Zelden zal een nieuwe eerste minister met zo veel zwier zijn eerste ontmoeting met het parlement hebben doorstaan. Het was meer dan alleen oratorisch een goed begin. Waarvan, dat is nog niet zo zeker. Een terugblik in negen punten.

1. Mark Rutte’s vrolijke, elegante, soms messcherpe optreden zal zijn voorganger Jan Peter Balkenende hebben teruggeworpen op herinneringen aan zijn eigen solo’s in die zaal. Hopelijk  schrijft de vorige premier nog eens een  zelf-analyse waarin hij het verschil verklaart tussen de snel denkende, humoristische JPB-privé en de wat nurkse, snel geïrriteerde, soms slaapverwekkende premier waar veel Kamerleden deze week met een pijnlijk gebrek aan spijt afscheid van namen. De nieuwe man stond er met plezier, hij luisterde naar zijn tegenspelers en gaf hen antwoord. Zo eenvoudig was het.

Lees verder »

Het zal volgende week bij de Regeringsverklaring en Algemene Politieke Beschouwingen in de Tweede Kamer vast gaan over dubbele paspoorten. Tenzij een nieuwe bijzaak zich aandient. Een beter thema zou zijn: gaan we verder met het ontmantelen van de rijksoverheid? Het gebeurt al jaren, alleen is Huidig Rechts er iets bruusker in.

Waarschijnlijk niet. Het Binnenhof wordt steeds meer bewegend behang. Gezellig, met makkelijk te volgen emoties.  Soap met aantrekkelijke carrièremogelijkheden. De formatiemaanden bewezen dat het er niet toe doet. Het land werd toch geregeerd, of wat daar op leek.

Terugkomend op de bijzaak van de week. Natuurlijk heeft Mark Rutte in 2007 meegehuild met Wilders en kan hij nu in zijn Torenkamer van de Petteflet niet volhouden dat haar Zweedse paspoort de nieuwe staatssecretaris in loyaliteitsconflicten brengt. Prijsschieten voor de oppositie. De PVV incasseert soeverein.

Lees verder »

Het kunnen vrolijke weken worden. Zo’n nieuw kabinet zit vol goede moed. Het hele land is de formatie beu. Dus karren met die dienstauto’s. Hoop doet leven.

De regeringsfracties verwelkomen de vervangers van de tot het kabinet geroepen collega’s. De oppositie likt in stilte enige wonden en verkent of aan hun zijde ook wat gedoogvriendschap kan groeien.

Geert Wilders liet er op de bordesdag geen misverstand over bestaan. Er mag vertrouwen tussen de voormannen van VVD, CDA en PVV zijn, het is wel een contract en hij zal strikt toezien op de naleving. Zie de enkele reis Canossa van beoogd minister van immigratie en asielzaken, Gerd Leers. Hij moest PVV-kritische uitspraken inslikken voor zijn benoeming doorging.

De PVV liep zelf ook een eerste regeerschram op. In het regeerakkoord staat dat het openbaar vervoer in de grote steden wordt aanbesteed. Amsterdam, Rotterdam en Den Haag zijn daar nog van uitgezonderd. De PVV werd groot in de raad van Den Haag met een positie tegen aanbesteding, maar moest deze week om vanwege ‘nieuwe coalitieverplichtingen’. Een woedende buschauffeur riep van de publieke tribune: ,,Ik heb wel op je gestemd. Draaikont.”

Lees verder »

Wouter Bos heeft al een nieuwe baan. Heerlijk boven de Balkenende-norm en vrijdags vrij. Maar hij zou zo journalist kunnen worden, en een goede zijn. Het vraaggesprek dat hij voor de Vara maakte met Tony Blair mag er wezen. Geen pussyfooting tussen oud-collega’s. Alle vragen over de Irak-oorlog die gesteld moesten worden, worden gesteld. Tony heeft een boek te verkopen, maar hij moet er hier wel voor werken.

