Les 1 cie-De Wit: keurig is niet genoeg
Rijkman Groenink
Het mededogen van de week ging ongetwijfeld uit naar Rijkman Groenink. De oud-topman van ABN Amro wilde zijn bank in 2007 aan Barclays Bank verkopen. U weet nog wel, die Britten die hun hoofdkantoor in Amsterdam zouden openen. Toen die vluchtroute afviel moest Groenink ,,met een zekere woestheid” een vertrekpremie van 26 miljoen aannemenvan het roekeloze trio dat won. Zwaar lot.
De derde en laatste week van openbare gesprekken bij de Commissie-De Wit leverde vuurwerk op. In diapositief. Het gebrek aan drama en de complimenteuze zelfreflectie van de meeste gasten schetsten een scherp beeld van de Nederlandse bestuurscultuur. Daarin verschilden bankiers en politici niet eens zo veel van elkaar: stoepje schoon, alles geprobeerd, niks aan kunnen doen.
Mediatrainers maakten overuren om de genodigden zo goed mogelijk te presenteren voor de parlementaire commissie die ‘de crisis’ onderzoekt. Zouden zij Nederlandsche Bank-president Wellink hebben aangeraden zo gebelgd op te treden als hij maandag en donderdag deed? Miskend, gekooid door de grenzen van zijn bevoegdheden?
De imagotrainers waren vast meer tevreden over het partijtje hardball waarin Groenink en Bos elkaar niets toegaven. Zij probeerden met bravoure zwakkere elementen in hun positie te doen vergeten. Nog minder gepolijst was oud-president-commissaris Martinez die geen enkele moeite deed de indruk te wekken dat hij bij ABN Amro iets anders deed dan aandeelhouderswaarde creëren. Een benoeming met een minimale empathieratio.
Los van deze Amerikaanse verstekeling portretteerden deze De Wit-weken een zakendemocratie die zichzelf bij wijze van omgangsvorm wegcijfert en zelden begrijpt wanneer karakter nodig is, bovenop alle regeltjes. Bij gebrek aan dat bijzondere ingrediënt voltrokken zich een grote (ABN Amro) en een kleine (Icesave) ramp die eigenlijk met het blote oog voorspelbaar waren. Wat niet deugde kon iedereen zien; fascinerend waarom niemand ingreep.
Dat Royal Bank of Scotland door een upstart-fantast werd geleid, was algemeen bekend. Dat Fortis door deftige fantasten werd geleid was evenmin een geheim. Schandalig dat de Britse toezichthouder De Nederlandsche Bank-president zo weinig vertrouwde dat de reddingsinjectie aan RBS niet tijdig werd gemeld. Idem voor de IJslandse collega’s. En nauwelijks minder teleurstellend van de Belgische dat zij de Fortis-profiterol als stevig omschreven.
Maar was dat nieuw? Is het werkelijk zo dat tot die tijd alle centrale bankiers en overige toezichthouders elkaar tijdig één op één de waarheid en niets dan de waarheid vertelden? Wellink en Bos hebben in verschillende bewoordingen te kennen gegeven dat het hier geen bananenrepubliek is, en zelfs geen Frankrijk waar de president gewoon een fusie verbiedt als hij voor Franse banen of belangen vreest. Wij houden ons aan de regels, is het vrome contrast.
Maar hoe zouden de minister van financiën en de centrale bankpresident hun eigen opstelling omschrijven als zij een positie van academische onafhankelijkheid bekleedden? Alert passief? Dynamisch afwachtend? Betrokken en bezorgd? Kortom, adequaat gezien de belangen op het spel? En de miljarden die de staat toch linksom of rechtsom moest ophoesten?
Bos gaf toe dat hij de minister-president niet met het dreigend imploderen van de grootste bank van het land wilde lastigvallen of compromitteren. De minister-president (die niet voor De Wit c.s. optrad) vond dat prima; die wilde niet met buitenlandse collega’s over individuele zaken bellen. Zijn afwezigheid in de hele financiële crisis onderstreept andermaal de onhoudbare situatie dat een Nederlandse premier in Europa als regeringsleider optreedt maar op het Binnenhof een soort verkeersregelaar is.
