De notaris als kaskraker, wie wordt er beter van?
Dat zegt een grote groep kritische notarissen die volgende week een koerswijziging binnen het eens eerzame ambt wil afdwingen. De inkomsten van notariskantoren zijn gekelderd door toedoen van de recessie. Maar de crisis in het ambt zit dieper.
Sinds tien jaar geleden de minimumtarieven bij de notaris werden afgeschaft en iedereen met de vereiste papieren zich als notaris kon vestigen, is er veel gebeurd. Die vrijmaking paste in het marktomhelzingsbeleid van die tijd. De gevolgen ook.
Zoals verwacht rekent de notaris minder voor de overdracht van een huis. Dat was duur in verhouding tot het werk, ook als je weet dat een notaris moet nagaan of degeen die een huis wil verkopen daartoe ook gerechtigd is.
Het verhaal was altijd dat de notaris met die hoge onroerendgoedtarieven (gekoppeld aan de waarde) genoeg overhield om burgers onder de kostprijs te adviseren over testamenten, huwelijkse voorwaarden en andere familievragen. Die familietarieven zijn de laatste jaren verdubbeld of verdrievoudigd.
Kantoren mogen vrijuit concurreren. Kijk in de alfabetische lijstjes en zie hoeveel er een A voor hun naam hebben geplakt. Standaard service voor een bodemprijs is ruim beschikbaar. Wie een eerste huis koopt is daar blij mee, de hoofdsom is al erg genoeg. Of de notaris ook goed heeft gekeken in het kadaster, weet je niet.
Nu de onroerendgoedhandel is ingestort lopen notarissen tot 70 procent van hun inkomen mis. Mede daardoor knopen de laatste tijd steeds meer notarissen de eindjes aan elkaar door waarborgsommen of koopsommen van verkochte huizen even voor andere doelen te gebruiken. Het is een hoofdzonde om aan ‘derdengelden’ te zitten, maar het gebeurt.
De nog stille crisis in het notariaat leidt er inmiddels toe dat banken minder scheutig zijn met krediet. Het notariaat is geen veilige beroepsgroep meer. „Hoe lang wil de Nederlandse politiek doorgaan met deze vrije marktwerking?”, vraagt een rij notarissen en hoogleraren notarieel recht aan het bestuur van de Koninklijke Notariële Broederschap in een open brief.
Minister Hirsch Ballin en staatssecretaris Albayrak (Justitie) schrikken niet van het vertrek van één kandidaat-notaris per dag. Het kan zijn dat de tarieven omhoog moeten als er minder werk is. „Dat is een bedrijfseconomische afweging van iedere notaris afzonderlijk.”
Uit niets blijkt dat zij zich zorgen maken over de integriteit van het notarisambt. Dat is er om te zorgen dat burgers en bedrijven op een betrouwbare manier belangrijke rechtshandelingen kunnen verrichten. Een huis kopen dat ook bestaat en straks ook echt van jou is. Een testament maken dat de wil van de toekomstige erflater verstandig en verantwoord vastlegt. Daar zit een rechtstatelijke en sociale functie in.
Door het vrijlaten van de prijzen zijn, eenvoudig gezegd, de rijken gepamperd: overdracht van duur onroerend goed is aanmerkelijk goedkoper geworden. De prijsverhoging van hun testament is daarbij vergeleken een kleinigheid. Voor minder bedeelden zijn familie-akten te duur geworden. De sociale functie is aangetast. Weegt dat op tegen een goedkopere en slordige overdracht van een eventueel huis?
De verontruste notarissen pleiten voor een basistarief bij onroerendgoedoverdrachten. De meeste klanten kunnen de kwaliteit niet zo makkelijk beoordelen, dus wordt er alleen maar op prijs geconcurreerd. Nu kruissubsidie tussen huis en testament niet meer mag, komt opnieuw de vraag aan de orde welke notaristaken publiek noodzakelijk worden beschouwd.
Bij gratis rechtsbijstand wordt al jaren geknepen, volgens de sociale advocatuur voorbij de sociale pijngrens. Voor notarisoptreden bestaat zoiets niet. Moet daar niet ook een bereikbaarheidsprijs worden vastgesteld voor zowel onroerend goed als familie-akten? Of is de notaris er alleen voor vermogenden en bedrijven en kan de rest wel toe met het basispakket uit de wet?
De overeenkomst dringt zich op tussen de huidige beroepsnood bij notarissen en die bij artsen en apothekers. Ook daar bestaat onvrede en gekrenkte professionele trots. Een bizarre mix van dirigistische regelgeving en gemankeerde marktwerking drijft velen van hen het vak uit, al of niet failliet.
Al deze groepen hebben beroepsverenigingen boven zich die doof lijken voor wat er leeft in de achterban. Bij de notarissen is dat zelfs wettelijk geregeld. De Koninklijke Notariële Broederschap heeft publiekrechtelijke taken gekregen. Wie regels oplegt aan de eigen beroepsgroep kan natuurlijk niet die belangen en inzichten verdedigen. Het is de vraag of het bestuur van de KNB de Kerst haalt. De andere besturen zijn niet veel geloofwaardiger.
Voor deze beroepsgroepen geldt dat zij vette jaren achter de rug hebben. Nu de crisis en de overheidsregie bijten, zitten zij klem tussen hun dienende functie en de onprettig uitpakkende markt. De betrokken bewindslieden glimlachen smalend. ‘In die gouden jaren hoorde je ze niet’.
Inderdaad, menselijk maar jammer. Waar het nu over gaat is het zeker stellen van vitale functies. Als de notaris, de apotheker en de dokter met het marktwater worden weggegooid levert dat een probleem op voor wie hen het meest nodig heeft. Net als bij bankiers die gered moeten worden met staatsgeld: of je eigen pantalon ophouden of je aan een paar maatschappelijke regels houden. Veel notarissen, artsen en apothekers zijn daar best voor te vinden. Bij bankiers is dat de vraag.
zaterdag 21 november 2009, 16:47 uur
Erst kommt das Fressen und dann die Moral. (Bertold Brecht, 1928). Vertrouw nooit een arme dokter (Nederlands gezegde). Deze oude waarheden gaan nog steeds op.
Een notaris die zijn praktijk ten onder ziet gaan, en daarmee ook zijn privé vermogen, zal sneller geneigd zijn adviezen te geven die meer in het belang zijn van zijn bedrijfsvoering dan van de klant. En als de lonen van het personeel betaald moeten worden en de kas is leeg dan lonkt de derdenrekening. Tot het misgaat en de huizenkoper zijn geld kwijt is. Ik heb graag een notaris die er goed van kan leven en daardoor niet genoodzaakt is te gaan sjoemelen.
Datzelfde geldt ook voor arts en apotheker. De manier waarop marktwerking nu wordt ingevuld leidt tot de ondergang van deze zelfstandige beroepsgroepen. De plaatsen die open vallen worden ingenomen door grotere ketens die het zich kunnen permitteren tijdelijk met verlies te draaien. Kijk naar de keten Mediq die een verlieslatend contract sluit met Achmea. Dit heeft alleen zin om daarmee ten koste van anderen, zelfstandigen, te kunnen groeien.
Op termijn zullen dan dus alleen ketens overblijven. In andere sectoren is dit al lang gebeurd. En oh, oh wat zijn we blij met de dienstverlening van de banken, verzekeraars, energiereuzen en kabelboeren. Tros Radar/Hertsenberg leeft er goed van.
Daar komt nog bij dat als deze clubs er een potje van maken de Staat bijspringt, de notaris of de apotheek gaat in dat geval gewoon failliet. Let wel, het bedrag dat deze week even achteloos in de bodemloze put ABN/Fortis is gestort dekt bijna de kosten van alle medicijngebruikers in Nederland voor heel 2009!
Ik wil graag voor een maatschappelijk acceptabel bedrag aan de gang. Het lijkt er echter sterk op dat er andere prioriteit is. Roei uit die lastige zelfstandigen: ze zijn te lastig te controleren en in de hand te houden.
zaterdag 21 november 2009, 20:19 uur
Men zou kunnen veronderstellen dat wat men met een notaris bespreekt geheim blijft en is. Hij of zij zweert of belooft immers: “…dat ik geheimhouding zal betrachten ten aanzien van alles waarvan ik door mijn ambt kennis neem..”( http://www.st-ab.nl/wetten/0722_Wet_op_het_notarisambt_Wna.htm)
Hoe naïef! In het kader van alomtegenwoordige transparantie, waardoor velen de onzichtbaarheid naderen, zijn geheimhoudingsplicht en ook het verschoningsrecht van notarissen sterk ingeperkt. Sterker: de notaris wordt verplicht ondeugdelijke dingen die hem ter ore komen bij de FIOD te melden.
Men zou tevens kunnen veronderstellen dat de beroepsorganisatie van notarissen zich tegen deze klantdisloyale ontwikkeling zou verzetten.
Hoe naïef! Immers, [de] “Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB), de beroepsorganisatie voor notarissen en kandidaat-notarissen, onderschrijft de conclusies … met betrekking tot het deels opheffen van de geheimhoudingsplicht. … Hierdoor krijgen het OM en de FIOD instrumenten in handen om effectiever te kunnen opsporen”. (2008, http://www.notaris.nl/page.asp?id=1287).
Waarom eigenlijk? “Het beleid van de KNB is erop gericht om de kwaliteit van de beroepsgroep zo goed mogelijk te waarborgen”. S(l)ic!
Kortom, er is zeer veel werk voor kritische notarissen in oppositie tegenover hun beroepsvereniging. Om de klant in zijn of haar waarde te herstellen. Niets nieuws onder de zon.
Precies hetzelfde geldt ten aanzien van de beroepsorganisaties van artsen en leraren.
zaterdag 21 november 2009, 21:40 uur
Ik heb in mijn leven driemaal voor een notaris gestaan. Deze zijn inmiddels alledrie uit het ambt ontzet en dan heb ik het niet over gisteren. Oftewel veel nieuws onder de zon is er niet. Juist vanwege de publieksfunktie als wettelijk erkend betrouwbaar persoon is dat opmerkelijk.
Natuurlijk is het een overheidstaak om hier fatsoenlijk toezicht op te houden. Maar bij een figuur als Hirsch-Ballin is betrouwbaarheid nou ook niet het eerste woord dat in mij opkomt.
zaterdag 21 november 2009, 22:47 uur
Het heeft even geduurd, echter eindelijk een zinnig stukje over het notariaat door iemand die zich wel in de zaak heeft verdiept, compliment voor Marc Chavannes. Als Ringvoorzitter van het notariaat binnen arrondissement Dordrecht en inmiddels zelf 10 jaar notaris en 17 jaar werkzaam in het notariaat meen ik enig recht van spreken te hebben.
Na 10 jaar vrije markt en vrije tarieven blijkt hoezeer het ambt van notaris botst met commercie. Het eindproduct van elke notaris is nagenoeg gelijk, via een notariele akte wordt een client eigenaar van een huis, richt deze een B.V. op, maakt een testament etc.etc.. De inhoud en juridische gevolgen van een akte zijn via de wet geborgd. Nagenoeg het enige aspect waarop de notaris zich van zijn concurrenten kan onderscheiden is de prijs. We zijn nu zover dat er voor veel akten op of onder de kostprijs wordt gewerkt en de reserves in rap tempo slinken. Duizenden ervaren en deskundige personeelsleden zijn er dit jaar uitgemikt, talloze kandidaat-notarissen zijn teleurgesteld het vak uit gegaan. Het is verbazingwekkend om te ervaren hoe de politiek omgaat met een van de pijlers van onze rechtsstaat. Tot voor kort genoot het ambt van notaris eer en aanzien en stonden de kandidaat-notarissen te trappelen om benoemd te worden. Sinds de invoering van de vrije markt is dit radicaal veranderd, talloze kantoren zullen verdwijnen aangezien er geen opvolger meer is te vinden. Geldwolven die ten koste van collega’s 5000 akten per jaar er door jassen tegen een bodemprijs, waarbij agressieve marktbewerking niet wordt geschuwd. Juist de integere vakman/vrouw-notaris delft nu het onderspit. Waar onder de oude notariswet met vaste tarieven een kantoor met 1000 akten per jaar rendabel kon draaien en aan elk dossier zorg en aandacht kon worden geschonken, moet er nu op omzet gejaagd worden. Het Nederlandse notariaat is nu nagenoeg uniek in de wereld praktisch nergens wordt rechtszekerheid vermarkt. Het is nu er op of er onder, de politiek mag aangeven wat een goed functionerend notariaat haar waard is. Tot voor kort makke schapen, doorgaans zeer plichtgetrouw zet het leeuwendeel van de (kandidaat)notarissen nu de hakken in het zand. Er moet een bodem in de markt gelegd worden om de teloorgang van een prachtig ambt te voorkomen.
Volgende week wordt er door alle (kandidaat)notarissen gestemd en zal de KNB waarschijnlijk moeten buigen voor de noodroep uit de notariele praktijk de tijd van pappen en nat houden is voorbij. De inzet is een acceptabel basisinkomen passend bij het belang van de beroepsgroep, waarbij rechtszekerheid, kwaliteit en continuiteit hoog in het vaandel staan. De huidige uitwassen en malversaties moeten met wortel en tak uitgeroeid worden, de beroepsgroep moet haar eer en waardigheid hervinden.
Onafhankelijkheid en onpartijdigheid zoals de wet ons voorschrijft kunnen slechts worden gegarandeerd door een notaris(kantoor) met een gezonde financiele basis, terwijl de consument is gebaat met een fijnmazig netwerk van notariskantoren. Laten we zeggen beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald en weer in de pas komen met de notariaten in de overige EU landen. Gebeurt er weer niets dan mag wat mij betreft het notariaat haar vastgoed-monopolie teruggeven aan de Staat dan zullen we eens zien waar het schip op de klippen loopt. Reactie herplaatst i.v.m. spelfoutje in vorige versie.
zaterdag 21 november 2009, 23:23 uur
Fin artis notariae en het einde van de notaris als notabele
Vroeger ja vroeger behoorde de notaris tot de notabelen, samen met de arts de apotheker en het hoofd der lagere school rechters en advocaten niet vergetend.
