Gas, licht en JSF: Nederland vliegt de toekomst in zonder piloot

crash.jpgLeven in een land van voldongen feiten vergt stalen zenuwen. Dat wordt duidelijk in een week als deze waarin de Tweede Kamer op vakantie is en het kabinet zich koest houdt. Wat blijkt? In twee grote zaken, die gevolgen hebben tot zeker halverwege de eeuw, vliegt Nederland op volle snelheid met een onbemande bestuurderscabine.

De Kamercommissie voor Defensie onderzocht deze week in Washington en Fort Worth of Lockheed Martin de beoogde opvolger van de F-16-straaljager voor een vaste prijs wil leveren. Reken er niet op. Amerikaanse deskundigen waarschuwden voor een overhaaste aankoop, maar het militair-industrieel complex verkoopt de droom van militaire macht bekwaam: de F-35 Joint Strike Fighter is de mooiste en de beste, de definitieve kosten hangen af van jullie snelle beslissing.

President Obama presenteerde donderdag zijn eerste begroting, die ook wil bezuinigen op militaire aankopen – ook de straaljagers staan op het lijstje. Hoe meer overzeese bondgenoten meedoen, hoe lager de stuksprijs van de JSF. Blijven rondhangen in de showroom, zou je zeggen. Maar in Nederland is Jack de Vries op Defensie neergezet met één opdracht: de JSF erdoor drukken. Wilt u hier even tekenen voor twee testvliegtuigen. Het verplicht u tot niets.

Niemand die het gelooft. Iedereen in Den Haag weet dat het dan helemaal een gelopen race is. Weliswaar zijn er Strategische Verkenningen gaande, een project om vast te stellen wat de toekomstige defensieplannen en -behoeften zijn. Eind dit jaar moet duidelijk worden wat al die ambities moeten kosten. De hang naar meer ligt niet makkelijk in een tijd waarin – ook met Keynes aan het stuur – miljarden bezuinigd moeten worden.

Los van de vraag of de F-16 over vijf jaar acuut vervangen moet worden, is er discussie over de beste militaire ondersteuning van toekomstige vredestaken. Moet Nederland in ‘het hoogste geweldsspectrum’ meedraaien of kunnen we beter eens transportvliegtuigen regelen die de Nederlandse troepen adequaat naar het terrein van vredesactie kunnen brengen zonder de noodzaak een oude sovjetkist te charteren? Of zou het niet beter zijn om zelf goede onbemande spionagevliegtuigjes te kopen, nu de Nederlandse Sperwer mislukt is en Nederland in Afghanistan Israëlische drones huurt, inclusief Israëlisch bedieningspersoneel?

Kortom: voldongen feiten of zullen we eerst vaststellen of de Koninklijke Luchtmacht een straaljagerbrigade moet blijven die alleen toekan met het mooiste van het nieuwste? Turkije koopt dertig nieuwe F-16’s, het soort machines die wij wegdoen. Wel een iets groter land. Heeft de Luchtmacht het in Nederland nog steeds voor het zeggen, zoals bij vorige vliegtuigaankopen? De Marine wil ook wel ’s wat nieuws, maar die moet varen met de Belgen op een oude schuit.

Ander voorbeeld, de energiepolitiek. Die wordt bepaald op rij 28. Bijvoorbeeld door de oud-fractievoorzitter van de PvdA in de gemeente Wijchen. Sinds 2003 is Harry Keereweer gedeputeerde van Gelderland. Hij gaat over de ruim 44 procent van de aandelen in energiebedrijf Nuon die de provincie bezit. Die moesten we maar verkopen, vindt hij. Nadat hij een fusie met Essent had getorpedeerd. Nee, de 4,4 miljard opbrengst zal hij niet over de balk gooien.

Hoe dat kan? Omdat Den Haag hem niet tot de orde roept en weigert desnoods met de financiële verhoudingen tussen Rijk en Provincie te dreigen. De minister van Economische Zaken, Maria van der Hoeven, achtte het haar taak de Splitsingswet, die zij erfde van haar voorgangers Brinkhorst en Wijn, door het parlement te jagen. Zij had geen diepgaand idee waarom, maar haar ambtenaren zeiden dat het moest en zij kon er haar politieke spierballen mee tonen.

Die splitsing was altijd een half-slim idee. Leuk als iedereen meedoet. Zolang de meeste andere landen grote energiebedrijven hebben die leidingen bezitten én energie opwekken en verhandelen, maakt een klein land zich nog kleiner door te splitsen. Nederland houdt de netten in eigen hand, maar of er wat doorheen komt en tegen welke prijs, dát hangt af van de buitenlandse spelers die de handelsbedrijven nu annexeren.

Vorig jaar was bijna een nationale energiepoot ontstaan rond Nuon en Essent. Misschien hadden Eneco uit Zuid-Holland en Delta uit Zeeland meegedaan. En logischerwijs ook Gas Terra, het afgesplitste handelsbedrijf van de Gasunie. Dan had Nederland een middelgrote speler gehad die meer op voet van gelijkwaardigheid allianties in Europa had kunnen bouwen. Dan was de gasrotonde Nederland zichtbaarder geweest en had de energietechnologie rond een Nederlands (gedeeld) hoofdkantoor kunnen doorgroeien.