Het was begrijpelijk maar niet verheffend hoe Bos, Wellink en Zalm elkaar de afgelopen drie weken instinctief dekten. Ieder zag het kennelijk als gedeeld belang het passief dynamisme van de anderen als keurmerk van kwaliteit aan te prijzen. Hoe veel twijfel zij daar in hun binnenste over mogen koesteren. Openbare kritiek zou onverantwoorde systeemrisico’s met zich mee brengen.
Het bizarre van deze realiteit is dat alle drie prettige, slimme, serieuze, hardwerkende bestuurders zijn, met veel kennis van de wereld en een voldoende gevoel voor humor om zichzelf ook nog te kunnen relativeren. En toch voelen zij zich gevangen in een cultuur die hen dwingt de laatste stap in crisistijd niet te zetten. Daar waar moed, karakter, charisma het verschil kunnen maken. Door iets te doen wat misschien niet mag maar wel moet.
Wat was er gebeurd als Wellink en Bos die cruciale ‘verklaring van geen bezwaar’ voor de overname en drieëndeling van ABN Amro door het rabiate trio hadden getraineerd? Dan was er keet gekomen met de overvallers, advocaten, boze verklaringen, totdat de financiële crisis zo ver was doorgewalst dat men blij was dit avontuur te hebben ontlopen. Dat wil niet zeggen dat Dé Bank (de bedrijfsleus was toen net zo arrogant als ie nu onnozel is) ongeschonden de meltdown was ontsprongen, zoals de heren van Amro beweerden.
De commissie-De Wit heeft genoeg materiaal verzameld om vriend en vijand te verrassen met een advies dat meer doet dan het inventariseren van onvermijdelijkheden. Zeker, het financieel toezicht moet snel naar Europees niveau worden uitgebreid. Maar bij gebrek daar aan heeft iedere lidstaat niet alleen het recht maar ook de plicht te doen wat nodig is om haar economie en staatshuishouding voor onheil te behoeden. Daarvoor hoeven we niet te wachten op een Britse of IJslandse commissie-De Wit.
zaterdag 6 februari 2010, 10:56 uur
Zoals Groenink al zei, de voormalige aandeelhouders ABN hebben er dik op gewonnen (nadat ze over 10 jaar geen cent rijker waren geworden van hun ABN aandeel), toen de ABN opgeblazen werd. Haal dan nu maar bij hen voor zover ze Nederlandse belasting betalers zijn iets terug van wat de werkelijke kosten zijn van Bos’ noodingreep. Kijk ook wat de werkelijke kosten zijn voor de Nederlandse financieele markten: internationaal volstrekt ongeloofwaardig geworden op van Lanschot en Rabo na, en buiten spel bij de internationale discussies over hoe de banken rotzooi moet worden opgeruimd.
Nog even voor de helderheid credit rating:
Moody’s assigns Aa3/P-1/C ratings to ‘New’ ABN AMRO Bank N.V.Om je dood te schamen dus.
Vergelijk van Lanschot A en Rabo AAA (een van de 10 veiligste banken wereldwijd).
zaterdag 6 februari 2010, 12:26 uur
En wat heeft dit onderzoek nou eigenlijk opgeleverd ?
Ik denk: ‘niets’.
Die commissie wist ook weinig van scherp en critisch doorvragen en is gewoon natuurlijk een verlengstuk van het establishment. Net als de TK een applausmachine is voor welk kabinet dan ook.
Het is net zo onbetekenend als alle TK ‘onderzoeken’ die ik heb meegemaakt.
zaterdag 6 februari 2010, 12:56 uur
Dit stoutmoedige commentaar van Chavannes roept een aanvulling bij mij op:
Er is een proces van versmelting gaande tussen de financiële en de juridische wereld op de bovenste etages van de banken aan wie elke burger zijn geld moet toevertrouwen.
Een moderne versie van het Stockholm syndroom.
Te horen was dat iedere ondervraagde, na overleg met de ontwerper van zijn contract, doordrongen was van de noodzaak om de echte hete brij te vermijden.
Ook de leden van de Commissie vroegen niet nadrukkelijk naar een besef van aansprakelijkheid van al die welbespraakte bestuurders, terwijl wij lezers daar nou juist zo nieuwsgierig naar zijn.
