Een aanslag? Een onwel geworden bestuurder? Was de open koninklijke bus doelwit? Het is nog onduidelijk. Wat leek op een perfecte, zonnige Koninginnedag, veranderde in een paar seconden in een drama. Het zwarte autootje dat door alle afzettingen reed en omstanders schepte totdat het met een klap tot stilstand kwam tegen de Naald voor Paleis Het Loo, zal voortleven in de vaderlandse geschiedenis.
Als het maar geen allochtoon is. Als het maar geen republikein is. Het zijn dingen die door je hoofd schieten – de reacties daarop zouden naar kunnen worden. Inmiddels is door de hoofdofficier van justitie meegedeeld dat het ”een bewuste actie” van een autochtone man van 38 is. Zonder terroristisch motief, voorlopig zonder aanwijzing dat hij met anderen samenwerkte.
Er zijn voor zo ver nu bekend zes dodelijke slachtoffers en twaalf gewonden. Ook de dader is is dood. Ongeloof. Hoe kan zoiets? Tegelijk: het gekste van dit soort schokkende gebeurtenissen is dat ze zo gewoon zijn. Ze gebeuren. Daarna niets. Veel professionals reageren koelbloedig. Voor duizenden en nog eens duizenden gaat een vrolijke dag op in teleurstelling.
De splitsing vijftien jaar geleden van de NS in allerlei zogenaamd zelfstandige bedrijven is altijd al een theorie op zoek naar bevestiging geweest. Nu het infrastructuur-deel, dat ProRail heet, als goede monopolist een prijsstijging van 17% heeft aangekondigd, wordt het tijd deze gekkigheid weer eens tegen het licht te houden.
Reizigersvereniging Rover vraagt zich af of ProRail het spoor bijster is. De NS, die de prijs van de kaartjes met 2,5% extra zou moeten verhogen, heeft een klacht ingediend bij de Nederlandse Mededingingsautoriteit. Het is datzelfde ProRail dat keer op keer z’n computersystemen niet op orde had en nu doodleuk verklaart dit marktwerking is.
Het is niet toevallig dat ook in het bedrijfsleven met steeds meer scepsis wordt gekeken naar de opsplitsing van de NS, die nooit tot een echte spoormarkt leidde. Op een bijeenkomst in het Amsterdamse debatcentrum De Balie riepen zowel Ahold-bestuurder Peter Wakkie, oud-VNO- en -Akzo Nobeltopman Cees van Lede als APG-pensioenfonds-topman Dick Sluymers op tot herdefinitie van wat publieke taken zijn en wat tot het echte bedrijfsleven behoort.
Van Lede, tegenwoordig commissaris bij o.m. Air France-KLM, Heineken en Philips, zei dat Nederland heeft zitten slapen door de NS, de havens, Schiphol en de energiebedrijven naar de markt te hebben gebracht, of daar mee bezig te zijn. ,,Daar is te weinig over nagedacht.”
Leer uw woordvoerders kennen. Dank aan Pauw & Witteman die de JSF-specialist van de PvdA-fractie in de Tweede Kamer aan het woord lieten. Angelien Eijsink vertelt over muziekles op school en vliegen in een straaljager. Op 5:10 komen haar G-krachten aan bod.
De Provinciale Staten van Noord-Brabant hebben zich met 28 tegen 26 stemmen uitgesproken tegen verkoop van Essent aan het Duitse energiebedrijf RWE. Zowel VVD als PvdA stemden verdeeld waardoor de voorstanders stemmen te kort kwamen. Zonder Brabant (31% aandeelhouder) geen verkoop.
Maar wie denkt dat de verkoop daarmee definitief van de baan is, moet nog even de adem inhouden tot 12 mei. Dan beslissen de gedeputeerden van Noord-Brabant. Gedeputeerde Annemarie Moons (PvdA), van het begin warm pleitbezorgster van de verkoop, zei na afloop van de stemming dat de uitspraak van de Staten ,,maar een deel van de analyse” is. Dat belooft wat voor de waterdemocratie als zij dijkgraaf wordt in Utrecht en Gelderland.
