Belle van Zuylen-toren met straalaandrijving
Sargasso heeft een fascinerend visueel onderzoek van de Belle van Zuylen-toren. Dat project voor de hoogste toren van Nederland trekt gemeente en projectontwikkelaars onweerstaanbaar aan, lijkt het wel.
Maar geeft de ‘artist impression’ waarmee de ontwikkelaars politieke goedkeuring van het plan proberen te krijgen een zuiver beeld van de werkelijkheid? Architect Ad van der Stok komt tot een andere conclusie.
Zo te zien moet de toren dus met straalaandrijving overeind worden gehouden. De gemeente Utrecht heeft er kennelijk wel zin in. In de buurt bestaan zorgen over de invloed die inspraak van de bevolking heeft op de besluitvorming.




maandag 30 november 2009, 11:49 uur
Een overtuigend betoog, maar vermoeiend om naar te luisteren, omdat de spreker in iedere zin de klemtonen verkeerd legt.
maandag 30 november 2009, 16:36 uur
De wethouder legt ‘de klemtoon’ verkeerd, is mijn conclusie na het bezien en beluisteren van dit leerzame document.
maandag 30 november 2009, 16:53 uur
De Belle van Zuylen toren (bron RTV Utrecht 13 mei 2009) heeft geen steun van de Rijksbouwmeester en minister Kramer. Maar de PvdA Wethouder Bosch (Utrecht) wil die toren gewoon. Hij geeft eenvoudigweg geen publiciteit om diegenen, die de toren straks aan hun horizon hebben, te bereiken. Terwijl die Belle (“mooie”???) tot ver in Gelderland, Brabant, Zuid- en Noord Holland, boven het landschap zal uitsteken. Dat wil zeggen: als Bosch c.s. niet worden tegen gehouden.
maandag 30 november 2009, 16:54 uur
hoe ziet een koeltoren bij een franse kerncentrale er ook weer uit?jes .tikje zuurpiet die ad,soms heb je geen gelijk als je gelijk hebt want t gaat om een schets.maar voor bouwsels met lef wel lof…
maandag 30 november 2009, 17:33 uur
Los van de spreekstem: een even schitterende als dodelijke analyse van het zoveelste luchtkasteel dat in Nederland kennelijk de moed erin moet houden. Hadden we ook voor andere beleidsterreinen maar een Ad van der Stok.Het leven zou saaier zijn, maar ook iets goedkoper.
maandag 30 november 2009, 18:08 uur
Op het eerste gezicht: foeilelijk, een markant voorbeeld van moderne hoogmoed. Of eigenlijk: hoogmoed, punt.
Wat willen bestuurders hiermee aantonen? Dat ze onsterfelijkheid in naam verdienen? En wat denken die honderdduizenden die er ongevraagd dag in, dag uit tegenaan moeten kijken? Wil Utrecht tegen elke prijs richtig Dubai en Abu Dhabi gaan?
Blijkbaar zijn dit soort psychiatrische ijdelheden bestand tegen economische crises en esthetische bezwaren. Omdat een PvdA (!) wethouder wil. In Nijmegen hebben we ook een tamelijk recent landmark building: de grafzerk van Philips. Volgens mij vinden alleen architectuurrecensenten van kranten en tijdschriften voor ‘ons soort mensen’ er echt iets aan. De rest houdt wijselijk zijn mond.
Misschien lukt het om juist voor de officiele opening, als er nog niemand in aanwezig is, een onbemand vliegtuig zich door de smalle hals te laten boren. Opgeruimd staat netjes.
maandag 30 november 2009, 21:30 uur
In ‘s-Gravenhage hebben we ook zo’n ding, ‘het Strijkijzer van Vestia.
Over de esthetiek ga ik niet uitweiden, sommigen vinden hem mooi sommigen vinden hem lelijk en dan is er gezien de beperkte ruimte (pal naast station Hollands Spoor) nog meer waar je je twijfels over mag hebben, maar hij staat en functioneert.
Hier is men begonnen te bouwen zonder afgeronde bouwvergunning, zonder voldoende parkeerruimte en nog zo wat bestuurlijke, van de tafel af te vegen, randproblemen.