Wij zijn ons spaargeld ten dele kwijt, het appeltje voor de oude dag of voor de vervanging van onze auto. En wij betalen de komende jaren ook nog de rekening.
De toenemende juridisering legt een deken van behoedzaamheid en misleiding over bestuurlijk Nederland en belemmert daardoor waarheidsvinding.
Was het recht dáár niet eigenlijk voor?
zaterdag 6 februari 2010, 13:45 uur
Onthutsend eigenlijk allemaal. Alsof er verschillende lagen realiteit zijn, en we zijn afgedaald naar die laag waar ‘barre werkelijkheid’ boven de entree staat. Ongeloof omdat er zulke belangen op het spel staan, zoveel geld mee gemoeid is, zoveel gestudeerde koppen bezig zijn om met opgetrokken schouders de bezem te hanteren. De media en de Cie De Wit kunnen in hun beschouwing heen en weer blijven gaan tussen wat betrokkenen hebben gezegd. Kans is dat men meegaat in het argument “dat het ingewikkeld ligt”. Betrokkenen verschuilen zich achter de regels of gebrek daaraan en de complexiteit van ‘de materie’.
Waar politiek en burgers het idee hadden dat er toezicht en ‘accountability’ waren, bestaat voor een groot deel slechts de suggestie hieraan. Je verschuilen achter het argument dat zaken ingewikkeld lagen is in de dop het meest gehanteerde excuus. Gevaarlijk. “All bets are off” namelijk. Niemand is persoonlijk verantwoordelijk, een systeem failure per definitie. Zoiets als een kernbom die per ongeluk is afgegaan. Opvallend is de inwisselbaarheid van opinies, het meest zichtbaar in Koks getuigenis: als premier mag je op de zelfverrijking wijzen, als bankcommissaris heet het marktconform belonen. Lees: juist die mensen hoog betalen om je bank met risicovolle producten op de rand van de afgrond te laten brengen.
Op CNN hoorde ik een Amerikaan zeggen wat fout is: “ik loop persoonlijk risico met het geld dat ik inbreng, en degenen die er over konden beschikken niet, sterker: die kregen die idiote bonussen toegeschoven”. Om bij mijn opening van meerdere werkelijkheden uit te komen: geld heeft natuurlijk sterk virtuele eigenschappen. Waar het het ene moment nog iets nauw gedefinieerds voorstelde in het economisch verkeer van vraag en aanbod, krijgt het een sterk speculatief karakter zodra het in handen van banken komt. Misschien kunnen whizkids zich daar over gaan buigen in de toekomst.
Saillant vond ik dat Rijkman Groenink die een aantal jaren terug macho pleitte voor meer ‘shareholders value’ en in het ABN AMRO voetvolk wilde snijden door kantoren te sluiten, nu in ieder opzicht de oren is gewassen. Door eigen bestuur, door toezichthouders en door de aandeelhouders die in hun groeiende irritatie over het uitblijven van rendement een verkeerd pad hadden gekozen. Hier past natuurlijk bij dat je daarvoor beloond dient te worden: met een premie die je eigenlijk niet verdiend had, niemand je gunt en je als ontvanger ook niet wilde omdat je het niet eens was met de afloop. Says it all.
zaterdag 6 februari 2010, 15:11 uur
De commissie de Wit heeft veel te weinig kennis.
Ik vind het vreemd dat allerlei financiele experts
(Journalisten) hier aan voorbij gaan.
Rene Adriaans
zaterdag 6 februari 2010, 19:18 uur
duidelijk betoog Professor Chavannes , de complimenten.
Maar ik heb toch tranen in mijn ogen wegens Nederland :
Kamerleden , Cie de Wit leden , hebben weinig of geen idee van wat er in de maatschappij plaats had/heeft . We wachten op de volgende blunders en de belastingbetalers kunnen de knip niet wegbergen.
“daar waar moed ,karakter en charisma ” dat laatste woord deugt niet naar mijn mening , in deze tijd met internet lijkt me charisma een handicap en kan m.i. vervangen worden door onafhankelijke intelligentie.
