‘Blanco stemmen? Dan kan je net zo goed thuisblijven’
Hoe stem je blanco met een potlood? Die vraag stelde Ankie Driessen op 3 maart omstreeks 19.30 uur aan de medewerkers van het stembureau in het Haagse verpleeghuis Saffier. “Dat kan niet”, zei één van hen. “Dan kan je net zo goed thuisblijven”, zei de ander.
Gelukkig greep de voorzitter in, zo schrijft Ankie Driessen in een e-mail aan deze krant. “Die wist er wel wat van en legde het de dames ook uit.”
Voor de goede orde. In artikel N 7 eerste lid van de Kieswet wordt een stem als blanco aangemerkt als de witte stip niet geheel of niet gedeeltelijk is rood gemaakt. Iedere krabbel of streep op het biljet maakt het ongeldig. Of zoals Lijst Blanco, de pleitbezorger voor de blanco stem op Twitter schrijft: “Hoe? Gewoon door je stembiljet leeg en opgevouwen in de bus te gooien!”
Terug naar verpleeghuis Saffier. Daar zijn volgens de gemeente Den Haag 755 stemmen uitgebracht, waarvan 2 blanco. In totaal zijn er in de gemeente 197.059 stemmen uitgebracht, waarvan 389 blanco. De ongeldige stem is overigens ‘populairder’: daarvan waren er maarliefst 1.076.
Waarom stemmen mensen eigenlijk blanco? “Het gaat me allemaal veel te veel over het belang van de politieke partij”, verklaart Ankie Driessen. Lijst Blanco prijst de blanco variant aan als een “democratische en betrokken stem”.
Blanco stemmen doe je dus voor het opkomstpercentage. En in dat geval kun je net zo goed je biljet ongeldig maken door er een betoog op te schrijven, want ‘de media’ melden doorgaans alleen de zetelverdeling en het opkomstpercentage.
NB: Alleen reacties onder vermelding van voor- en achternaam worden geplaatst.
woensdag 10 maart 2010, 18:54 uur
Het verhoogt wel het opkomstpercentage maar heeft geen invloed op de kiezerdeler. Vroeger was dat wel het geval. Maar door een wijziging van kieswet is dat veranderd.
Het verhogen van de kiesdeler maakt het lastiger voor partijen om de kiesdrempel te halen. Deze kiesdrempel is gelijk aan het aantal stemmen dat je moet halen voor één zetel.
Blanco of ongeldig stemmen heeft dus geen enkele invloed en je kunt je eigenlijk de gang naar het stembureau besparen.
Behalve als je het mooi vindt staan de een X aantal mensen blanco of ongeldig heeft gestemd.
woensdag 10 maart 2010, 18:58 uur
Blanco stemmen zouden niet alleen geteld moeten worden maar zouden ook meegeteld moeten worden in de zetelverdeling. Over democratie gesproken! Zo wordt pas duidelijk dat de macht en kracht van het blanco stemmen tot uiting komen in niet-bezette zetels in de Tweede Kamer. Transparanter kan het niet. Hoe meer blanco stemmen hoe meer onbezette zetels, des te pijnlijker voor de partijen die meedoen.
woensdag 10 maart 2010, 20:47 uur
“Frits Bolkys zegt:
woensdag 10 maart 2010, 18:54 uur
Het verhoogt wel het opkomstpercentage maar heeft geen invloed op de kiezerdeler. Vroeger was dat wel het geval. Maar door een wijziging van kieswet is dat veranderd.”
Dat is niet zo. Blanco stemmen hebben nooit meegeteld voor de kiesdeler. De kiesraad heeft me hierover ooit het volgende geschreven:
“Het klopt inderdaad dat blanco stemmen in de huidige wetgeving als ongeldig worden aangemerkt. (zie art. N4 leden 2 en 3 Kiesbesluit) Blanco stemmen worden ook niet meegerekend bij de zetelverdeling. (zie art. U3 Kieswet)
De wetgeving rondom verkiezingen is echter meermalen gewijzigd. Een wijziging die voor dit onderwerp van belang lijkt te zijn is het verdwijnen van de opkomstplicht in 1970. Tot die tijd was een blanco stem de enige manier om legaal te stemmen zonder dat de stem naar een partij ging. Er werd in de stembureaus bijgehouden wie er aan de opkomstplicht had voldaan, en hoeveel stemmen er op kandidaten waren uitgebracht. Bij de verdeling van de zetels werden blanco stemmen niet meegewogen; ze werden beschouwd als ‘stemmen van onwaarde’. (zie bijvoorbeeld art. 87 Kieswet 1949) “
maandag 15 maart 2010, 12:28 uur
Blanco stemmen verhoogt de opkomst en vergroot daardoor de kiesdeler. Een hogere kiesdeler werkt in het voordeel van de grotere partijen, omdat restzetels dan eerder aan hen toevallen dan bij lage opkomsten.
dinsdag 16 maart 2010, 10:03 uur
Blanco stemmen zouden pas meetellen wanneer zetels in de Tweede Kamer leeg zouden blijven. Stel het totaal aantal uitgebrachte geldige stemmen is 150.000, waarvan 10.000 blanco, dan blijft er één zetel onbezet. Als bezuingigingsoperatie zou dat ongetwijfeld geslaagd zijn, over het verdere nut valt te twisten.