Dat beeld is veranderd. De op kennis en kunde ingedeelde maatschappij is vervangen door één die louter gebaseerd op inkomen. Met aan top de voetballers, gevolgd door onroerendgoed gajes, financiële oplichters en marktadepten, Gordons, dieet goeroes en een enkele specialist, advocaat of stylist die vooral de eerder genoemden bedient. IJzingwekkend is het om te moeten constateren dat momenteel voetballers voorrang hebben bij inentingen en in ziekenhuizen. Maar dat is een ander verhaal.
De notaris is gemiddeld genomen afgegleden tot een vrij laag niveau. Om over een kandidaat- notaris maar te zwijgen. Tussen een beginnend arts en een kandidaat- notaris zit wel een ton. Dat de kandidaat notarissen hun ooit eigen broederschap hebben opgegeven is een cruciale fout geweest.
Om de schuld voornamelijk bij het invoeren van het marktmechanisme en de eenzijdige afhankelijkheid van onroerend goed te leggen, is iets te makkelijk. Het ligt iets gedifferentieerder, niet moeilijker, wel gedifferentieerder.
Ikzelf ben afgestudeerd in het notariële recht en heb 3 jaar als kandidaat-notaris gewerkt voordat ik de beslissing nam dat ik in het notariaat niet echt mijn geluk zou vinden.
Dus zocht ik het als Bartje ergens anders maar niet nadat ik een aantal zaken had geanalyseerd.
In het notariaat dient continuïteit boven winst te gaan.
Veel notarissen streven, vaak noodgedwongen, winstmaximalisatie na en zetten alles op het onroerendgoed. Dit leidt tot zeer ongewenste verstrengelingen met de wereld van het onroerend goed (Slis-Sroom) en interpretaties van de notariswet die naar mijn idee onjuist zijn. De carrousels met onroerend goed, waarbij een pand tien keer op een dag wordt verkocht tegen een steeds hogere prijs, vonden 30 jaar geleden al en nu nog steeds plaats. 30 jaar geleden werd door de Broederschap en Kamer van Toezicht al geconstateerd dat dat ongewenst was, en wat heeft de broederschap daar in die 30 jaar aan gedaan om dit te voorkomen?? Als een notaris er weet van heeft dat een taxateur fraudeert dan is hij volgens mij verplicht zijn medewerking te weigeren. Immers de taxateur is ook beëdigde persoon en zijn oplichting raakt het hele systeem en valt onder de strafwet. Als notaris kun je je dan niet verschuilen achter het verbod op het weigeren van diensten of geheimhouding, er zijn immers gegronde redenen. Het zou de onafhankelijkheid van Notarissen helpen als de Notarissen geen belangen in onroerendprojecten zouden hebben, helaas zat 30 jaar geleden al een groot deel tot over hun oren in het onroerend goed projecten met bevriende makelaars en dat zal niet veranderd zijn. Immers met de testamenten, samenlevings- en ander contracten valt niet veel te verdienen.
Dat raakt een ander element.
Hoe relevant zijn notarissen cq is het notariaat nog??
De kunst van het schrijven (artis notariae) is door de geletterdheid gemeengoed geworden. De kunst van het juridisch schrijven (contracten maken) is door de komst van de computer nog wijder verbreid.
Kortom, hoe nodig is de notaris nog???? Wat is de essentie van zijn bestaan. De essentie van het notariaat is “vertouwen” . Vertrouwen in zijn handtekening en dat wat hij doet goed gedaan is (kennis) en op de datum waarop de handtekening gezet is en veilig is. Dat verdraagt zich niet met marktmechanisme, winstmaximalisatie en monocultuur (eenzijdige fixatie/afhankelijkheid onroerendgoed). Om de eerder genoemde relevantie te bepalen is het nodig om de volgende exercitie te voltooien. Stel dat het notariaat als zelfstandig beroep wordt afgebouwd. Ik heb me er niet uitputtend in verdiept maar te denken valt aan.
De transportakte voor onroerendgoed (royementen hypotheek etc) kan via een akte bij de registratie worden aangeboden en geregistreerd. Controle kan door een afdeling van het kadaster worden uitgevoerd. Testamenten zijn vrij en boedelscheidingen ook. Advocatenkantoren zullen graag uurtarieven voor testamenten rekenen. De rest haalt het van internet. Laten het zelf registreren en fouten voor eigen rekening.
Voor minderjarigen en andere onbekwamen en onbevoegden wordt een afdeling bij de rechtbank opgetuigd waar deze boedels worden afgewerkt. Vennootschapspraktijk gaat naar advocatuur en akten laten registeren.
Kortom deel het notariaat op want als je na 30 jaar nog geen stap in de richting hebt gezet van een onafhankelijk notariaat waarbij ook aan de sociale/maatschappelijke functie die het notariaat dient te vervullen recht wordt gedaan, dan is het kennelijk trekken aan een dood paard.
De vraag, alleen al op basis van de uitkomsten hierboven, rijst of dit voor de overheid goedkoper is dan een minimumtarief en redelijke prijszetting. Het volledige antwoord op de vraag is mijn inziens ook indicatief voor de toekomst. Opdelen betekent in ieder geval het einde van het notariaat zoals we dat kenden. Niet dat dit een nieuw fenomeen is. (Ik heb er mijn notariswet van Melis maar even bij gepakt blz 15 4dedruk 1974) Tegen het einde van de 14de eeuw zette het verval in. Notariële functies (Latijnse notariaat) werden verkocht aan onbekwamen.
Het broodbejag neemt een aanvang en daarmee de devaluatie van het notariaat. Niets nieuws onder de zon dus.
mr H.Bleeker
Amsterdam
zondag 22 november 2009, 14:22 uur
Het marktvirus heeft met het geloof ‘de markt werkt altijd’ alle geledingen van de samenleving in zijn greep, zo toont Marc Chavannes aan. De gelovigen willen geen prik, hoewel het virus veel maatschappelijke schade aanricht, waarbij kwetsbare burgers altijd de eerste slachtoffers zijn. Maar ook ‘professionals’ als notarissen en artsen worden slachtoffer zoals Chavannes betoogt. Menig ‘professional’ bezwijkt onder het virus en daarmee wordt het vertrouwen in die professional begrijpelijk ondermijnd. Nog ernstiger is, dat het virus als basis voor de oplossing wordt ingezet. De minister van Volksgezondheid stelt in de Tweede Kamer, dat betere kwaliteit tot goedkopere zorg leidt en de Nederlandse Zorgautoriteit meent, dat door de marktwerking de beste zorg de goedkoopste zorg wordt. De zorg kan altijd goedkoper is dus de conclusie (zie mijn weblog onder http://www.wimmarinela.com). Het marktvirus leidt tot goedkoop als doel en is daarmee heilzaam voor de samenleving. Inderdaad, wie wordt daar beter van?
zondag 22 november 2009, 15:24 uur
Geachte heer Chavannes,
Eindelijk word ik verblijd met een journalistieke bijdrage over het notariaat die de kern raakt. Aan de orde is inderdaad de verloedering van een ambt, van een bestuursorgaan van de Staat der Nederlanden. Het moge zo zijn dat de financiele crisis de wonden wagenwijd open heeft gelegd, reeds tien jaren wordt breed gewaarschuwd voor de dramatische gevolgen van de ongebreidelde marktwerking. In de kern gaat het niet over een ordinair geldprobleem maar over integriteit en ethiek. Deze begrippen zijn in de ‘vastgoedsector’, waarvan het notariaat voor 70% afhankelijk is, niet populair.
Het wordt tijd voor beslissende actie jegens de KNB (een PBO-instelling)en de horige staatssecretaris Albayrak.
M.J.A. van Mourik
zondag 22 november 2009, 16:42 uur
Voorspelbaar geklaag van een beroepsgroep die een riant monopolie verloren heeft. Indien de functie van een notaris inderdaad zoveel vertrouwen dient te scheppen dat zij boven het niveau van de juiste dienst voor de juiste prijs getild zou moeten worden, dan moet de overheid (het kadaster) deze functie maar overnemen. Volgens mijnheer Chavannes en alle reagerende Meesters hier is het klaarblijkelijk eerlijk dat iedereen die een huis koopt een beetje teveel betaald zodat notarissen comfortabel kunnen leven en onder de kostprijs hobby-advies over testamenten en dergelijke te geven. Heren, dames notarissen, wellicht is het tijd te ontdekken dat uw financiele succesproduct(google-en in het kadaster, op andermans geld passen en een koopakte stempelen) geen raketgeleerdheid benodigd!
zondag 22 november 2009, 17:54 uur
M.i. is de kern van het probleem dat notarissen een commerciële en een publieke taak hebben.
commerciële taak:
- adviseren over contracten (zoals testamenten, samenlevingscontracten)
- het opstellen van contracten
publieke taak:
- het bewaren van kopieën van contracten (notariële acten)
- het beheer van waarborgsommen en koopsommen van huizen
- enige administratieve handelingen bij de verkoop van onroerend goed
Wordt nu geklaagd dat de publieke taken niet meer genoeg geld opleveren om de commerciële taken te vervullen ?
Dan lijkt de oplossing mij dat de commerciële taken duurder worden, en de publieke taken door de overheid overgenomen worden.
Terzijde wil ik opmerken dat m.i. het beheer van koopsommen van huizen direct aan de banken overgelaten kan worden (zij zijn tenslote ook de schuldeisers bij een hypotheek).
zondag 22 november 2009, 22:51 uur
De heer Van der Vegte moet maar eens een weekje bij mij op kantoor komen meelopen, dan kan hij eens ervaren wat er allemaal bij ons vak komt kijken. Wellicht kan meneer eens een juridische fusie tussen een aantal vennootschappen voorbereiden of een ingewikkelde appartementensplitsing redigeren. Het notariaat zou eens een maand de pen neer moeten leggen, reken maar dat de economie finaal vastloopt. Mag een notaris a.u.b. anderhalve ton verdienen, doorgaans kost het vijftien jaar studie en praktijkervaring voor dat een notaris benoemd wordt. Vervolgens is de notaris met zijn hele hebben en houwen aansprakelijk in geval er iets mis gaat in een transactie. Jazeker daar zijn wij voor verzekerd tegen een astronomisch hoge premie, om van de rest van de kosten om een kwalitatief goed notariskantoor in de lucht te houden maar te zwijgen. Als het mij om het geld te doen was, was ik wel onzin gaan uitkramen op radio of tv tegen een tonnetje of vier salaris.
zondag 22 november 2009, 23:36 uur
Geachte heer Chavannes,
Ik ben zelf in het notariaat werkzaam. In tegenstelling tot een aantal van mijn vakgenoten ben ik niet tegen de liberalisering die in 1999 is opgelegd. Ik denk dat die ook veel goeds heeft gebracht. In ieder geval een nieuwe focus op de client en innovatie. Veel van die focus is door vakgenoten met het hart op de goede plaats goed uitgevoerd en heeft geleid tot goede nieuwe ontwikkelingen. Maar het heeft (over het algemeen) ook geleid tot valse voorspiegelingen aan clienten, waarbij op voorlichting en service is bespaard en prijzen zijn beloofd die achteraf veel hoger uitvallen.
Ik ben het wel eens met mijn vakgenoten als zij zeggen dat we (=de nederlandse maatschappij) ons nu wel goed moeten bezinnen. De critici die hierboven pleiten voor overheveling van het rechtsverkeer in het onroerend goed naar het kadaster zullen zich niet alle consequenties beseffen: dat is het systeem zoals dat in Angelsaksische landen functioneert. Bij alle transacties zijn daar van kant van koper en van verkoper advocaten betrokken en dan nog is er geen garantie dat je daadwerkelijk eigenaar wordt….
Dat systeem is vanuit juridisch oogpunt niet noodzakelijkerwijs slechter dan in landen met een Latijns notariaat, maar wel veel duurder, met minder rechtsbescherming voor de nietsvermoedende consument-koper. Vanuit het oogpunt van juristen zijn dat landen waar veel meer geld te verdienen is aan een overdracht van een particulier woonhuis. De rechtsonzekerheid en alle daarbij horende extra onkosten voor financiering en overdracht zijn in die landen veel hoger.
De kosten worden dus verplaatst, maar zijn in landen zonder Latijns notariaat zeker niet lager, eerder hoger.
Hetzelfde geldt min of meer voor testamenten. In landen zonder Latijns notariaat is het maken van een testament veel eenvoudiger (niet verplicht bij een advocaat of notaris, geen registratie). Het gevolg is wel dat een testament ook veel minder rechtszekerheid geeft dan bij ons. De procedure om nalatenschappen af te wikkelen is dan ook veel gecompliceerder, kostbaarder en tijdrovender dan in Nederland. Dat moet in die landen altijd verplicht bij de rechter en kan vele jaren duren en aanzienlijke bedragen kosten.
Mijns inziens kan de Nederlandse samenleving daarom helemaal niet zonder het instituut notaris. Welke instantie gaat al dat werk doen als er geen notarissen meer zijn? Waar kan de Nederlandse samenleving even 3000 tot 4000 geschoolde juristen met de nodige ondersteuning vandaan halen die dit werk kunnen doen?