R. Groenink werd al afgebrand door J. Smit in ‘de Prooi’ , zijn optreden voor Cie de Wit was ‘de druppel’ . Maar er blijft dan het grote raadsel hoe een bank zo’n pathologische figuur op zo’n plek neer zet. Kok heb ik altijd een slimme opportunist gevonden, niks nieuws. En dan die Bos, Wellink en Zalm, gestikt in het door hun zelf gebruikte vage , zo u wilt containerbegrippen jargon.
zaterdag 6 februari 2010, 20:28 uur
Voor de principiele duidelijkheid. Het gaat in de democratie, de politiek en het recht daarin nooit om de waarheid en om waarheidsvinding- zoals wel het geval is geweest in de theocratie, met de bekende inquisitieprocessen tegen waarheidsovertreders als de ketters enmoderne geseculariseerde dus nog steeds mogelijke totalitaire varianten daarvan(let op uw zaak!), maar om de in een democratie principieel gegrondveste doch steeds betrekkelijke vrijheid, namelijk ieders recht op zijn eigen subjectieve, betrekkelijke vrijheid, waarheid en recht, nooit dus absoluut of totaal maar beperkt door die van de ander.Het is het verschil tussen Plato en Aristoteles volgens welke laatste het gaat om de waarschijnlijkheid,een voor het westen belangrijk onderscheid volgens Sloterdijk in het laatste filosofiekwartet op zdf.Waarom gaat het dan wel.Het gaat om onderzoek van de zogenaamde feiten, rechten,verantwoordelijkheden en de nadere bepaling en begrenzing daarvan.Daarom is het ook niet relevant of terecht dat Wilders de waarheid bewijst in zijn proces. Die is hem in een democratie bij voorbaat gegund als ZIJN waarheid, mits dus betrekkelijk en beperkt.Maar W staat kennelijk de absolute waarheid voor die dan uiteraard beslissend zal moeten zijn, ook dus in zijn proces..Derhalve absoluut,principieel dictatoriaal en anti-democraties. Daarmede vereenzelvigt hij zich totaal..Evenzo is zijn vrijheidsopvatting, waarbij hij zijn waarheid als de waarheid probeert op te leggen.
Tenslotte is het m.i.duidelijk dat de laatste en hoogst verantwoordelijke in de Abn-amro overname kwestie,de minister van Financien Bos, niet had mogen nalaten wat hij later zich gerechtigd en verplicht achtte toch te doen, nl. de bescherming en redding van de systeembank to big to fail en fall en daarmede het financiele systeem van Nederland, waarbij het totaal niet ontlastend is dat die bank er zwak voor stond en waardoor.Integendeel.
zondag 7 februari 2010, 01:32 uur
Het is afwachten met welke conclusies de commissie de Wit komt. De conclusies kunnen nog wel eens harder zijn dan de keurige vragen. Dat is te hopen. De AFM en de DNB hadden geheimhoudingsplicht, zodat alle verantwoordelijkheid bij het Ministerie van Financiën en bij de huidige minister Bos en ex-minister Zalm komt te liggen. Zijn de waarschuwingen van de toezichthouders gehoord? Waarom is er dan niet, of te laat gehandeld? Wat is de rol van de bank-accountants geweest in de verslaggeving van de derivaten en domino risico’s? Heeft de Fiscus genoeg expertise in huis of ook zitten slapen? Zat Willem van Middelkoop of andere onafhankelijke financieel specialist maar in de commissie om eens echt door te vragen.
Wanneer en waarom is die schaamteloze graaicultuur ontstaan in de bankwereld? Globaliserng, aandeelhouders die niet meer aan een plaats gebonden zijn, individualisme, ongeduld, honger naar snel succes en macht?
Er hadden schoenen door de zaal moeten vliegen. Veel schoenen. Het blijft schandalig hoe veel grote bankdirecties zich nog steeds arrogant gedragen en hoe het Ministerie van Financiën, de DNB en de AFM doen of hun neus bloedt.
Om met de doortastende woorden van Marc Chavannes te besluiten waar heel Nederland op wacht:
“Daar waar moed, karakter, charisma het verschil kunnen maken. Door iets te doen wat misschien niet mag maar wel moet.”
maandag 8 februari 2010, 10:08 uur
Reporter ( KRO, t.v., 7-2-2010) liet gisteren documenten uit 2005, van de DSB zien op basis waarvan zij de Bankvergunning hadden gekregen van de De Nederlandse Bank.
