W en het provinciebestuur bij de les houden? Omroep Brabant, L1 in Limburg en RTV Oost doen hun uiterste best, maar de dagbladen kunnen (in welke verschijningsvorm ook) niet worden gemist. Dit gaat niet over papier of internet, het gaat om democratische tegenmacht. We zien aan Europa wat het betekent als er geen gedeelde nieuws- en opinievorming is.
zaterdag 4 december 2010, 11:48 uur
Geachte Marc Chavannes,
Mijn interesse voor uw stuk over Mecom/Wegener in de NRC van zaterdag 4 december 2010 was onmiddellijk verdwenen toen u Truls Velgaard een Deen noemde. Als u zoiets simpels al fout heeft, hoe moet het dan met ingewikkelder zaken?
Niettemin las ik door. U spreekt van goedgelovigheid nu de centrale ondernemingsraad (COR) van Wegener, zoals u schrijft, victorie kraait na een aantal toezeggingen.
Hoe komt u erbij? De COR kan ja of nee zeggen tegen Velgaard als hoogste baas van Wegener, maar of het nu ja of nee is, op 22 december beslissen de aandeelhouders, en Mecom bezit 86 procent van de aandelen. In het verleden zei de COR nee tegen de benoeming van Joop Munsterman, maar hij werd gewoon aangesteld.
Wat je dan doet als COR is, binnen haalbare marges, voorwaarden stellen aan een positief advies. Worden vervolgens binnengehaalde toezeggingen geschonden, dan ga je als COR vervelend doen en hopelijk de rest van het personeel ook. Meer kun je niet doen, maar als dat volgens u wel zo is: kom maar op.
Van uw stuk spat de kennis van zaken niet af.
Vriendelijke groet,
Rob Vunderink,
journalist van De Gelderlander,
lid van de COR van Wegener
zaterdag 4 december 2010, 12:13 uur
goed stuk, die laatste zin geldt ook misschien nog wel meer voor België dan voor heel Europa, want in europa zijn de ‘regionale verschillen’ nog te groot voor een gedeelde nieuws- en opinievorming.
Danku, Marc Chavannes voor alweer een uitstekend stuk!
groet, B. Zijlstra, Brussel
zaterdag 4 december 2010, 12:36 uur
#1. Truls Velgaard is een Noor. Stom van mij. Ik weet niet of daarmee de overige overwegingen allemaal zijn vervallen. Dat een lid van de Ondernemingsraad niet graag voor goedgelovig wordt uitgemaakt begrijp ik.
zaterdag 4 december 2010, 13:20 uur
Dank U Heer Marc Chavannes voor informatie, wijsheid en delen met ons- “volk”, zorgen.
mijn overtuiging nu is: Journalisten, filosofen, Hoogleraren, wetenschappers, stuur in hand nemen in Nederland voor veranderen van systeem van “regeren”.
Vandag: Rijken “worden slapen rijk” nog rijker en armen,arme modale burgers miljoenen in getale elke dag armer en armer.In Nederland zijn (jl.info) 1! miljoen !
analfabeten van Nederlandse origine.Nieuwe systeem van regeren is nodig met alle partijen die visie hebben voor 21eeuw bestaan.Nieuwe regering zal dan impuls geven voor Kranten die visie hebben in geld en niet debatteren over JSF”k of andere oorloog tuig, dat vandag niet meer nodig is.Oorloog tuig is niet meer nodig omdat mogendheden hebben in ruimte space instrumenten, dat voor “het zeggen hebben”.
Mijn droom is:Nieuwe regering met alle partijen met visie met samenwerken met Journalisten,Hoogleraren,Filosofen,wetenschappers, omdat deze combinatie is goed.
zaterdag 4 december 2010, 13:46 uur
Helemaal mee eens professor Chavannes en scherp naar de Toekomst gekeken. Slaat uw ‘zonde’ als de Leeuwarder zou verdwijnen dan ben ik het met u eens , maar Brabants Dagblad of de Limburger , ze mogen van mij verdwijnen samen met hun stukjesschrijvers wegens gebrek aan kwaliteit respectievelijk diepe wens voor objectiviteit in berichtgeving , MBO/HBO niveau. Dat de plaatselijke bevolking stukjes gat missen over vendelzwaaien , een pastoor of kapelaan die iets Goeds doet ( kan ook ! ), en omgevallen bomen berichten , de laatste adem zullen ze zeker niet genuanceerder uitblazen. De gratis kranten zullen deze berichtgeving vast wel overnemen, gewoon Darwinse logica.
zaterdag 4 december 2010, 17:24 uur
Voor méér klaarheid kan aan: begin cit. “We zien aan Europa wat het betekent als er geen gedeelde nieuws- en opinievorming is.” eind cit.; navolgende korte bemerking worden toegevoegd. .