Daarom is het voor de hele samenleving van belang dat dit instituut goed blijft functioneren. Een strengere, goed ingevoerde (in ieder geval beter ingevoerd dan het BFT) toezichthouder is daarvoor nodig en daarnaast moet het vak aantrekkelijker worden voor jonge mensen. Er is op dit moment een grote uitstroom van geschoolde en kundige juristen en medewerkers uit het notariaat. De statistieken uit het verleden leren dat die mensen voor een groot gedeelte verloren zijn voor het vak. Zij vinden elders werk en keren niet terug als de werkgelegenheid in het notariaat weer aantrekt. Daarnaast daalt de instroom van jonge afgestudeerden en mensen uit aanverwante disciplines. Door de slechte reputatie die gedwongen ontslagen nu geven, zal ook dat voor lange tijd effecten geven. Veel kantoren hebben tot 30% van hun personeel moeten ontslaan. Meestal hoog geschoolde, vakbekwame mensen. Als morgen het werk weer aantrekt, dan heb je niet zomaar nieuwe werknemers op dat niveau.
Het is daarom hoog tijd dat er wat gebeurt voordat het kalf verdrinkt. Of herinvoering van vaste tarieven de beste oplossing is, zoals een groot deel van de leden van de KNB schijnt te willen, dat vraag ik me af. Maar er moet iets gebeuren!
Bernard Kapma
maandag 23 november 2009, 09:59 uur
Notarissen mogen toch samenwerken? Is er iets wat notarissen belet om met een hele grote groep een enorm notarissenkantoor op te richten dat b.v. regionaal opereerd?
Als bedrijven groot genoeg zijn kunnen ze wegens gebrek aan veel concurrentie een veel beter prijs bepalen dan als ze 1 uit duizenden zijn. Juist voor standaardproducten werkt schaalvergroting enorm goed, kijk om U heen.
Als je per se als klein bedrijf wil doorpruttelen heb je nu eenmaal de problemen die elk klein bedrijf heeft dat standaardproducten wil verkopen.
maandag 23 november 2009, 16:20 uur
heer De Vilder, u hoeft mij niet te overtuigen dat ingewikkelde dingen kunt doen waarvoor u lang in de collegebankjes heeft gezeten. De suggestie van het artikel en vele reacties was echter dat uw beroepsgroep een uitzondering behoeft op het beginsel van vrije concurrentie om prijsafspraken te kunnen maken die er voor zorgen dat ook de dingetjes die u eigenlijk door uw secretaresse laat doen veel geld in het laatje brengen. (Zodat u op uw beurt weer uw maatschappelijk belangrijke taken kunt vervullen en zelfs misschien wat te weinig in rekening brengen voor die belangrijke gecompliceerde dingen.)
Wat mij betreft werkt het zo niet. Zoals uw vakbroeders in het commercieel recht dag in dag uit bewijzen: goede en gevraagde diensten behoeven geen prijsmandaat!
maandag 23 november 2009, 20:17 uur
Vele notarissen proberen hun torenhoge uurtarieven goed te praten door te reppen over de grote verantwoordelijkheid die ze dragen. Nu draagt een ingenieur die een compleet flatgebouw van 200 verdiepingen berekent de verantwoordelijkheid van misschien wel 800 appartementen en 2000 mensen(levens). Toch verdient deze ingenieur, die ook jaren heeft moeten studeren en die voor elk vraagstuk opnieuw zijn hersens hard moet gebruiken en elke keer maatwerk moet leveren, een fractie van een notaris die voor veel van zijn taken een standaard document uit de kast trekt, op de juiste plaatsen de gegevens van de client invult en dit voor 600 euro per document kan verkopen.
Nu is dit geen betoog voor het verhogen van de ingenieurssalarissen. Ik ben van mening dat de notaristarieven altijd al omlaag moesten en nog steeds moeten. Dat er nu notarissen failliet gaan ligt aan de dure panden, auto’s en andere luxe uitgaven die men zich al die tijd kon permitteren door de torenhoge tarieven. Degenen die niet zulke desinvesteringen hebben gedaan zullen overleven en werken tegen eerlijkere tarieven. Dat men geen genoegen wil nemen met een eerlijker tarief en de boel dan maar gaat bedonderen om toch binnen te kunnen blijven lopen is een schande. Dat zou in mijn vakgebied betekenen dat we de constructies voortaan maar zeer gebrekkig gaan doorrekenen, zodat we er in dezelfde tijd meer kunnen doen om meer te gaan verdienen. Mijn advies: koester de tijden die u de mensen hebt kunnen tillen, KPN koester ook de tijden dat ze nog 10 gulden per minuut konden vragen voor bellen naar de VS.
maandag 23 november 2009, 21:41 uur
geachte heer Van der Vegte
Jammer dat u een serieuze discussie vermengt met een badinerende toonzetting.
Daarnaast slaat u de plank ook nog eens finaal mis: “… die een riant monopolie verloren heeft.” Er is geen enkel monopolie verloren, sterker nog sinds de bevoegdheid om ook echtscheidingen te mogen verzorgen is er in ieder geval een functie bij gekomen. Dat komt omdat de overheid de waarde van de rechtszekerheid die het notariaat biedt gevolg geeft.
Misschien wat gevolgen van de rechtszekerheid:
- er wordt (bijna) nooit geprocedeerd over eigendom van onroerend goed (integendeel in USA / UK waar ze geen notarissen kennen zoals wij);
- door de zekerheid die geldverstrekkers hebben door het stelsel is er aantoonbaar een lagere rente (want minder risico)
- testamenten raken niet zoek en worden kundig geredigeerd (in ieder geval beter dan bij doe-het-zelvers… hoeveel geld zou er opgaan aan juridische procedures als dat niet zo was?)
Kortom de maatschappelijke waarde van het notariaat is evident.
Echter, de huidige crisis is niet te verhelpen met enkel herinvoering van vaste tarieven. Dan ben je overgeleverd aan de grillen van de politiek voor de beloning, en kijk maar naar bijv de apothekers, de overheid is wel de meest onbetrouwbare partij om afspraken mee te maken.
maandag 23 november 2009, 22:30 uur
In uw artikeltje neemt u het op voor de notarissen door te spreken over het klem zitten tussen hun “dienende functie” en die onprettige markt. Die dienende functie omschrijft u een enkele zin later als “vitale functies”, die dreigen verloren te gaan. Het lijkt op een oproep aan het ministerie van justitie om de helpende hand toe te steken aan het notariaat omdat ook de eigen beroepsvereniging onvoldoende luisteren naar haar achterban, de notarissen in het veld. En als hun functie zou weg vallen, “levert dat een probleem op voor wie hen het meest nodig heeft”. En u bent nog zo optimistisch dat veel notarissen zich best willen houden aan “een paar maatschappelijke regels”.
Heel sterk heb ik de indruk dat u niet helemaal op de hoogte bent van wat er onder de consumenten leeft ten aanzien van het notariaat. Graag wil ik u aanbevelen eens kennis te nemen van de honderden reacties van consumenten op het artikel dat onlangs is verschenen in De Telegraaf over de nood van de notarissen of zie eens IEX.nl “Koffiekamer-Notaris: Een op de vijf kantoren op omvallen!”
Van een “dienende”notaris mag te toch verwachten dat zij niet alleen bij uitstek de wet kennen, maar die ook in de practijk brengen. Bankiers hebben niet geheel uw vertrouwen en dan kan ik met u meeleven. Maar wat hiervan te denken? De laatste 2 zes jaar is bijna 200 miljoen euro onterecht naar het notariaat gevloeid.
Jaarlijks verliezen ongeveer 55.000 mensen hun partner door overlijden. Door de banken worden zij allen geconfronteerd met hun eis van het overleggen van een verklaring van erfrecht. Daarmee handelen zij in strijd met de wet op het erfrecht van 1 januari 2003. Minister Bos doet hiervan melding bij brief van 2 juli 2009 en geeft de opdracht de genoemde wet na te leven. In al die zes jaar is het notariaat volger geweest van de banken en hebben zij van de ruif gegeten die de banken hen voorhielden. Zonder enig verzet of verwijzing naar de wet op het erfrecht heeft het notariaat de revenuen geind van het beleid van banken.
Banken hadden van 1 januari 2003 al geen verklaring van erfrecht mogen vragen. Het notariaat heeft al die tijd de vragen van banken gehonoreerd en nota’s geschreven.
Een verklaring van erfrecht kost gemiddeld 500 euro. Per jaar moeten consumenten 27,5 miljoen euro besteden aan onterecht gevraagde verklaringen van erfrecht. Welk bedrag door notarissen ten onrechte geïnd is geworden. De vraag rijst dan welk zijn dan die vitale functies die behouden moeten blijven? Wie zijn degenen die het notariaat het meest nodig hebben? De dienende functie moet nodig opgeschud worden, in ieder geval!. Dat is mijn oproep aan het notariaat en allen die het notariaat op dit moment verdedigen!
Een soortgelijke oproep doet professor Martin Jan van Mouriuk bij gelegenheid van zijn 65e verjaardag en zijn afscheid van zijn leerstoel notarieel en privaatrecht aan de Radboud Universiteit van Nijmegen.
Hij doet dat van “binnen”uit.
In zijn afscheidrede heeft hij voor de laatste maal zijn waarschuwend vingertje geheven naar zijn collega’s in het ambt.
Hij doet dat als volgt: “EEN NOTARIS DIENT DEUGDEN VAN MOED, WIJSHEID, RECHTVAARDIGHEID EN MATIGHEID TE PRAKTISEREN, maar de tarievenslag leidt er toe dat hij de ethiek uit het oog verliest”.
Eindelijk stond het notariaat een beetje open voor de consument en nu zou volgens de professor de notaris weer terug moeten naar de beschermde en gesloten status van weleer. Toendertijd stonden kennelijk de door de hoogleraar geroemde deugden hoog in het vaandel en werden uiteraard gepraktiseerd, hoewel…. de roep van de samenleving naar openheid en controleerbaarheid van dat ambt is zelfs in een wet verankerd. Het bleek toch niet allemaal goud wat er blonk…zoals dat nu ook niet het geval is. In onze huidige samenleving is een dergelijk ethisch reveille gedoemd te mislukken. En maar goed ook!!
dinsdag 24 november 2009, 00:46 uur
De heren de Vilder, Krabbendam, Kapma en Bleeker geven nog al hoog op over de rechtszekerheid die het notariaat biedt. Het instituut notaris kan de samenleving helemaal niet missen! Wordt een van de pijlers genoemd van onze rechtsstaat. De notaris heeft daarom recht op eer en aanzien, zoals in het verleden. De beroepsgroep moet haar eer en waardigheid hervinden, is de nostalgische droom!
Enkele jaren geleden is er een onderzoek geweest naar het functioneren van het notariaat in de landen met een Latijns notariaat. Dat onderzoek heeft plaatsgevonden in opdracht van de europese commissie. Op het eind van het onderzoek wordt de aanbeveling gedaan, na een aantal kritische noten te hebben gekraakt over “ons” systeem, eens duchtig te gaan kijken in landen waar helemaal geen notariaat aanwezig is. Hoe functioneert een samenleving zonder notariaat, is de centrale vraag. Interessant voor de verdedigers van de noodzaak van het notarisambt.
Testamenten hebben hier in Nederland een veel grotere rechtszekerheid dan in angelsaksische landen zo wordt beweerd. Is dat wel zo?
Veel mensen hebben in het verleden testamenten laten opstellen, de bekende testamenten op de langstlevende. Een zinnige zaak dachten ze.
Voor de Fortis Bank en de Rabobank Nederland heeft echter deze toch notariële akte geen enkele bewijskracht. De Fortis Bank noemt een testament volstrekt onvoldoende
Een medewerker van Rabobank Nederland, klachtenservice laat mij in een officiële brief weten:
“Een testament op zich biedt geen rechtszekerheid. Het testament kan later zijn herroepen of gewijzigd, of de uiterste wilbeschikking kan worden aangetast.”
ps. let op de argumentatie die gebruikt wordt.
De Rabobank, voorwaar geen onbekende en in ons land toch diep gewortelde bankinstelling met “ideën en stabiliteit”, ondergraaft dan toch maar de door het notariaat geboden rechtszekerheid.
Meer dan twintig notariskantoren, verspreid over het land, heb ik de stelling van Rabo Nederland voorgelegd en gevraagd of men deze kon delen.
De overgrote meerderheid is het met deze stelling eens. Enkele zijn er die aangeven dat een testament op de langstlevende eerst rechtszekerheid verkrijgt door het laten opmaken van een verklaring van erfrecht. De conclusie kan dan ook niet anders zijn dan dat een testament op de langstlevende geen rechtszekerheid geeft aan nabestaanden.
Rabo Nederland voert die stelling ook uit. Een mij bekend echtpaar laat in maart van dit jaar een testament op de langstlevende opmaken in de veronderstelling hun zaken goed geregeld te hebben. Het is een testament dat volledig overeenkomt met de uitgangspunten van de wet op het erfrecht van 2003.
Enkele maanden er na wordt de man ernstig ziek. Hij treedt in overleg met de plaatselijke rabobank. Hij is inmiddels te weten gekomen dat een verklaring van erfrecht niet wettelijk is voorgeschreven en vraagt de bank nog vóór zijn sterven zijn nabestaanden te ontheffen van de eis van het overleggen van een verklaring van erfrecht. De bank weigert. In oktober van dit jaar sterft de man. De nabestaanden moeten een verklaring van erfrecht overleggen. Welke rechtszekerheid geeft een testament op de langstlevende…geen dus, alleen dubbele kosten en verdriet bij de nabestaanden.
dinsdag 24 november 2009, 01:48 uur
U hebt de problemen van het notariaat erg goed verwoord in de NRC van afgelopen zaterdag.
Het gaat niet (alleen) om de problemen van de notaris, maar met name ook om die van het notariaat. En daarmee van de maatschappij. Bovendien: de generatie baby-boomers stroomt uit, waarmee veel ervaring verloren gaat en de instroom is gering en bestaat vooral uit mensen die part-time willen werken. De toekomst zal na het verdrinken van het kalf – een gezond notariaat – laten zien, wat het belang was.
