Lijst Blanco: voor wie het beter weet
Heeft u moeite een partij te vinden die bij u past? Heeft u ook weleens het gevoel dat uw stem in de prullenbak verdwijnt? Stem dan blanco!
Met deze leus probeert Lijst Blanco mensen in Amsterdam te bewegen wél te gaan stemmen, maar niet te kiezen bij de gemeenteraadsverkiezingen van 3 maart 2010. Je kunt op de ‘lijst’ stemmen door meerdere hokjes in te kleuren op het stembiljet of alles open te laten. Er een mooie tekening op maken mag ook. Een blanco stem is namelijk een ongeldige stem, maar wordt wel meegerekend in het opkomstpercentage.
Prullenmand
De initiatiefnemers willen anoniem blijven. Onlangs liepen ze op de Dappermarkt in Amsterdam-Oost met een prullenmand over hun hoofd onbeschreven kartonnetjes uit te delen. “Mijn stem blijft mijn stem, daarom stem ik blanco”, zo sprak een gesouffleerde voorbijganger in het campagnefilmpje. Het persbericht biedt weinig aanknopingspunten. “Voor vragen over de campagne van Lijst Blanco kunt u contact opnemen met: Dhr. B. Blanco.”
http://www.vimeo.com/9355437Daarmee dragen ze meteen hun boodschap uit. “Lijst Blanco kent geen lijsttrekkers, geen lijstduwers, geen verkiezingsprogramma dat gebroken kan worden, maar staat wel ergens voor”, aldus de website. “Met een blanco stem laat u zien dat u gelooft in de democratie, maar dat u zich niet vertegenwoordigd ziet door verkiesbare politici.”
Directe democratie
Wat is nu écht hun probleem? Zijn ze te eigenwijs om een volksvertegenwoordiger het vertrouwen te geven? Willen ze de representatieve democratie afschaffen? Man noch paard worden genoemd op de website. Slechts enkele zinnen geven iets prijs van iets wat je nauwelijks een ideologie kunt noemen. De beweging moet niets hebben van “charismatische partijleiders”, ziet de blanco stem als “een actieve vorm van protest”, wil niet dat haar stem wordt “gekaapt door populisten”, hoopt “actieve verantwoordelijkheid” te kunnen nemen voor eigen politieke ideeën en breekt een lans voor “directe democratie”. Een aanhanger stelt op de website voor om programmapunten van partijen voortaan in referenda om te zetten.
Probleemoplossers
Om de politieke ideeën van individuele blanco stemmers straks buiten de gemeenteraad wereldkundig te maken stelt Lijst Blanco een symbolische ‘wisselzetel’ in. Iedere dag mag een blanco stemmer op lijstblanco.nl verslag doen van zijn politieke bezigheden. Wel een kanttekening hierbij, want politiek vindt volgens Lijst Blanco niet alleen op het stadhuis plaats of voor de camera. “Ook in huiskamergesprekken, op straat, bij de koffieautomaat en in de pauzes op school.”
Hoewel Lijst Blanco zelf anoniem blijft, moedigt ze ‘haar kiezers’ aan om het gezicht te tonen: op Facebook en op Twitter. Dat is handig voor alle mensen die na de verkiezingen ontevreden zijn over de daden van hun echte partij: zij kunnen bij de blanco stemmers – de mensen die het dus beter weten dan de volksvertegenwoordigers – terecht met al hun wel en wee. Van stoeptegel tot zwembad, de blanco stemmers staan voor u klaar!
Zie ook:
- Wanneer ben je geschikt als gemeenteraadslid?
- Klacht of idee? Dat meld je voortaan op Verbeterdebuurt.nl
- Burgerinitiatief komt niet uit de verf
- De burger heeft een grote mond, maar toont weinig daadkracht
- De tragiek van de zwevende kiezer
- Nieuwe website gaat activisten adviseren
- Het dilemma van de gemeentelijke griffier
- Internetdemocratie kreeg gestalte met BBC Action Network
- Praten over de publieke zaak
- Kabinet wil meningen over goed burgerschap
NB: Alleen reacties onder vermelding van voor- en achternaam worden geplaatst.
vrijdag 19 februari 2010, 17:25 uur
Blanco stemmen kan, indien grootschalig toegepast, leiden tot ondergraving van de legitimiteit van het politiek systeem. De Portugese schrijver José Saramago heeft in zijn boek ‘de stad der zienden’ een schets gegeven van een stad waarin op zeker moment 70% van de bevolking blanco stemde, zonder dat er een campagne als hierboven genoemd werd gevoerd.