Gas Terra mocht niet meedoen van mede-eigenaren Shell en Esso. Die hebben andere belangen en een grotere stem dan het land Nederland. De nationale energiereus is er niet gekomen omdat Harry Keereweer samen met de nu vertrokken Nuon-directeur Van Halderen het tegenhield. Humeuren en mannetjesdromen bepaalden hoe Nederland zijn energiezekerheid tracht te verzekeren.

Balkenende en Bos lieten het gebeuren. Zij en vele anderen in Den Haag zijn niet gelukkig met de uitverkoop van Essent en Nuon, zij beseffen dat Essent-opkoper RWE ongesplitst is en toekomstig Nuon-eigenaar Vattenfall een staatsbedrijf. Maar het is ‘een gelopen race’. Geen ruzie met de provincie. De Kamer babbelt na.

De ministers weten dat groene beslissingen straks worden genomen bij de voormalige Rheinische Braunkohlewerke in Essen en bij het staatsbedrijf in Stockholm, groot kolenstoker in Duitsland. Er is geen adviesbureau nodig om te zien dat gas en licht straks niet goedkoper worden. De kopers moeten hun miljarden terugverdienen – lagere prijzen maken meestal geen deel uit van de bijbehorende strategie.

Democratische politiek is meer dan op de winkel passen. Bij een JSF-uitgave van zo’n 6 miljard euro is er reden genoeg sluw en geduldig te zijn, met een open geest. En niet te drammen, zoals het kabinet De Vries laat doen. En jezelf vooral geen voldongen feiten aan te praten, zoals de meerderheid van de Kamer doet. Dames en heren, ministers en Kamerleden, u bepaalt nationaal belang. Dien het. Die parlementaire enquêtes JSF en Uitverkoop Energiebedrijven komen er toch wel. Zorg dan ten minste dat u heeft geprobeerd uw verantwoordelijkheid te nemen toen het nog kon.


Dit bericht heeft 39 reacties op “Gas, licht en JSF: Nederland vliegt de toekomst in zonder piloot”

  1. leo zegt:

    Marc,

    Dit is niet alleen een kwestie van blind varen. Dit is een kwestie van voorliegen.

    Zie het rapport van de Congressional Research Service (RL 30563.pdf) van 17 februari:

    “The Defense Department’s quarterly Selected Acquisition Report of December 25, 2007,
    estimated the JSF program at $298.8 billion in then-year dollars for 2,456 aircraft, which equates
    to a program acquisition unit cost (PAUC) of $121.6 million per aircraft. The average
    procurement cost (APUC) (which does not include R&D or other costs) is estimated at $103.9
    million per aircraft.”

    Maar ook het Amerikaanse Congress wordt voorgelogen:

    Chalmers Johnson ( http://www.tomdispatch.com/post/175029 ) schrijft: “The Pentagon sold the F-35 to Congress in 1998 with the promise of a unit cost of $184 million per aircraft. By 2008, that had risen to $355 million per aircraft and the plane was already two years behind schedule.”

    NRC spreekt op 3 februari van euro 5,7 miljard aanschaf – en euro 9 miljard operationele kosten voor 85 stuks. Dat komt neer op euro 124,9 miljoen per toestel, waarvan euro 48,5 miljoen voor de aanschaf en euro 76,5 miljoen voor operationele kosten.

    Bij de huidige koers (1.28) staat 48,5 miljoen voor USD 62,1 miljoen. De VS cijfers spreken daarentegen van ofwel USD 103.9 miljoen (CRS) ofwel USD 355 miljoen (Johnson).

    Aan ons wordt verteld dat de JSF USD 40 miljoen goedkoper is dan de VS in 2007 opgeven, terwijl men in de VS nog rekening houdt met verdere kostenstijgingen. We weten nu dus al dat de JSF tenminste enkele malen duurder gaat worden als ons wordt voorgeschoteld.

    Wat betreft de bruikbaarheid van de JSF:

    Er zijn berichten van Jane’s Defense en van US defentie specialisten Sprey en Wheeler de laatste geciteerd geciteerd in Johnson:

    “According to Pierre M. Sprey, one of the original sponsors of the F-16, and Winslow T. Wheeler, a 31-year veteran staff official on Senate defense committees, the F-35 is overweight, underpowered, and “less maneuverable than the appallingly vulnerable F-105 ‘lead sled’ that got wiped out over North Vietnam in the Indochina War.” Its makers claim that it will be a bomber as well as a fighter, but it will have a payload of only two 2,000-pound bombs, far less than American fighters of the Vietnam era. Although the Air Force praises its stealth features, it will lose these as soon as it mounts bombs under its wings, which will alter its shape most un-stealthily.”

    En dan spreken we nog niet eens van de wenselijkheid om de Nederlandse luchtmacht om aanvallende oorlogstaken op zich te nemen, voor zover deze kolos daartoe in staat is.

  2. Hugo Freutel zegt:

    Marc Chavannes minister president!
    Zeer helder betoog met boerenverstand en koopmansgeest wat de Nederlandse regering schijnt te ontberen.

    Of spelen er andere belangen dan de nationale en zijn er grotere lobbies ( Navo, EU, energiereuzen ) en zijn er mogelijk steekpenningen en commissariaten of belangrijke politieke EU of Navo functies beloofd?