Op tal van essentiele controle-, wetgeving en organistatie bankcriteria voldeet de DSB toen niet. Na het verlenen van de bankvergunning zijn “adequate” controle en/of sancties achterwege gebleven.
Geen compliance officer, geen omschreven rol voor toezicht door commissarissen en tal van andere vereistten ontbraken of omschreven als “wordt aan gewerkt”.. Kees Vendrik, Groen Links en professor Arie van der Zwan, bevestigden voor camera dat de DNB hier grote fouten heeft begaan.
Hier werd overtuigend aangetoond dat de DNB in gebreke is gebleven. Of het gebrek aan dwingend juridische instrumentarium van de DNB, hiervan de reden is werd niet zwart op wit duidelijk in de reportage. Het vermoeden werd uitgesproken dat de DNB bevoegd was een vergunning in te trekken, aangezien zij de “autoriteit” is die ze verleend.
De DNB zou bang zijn voor claims van de DSB….
Arie van der Zwan gaf aan dat de DNB de DSB onder “stille curatele” had kunnen stellen.
Ik vermoed dat de controle op de IceSave net zo gefaald heeft.
Wie nu echt de autoriteit in bankenland is, is de vraag der vragen voor commissie de Wit.
In Pauw en Witteman, 4 februari j.l. wees Peter Paul de Vries (de voormalig directeur van de Vereniging van Effectenbezitters VEB ) er fijntjes op dat Rijkman Groenink niet 26, maar 32 miljoen euro bonus “woest” ontvangen had.
Dat Balkenende,Bos en Wellink een duizelingwekkende ABN-Amro deal van 72 miljard aan marktpartijen overieten, zou al nauwelijks te verdedigen zijn als het een “gewone multinational” betrof. Helemaal niet, bij een systeembank die in een nationale financiële nutsvoorziening voorziet.
Dit trio had moeten stampen met de voeten, roepen in de media, de overname moeten traineren net zolang de onderste steen boven en begrepen was.
Als laatste instrument kan een een bestuurder altijd dreigen met aftreden. Waarom is dat gebeurt?
maandag 8 februari 2010, 12:44 uur
T.a.v. de commissie-De Wit is één ding duidelijk:
“Zachte heelmeesters maken stinkende wonden.”
De commissie miste de o zo noodzakelijke financiële kennis. Kon daardoor niet doorvragen en slikte alles voor zoete koek wat de HEREN ook zeiden.
Een ander sailant waaraan voorbij gegaan wordt is dat toen de ABN-AMRO weer terug was in de handen van de Nederlandse Staat De heer Rijkman Groenink himself aanbood dat hij vanwege zijn uitzonderlijke KENNISvan de Bank, de bank wel weer wilde leiden.
De heer Kalf vorige voorzitter RvB van de ABN-AMRO bank was al tegen de benoeming van Rijkman Groenink als zijn opvolger. Dat had hij toch maar goed gezien.
Deze snuiter (RG) loopt van zelfvergenoegzaanheid naast zijn schoenen, is volkomen wereldvreemd, belazerd iedereen inclusief de Gemeente Loenen.
Ach er is nu al besloten dat er geen koppen hoeven te rollen omdat er geen direct schuldigen aangewezen kunnen worden onder het mom iedereen is een beetje schuldig dus niemand is schuldig.
Komen Bos, Wellink en Zalm mooi weg mee.
De politiek heeft het weer uitstekend geregeld voor zichzelf maar niet voor de burger, de belastingbetaler. Jammer dat de belastingbetaler niet failliet kan gaan.
Ik ben erg benieuwd (wie niet?) wat er uit de commissie onderzoek ondergang van de DSB-Bank komt.
Hopelijk iets van hoger niveau. Dat moet toch eenvoudig mogelijk zijn.
jan brouwer.
maandag 8 februari 2010, 16:17 uur
Een treffend en zeer lezenswaardig commentaar van Marc Chavannes.