Het begint over een leven na de politiek en de macht. Vanaf 13 minuten het vuur aan de schenen inzake de Irak-oorlog, waar Tony Blair nog steeds hetzelfde over denkt. Op nieuwe gronden. Een cursus flexibel politiek denken. Maar ook open gedachten over serieuze politiek in de mediacratie.

Mark Rutte stelt zijn kabinet samen. Hij wil Nederland ,,van de rem afhalen” en zorgen dat ,,we eindelijk weer eens toonaangevend worden in de wereld”. Meeslepende ideeën met een steil uitvoeringsparcours. Ondanks zijn enthousiasme heeft de aanstaande minister-president nogal wat vertrouwen te winnen, in binnen- en buitenland.

Ieder nieuw kabinet verdient een kans. Het mag zichzelf bovendien afficheren zoals het wil. Balkenende IV begon zijn driejarige oefening zaklopen met een oproep tot Samen Werken, Samen Leven. Het coalitie-akkoord legde in februari 2007 vooral vast waar men af zou blijven. Het samenwerken verschrompelde al vrij snel, tot het samenleven dit voorjaar ook niet meer lukte. Daar hadden zowel PvdA als CDA hun aandeel in. En de rest is geschiedvervalsing. In de politiek spreekt men met een zeker bewonderend afgrijzen liever over spin.

Lees verder »

Het Gedoogkabinet is weer een stap dichterbij gekomen, nadat het CDA-congres het met tweederde meerderheid verwelkomde. Geert Wilders stelde met zijn Berlijnse woorden jegens Angela Merkel, de spankracht van de nieuwe combinatie op de proef. Intussen zet het coalitie- en gedoogakkoord de Nederlandse publieke zaak onder druk. Het is de vraag of dat een ‘feest voor de democratie’ is, zoals Maxime Verhagen zijn congres omarmde.

De vaste bezoekers van café De Kachel hebben straks hun eigen kabinet. Zij mogen weer roken en kunnen er nog eentje nemen op de korte linkse directe die Geert, Mark en Maxime de publieke omroep toebrengen. De ex-kiezers van VVD, PvdA en CDA, die zich in de steek gelaten voelden, hebben weer wat greep op Den Haag. Symboolpolitiek is ook politiek.

De bewoners van huizen met veel hypotheekschuld hebben trouwens ook niet te klagen. De renteaftrek voor de eigen villaschuld blijft gehandhaafd. Als zij ondernemer zijn krijgen zij nog een paar steuntjes in de rug. Anders dan mensen die minder goed geloot hebben in het leven. In de oude termen is het, zoals FNV-voorzitter Jongerius zei, ook een rijkeluiskabinet.

Toch is werkelijkheid  ingewikkelder. Niet alleen omdat er ook heel wat gebeurt of wordt nagelaten waar  een links kabinet voor zou tekenen. De zorg, de WW en de ontslagbescherming worden niet aangepakt op de manier waarmee VVD en CDA in hun verkiezingsprogramma’s  meer banen schiepen  dan zij nu doen volgens het Centraal Planbureau.

Lees verder »

Het Gedoogkabinet zou wel eens een gewoner kabinet kunnen worden dan de wereld vreest. De taal is even wennen. Net als bij het vorige kabinet, met al die ‘samen’-spraak. Nu is Geert Wilders penvoerder, met af en toe een bijzin van Rutte. Maar de optelsom van alle plannen wijst op een rechts, midden, links kabinet. Zoals meestal.

Politiek is optiek en akoestiek, zei de voormalige CDA-prominent Van Agt in zijn tijd. Bij de presentatie van het Regeerakkoord van VVD en CDA, en het Gedoogakkoord tussen die twee en de PVV, was de toon rechts-liberaal en de beeldvorming gericht op ‘iedereen die wil aanpakken’. Beoogd premier Mark Rutte kwam daarbij af en toe in zijn betere, enthousiasmerende groef.

Lees verder »