    JSF
    De openheid ontbreekt zoals Marc Chavannes stelt en de keuze van Nederland is niet vrij, in deze gekoppelde en gebonden koop en ontwikkelings/investerings constructie.

    Als Nederland niet zou kiezen voor de lawaai-papagaai JSF zou dat een enorme blunder zijn voor het investeringsproject van de JSF waaraan Nederland ( overheid en bedrijven ) zich op voorhand aan gebonden heeft.
    Jack de Vries wil dat Nederland snel kiest zodat andere landen ook mogelijk eerder voor de JSF zullen kiezen.

    De geschiedenis van de product industrie laat zien dat in de “top of flop” wel vaker de beste producten niet succes verzekerd zijn.

    Diverse oorzaken kunen meespelen: hoge prijs, valuta, garantie onderhoud, marktomstandigheden ( andere militaire strtaegie: onbemande vliegtuigen, wat kopen andere landen? ), klantengedrag, introductie-timing, compatibiliteit met andere sytemen, leveringstijden etc.

    Het ziet er naar uit dat de JSF als “het beste gevechts vliegtuig ter wereld”:
    -teveel lawaai maakt
    -te zwaar is
    -teveel brandstof gebruikt
    -te duur is in aanschaf en gebruik ( zeker als je geluidsisolatie van omwonenden moet betalen )
    -of over 10 weer achterhaald door onbemande vliegtuig techniek.

    Bovendien vliegt een gevechtsvliegtuig in Nederland voor 90% van zijn tijd boven dichtbevolkt Nederland.

    In tijden dat Schiphol en de burgerluchtvaartvloot aan steeds hardere geluidsnormen moet voldoen, geeft het geen pas voor militaire toestelen deze geluidscriteria te bagatelliseren. Dan kan Schiphol terecht gaan sputteren dat de overheid met twee maten meet.

    Energie
    Nederland wordt nu kennelijk kwetsbaarder en afhankelijker van het buitenland.
    Lijkt mij niet wijs.

  3. Frank Lenssen zegt:

    Ik sluit me bij Hugo Freutel aan (#2): verlichte geesten dienen een staatsgreep te plannen (bloedeloos) en dan wordt Marc C. onze nieuwe premier. Zijn we in één klap van Wilders af ook.

    Eerste geheime vergadering, mensen:

    lees de betreffende pagina’s in ‘De Jacht Op Het Koperen Kanon’ van Willy van der Heide, en selecteer dan code Z op jullie Enigma-machine.

    Alles komt goed!

  4. Henny zegt:

    Kan het niet anders dan hiermee volkomen eens zijn, zuivere analyse. Ik knijp reeds lang de tenen bij elkaar.

    We mogen machteloos toekijken hoe het CDA met dank aan de PvdA en de ‘democratie’ der gekozenen dus beterwetende doordrukkende leiders zichzelf benoemend als ‘daadkrachtige’ dus ‘goede’ bestuurders alles naar de verdommenis helpen, Nederlanders voor voldongen feiten stellen en onomkeerbare besluiten nemen met een blind oog.
    Ik houd mijn hart vast.

    Niemand kan gegijzeld worden als zij dat niet toelaten, dus geen regeringspartij die minder verantwoordelijkheid draagt, óók dus wat de Tweede Kamer betreft. Zij zijn het immers die steeds de meerderheid vormen en de neus de richting van het kabinet opsturen.

    En dat beweert toekomstbestendig te willen zijn danwel pretendeert ‘rentmeesterschap’.

    In het land der zienden waant een blind oog zich koning.

  5. Han Kogels zegt:

    Wie beslist over de JSF?

    De naam zegt het al. De Joint Strike Fighter is een gevechtsvliegtuig om de vijand gezamenlijk mee aan te vallen. Daarvoor heeft het Nederlandse ministerie van defensie al lang voor de eeuwwisseling gekozen, zo viel te lezen in NRC Handelsblad van 19 januari 2002. Onze volksvertegenwoordiging wist nog niet eens dat onze F-16 vloot moest worden vervangen. Toenmalig minister Frank de Grave gaf toe dat de luchtmacht voor de muziek was uitgelopen en suste de Kamer door te melden dat vooringenomen standpunten waren gecorrigeerd. Maar de JSF-soap was begonnen.

    Een paar weken later besloot het kabinet 800.000 euro te investeren in de ontwikkeling van het JSF-project van de Amerikaanse producent Lockheed Martin (een niet onbekende naam in de Nederlandse politieke arena van de jaren zeventig). Maar geen zorgen, want dat bedrag zou weer teugvloeien in onze schatkist omdat Nederland korting zou krijgen op de aanschaf van 83 toestellen. En we zouden ook nog een graantje meepikken uit de verkoop van de 4.500 exemplaren die Lockheed dacht te kunnen afzetten. Binnen defensie bleef men aandringen op een besluit over de JSF, maar een voorstel in 2005 bereikte de Tweede Kamer niet. In februari 2007 kwamen de huidige coalitiepartners in het winterse Lauswolt overeen dat er een nieuwe vergelijking moest komen tussen de JSF en een aantal andere toestellen. De definitieve keuze zal pas in 2010 worden gemaakt. Het verlanglijstje van defensie is in de loop van de tijd wel wat uitgebreider geworden. Zo moet het nieuwe luchtwapen geschikt zijn om ‘flying in stealth-mode’ (dus zonder door vijandelijke radar te worden waargenomen) tijdens de eerste dag van een oorlog het zwaar verdedigde vijandelijke luchtruim binnen te dringen om andere vliegtuigen en gronddoelen te kunnen aanvallen.