Ik heb even geprobeerd om de mooie woorden van de gemeente Utrecht tot mij te nemen, maar na het zoveelste overbekende superlatief ben ik afgehaakt.
Volstrekt inwisselbaar met al die andere verkeerd begrote, slecht gecommuniceerde (communiceren is ook luisteren!) te mooi voor woorden projecten die onze bestuurders in hun alwetende wijs en grootsheid ons door de strot duwen.
Er is niks mis met hoog bouwen, mits je daar goed over nadenkt en dan bedoel ik niet ‘ter meerdere eer en glorie van de bestuurder, maar goed nadenken over wat gewenst is en ‘het volk’ daar in betrekken, ‘ze’ zijn echt niet altijd tegen, ze willen gewoonweg niet iets door de strot geduwd krijgen waar ze niets over te zeggen hebben!
Waarom functioneert de democratie niet meer? waarom trekt de politiek alleen nog maar idioten aan?, knettergek zou ik er aan toe willen voegen.
Het is dit of Wilders, ik zie eigenlijk geen verschil meer tussen de karakters van de desbetreffende politici, zij schofferen, zij bruuskeren, doen alles om met hun kop in de krant te komen alleen maar ter meerdere eer en glorie van zichzelf? Waarom kunnen we niet meer op normale mensen stemmen, waar zijn ze gebleven?
Misschien een idee voor de komende verkiezingen om niet meer op de lijsttrekker te stemmen maar op nummer laatsten van de lijst, en zie! dankzij de voorkeurstem zijn we in een keer verlost van het gajes boven aan de lijst!
maandag 30 november 2009, 22:13 uur
@1: daar ben ìk het zelfs (deels) mee eens, maar dat komt omdat het niet een in één keer opgenomen tekst is, het bestaat uit tientallen stukjes aan elkaar geplakte audio.
@4: ‘t is een schets, dat klopt, maar over de schets wordt politiek besloten voordat het verder uitgewerkt wordt. Dus in die zin is het vrij definitief. Bovendien kun je ook in een schets best de constructie zetten, zeker als die zo bepalend zal zijn voor wat er gebeurt op de begane grond – toch het meest publieke gedeelte.
@6: hoogmoed, mooie woordspeling…
maandag 30 november 2009, 23:33 uur
Het kan dan wel een schets zijn, maar een schets kan voor (letterlijk) hetzelfde geld ook eerlijker en realistischer zijn. Dit riekt naar doelbewuste misleiding. Weer zo’n megalomaan project, dat nu letterlijk een luchtkasteel is.
maandag 30 november 2009, 23:50 uur
Ik heb wel bewondering voor het vele werk dat Ad van der Stok verricht heeft. Ik weet wat erbij komt kijken om filmpjes te maken en zo’n grondige analyse; daar is hij wel even mee bezig geweest.
Uiteraard heb ik als woordvoerder voor de Belle van Zuylen van Burgfonds het filmpje ook bekeken en ik ben erg blij dat de bestuurders van de stad Utrecht hun oordeel over de Belle niet hoeven te vormen op basis van onze artist impressions, het ontwerpproces voor de Belle gaat namelijk pas echt komend voorjaar van start. Er is verder in 2007 een uitgebreid haalbaarheidsonderzoek gedaan waarin constructie, brandveiligheid, technische installaties, etc, uitgebreid onderzocht zijn. Ook in de recent verschenen Milieu Effect Rapportage is ook heel veel bekeken, zoals bijvoorbeeld wind-, schaduw- en verkeerseffecten. We hebben zelf meters ordners staan met allerlei berekeneningen en rapporten om niet over één nacht ijs te gaan.
En ja, het klopt, met de huidige impressies wil je uiteraard een levendig beeld schetsen; dat wil iedere ontwikkelaar. Gelukkig hebben deze beelden geen enkele rol gespeeld in de afweging van de gemeente het initiatief te omarmen.
We willen graag een open discussie over ons project en dus zijn we blij iedere bijdrage aan deze discussie. Prima dus!
dinsdag 1 december 2009, 00:39 uur
Oei, wat een subjectief plaatje/praatje.