Voordeel van een groot aantal blanco stemmen is dat duidelijk wordt dat een deel der bevolking zich niet, ja, wat eigenlijk niet? Vertegenwoordigd voelt binnen het bestaande politieke systeem? Zich niet kan vinden in de bestaande vertegenwoordigers? Het is de ultieme proteststem zonder alternatief. Het nadeel is dan ook dat niet duidelijk wordt wat het alternatief is volgens de blanco stemmers.
Wat te allen tijde moet worden voorkomen is dat het aantal blanco stemmen (absoluut dan wel procentueel) niet wordt genoemd in de uitslag cq. wordt gebagatelliseerd door politici. Gezien de moeite die politici hebben met blanco stemmen, blijft dat een aandachtspunt.
vrijdag 19 februari 2010, 19:08 uur
Massaal blanco stemmen, is een bewijs van onvermogen om zelf een partij op te richten.
Als je in staat bent om een grote groep mensen blanco te laten stemmen, is het ook mogelijk om met de naam “lijst Blanco” gewoon de gemeente raad in te komen, en je zegje te doen namens alle mensen die jou als vertegenwoordiger voor de “blanco” stemmers hebben gekozen.
Tegen potentiële blanco stemmers zou ik zeggen: kijk of er mensen staan op verkiesbare plekken, die je kent.
Ga er langs, en spreek met de persoon, om erachter te komen of hij jou ideale vertegenwoordiger in de raad kan zijn.
vrijdag 19 februari 2010, 21:10 uur
@2 T vd Werf
Het probleem is niet, wat ze nu zeggen, in de verkiezingstijd.
Het probleem is wat ze daarna doen. Daar hebben we niets over te zeggen en we hebben geen enkele mogeljkheid om, bv door referenda, hen alsnog aan hun beloften te houden.
Ooit heb ik D’66 gestemd, omdat zij een referendum zouden gaan invoeren. Toen ze konden regeren was hun verkiezingsbelofte niets meer waard.
Daarnaast zijn er essentiële beslissingen genomen, die nooit een item in een verkiezingsstrijd waren.
Wie heeft ooit over de invoering van de euro kunnen stemmen,
Wie heeft ooit over de wenselijkheid van de multiculturele samenleving kunnen stemmen,
Wie heeft ooit over de uitbreiding van de EU kunnen stemmen,
enzovoorts enzovoorts enzovoorts.
Ooit heb ik een politicus horen zeggen, dat de burgers niets te zeggen moesten hebben, omdat de politiek te moeilijk was voor de gewone mensen. Duidelijker is mij nooit hardop gezegd, dat we stemvee zijn, maar verder onze bek hebben te houden.
E.e.a. heeft tot gevolg gehad, dat ik reeds jaren, zonder het te weten overigens, aanhanger van deze lijst Blanco ben.
Zodra er referenda zullen zijn, ga ik weer stemmen op politici, die het dichtst bij mijn ideeen staan: deze kunnen dan het dagelijks werk doen. Maar als het erom gaat spannen, kunnen we alsnog via referenda óf het beleid afdwingen, óf de politici aan hun woorden houden.
vrijdag 19 februari 2010, 23:02 uur
Twee opmerkingen.
1. Teveel aandacht voor zo ‘n Loesje partij, zeker op de plaats van deze column.
2. Heroverweging van de stemplicht zou een goed idee zijn. Bevoogding? De kiezer is volwassen? Maar we moeten toch ook onze kinderen naar school sturen, een riem dragen in de auto, een helm dragen, belasting betalen….
zaterdag 20 februari 2010, 08:08 uur
@Arie: Ik stem al jaren blanco, al stimuleert het niet echt wanneer een gemotiveerde en legitieme keuze niet in de uitslagen terug te vinden is, zoals schandelijk genoeg al heel lang het geval is (ook in het NRC).
zaterdag 20 februari 2010, 09:03 uur
Heroverweging van de stemplicht en dan teveel aandacht voor zp’n “Loesje” partij?
Met opkomstplicht zal deze “Loesje” partij helemaal furore maken. Misschien moeten we het eens gaan zoeken in het vele moeten en de belabberde zaken die we er voor terugkrijgen. We moeten zoveel onder de noemer van vooruitgang, maar voor de goede kijker is er helemaal geen vooruitgang enkel achteruitgang omdat er voor al dat moeten geen zier terug komt of opgelost wordt.