    Intussen is de JSF-soap aangeland in een fase van geheimzinnigheid en elkaar tegensprekende betrokkenen die hun mening geven over de kwaliteiten en de kostenplaatjes van de twee overgebleven kandidaten (de JSF en de Saab Gripen). Er wordt zelfs over gesproken of het JSF al dan niet een aardig werkgelegenheidsproject is. Kamerleden reizen naar Zweden en de VS in de hoop daar alle informatie te krijgen voor het nemen van een beslissing. Maar onze defensiestaatssecretaris Jack de Vries wil al in april van dit jaar 274 miljoen euro neertellen voor twee JSF toestellen van Lockheed om mee te kunnen doen aan de opleiding van de piloten.
    “Meedoen” lijkt het sleutelwoord in deze bloedserieuze soap. Betekent dat: braaf doen wat de luchtmacht van het land waarmee wij meedoen wil? Het officiële antwoord op die vraag laat zich raden. Dus als een meerderheid van onze volksvertegenwoordiging het in deze crisistijden liever bij wat wapengekletter houdt en er niet toe overgaat het kabinet in de politieke gevarenzone te brengen, moeten we er ernstig rekening mee houden dat de beslissing over de opvolger van de F-16 elders in de wereld ‘in stealth-mode’ wordt genomen.

    (deze e-column is verschenen op http://www.haagsecolumnisten.nl)

  6. René zegt:

    Doordruk schandaal.Wellicht een mooi nieuw woord voor de van Dale??

  7. Jeroen de Jager zegt:

    Ik kan twee redenen bedenken waarom onze energietoekomst volledig uit handen wordt gegeven.

    1) er zitten razend intelligente energie geo-politici bij de Provinciale Staten en de andere lagere overheden. Visionairen die zien dat (net als destijds met de ‘kabelnetwerken’) energie een ouderwets concept is. Dat wij nu een stervende vervuilende industrie voor goed geld verkopen, terwijl wij Nederlanders er binnen 10 jaar dubbel warmpjes bij zitten met lokaal geproduceerde groene energie.
    2) de ambtenaren, Gedeputeerden en Wethouders zijn niet ‘the best and the brightest’ en willen beleid kunnen voeren met een hypotheek op de toekomst, waarin zijzelf toch allang alweer elders emplooi hebben gevonden.

    Noem mij cynisch (of noem mij de namen van visionairen in Brabant en de Gemeente Amsterdam), maar ik ben erg bang dat wij slachtoffer aan het worden zijn van optie 2.

    Hoe kunnen wij dit NU tegenhouden?

  8. s f hoekstra zegt:

    ik dacht óf Opklaringen geeft harde billekoek aan ‘de 5 economen’ , een verhaaltje voor bedtijd zonder een cijfer , óf het wordt onze ‘alwetende’ kamerleden bezoeken de JSF productie in de VS om briljante afwegingen te maken, waarvan de gevolgen door de burger als gewoonlijk opgehoest worden.
    Het laatste dus en erbij betrokken de NUONESSENTenz. hoerderij, mooi betoog meneer Chavannes, dank u wel. Zo te lezen zitten er grote gaten in de democratische verantwoording en is ‘vooruitzien’ een woord dat in Den Haag weer aangeleerd kan worden

  9. Piet zegt:

    Hoezeer ik het ook in eerste instantie met de logica van Marc Chavannes eens kan zijn, ik mis nog het antwoord op een essentiele vraag: welke politicus is het met hem eens? Dan kunnen we daar op stemmen, aangezien Marc zelf niet kandidaat is voor het ambt van Minister President, al willen sommige briefschrijvers dat wel. Komt de SP dan niet dicht in de buurt?

  10. Harrry zegt:

    Hoe kan een “NoNo’als de Vries zo ijzerenheinig ons
    de JSF door de stot duwen?
    Heeft deze carierejager dan helemaal geen IQ-test
    af hoeven te leggen voordat zij hun zelfbevredegende
    stokpaardjes gaan bereiden die ons als belasting-
    betaler goud geld gaan kosten.
    De rekenkamer in de U.S.A. en in Nederland wijzen
    een besluit tot kopen nu af. In Noorwegen heeft
    het kabinet voor aankoop van de JSF besloten,maar
    het parlement gaan na een werkbezoek aan de U.S.A.
    kijken of zij hiermee in zullen stemmen.
    Ieder weldenkend mens, regering of instantie wijst
    aankoop nu af……zo niet ons brave schoothondje
    van Amerika: de Vries

    Zou hij straks ook de enorme tegenvallers uit zijn
    eigen zak betalen, of mogen wij daar weer voor op
    draaien.
    De Vries, ga koeien melken op de ranche van Busch,
    hij zal jou nooit laten vallen
    draaien

  11. R. Jansen zegt:

    Een artikel naar mijn hart. Het is pijnlijk om te zien hoe enkele ‘vermeende’ deskundigen de beslissingen van fracties bepalen daar waar het om nationaal belang gaat. En geen partij of organisatie die daar tegen opkomt. Lokale overheden hebben veelal een gemeenteraad van niet professionals. Die zien de Nuon en Essent miljoenen graag komen, om allerlei lokale projekten te realiseren, zonder besef welke gevolgen het kan hebben als deze energiebedrijven bestuurd gaan worden vanuit landen met maar 1 doel: commercieel gewin.

