Democratie: hoe dan wel?
Naar aanleiding van m’n boek ‘Niemand Regeert’ krijg ik dezer dagen nogal eens de vraag: wat dan wel? Ook Mieke van der Weij kwam daar op terug in een levendig gesprek bij de TROS Nieuwsshow (hier te horen vanaf de 99ste minuut, schuifje onderaan.)
Respect voor de democratische spelregels. En moed. Politici hebben om allerlei redenen moeite echt te kiezen, en een gemaakte keuze door te zetten. Daarover gaat ook m’n column dit weekeinde in de bijlage Opinie & Debat van de krant.
Het wordt dé vraag volgende week als de rook van Prinsjesdag is opgetrokken en de Algemene Politieke Beschouwingen worden gehouden in de Tweede Kamer. Lukt het knopen van voldoende belang door te hakken – mét democratisch draagvlak?
Kiezen kan ook zijn werkelijke keuzen voorbereiden. Veel knapper dan ik het kan wees Flip de Kam, kenner van de openbare financiën, daar vanmiddag op in Buitenhof. (Click op fragment ‘Het miljardentekort’.)
In één keer afschaffen van de hypotheekrenteaftrek levert ongeveer de helft op van het bezuinigsbedrag dat men zoekt. Maar dat zou veel mensen in grote problemen brengen. Alles heeft nadelen voor sommigen of velen.
Wie er op hoopte dat we snel zouden toegroeien naar vormen van meer directe democratie wordt niet alleen teruggewezen door de meeste zittende politici in Den Haag. Dit kabinet ziet weinig in bestuurlijke vernieuwing.
Ook in vooruitstrevend Amerika, waar de campagne en de eerste bestuursdaden van Obama, de hoop deden groeien dat open-voor-burgers regeren echt kan, begint men langzamerhand vast te stellen dat het zo makkelijk niet is. In een New York Times-column met veel feiten wordt geschetst dat het huidige Witte Huis nogal in zijn maag zit met 44.000 lichtgewicht voorstellen van het publiek.
A search is on for the right metaphor. What is the new role for government — a platform? a vending machine, into which we put money to extract services? a facilitator? And what, indeed, is the new role for us — the ones we’ve been waiting for?
Zonder naïef te zijn is het nuttig en nodig te blijven zoeken naar nieuwe vormen van niet-vrijblijvende betrokkkenheid. Onderstaand Brits filmpje laat zien wat misschien kan. Kijken wat er in dit land mee te doen valt. Wie het niet ziet door gebrek aan deze of gene plugin kan het hier zelf vinden.
maandag 14 september 2009, 12:21 uur
Flip de Kam doet een aantal verstandige suggesties in Buitenhof de overheid moet bezuinigen en/of meer belasting heffen:
“Linksom ( van de uitkeringen ) of rechtsom ( eigenhuisbezitters )moet er veel geld worden gevonden ( jaarlijks 3,5 % begroting bezuinigen tot circa 2017 )
-Alle rente aftrek voor huizenbezitters in de eerste belastingschijf.
-Beperk bijvoorbeeld de rente aftrek in stappen voor huizen boven een miljoen euro.” ( Vrij vertaald van Flip de Kam’ uitspraken )
Foute overheidsproject ontwikkelaars stellen graag verantwoording uit totdat ze zelf niet meer in functie zijn. Overheden snijden niet graag in eigen vlees of begroting en zullen hun beleid met hand en tand verdedigen.
Bezuinig bijvoorbeeld op ontwikkelingssamenwerking en bevorder de handel met de de derde wereld ( haal EU import barriëres weg )
Democratie hoe dan wel?
Wees transparant en eerlijk overheid, keer ten halve en dwaal niet ten hele.
Evalueer de doelen , kosten en baten van beleid met harde getallen.
Stel verantwoording niet uit ( ABN Amro overname, Icesave, Irak, Afghanistan, Tjaad, JSF, EU-”grondwet”, schildersbrandje Catshuis ).
Ik heb sterk de indruk dat de Tweedekamer onvolledig wordt geïnformeerd.