Ik (geb.1947) ben dit jaar op eigen verzoek gedefungeerd als notaris en meen na een ambtsuitoefening van 27 jaar en een werkzaam leven van 36 jaar enig recht van spreken te hebben.
Stop met de “apparatsik” (het KNB-bestuur) die/dat het contact met de werkelijkheid en werkvloer volledig kwijt is en maak het notariaat snel tot een staatstaak, met een beloning gerelateerd aan het al jaren in het notariaat de ronde doende norminkomen van de Kantonrechter te Haarlem.
dinsdag 24 november 2009, 10:17 uur
In het artikel in NRC wordt geschreven: ”In die gouden jaren hoorden je ze niet. Inderdaad, menselijk maar jammer.”
Het hangt er echter van af wat je wilde horen en wenst te onthouden. In de jaren tussen 1993 (het jaar, waarin de makelaarstarieven werden vrijgegeven) en 1999 (het jaar, waarin de notaristarieven werden vrijgegeven) zijn in verband met de waardestijging van het onroerend goed door de knb de onroerend goed tarieven met 35% verlaagd, terwijl de tarieven voor de familiepraktijk gelijk zijn gebleven. De huizenkopers hebben dat wel degelijk gehoord.
Het notariaat heeft indertijd gewaarschuwd dat het verdwijnen van de cross subsidie onmaatschappelijk was.
Het was natuurlijk levensgevaarlijk om notarissen met heel veel wettelijke monopolies vrije tarieven te geven. Maar juist omdat notarissen vooral het publieke belang dienden en als ambtenaar niet hadden geleerd om aan hun eigen portemonnee te denken, lieten zij zich tegen elkaar uitspelen en gingen de tarieven gemiddeld niet omhoog.
In het rechtsverkeer heeft de notaris dezelfde functie als een rechter, ook een monopolist. Het enige verschil is dat bij een rechter partijen al ruzie hebben en een notaris ervoor moet zorgen dat er geen ruzie komt. In landen zonder notariaat zijn rechters – en dus ook advocaten – bezig met hetzelfde werk dat bij ons door notarissen wordt gedaan. Wat betreft onpartijdigheid en integriteit moeten we dezelfde karaktereigenschappen hebben. Rekening houdend met aansprakelijkheid en pensioenopbouw heb ik gemiddeld nooit meer verdiend dan een rechter en verdien thans een stuk minder net als toen ik kandidaat notaris was. Maar dat zal mensen die menen in mijn portemonnee te kunnen kijken niet overtuigen. De vooroordelen tegen notarissen zijn onuitroeibaar.
dinsdag 24 november 2009, 12:35 uur
De maatschappelijke functie van het notariaat (rechtszekerheid verschaffen) staat voor mij als een paal boven water.
Dat mensen bereid zijn daarvoor heel veel geld te betalen ook; immers in verhouding tot de waarde van het huis of de omvang van de nalatenschap is het niet veel geld. In de public choice theorie in de economie komt daar de theorie van rent extraction om de hoek kijken. Wanneer de betaler de lasten niet voelt, kunnen zij omhoog. Een eenvoudig effect van de vrije markt, maar misschien ook wel een marktfalen. Maar wanneer de primaire transactie (onroerend goed transactie) niet meer wordt verricht, wordt het tijd om naar andere (bedrijfseconomische) variabelen te kijken.
Er zijn heel erg veel kleine notarissen in ons land, veel nieuwere kantoren zijn gestart met (veel) geleend geld en de notarissen zelf hebben grote woningen kunnen financieren op basis van door de bank verwacht toekomstig inkomen. Andere beginnende notarissen hebben zich vermoedelijk in maatschappen moeten inkopen of hebben praktijken overgenomen — natuurlijk ook met geleend geld. Kennelijk is de minimum efficiente schaal groter dan het gemiddelde notariskantoor thans is; immers, zo’n type onderneming die rechtszekerheid verkoopt, moet financieel solide zijn en dus een zekere omvang hebben om een recessie te doorstaan. De testamenten-praktijk lijdt lang niet zo zwaar onder de huidige recessie, en die zou in een grotere organisatie de kurk zijn waar men in slechte tijden op kan drijven.
Dus: niet klagen maar reorganiseren, automatiseren en afslanken.
dinsdag 24 november 2009, 14:28 uur
Paul Marres zegt: “De vooroordelen tegen notarissen zijn onuitroeibaar”.
Ron Batten: “De maatschappelijke functie van het notariaat (rechtszekerheid verschaffen) staat voor mij als een paal boven water”.
Al die reacties lezende van mensen die in het notariaat verkeren lijken toch veel op zelfmedelijden en worden nauwelijks gekenmerkt door een goede zelfreflectie. Geen van de schrijvers ziet het ontluisterende effect van het beleid van Rabobank Nederland of de Fortis Bank, gericht als ze zijn op hun eigen navel. Nauwelijks komt de consument/klant in het vizier. Zoals voor banken geldt dat het vertrouwen van de consument/klant cruciaal is, zo geldt dat ook voor het notariaat.
Het beleid van Rabo en Fortis volgend bepaalt het kapitaal de rechtszekerheid en niet het notariaat of het ambt van notaris.
dinsdag 24 november 2009, 21:45 uur
Mijns inziens kan deze discussie niet gevoerd worden zonder feiten en cijfers. Een paar citaten uit bovenstaande column:
* “Nu de onroerendgoedhandel is ingestort lopen notarissen tot 70 procent van hun inkomen mis. Mede daardoor knopen de laatste tijd steeds meer notarissen de eindjes aan elkaar door waarborgsommen of koopsommen van verkochte huizen even voor andere doelen te gebruiken.”
Steeds meer notarissen… Hoeveel zijn dat er?
* “De nog stille crisis in het notariaat leidt er inmiddels toe dat banken minder scheutig zijn met krediet.”
Of zouden banken minder scheutig zijn met kredietverstrekkingen om andere redenen? (bijvoorbeeld omdat ze zelf onder vuur liggen)
* “Een bizarre mix van dirigistische regelgeving en gemankeerde marktwerking drijft velen van hen het vak uit, al of niet failliet.”
Hoeveel is ‘velen’? En hoeveel van die ‘velen’ zijn er failliet?
woensdag 25 november 2009, 09:31 uur
Met belangstelling heb ik uw artikel in het NRC van 21/11 jl. gelezen.
U noemt de notaris een vitale functie in onze maatschappij.
Dat ben ik met u eens.
Het ‘zijn’ van een vitale functie schept verwachtingen bij de burger.
Bij mij wel in ieder geval.
Het zou daarom misschien een idee zijn om u dan eens te verdiepen in de beroepsethiek van het notariaat vs. de daadwerkelijke uitvoering ervan.
Het notariaat is jammer genoeg voor een groot deel toch nog een gesloten club professionals die met arrogantie de in hun ogen niet wetende burger beziet.
Een klacht tegen een notaris wordt behandeld door de ring.
In geval een notaris deel uitmaakt van het bestuur van de ring dan gaat de klacht door naar een andere ring.
Daarna kan een klacht eventueel door naar de KNB (de beroepsvereniging die u ook aanhaalt).
De KNB is een papieren tijger die de eigen mensen rugdekking biedt.
Ik heb een paar mooie cases (zelf ondervonden) waaruit de integriteit van het notariaat bepaald niet blijkt.
Maar alleen de wet van het geld verdienen en die van de rijen gesloten houden.
Zit qua concept vrij dicht aan tegen de bankiers die u ook benoemt.
Dus: ik ben het met u eens dat het notariaat een vitale functie kan zijn en dat ook zou moeten zijn.
Maar over een open controlesysteem op het functioneren van notarissen hoor ik niemand. Ook u niet. Jammer.
Totdat dat systeem een punt van aandacht wordt hoor ik als zelfstandig ondernemer bij de groep mensen die met enig leedvermaak naar omvallende notarissen kijkt.
Hoe jammer de huidige trend ook is voor notarissen die wel te goeder trouw zijn, een ethisch normbesef hebben en daar ook naar handelen. Ik vrees dat zij in de minderheid zijn.
Het is tijd voor een nieuwe beroepsvereniging met een herziene set normen en waarden die toetsbaar zijn en waar naar geleefd wordt.
woensdag 25 november 2009, 14:29 uur
Ook de heer Lindhout heeft vele vooroordelen. Het tuchtrecht over notarissen is in handen van de Kamers van Toezicht. Slechts twee leden van deze Kamer zijn notaris. De overige leden zijn rechter en ambtenaar. De laatste tijd worden veel klachten tegen notarissen juist door de KNB ingediend. Tot grote ergerenis van de KNB worden deze klachten regelmatig afgewezen. Bij de notarisleden van de Kamer gaat het om de kwaliteit van het ambt. De overige leden vinden het meestal zielig om een notaris te ontslaan. De notarisleden zijn dus veel strenger. Toen indertijd notaris Slis-Stroom niet door de tuchtrechter werd ontslagen zijn de notarisleden van de Kamer van Toezicht uit protest opgestapt. Daarna belande Slis-Stroom in de gevangenis en werd zij alsnog ontslagen. Indien een klacht via de KNB wordt ingediend, probeert de KNB wel om eerst te bemiddelen tussen klager en de notaris. Een uitspaak over een klacht kan nooit van de KNB komen en de ringen hebben er al helemaal niets mee te maken. De meeste notarissen houden zich aan de regels en zijn er zeer op gebrand om collega’s, die dat niet doen, aan de hoogste boom op te hangen, want zij worden wel afgerekend op die paar schurken, zoals uit de reactie van de heer Lindhout blijkt.
woensdag 25 november 2009, 17:27 uur
Soms is de werkelijkheid te bizar om te verzinnen zie ook het hierna volgende citaat uit reactie de heer “Steenbekkers”
Enkele maanden er na wordt de man ernstig ziek. Hij treedt in overleg met de plaatselijke rabobank. Hij is inmiddels te weten gekomen dat een verklaring van erfrecht niet wettelijk is voorgeschreven en vraagt de bank nog vóór zijn sterven zijn nabestaanden te ontheffen van de eis van het overleggen van een verklaring van erfrecht. De bank weigert. In oktober van dit jaar sterft de man. De nabestaanden moeten een verklaring van erfrecht overleggen. Welke rechtszekerheid geeft een testament op de langstlevende…geen dus, alleen dubbele kosten en verdriet bij de nabestaanden.
Ik denk niet dat dit fragment ook maar iets aantoont ten nadele van de banken noch van het notariaat.
Ik vrees dat ik de gedachtengang van personen die mensen opvoeren die op hun sterfbed roepen “weg met de verklaring van erfrecht” niet kan en ook niet wil volgen. Het woord onsmakelijk schiet me te binnen , maar ik kan er niets mee.
donderdag 26 november 2009, 00:59 uur
“Soms is de werkelijkheid te bizar om te verzinnen zie ook het hierna volgende citaat uit reactie de heer “Steenbekkers”.” Citaat uit reactei Bleeker.
Geachte heer Bleeker kom bij mij thuis en ik zal u de stukken laten zien en dat met toestemming van de betrokken familie.Een familie die meer dan 40 jaar klant is van dezelfde bank en de medewerkers kent, behalve de directeur. Durft u?
Zal het notariskantoor u bekend geven dat binnen enkele maanden tijd meer dan 1000,00 euro incasseert voor een testament op langstlevende en een verklaring van erfrecht die niet nodig is
Bovendien is het erg flauw om alleen deze passage uit mijn reacties te plukken. Geef antwoord op de berekening van de miljoenen die ten (bijna 300 miljoen vanaf 1 januari 2003!!!) onrechte=onrechtmatig naar de kas van de notarissen vloeien. Neem stelling tegen het monopolie van banken op de rechtszekerheid van testamenten op langstlevenden en andere notariële documenten.
Kennelijk is uw betrokkenheid op de mensen in de samenleving niet groot genoeg om met hetgeen nu volgt bekend te zijn.
- De problematiek van de verklaring van erfrecht is onderwerp geweest van het programma Knelpunt van omroep Max op 14 november 2008. Na die uitzending zijn er 154 klachten van mensen bij mij binnengekomen. Heb veelal geprobeerd te bemiddelen en niet alleen naar banken, ook naar notarissen. In een aantal gevallen is dat gelukt.
- De Fortis Bank erkent dat de wet op het erfrecht van 2003 ook op banken van toepassing is (zie de website van deze bank en klik op overlijden). De langstlevende die geen testament heeft gemaakt en getrouwd dan wel een geregistreerd partnerschap had, kan over zijn geld beschikken door het overleggen van een akte van overlijden en een verklaring van het CTR dat er geen testament is opgemaakt.
- De huidige ING Bank past de wet van 2003 al langer toe en heeft die regeling overgenomen van de vroegere Postbank. Deze bank past geen drempelbedrag toe, zoals Fortis nog wel doet.
- Er zijn publicaties geweest door Fiscalert. door de Consumentenbond in de Geldgids. door De Telegraaf, door regionale radio-omroepen over de onnodige verklaringen van erfrecht.
- Er zijn ombudslieden van kranten die bemiddeld hebben voor de consument. Zij maken daarbij gebruik van bovengenoemde publicaties.
- En niet te vergeten: de fractie van het CDA heeft deze problematiek politiek vertaald door vragen te stellen aan de ministers van Financiën en Justitie. Deze actie heeft geleid tot de brief van 2 juni 2009 van minister Bos, mede namens de minister van justitie, waarin hij de banken de opdracht geeft af te zien van de eis van een verklaring van erfrecht, waar die niet nodig. Hij baseert die vraag op de wettelijke regeling van 2003. Ook de minister van Justitie erkent derhalve dat de banken genoemde wet niet toepassen, terwijl ze dat wel hadden moeten doen.