Op zich kan ik me de Lijst Blanco heel goed voorstellen, alleen beschouw ik het als een circus. Vraag aandacht om een ongeldige stem uit te brengen, dit voelt een beetje dubbel. Leuk als parodie of iets dergelijks, maar ging het er nou niet juist om om serieus te blijven voor wat betreft het democratisch bestel en het kiesrecht? De ongeldige stem is een prima middel zonder er weer een circus van te maken. Want dat circus is nou juist het wapen van de gevestigde partijen.
zaterdag 20 februari 2010, 10:23 uur
@3 Liudger, op gemeenteraad niveau, ligt het allemaal iets persoonlijker.
En een referendum voor elke kruising, lijkt me geen optie, dus je geeft een persoon dus een mandaat om voor jou te kiezen.
Op gemeenteraad niveau, zijn bij de meeste gemeenten de raadsleden prima benaderbaar, wanneer het over onderwerpen gaat die iets zwaarder voor iemand wegen.
Het is niet ongebruikelijk dat er wijk vertegenwoordigers, of gewone personen, bij een fractievergadering langsgaan om hun punt kenbaar te maken.
Maar wat let je om zelf een lokale partij op te richten?
Als je voldoende mensen achter je hebt staan, kun je zelf mee beslissen in de raad.
Ter informatie, er zijn ministers die gewoon als raadslid zijn begonnen.
De drempel is lager dan je denkt.
Zelf zie ik het nut van en referendum voor elke burgemeester niet zo, gevoelsmatig zou dan mijn chef ook gekozen moeten worden door het productiepersoneel, wat helemaal niet met de man moet samenwerken.
EU zaken, en Euro zijn nu niet aan de orde, al moet ik zeggen dat ik als internationaal werkend technicus tot nu toe gewoon ontzettend veel voordeel heb aan de eenheid van munt, en open grenzen.
Ik moet er niet aan denken dat ik bij elke grens, mijn servicewagen helemaal leeg moet halen, om te controleren of alle schroefjes wel op de inventarislijst staan.
De tijd dat ik met verschillende enveloppen met kleingeld en briefpapier op pad ging, is ook voorbij, in heel europa komt hetzelfde eurobiljet uit de muur.
zondag 21 februari 2010, 16:59 uur
Vooraf een vrije bewerking van een bekend volksgezegde over de vogel in de lucht tegenover de vogel in de hand en daarna een aantal bemerkingen.
Minder zweverig verwoord: een aantal bemerkingen over de worst die het gemene volk wordt voorgehouden en de worst die het in de praktijk op z’n bord krijgt.
Het Nederlandse democratische partijensysteem is in theorie best een goed systeem; in de praktijk kan het leiden tot aanleunen tegen een totalitair partijdemocratisch systeem.
● Er is wèl in een grondwet voorzien > < In de praktijk legt het aldus gevolmachtigde partijlid gedurende zijn /haar “volmachtsperiode” primair verantwoording af aan zijn/haar fractievoorzitter, secundair aan zijn/haar partijtop maar niet aan haar/zijn kiezers.
In het Nederlandse democratische partijensysteem staan voor kiezers vier opties open:
● Kiezen van een voorgehouden kiezerslijst
● Blanco stemmen
● Niet stemmen
● Ongeldig stemmen
De neiging om de mogelijkheden van kiezers te beperken zijn voor oplettende burgers zichtbaar.
Nu verkiezingen in het nabije en wat verdere verschiet wachten is het bovenstaande mijns inziens voldoende om een verantwoorde democratische keuze te maken.
a.zecha
zondag 21 februari 2010, 19:22 uur
Met excuses voor het verminkt overgekomen voorgaand bericht (8.)van mij.
Ik hoop dat het nu juist wordt weergegeven:
Vooraf een vrije bewerking van een bekend volksgezegde over de vogel in de lucht tegenover de vogel in de hand en daarna een aantal bemerkingen.
Minder zweverig verwoord: een aantal bemerkingen over de worst die het gemene volk wordt voorgehouden en de worst die het in de praktijk op z’n bord krijgt.
Het Nederlandse democratische partijensysteem is in theorie best een goed systeem; in de praktijk kan het leiden tot aanleunen tegen een totalitair partijdemocratisch systeem.
- Er is wèl in een grondwet voorzien. In de praktijk legt het aldus gevolmachtigde partijlid gedurende zijn/haar “volmachtsperiode” primair verantwoording af aan zijn/haar fractievoorzitter, secundair aan zijn/haar partijtop maar niet aan haar/zijn kiezers.