    Een referendum als het gaat om dit soort enorm belangrijke strategische beslissingen als de uitverkoop van je energienetwerk zou aangeven dat de Nederlandse bevolking hier vast niet op zit te wachten. Net zoals de aanschaf van de JSF waar onze manschappen in bijvoorbeeld Afganistan ook niet op zit te wachten: er zijn zeker betere bestedingen te bedenken, die bovendien de werkgelegenheid in Nederland meer zouden kunnen dienen.

    Maar zoals u ook concludeert: we hebben hier te maken met voldongen feiten. Er wordt niet of nauwelijks geleerd van fouten in het verleden. Het projekt de Betuwelijn is hier ook een mooi voorbeeld van: per dag nog geen 10 treinen die rijden op een trajekt dat vele miljarden Euro’s heeft gekost. Politiek Den Haag kan zich nu verschuilen achter de recessie, maar ook zonder recessie is het maar de vraag in welke mate deze spoorlijn ooit kostendekkend zou hebben kunnen worden.

  12. R. Kersten zegt:

    Goed stuk!

    Waar is de “onafhankelijke” tweede kamer?,
    Waar zijn de “denkers” die we hebben gekozen?
    Waarom is kartelvorming verboden, maar mogen fractievoorzitters voorschrijven wat de rest “moet” stemmen?
    Waar zijn de kritische voorpagina journalisten?
    Waarom pikken we dit?
    Waarom geven we ons land weg, zonder dat we beseffen wat/of we er iets voor terugkrijgen?

    Waar zijn de stemmers?
    Waar is de visie?………………

  13. allard e. jaarsma zegt:

    de analyse in het artikel is volstrekt duidelijk. de reacties bevestigen dat waarschijnlijk de overgrote meerderheid van de bevolking er zo over denkt.
    helaas blijkt ook dat chavannes en zijn lezers een verpletterend gevoel van onmacht ervaren.
    irak/afghanistan, betuwelijn, jsf, openbaar vervoer, onderwijs: de lijst is lang en telkens opnieuw dat gevoel van “waarom gaat dit door terwijl iedereen ziet dat het verkeerd is?”
    ingezonden brief of email discussie: dat helpt zeker niet. Politieke partij ?
    Ook in vergaderingen van de partij die zich bij uitstek democratisch noemt (d66) blijken stemmingen te worden gemanipuleerd.
    Maar Chavannes: zet uw opklaringen in elk geval voort!

  14. R. Doigtier zegt:

    Vraagt een dame op een receptie in Den Haag wat de bekende politicus heeft gedaan om zijn lintje te verdienen. “Niets, mevrouw”, luidt het antwoord, “maar wèl heel langdurig!” Deze oude grap schiet mij te binnen als ik het artikel van Marc Chavannes lees. Onze hoogste bestuurders besturen -inderdaad- helemaal niets meer, dat wordt overgelaten aan “de markt”, de zakentycoons die voornamelijk hun bonus voor ogen hebben, of aan regionale of plaatselijke politici die niet veel verder kijken dan de grenzen van hun eigen regio of gemeente.
    De opmerkelijke daadkracht van staatsecretaris Jack de Vries bij de aanschaf van de JSF is in Den Haag een uitzondering. Niet omdat De Vries van nature zo voortvarend is, maar denkelijk omdat hij bang is om door de luchtmachttop en de Amerikanen niet voor vol te worden aangezien als hij de JSF niet koopt. Het wordt hoog tijd dat we de aankoop van een nieuwe straaljager maar eens een paar jaartjes uitstellen, net zoals ieder zinnig mens dat nu met zijn auto doet. Waarom moeten wij trouwens -in vredesnaam- met voor veel geld van Amerika gekocht gevechtstuig in den vreemde op ons door de Amerikanen aangewezen doelen gaan schieten? Waarom is de F16 daar te oud voor, of vrezen wij soms de Afghaanse luchtmacht? Laten we die 6 miljard eens beter besteden, bijvoorbeeld aan het op peil houden van de pensioenen van die burgers die 40 jaar hebben meegewerkt aan het bereiken van ons welvaartsniveau.

  15. Ton Doesburg zegt:

    Toen ik mij in de Eerste Kamer als PvdA-woordvoerder voor defensie tegen de koop van de JSF keerde, kreeg ik van de huidige staatssecretaris Timmermans op mijn kop. `De PvdA was voor`. Toen ik mij tegen de Splitsingswet keerde, kreeg ik van mijn fractievoorzitter te horen dat Wouter voor de splising was. In geen van beide gevallen kreeg ik steun van het CDA. Ergo: zowel voor het CDA als voor de PvdA geldt dat het gaat om welbewuste besluiten. Wat kunnen we nu nog doen? JSF: langer met de F-16 vliegen en over drie jaar opnieuw bekijken, is een aantrekkelijke optie. Voor de energiebedrijven geldt dat niet. Daar is de kogel door de kerk en moeten we er het beste van maken. Maar dat zou nog wel goed kunnen komen. Mits we intelligent met onze positie omgaan. Wie niet sterk is, moet slim zijn. De hele markt is in beweging; daar moeten ook mogelijkheden liggen. Maar ja, daar is goed bestuur voor nodig. En daar schort het aan. Daarom staan politici als Wilders en Pechtold zo hoog. Een veeg teken.