Notarissen moeten toch bij uitstek de gevolgen van zulk een wet kennen? Wat doen zij…niks. Sommigen sluiten een verbond met de banken en honoreren elke verwijzing van banken. Heeft de klant de goede gegevens bij zich dan is hij binnen 20 minuten in het bezit van een verklaring van erfrecht à raison van 500,00 euro. Is dat maatschappelijk verantwoord handelen?
Waar blijft de consument bij het notariaat? De reacties in deze discussie verwijzen er niet of nauwelijks naar. Het wordt de hoogste tijd dat het notariaat afstand neemt van zijn incrowd mentaliteit en niet langer immuun blijft voor kritiek van ëxternen”.
donderdag 26 november 2009, 11:48 uur
@ dhr Steenbekkers (nr 21): ik “verkeer” niet in het notariaat, maar het analyseren van een bedrijfstak is nu ook weer niet zo moeilijk.
Overigens is het een denkfout om aan te nemen dat alleen notarissen het bestaansrecht van notarissen verdedigen. Ik weet niet of u wel eens heeft geprobeerd een huisje te kopen in Engeland (Cornwall heeft een prachtig subtropisch klimaat), maar als u dat eens probeert, zult u de zegeningen van het Nederlandse systeem daarvoor en met name de rol vand e notaris nog wel eens tellen.
donderdag 26 november 2009, 14:38 uur
Natuurlijk weet ik ook dat het op dit moment nog ondenkbaar is het notariaat af te schaffen. Hoewel? Zie in mijn eerste reactie de conclusie van het onderzoek van de europese commissie. Het is evenwel geen denkfout dat er verandering nodig is binnen het notariaat. Dromen van het aanzien van eertijds is voorbij. Daarom ben ik het helemaal eens met uw opvatting:
“Dus: niet klagen maar reorganiseren, automatiseren en afslanken.”
Evenwel, ik ben van mening dat uw voorgestelde verbetering absoluut onvoldoende is. De heer Lindhout geeft de goede aanvulling: “Het zou daarom misschien een idee zijn om u dan eens te verdiepen in de beroepsethiek van het notariaat vs. de daadwerkelijke uitvoering ervan.”
Doch ook de heer Lindhout is nog te zachtaardig door gebruik van de woordjes “misschien een idee”.
En wat de heer Lindhout zegt over het notariaat: “Het notariaat is jammer genoeg voor een groot deel toch nog een gesloten club professionals die met arrogantie de in hun ogen niet wetende burger beziet.” Deze uitspraak geldt voor zeer vele individuele notarissen.
Waar moeten we naar toe: “een open controlesysteem op het functioneren van notarissen.” (Lindhout)
Laat ook de politiek en de media de raad van de heer Lindhout volgen, maar op de eerste plaats natuurlijk de beroepsgroep zelf, de KNB:
“Het is tijd voor een nieuwe beroepsvereniging met een herziene set normen en waarden die toetsbaar zijn en waar naar geleefd wordt.”TOETSBAAR” met hoofdletters geschreven.
donderdag 26 november 2009, 18:56 uur
geachte heer Steenbekkers
Ik vind het heel vervelend voor u dat u aan de hand van de vervelende ervaringen mbt een prive kwestie een frustratie hebt overgehouden. Dat u echter meent een gehele beroepsgroep over één kam te moeten scheren gaat mij wel wat ver.
Succes en sterkte
vrijdag 27 november 2009, 00:26 uur
Geachte heer Krabbendam,
Wil u graag laten weten dat het hier niet gaat om een privé kwestie. Het gaat om 55.000 mensen per jaar die hun partner verliezen, van wie nu nog steeds een verklaring van erfrecht gevorderd wordt. Nog steeds wordt door de notarissen die vordering door banken gehonoreerd, terwijl zij bij uitstek moeten weten dat deze niet nodig is. De algemene houding van het notariaat is: de banken mogen die verklaring vragen en wij volgen dat beleid. In de afgelopen zes jaar, dus vanaf 1 januari 2003 is, nogmaals gezegd, bijna 300 miljoen euro in de zakken van het notariaat verdwenen. Het notariaat werkt mee aan het beleid van banken hun “risico” af te kopen door de kosten van de verklaring van erfrecht af te wentelen op de klanten. Het notariaat stond er bij en keer er met graagte naar!
Tot op dit moment willen banken, noch de nederlandse vereniging van banken enig cijfermatig inzicht geven in de risico’s die zij in de afgelopen zes jaar hebben gelopen. We weten met zijn allen wel welke risico’s ze hebben genomen. Elke dag zijn we daar genoegzaam getuige van.
Ook de KNB wil geen cijfers vrij geven met betrekking tot de aantallen verklaringen van erfrecht die worden uitgegeven.
De aantallen “slachtoffers” die ik ben tegengekomen zijn te groot om daarover te zwijgen en geven mij voldoende rechtvaardiging tot protest, ook tegen het notariaat. En dat doe ik bij deze nog eens publiekelijk.
vrijdag 27 november 2009, 01:47 uur
Is de heer drs Steenbekkers er van op de hoogte dat
- een langstlevende ouder, wanneer er geen testament is, gedurende 3 maanden na het overlijden van de eerste ouder de mogelijkheid heeft om de wettelijke verdeling ongedaan te maken, waardoor de kinderen mede-eigenaar worden van de bezittingen van de overleden ouder en bovendien (bijv. in geval van huwelijkse voorwaarden) de nalatenschap beneficiair kan aanvaarden c.q de nalatenschap kan verwerpen en dat daarom een verklaring van erfrecht (vve) toch nodig is ?
- wanneer er wel een testament is, het ook dan noodzakelijk is een vve op te maken omdat bij een testament de langstlevende ouder vaak een aantal keuzes wordt gegeven, met name i.v.m. fiscale aspecten en dat een testament (zowel van voor als na 01-01-2003) tot gevolg kan hebben dat de kinderen wel mede-eigenaar worden van de bezittingen van de overleden ouder.
In elk geval is de heer drs Steenbekkers er niet van op de hoogte dat het verzorgen van een vve meer dan 20 minuten tijd kost (hij denkt alleen aan het bezoek aan de notaris, bij mij staat men echt niet binnen 21 minuten buiten de deur) en een aantal uren aan voorbereidingen en aan nawerk kost.
Daarnaast geeft de heer drs Steenbekkers een bedrag aan dat consumenten hebben betaald voor het verzorgen van een vve, maar is dat bedrag alleen voor situatie’s dat er geen testament was of ook in de situatie’s dat er wel een testament was en is in het bedrag ook begrepen de kosten van een vve wanneer er geen langstlevende ouder was ?
Als er wel een testament was, weet de heer drs Steenbekkers vast niet wat de inhoud was en kan hij dus niet beoordelen of een vve al dan niet noodzakeijk was.
Wat ik ook wel graag zou willen weten, wat de heer drs Steenbekkers een fatsoenlijk honorarium per uur vindt voor een een jurist met 10 of meer jaren ervaring.
vrijdag 27 november 2009, 02:51 uur
Heb met belangstelling de discussie gevolgd.
Wat is nu de essentie;
- Notaris, ambtenaar bij Koninklijk Besluit,
garantie voor rechtszekerheid en onafhankelijkheid.
In ieder geval in de sector onroerend goed, de
hypotheek/transport- aktes moeten rechtsgeldig
zijn en geverifieerd.
Voor wat betreft de overige notariele verlening
moeten we vertrouwen op de deskundigheid en
integriteit van de notaris.
Na het het loslaten van de vaste tarieven onder
invloed van het liberale denken: ‘Marktwerking’
en ‘Zelfregulering’, bleek/blijkt nog steeds de
beroepsgroep onder begeleiding van haar vereniging
de KNB niet in staat, de werkelijke en feitelijke
markt en omgeving te zien, te beoordelen en het
notariele dienstverlenen daaraan aan te passen.
– Na het loslaten van de vaste tarieven voor wat
betreft de hypotheek- en transportaktes is er
door de veranderende communicatie ( internet) en
het gegeven dat de “degelijke elitaire notaris”
zich moest positioneren als “ondernemer” een hele
hoop fout gegaan.
– Zelfs de NMA ging er zich mee bemoeien en wilde
toezicht, want er was nu sprake van mededinging.
Natuurlijk is er mededinging en is elke notaris
verantwoordelijk voor zijn “eigen winkel”,na
het loslaten van de tarieven (onroerend goed) is
er de mogelijkheid zich te onderscheiden door
zijn persoonlijke toegevoegde waarde.(maatwerk)
Gebaseerd op rechtszekerheid, deskundigheid en
onafhankelijkheid en zijn koninklijke benoeming.
– De beroepsgroep vertegenwoordigd door de KNB
heeft het de afgelopen jaren een beetje laten
afweten.Geen duidelijke stellingname naar de
politiek.Wat is het resultaat van commissie
Hammerstein?
Ook voorzichtig geuite opmerkingen van de KNB
over de mogelijkheid van ‘stakende notarissen’,
zijn niet gehoord in de politiek.
– Notariële dienstverlening zal zich opnieuw moeten
definieren:
1. Ambtenaar inzake onroerend goed transacties,
bij koninklijk besluit benoemd rechtszekerheid.
– Opnieuw vaststellen van tarieven op basis van
kostprijs ( Systeem Hamming is bekend)
Aangepast op basis van de eigen situatie.
Ook de notaris is dan ‘Ondernemer’.
2. Notariële dienstverlening op het gebied van
familierecht, zakenrecht, real-estateplanning.
is per definitie een kwestie van deskundigheid,
expertise, “zeker” de persoonlijke toegevoegde
is een kwestie van “ondernemen”.
3. De KNB heeft hierin een essentiele advies- en
begeleidingsfunctie en zal duidelijk en helder
haar standpunt naar de politiek,en NMA moeten
formuleren inzake tarieven en prijsbepaling in
de notariële dienstverlening.
Zelfregulering is uitgangspunt op basis van
heldere en duidelijke stellingname van de
KNB en haar eigen toegevoegde waarde en
dienstverlening naar de leden de “ondernemende
notarissen”.
“De Notaris voor zich en de KNB voor ons allen”.
vrijdag 27 november 2009, 10:19 uur
Marc Chavannes, je hebt weer een gedegen stuk werk afgeleverd dat beloond is met een pittige discussie!
Een puntje wat mij opviel en sommige reacties noemden het; is het gedrag van de beroepsvereniging, of moet ik zeggen het orgaan wat pretendeert de vertegenwoordiger te zijn van ‘alle’ Notarissen.
Wettelijk zijn zij het, ze hebben de macht in de schoot geworpen gekregen maar feitelijk zijn ze een aan de overheid gerelateerd uitvoeringsorgaan geworden Zij lijkt niet het belang van de leden te dienen, maar het belang van haar gesprekspartner/opdrachtgever, ‘de overheid’.
Al dit soort verenigingen hebben gemeen dat zij de wettelijk aangewezen vertegenwoordiger zijn, dan wel de enig gesprekspartner die de overheid accepteert onder het mom van ‘groots gemene deler vertegenwoordiger’, dat zij zelf de definities vorm geeft van de ‘groots gemene deler’ wordt over het algemeen niet al te veel benadrukt.
Komt nog bij dat de overheid het lidmaatschap van dergelijke ‘vertegenwoordigers’(?) vaak wettelijk verplicht en zo lijkt een hele beroepsgroep keurig in het gewenste keurslijf gedwongen, dat de praktijk weerbarstiger is, is een kwestie van inzicht bij de ervaringsdeskundigen, en een kwestie van tijd bij de overheid.
Bij apothekers, artsen en in de land en tuinbouw overal komen steeds meer beroepsbeoefenaars in het geweer tegen hun (vaak verplicht lidmaatschap!) vereniging. (patiëntenverenigingen en vakbonden, niet verplicht, horen hier ook bij). We hebben een systeem gecreëerd waar we dachten tevreden mee te zijn, alles goed geregeld en afgebakend met wetgeving, maar er blijven barstjes in komen en die worden dan weer gerepareerd met, door de desbetreffende overkoepelende organisatie, goedgekeurde wetgeving en zo voort en zo voort.
Het systeem houdt uiteindelijk slechts zichzelf in stand, steeds meer zijn zij van de basis afgedreven en in de handen van hen die hun voeden gedreven.
Subsidies, de wettelijke verplichting, de bindende afspraken van CAO’s er zijn veel instrumenten die de overheid te pas en te onpas gebruikt om haar gesprekspartners aan zich te binden.
Een logisch automatisme, maar uiteindelijk eet het zichzelf op en dat moment komt steeds nader.
Het feit dat de (voormalige) beroepsvereniging van nota bene het Notariaat het zo af heeft laten weten, ik heb ze in ieder geval niet horen waarschuwen, laat staan adviseren aan de wetgever, wat de gevolgen zijn van de vermarkting van het Notariaat (die worden hierboven in ruime mate geschetst, waarvoor dank), is een teken aan de wand.
De overheid zou zijn knopen eens moeten gaan tellen, want de weg die zij in is geslagen loopt onherroepelijk dood en daar wordt niemand beter van.
Maar niet alleen de overheid is verantwoordelijk:
Het notariaat moet de macht weer teruggrijpen, vereenigt u!, en duidelijk maken wat de gevolgen zijn van wetgeving, de verborgen kosten inzichtig maken en duidelijk maken wie daar verantwoordelijk voor is.
Hetzelfde gaat op voor al die anderen die geen stem meer hebben omdat zij zich niet vertegenwoordigd meer voelen.
Laat je stem weer horen, zoek medestanders, en waar mogelijk verzet je tegen onzinnige en slechte wetten, die tot stand zijn gekomen zonder afgewogen inhoudelijk oordeel, maar slechts schatplichtig zijn aan het oordeel van de markt met zijn geld.