- Er is wel in een parlementaire controle voorzien. In de praktijk wordt de controle omzeild door vorming van een “meerderheids-coalitie” die door de betrokken parlementaire partijfracties met een straffe dicipline worden geleid.
- Er is wel in indirect stemrecht voorzien, waar burgers van een voorgehouden politieke partijlijst mogen kiezen en daarmee ongeclausuleerd een volmacht verstrekken aan een politieke partij. In de praktijk legt het aldus gevolmachtigde partijlid gedurende zijn /haar “volmachtsperiode” primair verantwoording af aan zijn/haar fractievoorzitter, secundair aan zijn/haar partijtop maar niet aan haar/zijn kiezers.
In het Nederlandse democratische partijensysteem staan voor kiezers vier opties open:
- Kiezen van een voorgehouden kiezerslijst
- Blanco stemmen
- Niet stemmen
- Ongeldig stemmen
De neiging om de mogelijkheden van kiezers te beperken zijn voor oplettende burgers zichtbaar.
Nu verkiezingen in het nabije en wat verdere verschiet wachten is het bovenstaande mijns inziens voldoende om een verantwoorde democratische keuze te maken.
a.zecha
zondag 21 februari 2010, 20:45 uur
Over de democratie in Nederland zijn de navolgende aanvullende gecorrigeerde bemerkingen te maken:
- Er is wèl in een grondwet voorzien. In de praktijk kunnen nationale wetten, die met grondwettelijke rechten van burgers mogelijk strijdig zijn, niet door een hooggerechtshof worden getoetst.
- Er is wel in een parlementaire controle voorzien. In de praktijk wordt de controle omzeild door vorming van een “meerderheids-coalitie” die door de betrokken parlementaire partijfracties met een straffe dicipline worden geleid.
- Er is wèl een indirect stemrecht, dat burgers laat kiezen uit een lijst die door een partij wordt samengesteld. Door te kiezen wordt ongeclausuleerd een volmacht verstrekt aan een politieke partij. In de praktijk legt het aldus gevolmachtigde partijlid gedurende zijn /haar “volmachtsperiode” primair verantwoording af aan zijn/haar fractievoorzitter en niet aan haar/zijn kiezers.
a.zecha
maandag 22 februari 2010, 15:13 uur
[...] de Jong kritische gevolgd. Op het weblog Opklaringen van de NRC plaatste hij een kort artikel. Klik hier om het [...]
woensdag 24 februari 2010, 10:05 uur
@7 T vd Werf
Hoewel mogelijk wat laat, toch nog een reactie.
Ik geef best een mandaat, juist om niet over elke kruising een referendum te hoeven houden. Maar ik wil wel de mogelijkheid hebben, om, als een bepaalde kruising mij -en een meerderheid van de stemmers- niet ligt, die beslissing te kunnen herroepen.
Het argument, dat gemeenteraadsleden benaderbaar zijn; deze benaderbaarheid vervangt niet een democratisch recht op zélf te mogen beslissen. Ook na invoering van een referendum blijven ze benaderbaar, en misschien zijn daardoor minder referenda nodig.
Wat mij let om een eigen partij op te richten: mijn leeftijd en mijn gezondheid.
De burgemeester hoeft van mij niet zo nodig direct gekozen te worden. Ik heb ook nimmer ergens bepleit om de burgemeester direct te kunnen kiezen. Als we hem maar, indien nodig, kunnen wegstemmen.
EU zaken zijn hier inderdaad niet aan de orde; ik gebruikte ze alleen als voorbeeld voor beslissingen die door de politiek vóór u, óver u en zónder u worden genomen. Tevens betekent mijn lijstje niet, dat ik tegen b.v. de Euro gestemd zou hebben. (het valt buiten mij argumentatie, maar voor de duidelijkheid: ik zou vóór de Euro gestemd hebben) Mij steekt, dat ik er op geen enkele manier over heb kúnnen stemmen; waarbij ik het niet verzoeken om een referendum ook een vorm van uitdrukking van mijn democratisch stemrecht beschouw.
zondag 28 februari 2010, 21:32 uur
Maar het aantal thuisblijvers = niet stemmers bij de gemeenteraadsverkiezingen ligt al rond de 50%…
Iedere burger weet natuurlijk wel dat democratische ‘representatie’ niet bestaat aangezien politieke partijen met hun fractiedicipline de dienst uit maken!