Ad van der Stok is slecht op de hoogte van de situatie in R’dam. Niet alleen de bestuurders, maar ook de inwoners zijn trots op de skyline en zeker op een gebouw als Nat. Nederlanden, van voet tot kop.
dinsdag 1 december 2009, 07:47 uur
Het is goed dat in toenemende mate vragen worden gesteld bij dit type bouwen. Recent nog in NRC door een architect die naar ik mij meen te herinneren Stroink heet.
Van verre lijken dat soort gebouwen mooi maar van dichtbij zijn ze dat zelden of nooit. Maquettes en artist’s impressions wekken de schijn van overzicht en beheersing maar zijn bedoeld als verleiders – met aan de touwtjes projectontwikkelaars. Architecten maken zichzelf mijns inziens tot de hoeren van de pr-ontwikkelaars als zij aan dit soort van megalomanie mee doen.
De publieke ruimte moet weer heroverd worden. Rotterdam laat zien hoe nodig dat is.
dinsdag 1 december 2009, 10:38 uur
@Luc,
Nou, ik vraag me werkelijk af of dat soort berekeningen dan wel goed uitgevoerd worden. Om terug te komen op dat strijkijzer van P. Lamers in Den Haag: daar is de publieke ruimte er niet beter op geworden. Hoewel ik het pand vanaf een afstandje best wel mooi vind, is het een crime om langs te fietsen als er een beetje wind staat. En dat staat er regelmatig in deze kuststad! Er ontstaan rondom die hoge gebouwen enorme vortexen, waarbij je op het ene punt de wind ineens pal in de rug hebt, vijf meter verder vol van de zijkant en dan ineens weer tegen. Dat gebeurt me op meer plaatsen in de stad, zoals bij het NH hotel in Den Haag.
Dat soort dingen zou meegenomen moeten worden in de besluitvorming. Het heeft namelijk weldegelijk een groot effect op straatniveau.
dinsdag 1 december 2009, 12:45 uur
Bovenin het Strijkijzer schijnen de bewoners ook stapeldol te worden van de gierende wind. Nu is dat hele stationsgebied daar niet optimaal. Die tieten en piemel vind ik ook niet echt om te juichen.
De schaal van al dat ‘moois’ is overigens niet te vergelijken met Belle van Zuylen. En dan zie je die Haagse skyline toch ook al van grote afstand. Net als die torens in Rotterdam.
Die artist impression vond ik wel schokkend. Die bomen vooral die daar helemaal niet kunnen groeien. Dat komt toch wel neer op pure misleiding. Triest vind ik dergelijke wethouders. Waar komt die gestoorde ijdelheid toch vandaan?
dinsdag 1 december 2009, 13:58 uur
#13; om dergelijke problemen bij voorbaat te ondervangen heb je geen architecten of bestuurders nodig, maar ervaringsdeskundigen.
Bewoners van een stad, wijk, buurt, dorp, regio en noem maar op zijn bij uitstek een bron van informatie waar veel te weinig naar geluisterd wordt laat staan rekening mee wordt gehouden, met alle gevolgen van dien, zowel voor de bouwfase als de acceptatie achteraf.
De door u geschetste problemen zijn meerdere malen naar voren gebracht, inclusief nog een rijtje onvolkomenheden. Veel problemen bij de bouw van dit soort projecten worden door het bestuur van de desbetreffende plaats onnodig op scherp gezet.
Dat inzicht, om bewoners te betrekken, is een groot goed maar o zo moeilijk om na te leven.
dinsdag 1 december 2009, 17:30 uur
E. Starink: Het is uiteraard de bedoeling dat dit een mooi gebouw van dichtbij gaat worden! Sterker nog, de entree van de Belle van Zuylen wordt het belangrijkste deel van het gebouw; het krijgt immers een sterke publieksfunctie met uitzichtpunten, hotel, theater/museum en winkels.
A.Somers: Ik ben zelf een jaar geleden of zo bovenin het Strijkijzer geweest. Het is fantastisch om te zien hoe op zo’n kleine oppervlakte zo’n gebouw neergezet wordt. De windproblematiek is in zowel in de haalbaarheidsstudie als ook in de MER onderzocht. Bij de haalbaarheidssudie werd nog het oude model van de Belle gebruikt en die kwam er niet goed uit. Het nieuwe model komt door zijn ronde vorm (wind kraagt om het gebouw heen weg)veel beter uit het windtunnelonderzoek. Waar dat nog problemen oplevert, wordt dat in het ontwerpproces geminimaliseerd.