  16. H. F. R. Schöyer zegt:

    Nutsbedrijven zijn van strategisch belang voor een land. Het ging allemaal mis met de vondst van het aardgas. De gasvoorziening werd ‘genationaliseerd’. Ik herinner mij nog goed waar er enkele gemeenten waren waar de ‘gasunie’ het niet voor het zeggen kreeg omdat de OGEM daar het contract voor gasleverantie en dus kolengasfabrieken had. Toen die gemeenten tenslotte gedwongen werden op aardgas over te stappen, sprong de gasprijs met 150% omhoog! Het waren maar een paar kleine gemeenten en politiek was het niet interessant. Het gaf duidelijk aan hoe de ‘burger’ ook in de jaren 60 en 70 al door zijn eigen overheid beduveld, belazerd en uitgezogen werd. Het aardgas werd de Nederlandse burger door de strot gewrongen omdat het zoveel goedkoper zou zijn. Niets is minder waar gebleken.
    Het werden in de loop der tijden relatief grote conglomeraten: Essent, Nuon, Eneco, allemaal in handen van kleine geborneerde kwaadaardige machtswellustelingetjes die gedeputeerde, wethouder of iets dergelijks zijn; mensen die niets kunnen maar hun zin hoe dan ook zullen doordrijven, of ze nu wethouder in Almelo zijn en een Turkse restauranteigenaar pesten, of gedeputeerde in Limburg en een graai in de provincie/gemeente kas doen ten behoeve van de carnavalsvereniging. Deze idioten zien heel goed dat zij miljoenen kunnen opstrijken als politiek machtshebber (en ongetwijfeld prive ook). Zij weten ook dat de energiekosten extra zullen stijgen want e-on of Vattenvall zijn geen liefdadigheidsinstellingen.
    Het gesjoemel met PCM naar Engelse private venture (of sprinkhaankolonie), de ABNAMRO naar RBS/Fortis/Santander, Stork naar IJsland, HEMA/V&D/Bijenkorf naar de volgende graaier, het lijkt onze regering en parlement niets geleerd te hebben.
    Onze energiemaatscahppijen moesten gesplitst worden en geprivatiseerd. En wat gebeurt er? ze worden verpatst aan niet gesplitste en zelfs niet-geprivatiseerde energieondernemingen. Wie is hier nu gek? Brinkhorst en zijn opvolgers tot onze Heilige Maria op EZ toe of ik die hier niets van begrijp?
    Ziet men dan niet dat een regering veel makkelijker met nationale, relatief kleine maatschappijen kan werken dan met een grote maatschappij die bijvoorbeeld zegt, U wilt geen kolencentrale/kerncentrale? goed, dan sluiten we de verouderde centrale en importeert U maar stroom uit Duitsland, Zweden of waar dan ook vandaan. Dat kost wel tweemaal zoveel.
    Het is een ten hemel schreiende kortzichtigheid en korte termijn eigenbelang. Hoeveel zouden diverse belanghebbenden op geheime bankrekeningen gestort krijgen? of zijn ze echt debiel?
    De JSF is een zelfde verhaal. Wanneer we nu weten dat de huidige Amerikaanse regering minder dan de helft van het oorspronkelijk gedachte aantal JSF’s denkt te gaan kopen, en een uitstel van vier jaren overweegt en onze kamerleden doen alsof ze nergens van weten, ben ik dan gek of zijn onze volksvertegenwoordigers niet wijs? En wat heeft Jacq. de Vries voor persoonlijk belang bij de aankoop van de JSF? De JSF wordt door Lockheed gebouwd en de Vries zou toch moeten weten dat Prins Bernhard ook maar matig plezier had van de Lockheed duiten.
    Er is maar een conclusie denkbaar: onze democratie functioneert niet meer.

  17. R. Kersten zegt:

    Een eerder stukje van mij sluit hier wel bij aan.

    De pot verwijt de ketel…

    De hebberigheid van de NL bevolking is volgens de regering één van de oorzaken van de credit crisis.

    Ondertussen verkoopt de staat al onze opgebouwde voorzieningen voor een “eenmalige” winst.

    Zien ze nu zelf niet in dat dat vernietiging is van Nederlands opgebouwd kapitaal en werkgelegenheid.

    Door nu voorzieningen te verkopen, die volgens mij gewoon de toebehoren aan de Nederlandse bevolking, en daar een eenmalig bedrag voor te krijgen verkwanselen we wat we opgebouwd hebben.

    - Het gaat werkgelegenheid kosten ( Die buitenlandse bedrijven hebben hun eigen hoofdkantoren, research en aanleunende bedrijven e.d.)
    - Geld verdwijnt uit Nederland ( De winsten zullen te goede komen aan de buitenlandse bedrijven/eigenaars)
    - We worden afhankelijk van het beleid van de buitenlandse bedrijven (In goede tijden lijkt dat allemaal oké, in geval van nood wil ik nog wel eens zien of het zo handig was….)
    - Investeringsbeslissingen gaan buiten ons om, research, vernieuwende centrales, energie mogelijkheden, we hebben er straks niets meer over te zeggen… kunnen alleen maar afwachten als makke schapen welke energie en of er überhaupt energie door ons draadje komt..en tegen welke prijs,….?
    - Mislopen van structurele inkomsten om onze eigen beslissingen en innovaties te bekostigen
    - Beslissingsbevoegdheid
    - Kennis vernietiging

    Wat is dan de reden dat we de boel verkopen?