Keurige maar niet deskundige mensen in de commissie deden hun best maar voor iedereen was duidelijk dat zij het vooral moeten hebben van hun analyse na afloop van deze sessies. Gesouffleerd door dezelfde deskundigen die hun vragen opstelden die zij vervolgens keurig voorlazen. De minister van financiën, de president van DNB evenals al die bankiers , accountants en andere deskundigen hebben part nog deel aan het ontstaan van de financiële crisis. Dat wisten we en ik vind het raadselachting waarom voor het onderzoek naar de oorzaken voor en de schuldigen aan de financiële crisis een Nederlandse Kamercommissie in het leven werd geroepen. De man in de straat, het kiezersvolk, moet worden bevredigd door schijnschuldigen aan te wijzen. De core business van veel nieuws media , met als gelukkige uitzondering de NRC , lijkt er in te bestaan iedere dag weer een nieuwe schuldige te vinden die aan de schandpaal genageld moet worden. Waarom wil het maar niet tot de breinen van deze journalisten en tv takshow hosts doordringen dat de “financiële crisis” een niet door individuele kleine landen laat staan door individuele personen te beïnvloeden instorting van financiële markten was die, ontstaan in de VS, van zo’n immense omvang was doordat de financiële wereld zo mondiaal vervlochten was geraakt. Nadat het de hele wereld al duidelijk was dat, mede dankzij de boekhouders in deze wereld, de enigszins krankzinnige afboekingen in bankbalansen van leningen en afgeleide producten die ook voor een belangrijk deel nog gewoon werden geserviced er voor zorgden dat er gewoon geen marktwaarde meer te bepalen was, komt men in Nederland aan met een commissie bestaand uit heel respectabele maar van toeten nog blazen wetende lieve mensen die vragen over het ontstaan van de crisis voorlezen. In de zucht naar het vinden van schuldigen is het vrij schieten op mensen die zich niet willen verlagen tot het miserabele niveau van deze media -inquisitie. Vrij stuitend vind ik met name de wijze waarop de heer Groenink, onder meer door de heer Bos, niet alleen wordt neergezet als een onbekwaam bestuurder maar ook als iemand die moreel verwerpelijk handelde door van de kopers van de aandelen ABN AMRO de tegenwaarde te incasseren van de op basis van zijn contract reeds in zijn bezit gekomen aandelen. Nog treuriger vind ik dat men op basis van een op zich lezenswaardig boek “ de Prooi” : liever blijft steken in deze inquisitie dan eens vast stellen, heel droogjes, wat dit alles ons als samenleving nu gekost heeft, voor zover we er zelf iets aan hadden kunnen doen. Dan kom je heel snel op de vraag of het nu nodig was geweest om die 27 tot 30 miljard te steken in de “redding” van ABN AMRO. Dit omdat de overheidsbegroting niet alleen onder druk staat door de lagere groei maar ook dor deze financiering. Tijdelijk dan want over een aantal jaren komt dat geld wer terug na wederom het privatiseren van deze staatsbank. Daar maakte de heer Groenink een heel bruikbare opmerking over die politiek niet te accepteren is door de heer Bos. Schandelijk vind ik dat hij de term :” in de vernieling gedraaid” durft te gebruiken. Dat is een grove leugen. En eenvoudig te verifiëren.
Waarom zegt de heer Bos niet dat achteraf gezien hij in 2007 als net aangetreden minster van Financiën een verkeerde beslissing heeft genomen door te passief te reageren op dit vijandige overname bod op onze grootste systeembank , zeker met het oogmerk om deze bank vervolgens te ontmantelen. Samen met de heer Welllink heeft hij het laten gebeuren en dat heeft de Nederlandse samenleving per saldo een schade opgeleverd van zo’n omvang dat hij er liever niet aan herinnerd wil worden. De toelichting van Bos op zijn goedkeuring van deze vijandige overname is wel heel plausibel vanuit politiek machtsdenken. Maar van enig vermogen om de hogere landsbelangen mee te kunnen wegen bij dit drama heeft hij geen blijk gegeven. De rol van activistische beleggers die alleen maar keken naar het korte termijn gewin en helemaal niet naar de essentiële betekenis van deze bank voor de Nederlandse economie kon en kan hij kennelijk nog niet inzien.
dinsdag 9 februari 2010, 12:56 uur
Ik ben bang dat deze Commissie De Wit gewoon een nationale zwarte piet zoekt voor ABN-Amro, IceSave en DSB. Alles wijst erop dat dat Wellink wordt.
Maar de overheid had informeel van alles kunnen doen aan ABN-Amro voordat men in de formele procedures terecht kwam.