Lia de Wit: Er moet goed gekeken worden naar de windoverlast bovenin de toren. Vanwege de aanwezigheid van de snelweg en het spoor is al wel extra rekening gehouden met de isolatie. Verder snap ik de twijfels bij de bomen. Groen kan echter ook in grote bakken geplaatst worden. Het zal latere bekeken moeten worden hoe dit gedaan wordt.
P.Lamers: Ik vind het een hele goede suggestie om mensen die ervaring hebben met wonen en werken op hoogte te vragen naar die ervaring en te kijken wat we daar in het ontwerpproces mee kunnen doen. Het is dan wel belangrijk ieders verwachtingen goed te managen en geen vals verwachtingen te wekken.
Luc Dietz is woordvoerder van ontwikkelaar Burgfonds.
dinsdag 1 december 2009, 18:48 uur
Luc Dietz: Ten onrechte stuurt u de discussie naar hoe het gebouw eruit gaat zien. Maar waar het om gaat is hoe de toren in de OMGEVING past. En in dit unieke laagland van polders en rivieren en bijbehorende vergezichten is daarop het antwoord: het past niet!
dinsdag 1 december 2009, 20:10 uur
Nederland is géén land voor hoge gebouwen: het unieke vlakke polderland verdraagt geen hoge bouw.
Dat is bij voorbeeld goed te zien bij Purmerend of het binnen-rijden van Amsterdam via de Bijlmer.
En dat zijn nog maar 40/50 m.hoge torenflats!
Van veraf al horizon-verpestend!
Wat krijg je dan niet met het tweehonderdenvijftig meter hoge monstrum dat “Belle van Zuilen” moet gaan heten!
Alleen de naam al, voor zo iets vreselijks.
Belle was een 18e eeuwse, in het Frans schrijvende aristocratische dame uit Maarssen bij Utrecht, die op het slot Zuylen aldaar woonde en schreef.
Ze zal wel rondtollen in haar graf, nu men een betonnen afgekloven klokhuis van beton, van een kwart kilometer hoog naar haar wil vernoemen.
Posthume karaktermoord!
In plaats van Utrecht te saneren door de nu wel afgeschreven Neudeflat, die het zicht op de Domtoren zo hindert, af té breken, komt Wethouder Bosch met zó iets!
Tja,PvdA.
Waarom niet een véél lager gebouw gepland door de architecten van Scheringa.
Een foute bankier met een goed architectenbureau dat op menselijke schaal kan ontwerpen.
Gebouwen waar je naar binnen durft(niet voor geldzaken).
Wat minder SKYLINE die Nederland niet nodig heeft.
Want “wij” hebben wolkenluchten!
dinsdag 1 december 2009, 21:25 uur
De kennis over woningkwaliteit, woonvoorkeuren van bewoners en bewonersparticipatie is gestopt na 1990. Maar de hele bouw- en woningsector blijft volhouden dat ze klant- en consumentgericht bouwt. Niets is minder waar.
Sinds de jaren negentig zijn de marktpartijen aan de aanbodzijde steeds machtiger geworden. De grootste voorraad bouwlokaties is in handen van professionele ontwikkelaars. Die gaan voor (korte termijn)rendement.
Ondanks alle technieken in onze moderne samenleving worden de wensen van burgers en bewoners stelselmatig genegeerd. Binnen de bouwketen zijn er immers andere belangen. En.. de politieke wil ontbreekt om dat te veranderen.
Vraag er em. prof. Thomsen maar eens naar.
woensdag 2 december 2009, 09:46 uur
#16 Luc Dietz; Allereerst prettig dat u deel neemt aan de discussie dat ‘durft’ niet elke betrokkene (ook bij andere discussies) en bestuurders zie je al helemaal niet, die lijken alleen maar groot te willen bouwen om erachter weg te duiken!
