Burgerinitiatief komt niet uit de verf
Het burgerinitiatief Uit Vrije Wil, een pleidooi voor legalisering van stervenshulp, heeft al bijna zeventigduizend handtekeningen. Veel meer dan de veertigduizend die nodig zijn. Een gelopen race, zou je denken. Niets is minder waar.
Allereerst is het instrument redelijk licht. Als de commissie, onder voorzitterschap van Johan Remkes (VVD), het burgerinitiatief ontvankelijk verklaart komt het op de agenda van de Tweede Kamer. De initiatiefnemer mag het voorstel dan verdedigen, maar het zijn de parlementariërs die besluiten of het in een wet wordt omgezet.
Drie van de zestien ontvankelijk
Toch hebben zestien initiatiefnemers de moeite genomen om minstens veertigduizend handtekeningen te verzamelen. “Daarvan verdwenen er dertien in de prullenmand”, aldus het hoofdredactioneel commentaar van het Algemeen Dagblad vandaag. “De drie die wel door de ballotage kwamen, leidden niet tot aanpassing van de wetgeving of een nieuwe wet.”
Creatief om zeep geholpen, zo noemt het Rotterdamse GroenLinks-gemeenteraadslid Arno Bonte dat op pagina zes van diezelfde krant. Hij klopte met een verzoek tot een verbod op het particulier afsteken van vuurwerk op de deur van de Tweede Kamer. Samen met David Rietveld (GroenLinks-raadslid Den Haag) haalde hij vijfenzestigduizend handtekeningen op. Hun initiatief werd afgekeurd omdat het onderwerp in de afgelopen twee jaar al eens behandeld was in de Tweede Kamer.
Drempels
In mei vorig jaar constateerde NRC Handelsblad ook al dat het burgerinitiatief niet uit de verf is gekomen. Dat ligt vooral aan de drempels die zijn opgeworpen voor de invoering in 2006. De zwaarste is het oprekken van de periode waarin de Kamer het onderwerp niet mag hebben behandeld: van één naar twee jaar. Daarbij is het criterium zelf nogal vaag. Wat verstaat de Kamer onder ‘behandelen’? David Rietveld vond, in tegenstelling tot de Kamercommissie, dat zijn onderwerp de afgelopen twee jaar niet is behandeld. Een eenvoudige gedachtewisseling, zó kwalificeerde hij het Kamerdebat over vuurwerk in 2008. “En dat is toch niet voldoende om een burgerinitiatief af te wijzen?” Toch wel, zo bleek later.
Geen burgers
Zijn compagnon Arno Bonte merkt in het AD nog iets interessants op. “Kijk naar de voorstellen die zijn gedaan. Het gros komt van belangenclubs of politici als ik. Burgers weten niet gemakkelijk zoveel handtekeningen op te halen of de media te bereiken.” Eerder zou je dus kunnen spreken over een belangengroepeninitiatief, in plaats van een burgerinitiatief. De ‘burger’ die het wel voor elkaar kreeg om via dit instrument de agenda van de Kamer te bepalen heet namelijk Milieudefensie.
Verifiëren handtekeningen
Mocht het burgerinitiatief Uit Vrije Wil voldoen aan het ‘behandelcriterium’ dan komt het op het verifiëren van de handtekeningen aan. Die mogen sinds 1 januari 2009 digitaal aangeleverd worden, maar worden vervolgens wel onderworpen aan een omslachtige steekproefsgewijze controle. Van het totale bestand worden honderden mensen per e-mail aangeschreven met de vraag of zij per post hun handtekening willen retourneren. Als meer dan vijf procent niet of niet correct reageert, wordt het burgerinitiatief alsnog ongeldig verklaard.
maandag 15 februari 2010, 18:40 uur
ik zeg u de democratie is dood! leve de partijen !
maandag 15 februari 2010, 18:43 uur
met een verwijzing naar Marc Chavanne “Niemand regeert…. in Nederland.