Ondernemers en burgers moeten elke cent kunnen verantwoorden naar de overheid maar andersom niet: de overheid smijt met geld ( steun banken, tal van mistige militaire geweldsexpedities in Afghanistan, Irak, Tjaad, Soedan ) en neemt kortetermijn risico’s zonder verantwoording afteleggen.
maandag 14 september 2009, 17:12 uur
Vooral die zogenaamde bestuurlijke vernieuwing vind ik een interessant onderwerp. Democratie is op dit ogenblik een dichtgetimmerd huis. Het is maar een handjevol mensen, dat in dit land de dienst uitmaakt. Voor zover ik weet is dat ook altijd zo geweest. In de 17e en 18e eeuw was het gros van de mensen te druk met het verdienen van het eigen brood. Bestuur van de eigen stad en provincie werd vooral overgelaten aan regenten, mensen van enig vermogen die de tijd hadden voor en ervaring in bestuur. Historisch gezien is bestuur in Nederland is vooral afgeschoven bestuur. Politici zelf zijn ook nooit in staat geweest om grote veranderingen in het bestuur van dit land af te dwingen. Grote veranderingen hebben altijd plaatsgevonden in tijden van oorlog of revolutie. We kennen er een paar van zulke periodes in de geschiedenis van ons land.
Sinds het einde van de het einde van de verzuiling zijn politieke partijen niet in staat geweest om democratie in dit land op fatsoenlijke wijze te organiseren. Zij rond blijven maar ronddraaien in kringetjes van gelijk gestemde zielen.
Laat ik eens een voorbeeld geven van hoe het ook zou kunnen, de burger meer betrekken bij het bestuur van de eigen stad of provincie.
Er zijn landen in de wereld waar ze juryrechtspraak kennen. In (bijvoorbeeld) Hong Kong heb je geen keus: je wordt opgeroepen om in een jury zitting te nemen, of je dat nu leuk vind of niet. Die mensen worden geselecteerd uit alle kiesgerechtigden, binnen bepaalde leeftijdsgrenzen.
Zoiets zou je in Nederland ook kunnen doen. Kijk, voor mij hoef je geen gemeenteraadsverkiezingen te houden in dit land. Je zou bijvoorbeeld in een gemeente ook een soort (schaduw)parlement kunnen invoeren, dat bestaat uit een aantal willekeurig gekozen, kiesgerechtigde burgers, die voor een bepaalde periode (bijv. een jaar) zitting hebben in dat parlement. Ze moeten opkomen en ze moeten over bepaalde besluiten die het college van B&W wil uitvoeren hun mening geven. Op die manier bepaal je de burger veel meer bij het bestuur. Tevens denk ik dat genomen besluiten een sterkere legitimiteit hebben, want ik denk dat de burger meer vertrouwen heeft in het oordeelsvermogen van de eigen medeburger dan in dat van politici die al jaren meedraaien in de gemeentelijke politiek.
Je kunt wel dingen willen veranderen in het bestuur van dit land, maar dat vereist politieke moed. Over Nederlandse politiek kun je van alles zeggen, maar moed is niet de meest dominante eigenschap.
maandag 14 september 2009, 20:05 uur
Afschaffen van de hypotheekrente aftrek is geen bezuiniging, maar een lastenverzwaring, bezuinigen doe je door je uitgaven te verlagen, niet door je inkomsten te verhogen. Deze maatregel gaat regelrecht ten koste van de koopkracht van honderdduizenden gezinnen, iets wat in deze tijd rampzalige gevolgen zal hebben.
maandag 14 september 2009, 20:15 uur
Politici realiseren zich niet dat democratie betekent: het volk regeert.
Dat zijn wij, en wij geven politici tijdelijk onze macht en vaardigen ze af naar het parlement,dat regeert.
Dat is de bedoeling.
De praktijk is echter héél anders:in 1815 kreeg één bepaalde familie,de Oranjes, van het Wener Congres de absolute macht over Nederland,toen 3 miljoen zielen.
De meeste inwoners waren analfabeet.
Twee eeuwen van Reactie en Restauratie volgden.
Pas in 1917(mannen-)en 1922 (vrouwen-kiesrecht)kwam er iets van een democratie tot stand.
De burger kon kiezen uit verschillende partijen,die streng hiërarchisch georganiseerd waren.
Op congressen wordt soms door de leden gestemd over de eigen partij, maar er zijn ook groepen die idolaat zijn van één leider,die de wereld wil veroveren zoals Alexander de Grote ooit.
De absolute macht gestoeld op resultaten uit het verleden en traditie is echter nooit verdwenenZo is Hare Majesteit voorzitter van de Raad van State een BENOEMD “advies”/staats-orgaan met grote macht en invloed
Daar zit niet één democratisch gekozen raadslid bij!
Ook de Eerste Kamer,die het laatste woord heeft, komt tot stand op eigenaardige, weinig democratische, wijze.
Getrapt gekozen door de Provinciale Staten, die weer “gekozen” worden bij achterliggende verkiezingen voor de Prov,Staten, waar traditioneel ca.40% van de kiesgerechtigden komt opdagen.