Formeel is het college van gedeputeerden aandeelhouder, maar het zou wel een curieuze uitleg van het begrip democratie zijn als GS de uitspraak van Provinciale Staten naast zich neer zou leggen. In die zin sprak ook Tweede Kamerlid en energiespecialist Diederik Samsom zich vrijdagavond in Nova uit.
Samsom zei dat hij altijd tegenstander van de verkoop aan RWE was geweest. Partijbrandweervrouw Ploumen blijkt intussen te hebben geschreven dat RWE vuil is en dat de PvdA-leden van de Brabantse PS tegen moesten stemmen. Een deel heeft aan die oproep gehoor gegeven.
‘Bewaart u het bonnetje?’ Diepgaander dan wel-betalen-niet-kopen wordt het voorlopig niet. Minister van Defensie Vredeling (PvdA) kon midden jaren 70 nog uitdagend beweren dat congressen geen straaljagers kopen. Hij tekende voor 102 F-16’s en verdedigde die daad een weekje later in de Kamer. Nu kan het hele kabinet onder chronisch toezicht van de Kamer niet tot aankoop van één jachtvliegtuig komen.
Vandaag, vrijdag beslist Noord-Brabant of de overname van Essent door het Duitse energiebedrijf RWE doorgaat. RWE heeft de Brabantse stemmen nodig (31% van de aandelen Essent) om aan het contractueel vastgelegde minimum van 80 procent van de aandelen Essent te komen.
Ook de VVD moet voorstemmen in de provinciale staten van Noord-Brabant, anders komt de coalitie niet aan een meerderheid. Voorstanders van verkoop CDA (18 zetels), PvdA (8) en D66 (1) komen niet aan de 28 zetels nodig voor een meerderheid. Een opmerkelijke PvdA-steun voor een Duitse koper die openlijk inzet op wat de PvdA niet wil: ,,Wij zien toekomst in kernenergie”.
Een bijkomend probleem bij verkoop is dat Essent samen met de Zeeuwse energiemaatschappij Delta eigenaar is van de kerncentrale in Borssele. In de statuten van die centraloe staat dat die in publieke handen moet blijven. RWE en Essent zijn met een juridische constructie gekomen om daar onderuit te komen, maar Delta gaat daar niet mee akkoord en stapt zonodig naar de rechter. In de Tweede Kamer staakten de stemmen hierover gisteravond: 72-72!
Mede om die reden heeft minister Van der Hoeven de aandeelhouders Essent afgeraden nu al voor verkoop aan RWE te stemmen. Essent is nog niet eens gesplitst. Zij adviseert een pas op de plaats. Een beetje spijt over alle Nederlandse haast? Of gewoon volgens geldend kabinetsbeleid.
Update. RTL7 meldt dat de VVD verdeeld zal stemmen. Daarmee zou verkoop net aan een meerderheid komen. Overigens biedt de overheid in Bremen een paar honderd miljoen euro om Essent daar uit te kopen.
Update 2. Provinciale Staten hebben het verkoopvoorstel met 28-26 verworpen.
Minister ter Horst meldt dat zij de hand over hart heeft gestreken en een gebaar heeft gemaakt jegens klokkenluider Bos. In maart wist de minister het nog niet. En in 2004 wilde het kabinet nog niets weten van schadevergoeding voor de man die de bouwfraude aan het licht bracht.
Gisteren twee opgestapt in Rotterdam. Vandaag één in Nijmegen. Het regent ex-wethouders. Velen geven de schuld aan de dualisering van het gemeentebestel. Dat zou voor instabiliteit en on-Nederlandse polarisatie zorgen. Ik denk dat het in veel gevallen zorgt voor helderheid.
Als de gemeenteraad geen vertrouwen meer heeft in een wethouder, dan dient hij of zij plaats te maken. Als een wethouder het beleid van B&W, desnoods gesteund door de raad, niet meer voor zijn rekening kan nemen, dan vertrekt hij of zij. Dat is dualisme. Anders gezegd: ieder zijn eigen verantwoordelijkheid.