De media nemen tijdens het ontstaan èn gedurende het bestaan van het Derde Rijk een niet gemakkelijke te onderschatten plaats in bij het bestuur van een rechtsstaat.
De media-machtsfactor is sinds1945 uitgegroeid tot een macht waarmee rekening wordt gehouden, althans de partijvertegenwoordigers in parlement en regering en de “zwijgende burgers” doen het.
Tussen de diverse partijpolitieke markt-economische geregeerde rechtsstaten liggen de machts-evenwichts-verhoudingen tussen media, de rechtsstaat en de burgers divers.
Bemerkelijk daarbij is dat burgers in deze machts-evenwicht-verhouding nauwelijks enige (georganiseerde) rol van betekenis spelen.
De geschiedenis van het Derde Rijk attendeert erop dat de samenwerking tussen rechtsstaat, media en economie (i.e. industrie/grootaandeelhouders/bedrijfsleven/financiële instellingen) de geboorte van een totalitaire democratische rechtsstaat kan aankondigen, althans niet uitsluit.
a.zecha.
zaterdag 4 december 2010, 22:52 uur
Een paar vragen aan Ron Vunderink:
Wie zijn de investeerders en aandeelhouders van de Mecom groep? Waar kwam het stichtingsgeld vandaan?
Uit welke landen zijn de investeerders afkomstig? Staan die gegevens op internet?
-Welke grote Gelderse schandalen en misstanden in de provincie heeft uw krant de afgelopen jaren naar buiten gebracht, of tot klaarheid? En welke niet?
-Wat gebeurde er toen twee van uw collega’ s werden bedreigd door een
stelletje agressieve lastpakken? Wat waren daarvoor de ware redenen?
-Wie beslist bij u wat er wel en niet in de krant komt? Zijn alle leden van de
redacties het eens met de schimmige vermenging van hun waarnemingen en allerlei commerciële activiteiten op één en dezelfde pagina? Is daar over gestemd? Wordt daar op gelet?
-Mag een redacteur een onderwerp weigeren dat in het verlengde van die activiteiten ligt?
Er zijn veel meer scherpe maar actuele vragen te stellen, maar misschien kan Vunderink op deze spontaan opgekomen vraagtekens van een lezer een eerlijk antwoord geven?
zondag 5 december 2010, 11:25 uur
Geachte A. Oppenheim,
Wie zijn de investeerders en aandeelhouders van de Mecomgroep? Waar kwam het stichtingsgeld vandaan? Uit welke landen zijn de investeerders afkomstig? Staan die gegevens op internet?
• Kom kom, doe zelf ook eens uw best met zoeken. Maar goed, ik ben de beroerdste niet, dus zie: http://www.mecom.com/investor%20news.aspx en http://bizduh.co.uk/pag/finance.html
Welke grote Gelderse schandalen en misstanden in de provincie heeft uw krant de afgelopen jaren naar buiten gebracht, of tot klaarheid?
• Verscheidene zaken rond de politie in Arnhem, er heeft in Nijmegen nog iets gespeeld met een fietsenhok en de schouwburgdirecteur is ook aan bod gekomen, om maar wat te noemen.
En welke niet?
• Die kennen we nog niet.
Wat gebeurde er toen twee van uw collega’s werden bedreigd door een stelletje agressieve lastpakken? Wat waren daarvoor de ware redenen?
• Waar was u toen?
Wie beslist bij u wat er wel en niet in de krant komt? Zijn alle leden van de redacties het eens met de schimmige vermenging van hun waarnemingen en allerlei commerciële activiteiten op één en dezelfde pagina? Is daar over gestemd? Wordt daar op gelet?
• De redactie beslist wat er aan journalistieks in de krant komt. Daarbij laten redacteuren zich niet leiden door commercie. De pagina’s worden gevuld met een mix van journalistieke en commerciële producties. Gelukkig maar, want dan is de krant voor de lezer minder duur en hebben de redacteuren en hun gezinnen te eten.
Mag een redacteur een onderwerp weigeren dat in het verlengde van die activiteiten ligt?
• Een redacteur die een verhaal niet ziet zitten, kan daar beargumenteerd van afzien. U legt de nadruk op ‘die activiteiten’, waarmee u waarschijnlijk doelt op commercie. In dat geval is het antwoord simpel: geen redacteur hoeft zich voor de commercie in te zetten.