Met ervaringsdeskundigen bedoel ik overigens in eerste plaats de omwonenden, zij kennen vaak al de infrastructurele druk van het plangebied, en weten dus beter dan wie ook hoeveel ruimte er nog is of waar nieuw invullingen ten koste van bestaande bouw en infrastructuur zullen gaan.
Verder kunnen zij vertellen met welke additionele overlast rekening mee gehouden moet worden, zoals wind en geluidsoverlast.
Het door mij genoemde Strijkijzer heeft zijn panoramaterras af moeten sluiten omdat de roosters bedekt zijn met een tijdelijke voorziening om de permanente geluidsoverlast te elimineren. We hebben in Den Haag nog zo’n gebouw, dat heeft als bijnaam de Fluitketel en dat is niet om haar vorm!
Ook bij dit gebouw ging veel mis, los van de geluidsoverlast is hier wederom in een gebied met meerdere functies gebouwd, met bouwkundige problemen in de directe omgeving tot gevolg.
Deze en vergelijkbare problemen worden in de regel ontkent en als dat niet meer lukt gebagataliseerd en als zelfs dat niet meer werkt als sluitpost behandeld en semi-opgelost als het gebouw klaar is.
Het zijn dit soort mechanisaties van de overheden die de burger tot dezelfde mechnisatie dwingen; namelijk tégen tot het tegendeel bewezen is!
Ik denk dat u uw gesprekspartners eens moet onderhouden over hoe je dergelijke projecten wél kunt implementeren (Rotterdam!).
Ik denk ook dat daar deze discussie (deels) over moet gaan;
Waarom is de overheid niet meer in staat de burger te vertrouwen? want dat is en blijft de boodschap van dit soort ‘overheidsgedrag’.
woensdag 2 december 2009, 13:14 uur
Als inwoner van Utrecht maak ik me ernstig zorgen over dit megaproject. Het filmpje ontmaskert de mooie beloftes wat mij betreft op overtuigende wijze.
Hier in de binnenstad kunnen we al goed zien wat een hoog gebouw doet: de foeilelijke nieuwe toren van de Rabobank die overal boven de oude gevels opduikt en bijvoorbeeld in de Haverstraat het beeld volledig verpest.
Ik lees op een architectenwebsite het volgende: “Het ontwerp bestaat uit twee slanke torens van 105 meter, die worden verbonden door een glazen voile.” Klinkt geweldig en de plaatjes zullen er toen ook vast heel mooi uitgezien hebben. De werkelijkheid die ik zie verrijzen als ik door de binnenstad loop is een plomp ding met een lelijke vorm dat naarmate de voltooiing nadert steeds massiever oogt.
De schaduw van deze ‘ranke torens’ (die op zeker een kilometer afstand aan de andere kant van het spoor staat) zullen in voor en najaar aan het eind van de middag tot in de historische binnenstad reiken!
Meneer Dietz, de spindokter van de projectontwikkelaar, kan hier op dit forum dus wel zoete broodjes bakken, maar voor mij staat een ding vast: DIT GEBOUW MAG ER NOOIT KOMEN!
donderdag 3 december 2009, 10:24 uur
@Erik Wesselius (#21) -
U heeft de kwestie uitstekend verwoord, met een aansprekend voorbeeld. Ikzelf zag onlangs een foto die een vriend gemaakt had in Duesseldorf, aan de kade. Werkelijk prachtig, veel oude laagbouw. Blauwe lucht. Alleen: het beeld werd op afschuwelijke wijze ontsierd door een hoge toren van Vodafone, pal achter die eerste rijen huizen en cafeetjes. Toen mijn vriend heel handig die toren weggefotoshopt had, zag je hoe mooi het had kunnen zijn. Als niet…
Wie verzint zulke waanzin, en wie drukt hem uiteindelijk door? Een of andere vastgoedmafia, denk ik dan maar.
Op donkere momenten denk ik wel eens dat wij overgeleverd zijn aan amateurs, duistere krachten, cultuurbarbaren, en esthetische proleten.