Geld is niet de core-business van willekeurig welk beroep, behalve dat van bankier en als er één beroepsgroep gefaald heeft, en laten zien dat ze het niet kunnen, zijn zij het wel.
Dat zijn dus slechte raadgevers, waarom luisteren we er dan nog steeds naar!
In de oudheid wisten ze al wat er gebeurt als je een toren tot in de hemel bouwt.
In het Boymans van Beuningen hangt een mooie Breugel: “Toren van Babel”.
vrijdag 27 november 2009, 14:29 uur
Geachte heer Westinga,
Uw bijdrage is er nou net een waarin de arrogantie ten opzichte van een consument de boventoon voert.
Oordeelt u zelf waarvan de heer Drs Steenbekkers allemaal op de hoogte is.
U weet ongetwijfeld dat de minister van financiën de banken heeft verzocht “om in verband met het systeem van het in 2003 ingevoerde nieuwe erfrecht geen verklaring van erfrecht te verlangen, indien er sprake is van een situatie waarbij de overledene gehuwd is (dan wel een geregistreerd partnerschap had afgesloten) en er geen testament is gemaakt. De bank zou dan genoegen kunnen nemen met een gratis te verkrijgen bewijs van het Centraal Testamentenreggister dat er geen testament is gemaakt en met een bewijs van overlijden. Immers in een dergelijk geval is de langstlevende beschikkingsbevoegd en kan deze ook zelfstandig over de bankrekeningen en hun saldi beschikken.
In de wereld van juristen en notarissen wordt boven beschreven situatie aangeduid met Standaard situatie ofwel de Wettelijke Verdeling. Men spreekt ook wel van de afwikkeling van een eenvoudige nalatenschap. Daarmee wordt dan bedoeld een nalatenschap waarbij geen sprake is van een beneficiaire aanvaarding of een zogenaamde wettelijke vereffening. De ING Bank vraagt in die standaard situatie geen verklaring van erfrecht. De Fortis Bank evenmin tot een bedrag van 50.000,00 euro. Daarboven weer wel. De Rabobank adviseert nog steeds de plaatselijke banken een verklaring van erfrecht te vragen. Sommige plaatselijke banken evenwel volgen dat advies niet op.
Standaard wil hier echt zeggen dat wel 90 % van de gevallen tot deze categorie behoren. En standaard is eenvoudig aan de hand van een goed software programma dat ook in gebruik is bij notarissen, waarbij bovendien de klant/consument verzocht wordt alle relevante gegevens mee te brengen, in zeker 20 minuten in te voeren en de verklaring van erfrecht wordt geprint. That’s all. Als u dat in uw practijk niet kunt, bent u niet voldoende geautomatiseerd.
Op deze standaard situatie zijn uitzonderingen mogelijk, maar ook dan is zelfs geen verklaring van erfrecht nodig. De beschikkingsbevoegdheid is op andere manieren controleerbaar.
Bij verwerping van de nalatenschap, bij beneficiaire aanvaarding, bij ongedaan making van de wettelijke verdeling binnen 3 maanden worden akten gemaakt door de Rechtbank in de “eigen”regio welke worden ingeschreven in het openbare boedelregister en dus op te vragen tegen overmaking van een klein bedrag.
Bij ongedaan making van de wettelijke verdeling wordt een notariële akte gemaakt waarin het besluit van de langstlevende om de nalatenschap samen met de kinderen te verdelen wordt vastgelegd. De kinderen worden bij naam genoemd. In geval van vereffening is door de Rachtbank een vereffenaar benoemd en is de sitautie duidelijk. De Rabobank eist in deze situaties dan ook geen verklaring van erfrecht.
Maar let wel, heer Westinga, het zijn uitzonderingen.
De KNB noch de NVB willen cijfers geven over het aantal van die uitzonderingen. Dat is toch op zijn minst merkwaardig. Hopelijk dat een ministerie van financiën wel die cijfers controleerbaar boven water kan krijgen.
Ten aanzien van de kosten voor de consument van een verklaring van erfrecht wil ik het volgende in deze discussie inbrengen. Ongetwijfeld weet u dat niet alleen de consumentenbond onderzoek heeft gedaan naar de kosten. Ook de goedkoopste notaris, bij u toch zeker bekend, heeft dat gedaan. Zij stellen vast dat er grote verschillen bestaan tussen de notariskantoren in den lande met betrekking tot de prijsstelling. Deze zou variëren van 200,00 euro tot zelfs meer dan 3000,00 euro per VVE. Bijna iedere instelling die iets met huishoudgeld te maken heeft (waaronder ook de banken), geeft het stringente advies bij notarissen te shoppen: “Want er zijn grote prijsverschillen”, is dan te lezen.
Welnu, heer Westinga, ik heb ook geshopt en een offerte opgevraagd bij een groot aantal notariskantoren in den lande. Mijn situatie heb ik omschreven als wat de KNB de standaard situatie noemt.
De goedkoopste offerte was afkomstig uit Middelburg tw 195,00 euro, de duurste kwam uit Amsterdam tw 2564,00 eur, en de middelste uit Utrecht, maar nog altijd 750,00 euro. In Noord-Limburg is de gemiddelde prijs 450,00 euro. Aanraden zou ik u ook eens zo’n onderzoekje te doen. Slechts één notaris, uit Den Helder, gaf aan graag te willen weten waarom ik vanuit Noord-Limburg ging shoppen aan de andere kant van Nederland. En daar heb ik een eerlijk antwoord op gegeven.
Het gaat mij niet om het honorarium, het gaat er mij om dat ook de notarissen, als ook de banken uitvoering moeten geven aan de wet van 1 januari 2003 en dat er controleerbaarheid en openheid komt over het takenpakket en de kostenstruktuur van het notariaat. Leest u nog eens de reactie van de heer Lindhout. Een aanrader! Als daaraan voldaan wordt en de notaris geeft blijk van een goed ondernemerschap dan mag de Balkenende norm overschreden worden, ook al heeft betreffende maar 2 jaar ervaring.
Heer Westinga, graag een reactie op de kennis van Drs.Steenbekkers!
zaterdag 28 november 2009, 01:35 uur
De heer drs Steenbekkers steekt zijn kennis niet onder stoelen en banken en dat hij kennis heeft van het erfrecht mag duidelijk zijn.
Hij geeft dan ook aan dat er zich situaties kunnen voordoen waarin de langstlevende echtgenoot niet als enige gerechtigd is om over de nalatenschap te beschikken. Maar moeten we aan consumenten overlaten om bewijsmateriaal (inlichtingen CTR en verklaringen van een rechtbank) op te vragen en te overleggen ? (Terzijde: waarom zou de KNB gratis inlichtingen moeten blijven verstrekken ofwel waarom zou de door hem zo aangevallen beroepsgroep voor die kosten moeten opdraaien ? De leges voor het inschrijven van een testament, al 10 of langer(?)ongewijzigd, waren ooit bedoeld om de kosten van het verstrekken van inlichtingen ook te bestrijden. Dat kon wel eens anders gaan worden.)
Hoeveel consumenten kunnen dat en bij hoeveel staat hun hoofd daar na bij een overlijden? Bij een overlijden van een ouder zal ook zeker aan de kinderen gevraagd moeten worden of zij de nalatenschap wel (zuiver)wensen te aanvaarden. Moet een langstlevende dan ook met die verklaringen komen aandragen ? En wat is standaard ? Dat er geen testament is ? Ik denk dat het erg regio gebonden is. Hoeveel bezitters van een eigen huis hebben er onder het oude erfrecht niet een testament gemaakt ? Moet een medewerker van een bank (ik bedoel dat zeker niet denigrerend,ieder zijn vak) dan beoordelen of de langstlevende ouder al dan niet gerechtigd is als enige te beschikken over de nagelaten goederen ?
De heer drs Steenbekkers heeft het opnieuw over een druk op de knop en 20 minuten tijd. Er zal een dossier moeten worden aangelegd, de GBA gegevens van de ouders en de kinderen moeten worden opgevraagd, het CTR, het insolventieregister en het curateleregister moet worden geraadpleegd en vervolgens moeten de erfgenamen benaderd worden om een verklaring tekenen. De handtekeningen van alle erfgenamen moeten (nota bene in de het kader van de door de overheid opgelegde verplichting, witwassen en terrorismebestrijding) ook nog eens gelegaliseerd worden. Dat kan dus in de optiek van de heer drs Steenbekkers allemaal in 20 minuten. Volgens mij niet en daarom vroeg ik hem ook om een fatsoenlijk uurtarief, want dan kan men ook een beter oordeel geven over de kosten.
Het is helaas zo dat de consumenten dachten (het is ze voorgehouden) door het vrijlaten van de tarieven in het notariaat er alleen maar beter van te worden. Het notariaat heeft er voor gewaarschuwd dat de tarieven voor de familiepraktijk wel eens fors zouden kunnen stijgen.
Daarnaast is het zo dat er kantoren zijn die helemaal geen zin hebben in de familiepraktijk en zulke hoge tarieven hanteren dat men de deur voorbij gaat. Allemaal zegeningen van de vrije markt werking ! Door wie ook weer zo gewenst ?
De heer drs Steenbekkers mag blij zijn dat hij in Nederland leeft en na een overlijden met een verklaring van erfrecht over de erfenis kan beschikken. Hij weet vast dat Nederland daar in dat opzicht uniek is en men hier geen nachlassgericht of een lawyer nodig heeft en maar moet afwachten wanneer men met de nagelaten bezittingen kan doen wat men wil.
Ik hou daarmee geen pleidooi voor de situatie dat een ieder verplicht zou zijn een vve te doen opmaken. Dat laat ik over aan (bijv.) banken, verzekeringsmaatschappijen en de overheid. En als die het verlangen, moet een notaris dan aangeven dat hij aan die “onzin” niet meewerkt ? Minister Bos kan wel banken oproepen geen vve meer te verlangen, maar waarom verlangt de belastingdienst bij een restitutie wel een vve ? Tot een bepaald bedrag hoeft men een vve niet te overleggen als de restitutie via een notaris plaatsvindt. Dat is nogal gemakkelijk, de verantwoordelijkheid wordt alsdan naar de notaris doorgeschoven. Van het pleidooi van de minister ben ik dan ook bepaald niet onder de indruk. Als hij nu de banken nog eens een garantie geeft dat hij voor eventuele schadeclaims instaat, wordt het anders.
Het spijt me, maar op een volgende reactie ga ik niet meer in. En uitleggen dat ik niet arrogant ben heeft geen zin. Ik heb mijn hart gelucht na zoveel ongenuanceerdheid waarin het gehele notariaat min of meer als geldwolven en als overbodige funtionarissen wordt bestempeld.
Het notariaat is helaas niet meer wat het geweest is. Er is één belangrijke oorzaak. Dat is de vrije markt werking, die door de overheid is opgelegd en nergens anders in de Europa of in de reat van de wereld voorkomt. Spreek daar de van de minister van financiën en de staatssecretaris van juistite maar eens op aan.
zaterdag 28 november 2009, 22:01 uur
Niemand kan en mag de nabestaanden ontslaan van hun recht de nalatenschap te regelen. Die eigen verantwoordelijkheid moet dan ook niet afgenomen worden. En inderdaad moet het aan de consumenten worden overgelaten om bewijsmateriaal op te vragen en te verzamelen. Want diezelfde consument wordt ook gevraagd door de notaris de benodigde stukken te verzamelen en mee te brengen voor het doen opmaken van een VVE tw inlichtingen van het CTR of van de rechtbank, dan wel een akte van overlijden. (Er zijn zelfs banken die dat voor de consument willen doen…alles kun je uit handen geven…de Rabobank heeft daartoe opgeleide adviseurs, die u van de wieg tot het graf en daarover heen willen coachen. Daar ben ik een fel tegenstander van.)
Typisch is een van de eerste zinnen van banken, verzekeraars e.a. in de briefwisseling met nabestaanden. Deze luidt steevast ongeveer als volgt: Hoewel ik me kan voorstellen dat uw gedachten op dit moment niet naar bankzaken uitgaan, is het toch belangrijk dat etc.etc.zorgvuldig geregeld worden.
Ze presteren het wel een dergelijke brief 2 dagen na overlijden in de bus te laten vallen…want bankzaken zijn belangrijk en zorgvuldigheid is vereist. Dat is toch ongehoord. Het is toch niet voor niks dat de wetgever drie maanden heeft ingebouwd voor de nabestaanden om tot een beslissing te komen wat ze met de nalatenschap willen. In die drie maanden is tijd voor overleg met de kinderen. In die drie maanden kunnen de kinderen genoegzaam hun eventueel benodigde handtekening zetten.
Echter de meeste banken/uitvaartondernemingen en notariaat adviseren om maar zo snel mogelijk naar de notaris te stappen voor het aanvragen van een verklaring van erfrecht. Het advies van de Consumentenbond: niet doen en gebruik de drie maanden voor een verantwoord besluit. Daar ben ik het ten volle mee eens.
Nogmaals: Standaard is de situatie die de KNB als volgt omschrijft: “indien sprake is van een situatie waarbij de overledene gehuwd is (dan wel een geregistreerd partnerschap had afgesloten) en er geen testament is gemaakt.” Dus inderdaad geen testament, maar vallend onder de wet van 2003.