Mevrouw of meneer A. Oppenheim, ik hoop dat u met deze antwoorden tevreden bent. Verder ben ik niet van plan het door u ingebrachte thema in het blog van de heer Chavannes voort te zetten. Meld u zich bij De Gelderlander, wij praten gewoon met mensen en horen klachten aan.
Vriendelijke groet,
Rob Vunderink
zondag 5 december 2010, 13:45 uur
T.a.v. PCM schrijft Chavannes: “Ook toen liet de cor zich lijmen met toezeggingen die vergeten waren voordat de inkt droog was”. Waarom vermeldt hij niet de kwalijke rol van oud-NRC-hoofdredacteur Ben Knapen, die als commissaris van PCM geacht werd als waakhond de belangen van de journalistiek te verdedigen, maar zich liet omkopen voor € 1,5 miljoen om akkoord te gaan met de verkoop van PCM aan Apax? Dat is héél wat anders dan zich wijs laten maken: dat is zich rijk laten maken. Als ‘dank’ mocht de judas van de NRC-hoofdredactie (en redactie-Cie?) jarenlang wekelijks columns schrijven in de de krant – toegegeven: van hoog gehalte. Het bracht zijn politieke loopbaan geen windeieren!
zondag 5 december 2010, 19:47 uur
Mij slaat de angst om het hart als ik bedenk dat de lokale overheid steeds meer verantwoordelijkheden krijgt enerzijds terwijl anderzijds lokale kranten kwalitatief of economisch wegkwijnen.
Zij zijn toch de mede-controleur van de lokale overheid.
zondag 5 december 2010, 21:26 uur
Ondernemingsraden, bestaan die nog steeds? Laat me niet lachen.
Uit mijn Philips-tijd kan ik me herinneren dat de Ondernemingsraad in 5 jaar tijd 1 groot succes aan het prikbord kon hangen, namelijk de toewijzing van een kolfruimte.
O ja, vrouwen werkten er trouwens niet bij ons.
maandag 6 december 2010, 09:38 uur
De afbraak van de lokale media is al jarenlang gaande. Sinds de kranten fuseerden kwamen er 1-2 pagina’s per stad in een verder landelijk overeenkomstige inhoud.
Tot zo’n 15 jaar geleden bezochten de lokale media ook nog plaatselijke partijbijeenkomsten, ze intervieuwden daar de plaatselijke leden en versloegen de discussies. De plaatselijke voorlichtingsavonden van de gemeente werden geanaliseerd, enz. Dat is allang voorbij. Er is bezuinigd op de lokale journalisten. Vanuit een andere hoek wordt er in de middelgrote steden ook bezuinigd op stads-tv. Dat was 10-20 jaar geleden ook nog een bron van journalistiek.
Het enige wat een lokale overheid nog bij de les kan houden, dat zijn de gegroeide stedelijke partijen. Waarschijnlijk liggen hier ook nog grote kansen voor de PVV, zeker nu ze zo’n groot podium heeft in de huidige politiek. Zeker nu er wel ongebreidelde commentaren te lezen zijn van burgers op de websites van lokale kranten.
maandag 6 december 2010, 13:17 uur
Beste @Rob Vunderink, uw opmerkingen en het verwijzen naar de door Marc Chavannes gemaakte Naam/Nationaliteit fout, doen niets af van Chavannes onderliggende (lokale)’democratie-uithollings-thesis’!
En uw respons; ” Wat je dan doet als COR etc….meer kun je niet doen!” Is een door u uitgesproken bevestiging van Chavannes thesis, waarbij ik meen te mogen opmerken dat ‘het lees/kijk/luister-publiek, ofwel de huidige nieuws en informatie-consumenten’ de door u “Opzitten, Pootjes geven en Doodliggen-Strategie” t.a.v. de poen-cowboys, die geen enkele affiniteit met ‘echte journalistiek’ hebben, maar links of rechts of tussendoor slechts geïnteresseerd zijn in WINSTMAXIMALISATIES die uiteraard der tegenwoordige poen-zaken, de CEO-Bonussen genereren waarmee hele economieën (zoals onlangs nog gebleken, nietwaar?!) ondergraven zijn en worden.
Nu moet u natuurlijk ook aan uw eigen hachje denken, tja wie niet, en misschien hoopt u ooit nog eens een ‘cariërre move’ te kunnen maken die u naar de pot met goud leidt, zoals de ‘FOX-News-Pundits’, u weet wel, die overbetaalde ‘Fair and Balanced’ maatschappij/nieuws/waarheid/-ontwrichters in dienst van ene Rupert Murdoch, die daar samen met zo’n 5 andere ‘Media-Oligarchische-Corporaties’(The MSM) het Amerikaanse Volk dom houden, de Amerikaanse Democratie ondermijnen en de 1-5% Elite-Superrijken aan de macht.