De lijst wordt wel steeds langer. In Hilversum stapte een wethouder op vanwege het Tergooiziekenhuis en de daklozenopvang. In Utrecht moest wethouder De Weger aftreden om het actieplan luchtkwaliteit nadat eerder twee Groen Links-wethouders waren afgetreden. In Amsterdam viel wethouder Herrema over de Noord-Zuid-lijn.
Het bericht dat de directeur van de schouwburg in Nijmegen is afgetreden nadat De Gelderlander had vastgesteld dat hij zijn CV had volgelogen, doet bij een trouwe lezer een paar pertinente vragen opkomen:
Hij verdiende twee ton voor drie dagen werk per week. Vragen: 1) hoe staat het in de kunstsector met de salarissen van het management? Een violist in een symfonieorkest vertelde me dat dat daar veel wordt verdiend want die valt niet onder de CAO, terwijl de orkestleden dat wel doen en door de werkgevers steeds meer onder druk worden gezet 2) wie was in deze linkse stad Nijmegen verantwoordelijk voor de aanstelling van Krielen?
Het antwoord op de tweede vraag is: de Raad van Commissarissen van de Keizer Karel Podia. Het lijkt wel of die even effectief is als de raden van toezicht in de woningbouwcorporatiesfeer. Zoals al eerder geezgd: het gaat niet om iemand loon naar werken misgunnen. Het gaat om bluflonen op kosten van de gemeenschap door te prikken. Het kan geen toeval zijn dat de schouwburg in Nijmegen met tekorten kampt.
Update. Intussen is wethouder Lucassen opgestapt. De Keizer Karel Podia zijn eigendom van de gemeente en hij was verantwoordelijk, maar wist niets van de Calon-conforme honorering van de directeur.
Toen ik in oktober 1984 op bezoek mocht bij de Britse schrijver J.G. Ballard was hij alleen bekend bij een science fiction publiek. Hij woonde in zo’n mottig rijtjeshuisje onder de rook van Heathrow, vlak bij de Shepperton Studios. Een vriendelijke weduwnaar. Z’n golden retriever was net overleden, maar hij liep nog dagelijks het rondje dat zij vijftien jaar samen hadden gelopen.
Ballard was net doorgebroken met ‘Empire of the Sun’, over de belevenissen van een jongen die, net als hij destijds zelf, een jappenkamp in Shanghai beleeft. Ballard, die zondag is overleden, was onder de indruk van de moed van de Nederlanders in Shanghai tijdens de Tweede Wereldoorlog: ,,In het kamp leken zij deugden te hebben die veel Britten misten”.
In die oktoberweek zou de Booker Prize worden toegekend. Ballard stond op de shortlist. Ik feliciteerde hem vast en vroeg of hij verdiend gewonnen had. ,,Dat is moeilijk te zeggen. Ik heb de boeken van de andere schrijvers niet gelezen.” Het zou niet als een schok komen want hij was al vertaald in het Nederlands, Spaans, Frans, Japans en Duits en te koop in Italië en de VS. ,,Ik heb niet het gevoel te schrijven vanuit een donkere grot aan de andere kant van de bergen. De prijs zal m’n leven niet zo veranderen als bij Salman Rushdie, twee jaar geleden, die van totale onbekendheid tot literaire ster werd gebombardeerd. U kunt natuurlijk wel zeggen dat ik de prijs heb verdiend.”
De prijs ging dat jaar naar Anita Brookner (Hotel du Lac). Ballard zou hem nooit winnen. Zie Ballards online condoleantieregister en een paar typisch Ballardiaanse uitspraken uit 1986. Hij organiseerde de waarheid, zei hij.
Een aanslag? Een onwel geworden bestuurder? Was de open koninklijke bus doelwit? Het is nog onduidelijk. Wat leek op een perfecte, zonnige Koninginnedag, veranderde in een paar seconden in een drama. Het zwarte autootje dat door alle afzettingen reed en omstanders schepte totdat het met een klap tot stilstand kwam tegen de Naald voor Paleis Het Loo, zal voortleven in de vaderlandse geschiedenis.