U hebt gelijk dat heel veel bezitters van een eigen huis een testament op de langstlevende hebben laten maken. Dat is toen zelfs heel erg gepropageerd, ook van overheidswege. En waarom zijn al die testamenten gemaakt? Omdat in heel veel gevallen de ouders waren overgeleverd aan de willekeur van hun kinderen. Die mensen hebben hun oude dag willen “verzekeren”. ( Ik heb een cursus in huis van een bekend onderwijs instituut die heel stringent adviseert geen testamenten meer te laten opmaken, tenzij je niet anders kunt) Die bovengenoemde reden is na 2003 komen te vervallen. De afhankelijkheid van de kinderen is er niet meer in die mate als eertijds. Er is een andere afhankelijkheid voor in de plaats gekomen: de afhankelijkheid van de notaris. Want ook zij moeten in het bezit zijn van een VVE ondanks het feit dat die mensen meenden de zaak goed geregeld te hebben. Zonder VVE geen beschikking over hun eigendom, zelfs niet om je eigen huis te verkopen. Dat begint al bij de makelaar die vraagt of je wel de bevoegdheid hebt om te verkopen. Dat noem ik het dictaat van de notaris.
Bovendien hebben deze mensen een testament op de langst levende laten maken waarvan de waarde op dit moment nul komma nul is. Voor de rechtszekerheid van het testament moeten ze een VVE kopen.
De medewerker van de bank hoeft niet te beoordelen of de langstlevende ouder al dan niet de beschikkingsbevoegdheid heeft. Dat weet de langstlevende uitzonderlijk goed en dat kan hij bewijzen ook. Bovendien, weet u dat de Rabobank een afdeling heeft, geheten private banking, die duidelijke adviezen geeft over het al dan niet maken van een testament of herziening daarvan.
Bij die 20 minuten blijf ik gezien mijn ervaringen in mijn sociale en geografische omgeving. Kijk toch eens op de websites van notariskantoren. Zij geven exact aan wat de aanvrager van een VVE moet meebrengen naar het kantoor: het trouwboekje, de akte van overlijden, waarin staat wie de overledene is en welke relatie er was tussen de ouders op het moment van sterven, daarvoor hoeft de notaris niet de GBA nog eens te raadplegen. De aanvrager kan zelf zorg dragen voor een verklaring van het CTR dat er geen testament is opgemaakt. De aanvrager weet best of hij in de schulden zit en in een schuldsaneringsprocedure verwikkeld is of onder curatele staat. Daar hoeft de notaris niet gewichtig voor te doen met de insolventie- of curateleregisters. Het verzamelen en legaliseren van de handtekeningen (in de meeste gevallen de kinderen) is geen punt. Immers ook de ING Bank heeft een formulier waar de handtekening van de kinderen onder gezet wordt en legalisatie door een notaris is niet nodig. Ook de belastingdienst heeft een formulier dat de langstlevende zonder testament ondertekent en vervolgens wordt belastinggeld gerestitueerd.
Er is een goed programma voor het opmaken van een VVE. Persoonlijk heb ik dat meerdere keren uitgeprobeerd.Het draagt de titel “Verk”laring van erfrecht. Vragenformulier”. Het telt 14 pagina’s. Voor mijn standaard situatie waren slechts 4 pagian’s belangrijk!
De waarschuwing van het notariaat dat vrijlating van de tarieven zou kunnen betekenen “dat de tarieven voor de familiepractijk wel eens fors zouden kunnen stijgen” is uitgekomen. Immers volgens cijfers van het CBS is er een verschuiving van het inkomen van notarissen opgetreden, maar niet eerder dan nadat de vastgoedsector was vastgelopen en het notariaat het in die sector moeilijk begon te krijgen.
Vaker heb gehoord van notarissen dat er kantoren zijn die geen zin hebben in de familiepractijk en de tarieven zo hoog opschroeven dat de consument aan hun deur voorbij gaat. Zijn dat de kantoren met die hoge offerteprijzen? Dan bedotten ze dus niet alleen de consumenten, maar ook de collegakantoren.
Natuurlijk ben ik blij dat ik Nederland leef, maar niet vanwege het feit dat ik met een afgedwongen VVE over de nalatenschap kan beschikken. Dat zou me bijna Nederland uit drijven, juist omdat Nederland daarin zo uniek is.
Overigens is professor van Mourik u al voor geweest. Hij heeft mij uitgebreid de zegeningen van het nederlandse erfrecht geschetst en deze breed uitgemeten.
Ook al is er veel mis in het buitenland, dan betekent dat nog niet dat de situatie in Nederland dan wel goed is.
Die opvatting beschouw ik als een misverstand. Het systeem van Nederland zal op zijn eigen merites beoordeeld moeten worden.
U laat de verplichting tot het doen opmaken van een VVE over aan banken, verzekeraars en overheid.
Precies dat overlaten aan banken etc van u is datgene wat ik op u tegen heb. Banken overtreden de wet van 2003 en het notariaat volgt. De gevolgen van die wet moeten toch zeker voor het notariaat duidelijk zijn, ook ten aanzien van dat kleine onderdeeltje dat betrekking heeft op de VVE. De positie van de langstlevende is in die wet gewoon duidelijk geregeld….hij/zij is de enige erfgenaam. Door de Rabobank wordt die positie van de langstlevevende ook als zodanig erkend, weliswaar in de interne instructies, maar toch!
De notaris moet dan naar banken etc. inderdaad aangeven dat het “onzin” is wat zij doen zodat die “onzin” niet blijft bestaan. Zelfs dat zou ik de plicht van de notaris willen noemen als mede uitvoerder en handhaver van de wet, ook de wet van 2003.
In het geval van de langstlevende hoeft de minister geen garantie te geven voor eventuele schadeclaims. Dat is nou juist het misverstand. Na overlijden in een huwelijk is er altijd maar één de langstlevende en die langstlevend is bij wet aangewezen. Op dit punt zien banken spoken.
Het is jammer dat u niet meer wilt reageren…maar goed is het dat u publiekelijk uw hart hebt kunnen luchten. Maak inderdaad van uw hart geen moordkuil. Dat doe ik ook niet. Maar wat ik node mis is de consument. In uw hele referaat maakt u geen plaats voor de consument. Hij kan in uw optiek zelfs geen verantwoordlijkheid dragen en mag dat ook niet…behalve als aanvrager van een verklaring van erfrecht.
Het is geen hetzejagerij wat ik doe in deze discussie. Wel probeer ik de claim te leggen op en vast te houden aan de eigen verantwoordelijkheid van de consument uitgaande van het zelfbeschikkingsrecht van de individuele consument. De consument moet weer de baas worden over de nalatenschap die hij als langstlevende ongewild krijgt.
zondag 29 november 2009, 01:58 uur
Toch nog maar een reactie op het laatste bericht van de heer Steenbekkers.
Ik heb in elk geval geen behoefte om van consumenten ook maar enige verantwoordelijkheid, in welke zin dan ook, af te nemen. Wat ze zelf kunnen regelen, mogen ze van mij zelf regelen. Maar u weet ook heel goed dat er veel consumenten zijn die enige bescherming dan wel goede raad/advies nodig hebben. En bij een nalatenschap vind je die bij uitstek bij het notariaat.
Ik ken maar één bank die nabestaanden uit zichzelf benadert. Dat is de Rabobank die een brief verzendt een dag of 10 nadat men een overlijdensadvertentie heeft gelezen. Andere banken werken met landelijke desks en die hebben zonder kennisgeving door de nabestaanden geen weet van een overlijden en zenden dan ook geen brief.
Dat u stelt dat een testament op de langstlevende van voor 2003 een waarde van nul komma nul heeft, is een brug te ver.
Afgezien van het feit dat er de nodige testamenten zijn gemaakt om zoveel mogelijk successierecht te besparen (estate planning, vaak geadviseerd door een afdeling private banking van banken) geef ik u het volgende aan.
In testamenten met een ouderlijke boedelverdeling (vergelijkbaar met het huidige wettelijk erfrecht) werd nagenoeg altijd opgenomen dat de vorderingen van de kinderen ook opeisbaar zijn in geval de langstlevende een beroep op de Bijstandswet doet, definitief in een verzorgingshuis of verpleeginrichting wordt opgenomen of hertrouwt in gemeenschap van goederen. Daarnaast werd vaak bepaald dat de vorderingen van de kinderen jaarlijks met 6 % rente werd verhoogd (besparing successierecht bij overlijden langstlevende) En tot slot werd de uitsluitingsclausule (bescherming erfgenaam ingeval van echtscheiding) ook opgenomen. Allemaal belangrijke aspecten waarom ik ook nu nog steeds adviseer om een testamnent op te maken.
Men mag toch niet verwachten dat een notaris bij het opstellen van een akte alleen afgaat op wat een consument hem overlegt. Hij heeft toch een eigen onderzoeksplicht en verantwoordelijkheid ?
En een consument die in de schuldsanering zit of onder curatele staat, is vast niet happig (geloof me) om dat te melden bij de bank, als de persoon zich dat zelf al realiseert. Ik kan u er voorbeelden van geven, er zijn ook “eenvoudige” consumenten.
Tot slot nog dit. Als er na het overlijden van de eerste ouder een vve (verklaring van erfrecht) is opgemaakt, wordt de situatie bij het overlijden van de langstlevende ouder een stuk eenvoudiger. Dat werkt in die situatie dan ook nog eens kostenbesparend en geeft meer rechtszekerheid.
Daarnaast moet men zich wel beseffen dat de standaardsituatie uitgaat van alleen gezamenlijke kinderen en niet van kinderen uit een ander huwelijk (stiefkinderen) die wilsrechten kunnen uitoefenen.
maandag 30 november 2009, 22:08 uur
Uw reactie hoef ik toch niet op te vatten als een gunst? Uw reactie vind ik evenwel erg mager. Met geen woord rept u over mijn opvatting dat u als notaris wel degelijk stelling zou moeten nemen tegen de gekonstateerde overtreding van de wet van 2003 door de bankinstellingen en dat u als mede uitvoerder en handhaver van de wet de banken zou moeten terugroepen.
Zeker weet ik dat er “veel consumenten zijn die enige bescherming dan wel goede raad/advies nodig hebben”. Maar dat betreft dan ook de uitzonderingen, die uiteraard wel geholpen moeten worden.Onder die uitzonderingen vallen zeker de “eenvoudige” onsumenten en stiefkinderen. Hoeveel er van die uitzonderingen zijn, daarover zou uitsluitsel gegeven moeten worden door banken en notariaat. Daarover zijn de NVB en de KNB nog niet erg enthousiast.
Met genoegen neem ik kennis van uw stelling dat de testamenten met een ouderlijke boedelverdeling vergelijkbaar zijn met het huidige wettelijk erfrecht.
Bijzonder stoor ik me aan uw uitspraak: “Men mag toch niet verwachten dat een notaris bij het opstellen van een akte alleen afgaat op wat een consument hem overlegt”. Men mag van u verwachten dat wanneer de consument bij u komt met de stukken die u hem hebt gevraagd mee te brengen dat u daarop vertrouwt. Of vertrouwt u in beginsel de consument al niet?
U verwacht van de consument wel dat hij u bij voorbaat betrouwbaar acht. Moet de consument de notaris op zijn blauwe ogen vertrouwen? Of vanwege het door u bekleedde ambt. Geeft het ambt op zich voldoende betrouwbaarheid? Als dat waar is, waarom dan de oproep van professor van Mourik tot een ethisch reveille binnen het notariaat en waarom spreekt hij publiekelijk over verloedering van het ambt?
Zou het niet verstandig kunnen zijn te konstateren dat er een verlies is opgetreden ten aanzien van de eer en waardigheid van het ambt? Door ambtsdragers wordt het nog behoorlijk in de lucht gestoken, terwijl het door de consument niet meer als zodanig erkend wordt. Door de veranderde gezagsopvatting in onze samenleving is de uitstraling van gezag, van eer,aanzien en waardigheid van het ambt van notaris grotendeels verloren gegaan. We moeten stellen, zo is mijn mening, dat het notariaat heeft opgehouden “een op zichzelven staande maatschappelijke stand” te zijn, zoals Tideman het zo fraai uitdrukt.
Consumenten zijn niet per definitie tegen gezag of waardigheid, ze willen wel dat het notariaat goed functioneert.
Verlies van eer, aanzien en waardigheid van het ambt wordt alleen maar groter bij het lezen van artikelen over executieve huizenveilingen in Limburg. Welke beroepsgroepen zijn daarbij actief? Makelaars, taxateurs, hypotheekbemiddelaars (banken dus) en notarissen. Alle partijen werken mee: “Simpel. Iedereen werkt mee of kijkt de andere kant op”, zo staat te lezen in het Dagblad De Limburger van vandaag 30 november 2009. Het carrousel-model van koop en verkoop wordt gepractiseerd. Het zijn toch rechtshandelingen waarbij notarissen aanwezig moeten zijn?
De uitholling van aanzien, eer en waardigheid van het ambt wordt in zulke gevallen bewerkstelligd door leden van de beroepsgroep zelf. Deze geven het noariaat een dreun die door hele samneleving gevoeld wordt.De notaris verdient dan van de consument toch geen blanco-cheque meer!
dinsdag 1 december 2009, 01:25 uur
Allemachtig, wat een frustraties. Ieder keer pakt u weer een ander aspect bij de kop. Frustraties heb ik overigens ook, maar dan van consumenten die van heinde en ver afkomstig,(let wel ik doel niet op die uit de naaste omgeving)offertes opvragen omdat ze hopen dat ze bij mij goedkoper uit zijn.
Het doet me goed dat ik nog steeds dagelijks consumenten kan helpen die tevreden zijn over de dienstverlening en de persoonlijke benadering. Van velen ken ik van hun familie 3 generaties.
Het is duidelijk, in uw optiek regeert de consument en is de notaris geheel overbodig. Als u aangeeft dat de notaris volledig moet afgaan op bescheiden die de consument aanlevert bij het opstellen van een vve (ik vraag niet om al die bescheiden) dan moet datzelfde ook gelden voor bewijsstukken voor andere akten, zoals bijvoorbeeld leveringen en hypotheken. De notaris is dan alleen een schrijver zonder enige verantwoordelijkheid en dus ook zonder enige aansprakelijkheid. Met dat laatste zal de consument gelukkig zijn !