Helaas heb ik in die donkere momenten altijd gelijk.
zondag 6 december 2009, 12:40 uur
De rijksbouwmeester heeft in het verleden kritische uitspraken gedaan over de mate waarin de Belle van Zuylen in het landschap past. Op basis van zijn opmerkingen destijds is het gebouw binnen het plangebied verplaatst en is de directe omgeving aangepast zodat een meer stedelijke omgeving ontstaat. We moeten verder niet vergeten dat die stedelijke omgeving, met de al gerealiseerde gebouwen langs de A2, de al bestaande gebouwen aan de zijde van Lageweide en de verdichting die in Leidsche Rijn Centrum gaat plaatsvinden, nog verder vorm krijgt. Daarnaast is de Belle van Zuylen vanaf het prille begin drie jaar geleden bedoeld als landmark en dat betekent dat het niet in een hoge skyline hoeft te staan. Dit laatste is door de gemeente bepaald in de hoogbouwvisie van de stad. Daarin werd gesteld dat men op die plek hoger mag bouwen dan de Dom. Er werd zelfs door enkelen geopperd dat de sky the limit zou mogen zijn. Daarop heeft Burgfonds als ontwikkelaar dit plan ingediend.
Dan de verwijzing naar de schrijfster, zoals Carel van Eede die maakt. Er zijn afspraken gemaakt met de nazaten over het gebruik van de naam. Zij zien het als een gebouw dat goed past bij het karakter van de schrijfster en hopen dat haar werk op deze wijze nog meer de aandacht krijgt die het verdient. Ook hier trachten we heel zorgvuldig met alle belangen om te gaan.
Over participatie van bewoners en andere betrokkenen is de laatste tien, vijftien jaar ontzettend veel veranderd. Ik herken daarmee het beeld van meneer Smit niet. Bijna iedere gemeente heeft tegenwoordig een participatiebeleid en onder druk van twee financiele crises (2002 en nu) worden ontwikkelaars simpelweg gedwongen datgene te bouwen waar in de markt vraag naar bestaat. Neemt u maar van mij aan dat wanneer er in de markt geen vraag is naar kantoren, woningen of winkels in de Belle van Zuylen, het gebouw er niet komt. De gemeente levert met betrekking tot de Belle van Zuylenveel extra inspanningen om betrokkenen aan het woord te laten.
zondag 6 december 2009, 23:21 uur
Wat een gruwelijk ding! Laten we hopen dat deze onverantwoordelijke en totaal overbodige horizonvervuiling niet door gaat.
maandag 7 december 2009, 01:21 uur
De rijksbouwmeester vond, dat de toren niet in het landschap paste, en dus bouwde men er een stedelijke omgeving bij. En nu past de toren wel? Wat een onzin. Er is geen Nederlands woord voor wat Luc Dietz bedoelt (landmark is Engels en betekent mijlpaal of vuurtoren) en dat zegt al iets. Ook al ben je super vernieuwend, al zet je een hele nieuwe architectuur neer en is het origineelste niet origineel genoeg, erken gewoon: het past niet!
woensdag 9 december 2009, 13:42 uur
De uitstraling, naar zelfs alle provincies rond Utrecht, van een toren van dergelijke hoogte en lelijkheid moet wel uit de koker komen van iemand – in dit geval PvdA wethouder Bosch – die gebukt gaat onder een enorm minderwaardigheids complex.
Dergelijke enge initiatieven moeten meteen de grond in worden geboord en door niemand gesteund worden.
woensdag 9 december 2009, 23:29 uur
Het is leuk dat de projectontwikkelaar meepraat. Dan weet je dat je dat niet serieus hoeft te nemen. Helaas is het zo dat Nederland wel geregeld wordt door projectontwikkelaars. Praktijken zoals aan de kaak gesteld door analyse van het filmpje zijn gewoon een structureel onderdeel van deze projectontwikkelaars/architecten clan. Het zou de moeite waard zijn om een nationale analyse te doen van alle prachtige folders, reclameborden, etc. op grond waarvan het domme publiek wordt gemasseerd. Hoe politici worden gemasseerd, zoals hier de wethouder van de PvdA, laat zich slechts gissen. Maar dat er een structureel probleem aan de kaak wordt gesteld in een wel uitzonderlijk belachelijk plan, is minstens lovenswaardig. Nu eens onderzoek naar mogelijkheden om projectontwikkelaars in het geval van misleiding juridisch aansprakelijk te stellen. Er zijn cases genoeg voorhanden.