“Maar niemand kan ook fatsoenlijk regeren!”
maandag 15 februari 2010, 20:20 uur
als je voor levensbeeindiging bent en dat in eerder maar redelijk goed stadium hebt aangegeven,doch het niet meer kan uiten door dementie b. v. dan moeten naasten je wens naar voren kunnen brengen.
maandag 15 februari 2010, 20:43 uur
Zijn compagnon Arno Bonte merkt in het AD nog iets interessants op. “Kijk naar de voorstellen die zijn gedaan. Het gros komt van belangenclubs of politici als ik. Burgers weten niet gemakkelijk zoveel handtekeningen op te halen of de media te bereiken.” Eerder zou je dus kunnen spreken over een belangengroepeninitiatief, in plaats van een burgerinitiatief. De ‘burger’ die het wel voor elkaar kreeg om via dit instrument de agenda van de Kamer te bepalen heet namelijk Milieudefensie.
En hoe is dat in vredesnaam een verassing? Dat zou je toch nooit anders verwachten? Wie neemt de moeite om 40.000 handtekeningen te verzamelen? Politici en belangengroepen, wie anders?
dinsdag 16 februari 2010, 10:07 uur
Burgerinitiatieven mogen best afgewezen worden, maar dan wel met inhoudelijke onderbouwing. In dat geval zou er door het parlement vervolgens wel gekeken moeten worden of er delen van te realiseren en te implementeren zijn in overleg met de initiatiefnemers.
dinsdag 16 februari 2010, 15:25 uur
Natuurlijk slaagt milieudefensie er wél in. Dat is n.l. de enige getolereerde religie met invloed en bepaalt zowat alles in dit land.
dinsdag 16 februari 2010, 15:33 uur
Als ik het goed begrijp: Burgers van dit land zijn goed voor een periodieke rechtvaardiging van het bestuur, maar daarna: “Terug in je hok!”.
Gek hoor dat velen hun geloof in de Politiek verliezen.
Zou het een idee zijn om de beloning van de parlementariërs deels afhankelijk te maken van de democratisch gehalte van hun besluitvorming?
dinsdag 16 februari 2010, 17:01 uur
Wat een verschrikkelijk land is Nederland geworden. Oprechte burgers die een oprechte wens uiten worden geschoffeerd.
dinsdag 16 februari 2010, 17:46 uur
de gelovige lieden der 2-de Kamer zijn al druk bezig om redenen te vinden om een behandeling van dit burgerinitiatief te blokkeren , immers , het legt de bijl aan de wortels van hun boom waarin staan gekerfd dat hun Opperwezen het levenseinde in hoogst eigen Persoon bepaalt. Het initiatief is voor hun ‘zum kotzen’.
donderdag 18 februari 2010, 07:22 uur
Ik ben benieuwd hoe het zal gaan met het burgerinitiatief voor BTW vrije bioproducten. Die staan nu op 165.000 handtekeningen en de initiatiefnemer (volgens mij echt een ‘burger’ die inmiddels wel aansluiting heeft gezocht bij een belangengroep) wil het zelfs naar Europees verband tillen.
donderdag 18 februari 2010, 11:33 uur
De regels rond het burgerinitiatief geven de boodschap dat de kiezers zich tussendoor toch maar beter niet kunnen bemoeien met zaken waarvoor zij kamerleden hebben gekozen — ook niet als die kamerleden er geen zin in hebben er iets mee te doen.
Ik geloof niet dat het anti-vuurwerk initiatief van een of andere bedrijfslobby komt.
Dit raakt de geloofwaardigheid van de politiek zelf, waar kamerleden ook zelf over klagen. Die kamerleden hebben zelf het burgerinitiatief gewild, toch? Of zijn ze zo geschrokken dat ze daarna door allerlei procedure-eisen de zaak onmogelijk hebben gemaakt. Het is duidelijk dat niet alleen bewindslieden de afstand tussen kiezer en gekozene vergroten met hun inconsequente gedrag, maar de gekozene zelf ook.
Daar helpt kennelijk geen enkele (grond)wettelijke verandering aan.
Geen wonder dat steeds meer kiezers naar protestpartijen gaan.