Hoe dit allemaal uit gaat pakken is natuurlijk de grote vraag, maar u, en vele ‘information-professionals’ zoals u, zijn allang de titel ‘journalist’ niet meer waard, u bent een info-(tainment) manager op z’n best, en blijkens uw responsen op Marc Chavannes ‘Democratie-Thesis’, blind en doof.
maandag 6 december 2010, 21:25 uur
Het is een goede zaak dat Chavannes zich als journalist van een groot landelijk dagblad oog heeft voor de teloorgang van de regionale journalistiek. In plaats van zijn gekrenkte ego blijk te geven, had collega Vunderink zijn betoog moeten omarmen. De ernst van de situatie vraagt om aandacht die de persoonlijke belangen ontstijgt. De teloorgang in de journalistiek blijft namelijk, zoals Chavannes ook duidelijk aangeeft, niet tot de regio beperkt. Overal staan de zakelijke modellen onder journalistieke bedrijven onder druk en dat zal mijns inziens grote gevolgen kunnen hebben als daar niet tijdig iets tegen kan worden gedaan. Journalistiek is als controlerend instrument veel te belangrijk om uitsluitend aan de markt of de willekeur / opportunisme van een regering over te laten. Zolang de onzekerheid over de verdienmodellen in de journalistiek blijven bestaan, pleit ik voor vrijwillige bijdragen van het publiek. Dat is er immers bij gebaad dat zijn machthebbers – op regionaal, landelijk en internationaal niveau – worden gecontroleerd, of liever: hinderlijk worden gevolgd.
Groet,
Eric Smit
initiatiefnemer stichting Muckraker
mede-oprichter ftm.nl
dinsdag 7 december 2010, 13:35 uur
#Rob Vunderink. Misschien kunt u even naar de onderstaande documentaire kijken ter inspiratie
met vriendelijke groet,
Christien Boone
http://player.omroep.nl/?aflID=11809299&start=00:00:00
Leiders gezocht
Journalist Jeroen Smit, bekend geworden met zijn onthullende boeken over AHOLD en ABN/AMRO, gaat op jacht naar de essentie van succesvol leiderschap in de 21e eeuw. Hij ontmoet vooraanstaande leiders als Jeroen van der Veer, Fabio Barbosa, Neelie Kroes, Henry Mintzberg en Anselm Grün. Afl.: De geboren leider. In hoeverre is leiderschap aangeboren, in hoeverre is het aangeleerd? Ooit gold geboorterecht, maar het zoontje van de baas bleek niet altijd de slimste leider. In de tweede helft van de vorige eeuw werd de professionele goed opgeleide manager daarom snel populair. Managers die stelden alles te kunnen managen werden steeds dominanter. Daar komen we nu van terug. Hoe je een goede leider kan worden, kan je gewoon niet leren. Dat zit zelfs voor een belangrijk deel in je genen. De kracht van het familiebedrijf zal worden herontdekt. Als is het alleen maar omdat bij deze leiders de lange termijn, duurzaamheid en een grote verbondenheid met producten en klanten een gegeven zijn. Met o.a. Scott Shane, Henry Mintzberg, Ben Tiggelaar en Stephen Covey.
Website
dinsdag 7 december 2010, 18:57 uur
Misschien kunnen de heldere lichten van hierboven op het volgende even reageren. Ik schreef aan Marc Chavannes:
Worden vervolgens binnengehaalde toezeggingen geschonden, dan ga je als COR vervelend doen en hopelijk de rest van het personeel ook. Meer kun je niet doen, maar als dat volgens u wel zo is: kom maar op.
Ik herhaal: kom maar op.
Rob Vunderink
zaterdag 11 december 2010, 12:15 uur
Als het de lokale democratie waard is, dat de regionale krant blijft bestaan, dan is het de moeite waard om te onderzoeken of die verkwanselde regionale krant weer regionaal kan worden geprivatiseerd.Zeker als die regionale krant nog redelijk rendeert. Waarom steekt een rijke zakenman wel een vermogen in de regionale voetbalclub en niet in de regionale krant? Dat laatste moet toch een interessante uitdaging zijn!
De oud-bestuursvoorzitter van Wegener kennende kan ik me niet voorstellen dat hij het bij z’n ‘nederlaag’zal laten.
Pieter Bos
Oud/redacteur TCTubantia