Ik zou niet inzien waarom Wellink de enige zou moeten zijn die zou moeten aftreden. Als het moet, verklaart het wel waarom een financiele toezichthouder meer moet verdienen dan een minister — hij loopt meer risicos.
dinsdag 9 februari 2010, 18:08 uur
Reactie op Les 1
Ik ben het geheel eens met de analyse van Chavannes in de krant van afgelopen zaterdag. De commissie – De Wit heeft voldoende materiaal opgeleverd voor een stevig advies. Sterker nog, het heeft een démasqué opgeleverd van de verantwoordelijke topbestuurders Wellink en Bos.
De hartenkreet van president Wellink ”als ik maar zo’n klein gaatje had gezien ….” legde pijnlijk zijn onvermogen bloot om te handelen in de ruimte die er altijd bestaat tussen handelen vólgens en handelen tégen de regels. Een bestuurder van zijn niveau moet die ruimte benutten, bijvoorbeeld – zoals ook Chavannes suggereerde – de beslissing uitstellen met een beroep op de turbulente situatie en/of de “gaten” die er nog in de informatie waren. Het ligt zó voor de hand, dat je bijna zou denken dat hij niet wilde. Maar dat rijmt weer niet met zijn hartenkreet.
Dat minister Bos een afkeer heeft van het toenmalige management van ABN Amro was duidelijk waarneembaar. De meeste lezers van “De Prooi” zullen die met hem delen, maar zij zijn geen minister. Het geeft geen pas om het beeld op te roepen dat de bank al op apegapen lag. Voor zo’n bank betaalt niemand 72 miljard! Een verantwoordelijk politiek bestuurder moet zich over zijn afkeer heen kunnen zetten wanneer er grote financiële én economische belangen op het spel staan. Hij moet de bankbestuurders niet alleen tot zich toelaten maar er zonodig zelf op afgaan; in dit geval naar de president-commissaris. In zo’n geval kan de minister zich niet – ook al is hij nóg zo kort aan het bewind – achter de brede rug van Wellink verschuilen met de opmerking dat hij zal tekenen wat de bank voorstelt.
Kortom ik ben van mening dat de bestuurders van ABN Amro weliswaar hun bank verkwanseld hebben, maar dat Wellink en Bos dé bank alsnog hadden kunnen redden. Les 1 is dus inderdaad dat bestuurders de regels moeten toepassen, maar ze moeten ook het karakter (de wil en de ‘guts’) hebben om er mee om te gaan.
Wellicht is dat gebrek aan karakter bij deze overheidsdienaren te verklaren uit de tijdgeest. Uitte die zich bij de banken – onder het mom van “shareholders value” – in schraapzucht, in de politiek vertaalde die zich in een terugtredende, de verantwoordelijkheid mijdende overheid. Deze cultuur lijkt over zijn hoogtepunt heen, maar kan zeer wel opnieuw de kop opsteken, bij de banken in de eerste plaats. Daarom de volgende Les 2.
Zoals Chavannes aan het einde van zijn analyse opmerkt zullen nationale overheden in afwachting van internationale regels hun plicht moeten doen om de staat voor verder onheil te behoeden. Het gevaar bestaat dat er weer allerlei toezichtregeltjes bijkomen. Daar los je een cultuurprobleem echter niet mee op, dat is namelijk het resultaat van mensenwerk! Daarom zou ik voor slechts één aanvullende toezichtregel willen pleiten: de president van de DNB benoemt bij elke bank met een bankvergunning (tenminste) de president-commissaris en over die benoeming pleegt hij overleg met de minister van Financiën.
Ik hoop met het bovenstaande een zinvolle bijdrage aan de discussie over dit onderwerp te geven.
Harry Grosveld
Naarden
woensdag 10 februari 2010, 12:29 uur
De systeem risico’s in het globale banken-web zijn onderbelicht.
Wie de laatste VPRO’s Tegenlicht heeft gezien, weet dat de financiële wereld automatisch bestuurt wordt door computers. Het casinokapitalisme bestaat en is zeer lucratief geworden. Sinds de globalisering en digitalisering, is koppeling en manipulatie van datastromen big business.
Er wordt door banken meer mee verdiend dan met aloude dienstverlening die banken praktiseerden.