    - Ze zeggen dat ze anders niet kunnen overleven/concurreren…

    Ze hebben zelf eerst deze puinhoop veroorzaakt.. en gaan nu dat wanbeleid verkopen…

    Terwijl het onzin is…
    Als we gewoon één staatsbedrijf voor energie hebben (Zoals we hadden!), dan kunnen we alles zelf in de hand houden. En als we dan Energie of producten nodig hebben uit het buitenland, dan hebben we een enorm sterke concurrentiepositie juist! We kunnen dan als één blok (16 miljoen klanten PLUS bedrijven) op zoek gaan naar welke partij de beste spullen voor de beste prijs levert. Uiteraard nadat we eerst gekeken hebben of we deze spullen niet zelf kunnen ontwikkelen (Geld, werkgelegenheid, kennis in eigen land houden)

    De enige reden die je dus overhoud is:

    - Korte termijn politiek, politieke dure plannetjes éénmalig kunnen bekostigen of wanbeleid van vroeger afbetalen, leuke baantjes of bekostigen van een eenmalig prestigeproject.
    - Ze zijn zelf niet is staat om enige visie of beleid ten toon te spreiden, dus verkopen ze de boel maar… om hun gebreken te verdoezelen.

    Dit is maar één voorbeeldje van hoe de politiek onze zorgvuldig opgebouwde voorzieningen verkoopt en verkwanseld, om vage redenen, en waar nog geen enkele burger beter van geworden is. Dit is ook aan het gebeuren bij water, zorg, transport, communicatie en media en naar nu blijkt gaat de staat ook buitenlands bankieren.. (eehm Woutertje? Hebberigheid? IceSave?)…………………

    Maar het is de hebberigheid van de burger.. die moet worden aangepakt………….!

    (ook geplaatst op WUZ 24-2)

  18. Nico Bakker zegt:

    Uw artikel is mij helemaal uit het hart gegrepen. Daar had ik zojuist uit protest mijn energieleverancier gewijzigd van Essent in Nuon en wordt daar 2 weken later die Nuon verkocht aan de Zweden. En dat wordt dan beslist door een enkele aandeelhouder, buiten ons parlement om.

    Het enige dat wij als consument kunnen doen is onze energie van een ander leverancier betrekken, dacht ik. Voor zover ik begrijp zijn er nog Delta en Eneco over. Maar dan zullen deze ondernemingen ons wel de garantie moeten geven nooit in buitenlandse handen over te gaan. Als ze slim zijn dan geven ze die garantie. Dat kan alleen maar klanten opleveren zou je zeggen. Die garantie is er echter niet zolang er verschillende aandeelhouders zijn.

    Ergo, de overheid zou de aandelen Eneco of Delta moeten overnemen. Maar dat kan dan natuurlijk weer niet in verband met Brussel en mevrouw Smit-Kroes. Kortom, wij hebben als consument een enorme macht, maar kunnen hem niet uitoefenen. Zeer frustrerend. Misschien kunnen we dankzij de energiecrisis de gekte rondom de JSF nog keren. Als mogelijke pleister op de wonde.

  19. Bram Maaskant zegt:

    Weer een gedegen “Opklaringen”. Hulde.
    Er is iets geks met de politiek. Voor Wouter Bos die ik als collega eens heb ontmoet, had ik veel respect, maar in Den Haag doet hij soms onbegrijpelijke dingen. Ronald Plasterk was een gewaardeerd columnist, schrijver en wetenschapper, maar wat hij als minister neerzet is nogal onzichtbaar (behalve dat halvegare museum, en die hoed). Hoe zou het komen dat capabele mensen soms zo onbegrijpelijk uit de politieke hoek komen?

  20. Menno Langeveld zegt:

    Het is volstrekt logisch dat de Luchtmacht de JSF wil. Al sinds de jaren 50 vliegt de Luchtmacht immers met Amerikaanse toestellen, en zijn alle officieren in de Verenigde Staten opgeleid.

    Ware dit niet het geval, en zou alleen boerenslimheid de keuze voor een nieuw toestel bepalen, dan zou de uitkomst heel verrassend kunnen vallen op de Russische Sukhoi 35 of de opvolger hiervan. Poetin/Gazprom cs zouden in dat geval graag een leuke energiedeal sluiten waarmee ook dit dossier er voor jaren beter voor staat.