En nogmaals, de ellende binnen de beroepsgroep wordt alleen veroorzaakt door de invoering van de vrije tarieven. En wie waren daar een voorstander van ?
Het is toch te gek voor woorden dat u prof. van Mourik citeert, terwijl hij nu juist een pleidooi houdt voor de “klassieke” notaris
Ik heb nooit eerder “publiekelijk” gereageerd op meningen. Maar uw standpunten raken me persoonlijk. U voert een kruistocht en dat is als consument uw goed recht. Maar op inhoudelijke stellingen op bijv dat een langstelevende testament van voor 2003 (en daarna)nog zin heeft en NIET van 0,0 waarde is, gaat u niet in.
dinsdag 1 december 2009, 22:23 uur
Nee, Mijnheer Westinga, ik kan u zeggen dat ik niet gefrustreerd ben. Wat ik doe is rond kijken in uw en mijn samenleving. En daar kom ik ook het notariaat tegen. Wat ik waarneem zijn veel ontevreden geluiden binnen het notariaat zelf en uiteraard excessen in het gedrag van notarissen.
Van Mourik heeft het over verloedering en heel eufemistisch stelt hij in zijn reactie in deze discussie:”In de kern gaat het niet over een ordinair geldprobleem maar over integriteit en ethiek. Deze begrippen zijn in de ‘vastgoedsector’, waarvan het notariaat voor 70% afhankelijk is, niet populair.”
De stemming binnen het kamp van de notarissen wordt wel het meest pregnant door de heer Marres weergegeven:”De meeste notarissen houden zich aan de regels en zijn er zeer op gebrand om collega’s, die dat niet doen, aan de hoogste boom op te hangen, want zij worden wel afgerekend op die paar schurken,”
Zo daar kunnog wat mee, een voor een ieder invoelbare uiting van hoogste onvrede.
En excessen, een voorbeeld: heel recent en nog steeds aanwezig:
“Verlies van eer, aanzien en waardigheid van het ambt wordt alleen maar groter bij het lezen van artikelen over executieve huizenveilingen in Limburg. Welke beroepsgroepen zijn daarbij actief? Makelaars, taxateurs, hypotheekbemiddelaars (banken dus) en notarissen. Alle partijen werken mee: “Simpel. Iedereen werkt mee of kijkt de andere kant op”, zo staat te lezen in het Dagblad De Limburger van vandaag 30 november 2009. Het carrousel-model van koop en verkoop wordt gepractiseerd. Het zijn toch rechtshandelingen waarbij notarissen aanwezig moeten zijn?”
Op enkele uitzonderingen na wordt in deze discussie als oorzaak aangewezen de vrije markt of het vrijgeven van de tarieven of het opgelegde ondernemerschap van 1999. Slechts in twee bijdragen, met name die van de heer Kapma, is er oog voor innovatie en een nieuwe focus op de cliënt, in mijn termen consument.
In die tien jaar tijd is er in onze samenleving nog veel meer gebeurd: een verdere ontwikkeling van het emancipatoir denken van mensen; een verandering van opvatting over gezag en autoriteit en het ontstaan en de onstuimige groei van het gebruik van de grootste bibliotheek in de wereld: het internet. Er is veel meer kennis onder ook veel meer mensen. Het notariaat weet daar kennelijk nog onvoldoende raad mee, nog gebaseerd als zij is op “geheimhouding”?
Nog eens een keer het failliet van de rechtszekerheid van het vroegere testament op de langst levende:
“Testamenten hebben hier in Nederland een veel grotere rechtszekerheid dan in angelsaksische landen zo wordt beweerd. Is dat wel zo?
Veel mensen hebben in het verleden testamenten laten opstellen, de bekende testamenten op de langstlevende. Een zinnige zaak dachten ze.
Voor de Fortis Bank en de Rabobank Nederland heeft echter deze toch notariële akte geen enkele bewijskracht. De Fortis Bank noemt een testament volstrekt onvoldoende
Een medewerker van Rabobank Nederland, klachtenservice laat mij in een officiële brief weten:
“Een testament op zich biedt geen rechtszekerheid. Het testament kan later zijn herroepen of gewijzigd, of de uiterste wilbeschikking kan worden aangetast.”
ps. let op de argumentatie die gebruikt wordt.
De Rabobank, voorwaar geen onbekende en in ons land toch diep gewortelde bankinstelling met “ideën en stabiliteit”, ondergraaft dan toch maar de door het notariaat geboden rechtszekerheid.
Meer dan twintig notariskantoren, verspreid over het land, heb ik de stelling van Rabo Nederland voorgelegd en gevraagd of men deze kon delen.
De overgrote meerderheid is het met deze stelling eens. Enkele zijn er die aangeven dat een testament op de langstlevende eerst rechtszekerheid verkrijgt door het laten opmaken van een verklaring van erfrecht. De conclusie kan dan ook niet anders zijn dan dat een testament op de langstlevende geen rechtszekerheid geeft aan nabestaanden.”
Een recent voorbeeld:
“Klacht ING: Dwingen om verklaring van erfrecht.
Mijn vrouw is overleden afgelopen maand. Ik sta als langstlevende en als executeur testamentair in haar testament. De naam van mijn vrouw willen zij niet van onze En/of rekening halen zonder een verklaring van erfrecht— Heb het testament op de bank getoond maar zonder resultaat. De rekening heet nu “onder de Erven van” Wat nu??”
Het kapitaal wint het van de rechtszekerheid!? Graag een antwoord, mijnheer Westinga!
Ten aanzien van de 20 minuten een aardig voorbeeld vandaag gelezen: “Wat verwachten wij van u
Om het proces zo goed en snel mogelijk te laten verlopen ontvangen wij graag van u de volgende gegevens in één keer:
- kopie overlijdensakte;;
- kopie trouwboekje (indien aanwezig);
- laatste adres overledene ivm gemeente onderzoek;
- gegevens van de erfgenamen (volledige namen, geboorte datum, plaats, adres, kopie legitimatie, burgerlijke staat en e-mail adres);
- indien bekend/aanwezig kopie afschrift laatste testament;
- wie wordt de gevolmachtigde;
- (laatste woonplaats ouders + datum van overlijden van de overledene (Indien er geen afstammelingen zijn en/of langstlevende is));
- vermogensoverzicht = de nalatenschap positief dan wel negatief
- zit in de nalatenschap een woning?
Wanneer u nog aanvullende informatie heeft die mogelijk van belang is vernemen wij dit uiteraard graag van u. Hierbij kunt u denken aan een eventueel vooroverleden erfgenaam, broer of zus en diens eventuele kinderen. Of wanneer zich problemen voordoen tussen de erfgenamen onderling of die te verwachten zijn.”
Wat moet de notaris dan nog verzamelen of onderzoeken? Het eerder vermelde programma is op al die gegevens prachtig afgestemd. Invullen en printen, klaar terwijl u wacht. En dat is echt gebeurd!
dinsdag 1 december 2009, 22:24 uur
Gelukkig, ik dacht al dat ik de enige was die in eerdere reacties dhr Steenbekkers “enige frustratie” opmerkte…
Het wordt zo een discussie van doven, jammer. Natuurlijk zijn er gerechtvaardigde consumenten belangen, zeker, en ook een maatschappelijk belang. Daar ging de discussie en het artikel over.
Al hetgeen daarna over “welles – nietes” verklaringen van erfrecht is geschreven is hoogstens illustratief doch veeleer OFF TOPIC.
woensdag 2 december 2009, 01:05 uur
Toch is het kwalijk, heer Krabbendam, dat (zelfs) een academicus denkt dat een notaris met een druk op knop, afgaande op een kopie (nota bene) van documenten, een akte opmaakt.
In elk geval niet handig van de notaris dat die de cliént (consument) niet duidelijk maakt en/of laat zien dat hij al de nodige informatie heeft ingewonnen of nog gaat verifiëren.
Ik probeerde inderdaad illustratief het ongelijk “onder de ogen” te brengen, maar het was aan “dovemansoren” gericht en dus tevergeefs.
woensdag 2 december 2009, 13:51 uur
De vrije markt heeft tot de innovatie geleidt dat notarissen meer om hun eigen portemonnee moeten gaan denken. De focus op cliënten is er alleen maar slechter op geworden.
De bank bepaalt of er een verklaring van erfrecht nodig is, niet de notaris. Ik adviseerde cliënten met een enkele bankrekening vaak om een nieuwe te openen en daar het saldo naar over te boeken, dan was geen vve nodig. Maar sinds de vrije marktwerking is mijn focus veranderd en moet ik meer aan mijn kinderen denken, wiens studie ik moet betalen.
woensdag 2 december 2009, 20:13 uur
Krabbendam/Westinga:
In dat “welles-nietes”zijn een paar kernwaarden van het notariaat aan de orde geweest. Die kernwaarden worden door bankinstellingen onderuit gehaald. Het gaat om de kernwaarden rechtszekerheid en onafhankelijkheid van het notariaat. Dat zijn feiten en geen hersenspinsels. Eerder in deze discussie heb ik dat als volgt verwoord:
“U weet ongetwijfeld dat de minister van financiën de banken heeft verzocht “om in verband met het systeem van het in 2003 ingevoerde nieuwe erfrecht geen verklaring van erfrecht te verlangen, indien er sprake is van een situatie waarbij de overledene gehuwd is (dan wel een geregistreerd partnerschap had afgesloten) en er geen testament is gemaakt. De bank zou dan genoegen kunnen nemen met een gratis te verkrijgen bewijs van het Centraal Testamentenreggister dat er geen testament is gemaakt en met een bewijs van overlijden. Immers in een dergelijk geval is de langstlevende beschikkingsbevoegd en kan deze ook zelfstandig over de bankrekeningen en hun saldi beschikken.”
“U laat de verplichting tot het doen opmaken van een VVE over aan banken, verzekeraars en overheid.
Precies dat overlaten aan banken etc van u is datgene wat ik op u tegen heb. Banken overtreden de wet van 2003 en het notariaat volgt. De gevolgen van die wet moeten toch zeker voor het notariaat duidelijk zijn, ook ten aanzien van dat kleine onderdeeltje dat betrekking heeft op de VVE. De positie van de langstlevende is in die wet gewoon duidelijk geregeld….hij/zij is de enige erfgenaam. Door de Rabobank wordt die positie van de langstlevevende ook als zodanig erkend, weliswaar in de interne instructies, maar toch!
De notaris moet dan naar banken etc. inderdaad aangeven dat het “onzin” is wat zij doen zodat die “onzin” niet blijft bestaan. Zelfs dat zou ik de plicht van de notaris willen noemen als mede uitvoerder en handhaver van de wet, ook de wet van 2003.”
Dit zijn geen futiliteiten die OFF TOPIC zouden zijn. Dit is de uitvoeringspractijk van het notariaat. Het is frusterend dat u daar geen antwoord op geeft. U kent de wet toch en u dient de wet toch te handhaven. Waarom heult u met banken en laat hun interpretatie van de rechtszekerheid die u de burger/consument moet garanderen ongemoeid, onderschrijft u. Met andere woorden: Het kapitaal bepaalt wat rechtszekerheid in Nederland betekent!
De door u gebruikte woorden: een discussie van doven en dat (zelfs) een academicus etc en dovemansoren zijn een uiting van de minachting voor de consument. Deze horen inn zulk een discussie niet thuis, maar zij wel tekenend.
donderdag 3 december 2009, 01:47 uur
Oef, oef, een notaris bepaalt niet wat een bank wel of niet mag verlangen. Wat moet een notaris dan tegen de weduwe/weduwnaar (op gezag van een minister van financiën n.b.)zeggen : mijnheer/mevrouw, de bank jaagt u onnodig op kosten, u zit hier onnodig, ik help u dus niet en gaat u maar terug naar de bank ? Daar zal de langstlevende echtgenoot (consument) die al zoveel moet regelen, blij mee zijn.
Het gaat natuurlijk niet om de consumenten met betrekkelijk weinig bezit, het gaat om grotere belangen en om de situatie dat de langstlevende er de behoefte aan heeft de naam van de overleden echtgenoot “te schrappen”. Is hij/zij aan het laatste nog niet aan toe, dan is een vve bij geen enkele bank nodig.
Van een wet “overtreden” is alleen sprake in de situatie dat het een ge- of verbodsbepaling betreft. En dat is in de door u geschetste situatie niet aan de orde.
Tot slot: u hebt iets op mij tegen,ik niet op u, wel tegen uw standpunt(en). Misschien in uw ogen een klein, maar in mijn ogen een niet onbelangrijk verschil.
donderdag 3 december 2009, 19:14 uur
minachting voor de consument (…) , heulen met banken (..), grote woorden, weinig inhoud, echt Waarde Steenbekkers, U wilt het niet begrijpen, de wetgever (de mensen die u hebt gekozen samen met ondergetekende en alle Nederlanders) heeft sinds 2003 de verklaring van erfrecht een wettelijke status gegeven. Belang: rechtszekerheid. Dat is een maatschappelijk- en dus ook een consumentenbelang. U draaft door gelijk een Don Quichote tegen de vermeende malversaties van notarissen over ten onrechte opgemaakte verklaringen van erfrecht. Dat is jammer, voor u. Echt, neem van mij aan, als het niet nodig ik maak ik echt geen verklaring van erfrecht op. U bent van harte welkom op mijn kantoor. Voor het geval u mij nog niet gegoogled hebt, in Schiedam. Ik stuur met enige regelmaat cliënten naar huis zonder akte, met een goed advies en zonder declaratie. Veel notarissen voelen wel degelijk nog hun maatschappelijke taak, ook de jongeren, die zijn echt niet alleen bezig met “de markt”.
Ik ben eigenlijk wel een beetje klaar met deze discussie. Succes met de rest van uw leven.
En na het leven…., komt de VVE (variatie op een spreekwoord…)