IT’s ers hebben “High Speed Trading” op basis van algoritmes geïntroduceerd in bankenland.
Computerprogramma’s reageren en handelen in nano seconden automatisch op data die de wereld overvliegen ( ook foute of verouderde data uit de media en andere digitale bronnen).
Alles wat automatisch kan, kan automatisch fout gaan.
Computerprogramma’s kunnen nooit rekening houden met alle gebeurtenissen. Andersom kan je gebeurtenissen of nieuws een duwtje geven, met speculatieve koers motieven. Langs de digitale snelweg is alles gekoppeld.
Nog een nieuw begrip in bankenland: de “quants”, IT’ers die zich bezig houden met data en het manipuleren van data ( riscoprofielen gunstiger versleutelen e.d.)
“Er kan bijvoorbeeld gespeculeerd worden op gegevens van Google: welke diensten en producten worden veel gezocht.” Zo gaf een “quant” aan.
Aanvulling;
“Prijzen van aandelen zijn virtuele ( gevoelig voor speculatie en manipulatie ) prijzen en zij geven niet de reeële waarde aan voor mensen en bedrijven in de echte wereld.”
Zo zei een “quant” in VPRO’s Tegenlicht.
woensdag 10 februari 2010, 14:11 uur
“er zaten geen financiële experts in de commissie”. Nee,DIE werden nu juist ondervraagd en zaten elkaar beurtelings te dekken en te verketteren.
Éen conclusie moge alvast duidelijk zijn: in de Kamer zitten te weinig mensen die door financiële constructies heen kunnen prikken.
En van expert-journalisten hoeven we het ook niet te hebben: tijdens een radioforum werd onze nationale “goudhandel-expert” genadeloos keer op keer gecorrigeerd door Sweder van Wijnbergen: die journalist riep maar wat – geen kennis van zaken. Ik vraag me af of dat exemplarisch is.
Het advies van de commissie zal als een dooie kwal in nat zand vallen: als je al niet eens in staat bent om de door Wim Kok op beschamende wijze te berde gebrachte mythe te ontkrachten, waarop moet dat advies gestoeld zijn?
@Harry Grosveld: het schijnt, ik heb het me laten vertellen, dat we ook nog een premier hebben.
Die heeft zich niet verscholen: die is gewoon helemaal buiten beeld gebleven – zoals gewoonlijk. Zeker te druk om in Europa zijn nieuwe beoogde baantje te regelen, en dan moet je geem slechte pers hebben.
Een hekel hebben aan Bos, het kan het mag, maar dan ook even kijken naar de rol van de premier, graag? Is wel zo zuiver.
donderdag 18 februari 2010, 12:54 uur
Een korte reactie op R. Peters (15). Ik heb helemaal geen hekel aan minister Bos, op menig punt zelfs veel waardering. Maar hij mag zich als verantwoordelijk bestuurder niet verschuilen achter een ambtenaar, ook al is dat in dit geval de president van de Nederlandse Bank. En natuurlijk, de minister president had ook zichtbaar moeten zijn, al was het alleen maar om aan te tonen hoe zwaar aan de situatie werd getild.
zaterdag 20 februari 2010, 22:11 uur
Creatief boekhouden voor gevorderden loont kennelijk nog steeds in de “Haute Finance” , want bonussen en risico’s worden niet aangepakt. De Frankfurter Allgemeine
wist te vertellen dat ook grote autoondernemingen grif gebruik maken van de mogelijkheden bij zakenbanken om kosten en afschrijvingen via ingewikkelde “swaps en derivaten” om te vormen, te verplaatsen of te verbergen naar de toekomst. Ook worden zo soms bronbelastingen ontlopen over resultaten en aandelen. Zakenbanken verdienen momenteel goud geld aan deze vraag uit de crisismarkt en laten de risico’s voor hun klanten, de markt of uiteindelijk de belasting betaler. De belastindienst heeft vaak het nakijken door het gebrek aan kennis en de ruimte in wet van definities van de boekhoudkunde.
Bron:
“Wie Swaps den Schmerz von Unternehmen lindern. Struktuierte Produkte rollen Zahlungen in die Zukunft/ Hilfe bei Abschriebungen und Verluste. ” FrankFurter Allgemeine 17-2-2010/ Finanzmarkt