De absolute macht is véél beter georganiseerd: in het informele circuit oefent de Koningin grote invloed uit, sommige Nederlanders geloven dat God dat zo gewild heeft.
Democratisch is het allemaal niet.
De commissaris van de Koningin, de burgemeester, allen benoemd door H.M.
De gewone burger, die 40 jaar een voetbal-cantine schoon houdt, of levenslang collecteert voor een goed doel, maakt nog wel eens een kansje op een lintje op Hare Majesteits’ verjaardag.
Haar exorbitante uitkering (115xAOW), alsmede de topsalarissen van s’Rijks-BOBO’s(hogere ambtenaren;creditcard-gerechtigden)worden beschouwd als Natuur-Emolumenten.
Minimaal zou de monarchie moeten veranderen in een representatieve, benoemde ambtsdragers zouden gekozen moeten worden.
De rechterlijke macht zou mogelijk met jury,s moeten gaan werken.
Ook hier laat God het mijns inziens afweten, getuige de vele blunders die aldaar gemaakt worden.
Tenslotte zou in verband met de crisis de Balkenendenorm (bestaat er ook een Balkenende-waarde?) verlaagd moeten worden tot 150.000 Euro;toch een leuk bedrag!
Inkomens daarboven vallen dan onder het 99procents-tarief.(de z.g.Maserati-Tax)
woensdag 16 september 2009, 10:58 uur
Nummer 3. De hyptheek rente aftrek kost de overheid erg veel geld. De loonheffing die een werknemer betaalt krijgt een eigen huis “bezitter” in feite grotendeels terug. Dus het kost de overheid bakken met geld en het werkt ongelijkheid tussen mensen in de hand.
Als de hypotheek rente aftrek aangepakt wordt dalen de huizenprijzen en dat gooit onze vaste woningmarkt open. Het is spijtig voor de mensen die een “eigen” huis hebben, maar die hebben jaren als een koning kunnen leven (kijk maar in een woonwijk met een huizenprijs van gemiddeld 320.000 euro, naar de autos die er staan). Dus die “eigen huis bezitters” kunnen wel wat “koopkracht” inleveren. want zij zijn het toppunt van onze economische utopie. Het moet natuurlijk in traces gebeuren, wat uiteindelijk leidt dat er boven de 300.000 euro geen hypotheek rente aftrek meer mogelijk is. Daarna eventueel helemaal afschaffing daarvan en voila er hoeft niet bezuinigd te worden op werkelijke overheidsfuncties zoals gezondheidszorg en ondrwijs. Dit gaat ons namelijk allemaal aan. We zijn niet allemaal “eigen huis bezitters”, dus de overheid hoeft dat niet subsidiëren. Dan moeten ze ook huursubsidie instellen als ik een miljoen euro per jaar verdien, toch?
Met het huidige democratisch bestel zullen dit soort grote maatregelen niet worden genomen, omdat de meeste politici ook een mooi groot koophuis hebben. Als er meer reflectie is voor politici (dus meerdere kiesmomenten voor een partij, denk aan gekozen burgermeester, gekozen commisaris (wordt dan gouverneur) gekozen president / gekozen premier..) zullen ze meer prestatie dwang voelen en dus sneller grotere besluiten nemen. Zie Obama, want hij wil herkozen worden en democratische partij wil zijn macht behouden.
donderdag 17 september 2009, 14:24 uur
Ik sluit mij geheel aan bij 5. Herman Graaf.
De “huizenbezitters” zijn, mijn inziens minstens net zo schuldig aan deze crisis als “de banken”, die lekker
makkelijk als abstracte zondebok aangevoerd kunnen worden.
De huizenbezitters bieden namelijk maar wat graag met
virtueel, geleend geld tegen elkaar op.
Maar het wordt ook wel erg aantrekkelijk gemaakt, als je op
deze manier een groot deel van je belastingcentjes terug kan
zien. Het is allemaal zo ongelooflijk krom.
Afschaffen dus die aftrek. En misschien zelfs een regel invoeren dat je eerst maar eens 25% van je huis daadwerkelijk moet verdienen, voordat je mag lenen. Zodat
mensen enig besef krijgen met watvoor bedragen ze eigenlijk
aan het ‘gokken’ zijn. En veel strenger toezien op de geld verstrekkers. Of hypotheken helemaal verbieden, en
mensen eerst vanuit een huurhuis een koopwoning bij elkaar laten werken. Kan toch ook? Al die overmoed…
Nu moeten deze exorbitante huizenprijzen met kunst en vliegwerk in stand gehouden worden, ten koste van onderwijs,
zorg, sociale voorzieningen etc. Ronduit belachelijk.