  21. Jan Hendriksen zegt:

    Voorgaande reacties heb ik allemaal gelezen en natuurlijk ook het stuk zelf.
    De lijn is duidelijk! Iedereen is tegen maar helpt het? Ik vrees van niet.Wij worden niet geregeerd maar geregiseerd wist u dat niet? Die JSF komt er want de lobby van defensie is machtiger dan de opinie van de 2e Kamer. Gezien de samenstelling van de commissie doet mij het ergste vrezen.
    Wat betreft de verkoop van NUON? Tja, we zijn jaren geleden al verkocht voor een appel en een ei door onze geachte ministers Zalm en Jorritsma. Iedereen weet toch dat de energierekening alleen maar hoger is geworden? Nederland is weer verdeeld in proviciale staten en de grotere (deel) gemeenten. Allemaal even megalomaan in hun al jaren bestaande wanbeleid.Maar de meeste kiezers blijven trouw aan de gesettelde politieke partijen. We hebben nu eenmaal de regering die we verdienen.We mopperen wat af. Ten laatste wil ik toch even zeggen dat het stuk van Marc puik werk is. Ik hoop dat leden van de 2e Kamer dit ook lezen

  22. M vd Linden zegt:

    Erg goed en duidelijk stuk. Klasse!
    Ik mag in Tiel wonen waar enkele jaren geleden aandelen gas verkocht werden. Het geld brandde in de handen van de politici en moest op door o.a.:
    - een uitbreiding van schouwburg die structureel een groter beslag op de jaarlijkse begroting legt waarbij tegelijkertijd de jaarlijkse inkomsten verminderd zijn ten behoeve van een eenmalig leuk bedrag. Op de heel korte termijn erg leuk maar voor de toekomst een kleine ramp
    - de zogenaamde Tielse methode. Alle inwoners werden uitgenodigd leuke dingen te bedenken waar het geld aan besteed kon worden.
    Het gevolg van dergelijke grappen laat zich raden: stijging van de structurele lasten voor de burgers zoals OZB.
    Het is m.i. onvermijdelijk dat politici met dit soort extraatjes de blits maken. Zij moeten iedere 4 jaar weer proberen gekozen te worden en probeer in de huidige tijd maar eens te scoren met zuinigheid, degelijkheid en de daarbij behorende saaiheid!
    Zonder enig optimisme (wat dit soort zaken betreft) kijk ik naar de toekomst. Veel wordt verkwanseld voor korte termijnssuccessen en soms denk ik vooral ook door onvoorstelbare domheid.

  23. Rolf zegt:

    In het fictieve voorbeeld van een vrije markt kan de koper wisselen van aanbieder als het aanbod niet aan zijn wensen voldoet. Dit is echter noch bij de JSF, noch in de Nederlandse engergiemarkt het geval. Deze voorbeelden kunnen beter beschreven worden als door het kabinet Balkenende georchestreerde economische inefficientie, waar we vroeger of later spijt van gaan krijgen. De Amerikaanse militaire industrie is fameus inefficient en verslindt sinds de koude oorlog meer geld dan het BNP van de volledige Braziliaanse economie, ondanks een vermindering in de mondiale oorlogsdreiging. Met de opening van de europese energiemarkten ontstaat weer een nieuw kartel met grote Duitse en Franse (maar geen Nederlandse) namen. De Nederlandse regering heeft genoeg ervaring met binnenlandse kartels (o.a de bouwbedrijven, telecommunicatie en gezondheidszorg) om te weten dat dit voor de consument slecht uitpakt bij afwezigheid van een overkoepelend beleid. Chavannes beschrijft erg sterk hoe dit stuntelige beleid op de lange terijn niet in het belang van het volk kan zijn.

  24. Michel Verbeek zegt:

    Ik hoorde u afgelopen vrijdagavond toevallig ook in het (uitstekende) programma “OBA Live” op radio 5 van Theo Holman

    Meer van dit alstublieft!

  25. Carel Rutteman zegt:

    In uw artikelen stelt u terecht vragen bij de overnames van Essent en Nuon. Formeel gezien zou het kabinet een equal level playing field kunnen vragen.

    Alleen partijen die zelf ook verstandigd en gesplitst zijn zouden de nederlandse partijen moeten kunnen overnemen. Het kabinet heeft twee aspecten onvoldoende op het netvlies in verband met de duurzame energie agenda. De overnemende partijen hebben een hoge premie betaald waardoor er geen geld meer is voor dure investeringen in duurzame energie. De minister zal een moeilijke discussie hebben in de komende jaren met de in het buitenland gevestigde bedrijven ten aanzien van het halen van de in EU verband afgesproken NEDERLANDSE duurzame energie targets.

    Nu is de laatste kans om voorwaarden te stellen bij verkoop. Naast het bovengenoemde equal level playing field lijkt haast geboden met het van overheidswege opleggen van targets duurzame energie aan alle in Nederland opererende partijen.

  26. Rudolf Blom zegt:

    Een schitterend artikel! Ook ik ben van mening dat we de JSF niet nodig hebben. Een beetje rondvliegen boven Afghanistan en eventueel optreden tegen lichtbewapende tegenstanders kun je ook wel met een F-16, ook al is die verouderd. Of liever nog:helemaal niet optreden, het blijft tenslotte hun- en niet ons-vadderland dat “verdedigd” moet worden. Het verkopen van de energiebedrijven aan de meest biedende lost niets op. De provincies incasseren gigantische bedragen die vervolgens worden uitgegeven aan allerlei prestigeprojecten. We zijn daarna definitief de controle kwijt over de koers van de nieuwe nutsbedrijven. RWE, groot geworden door het verstoken van bruinkool, Vattenfall dat heeft aangekondigd meer te willen gaan investeren in kernenergie, zijn niet bepaald de ideale schoonzoons. Ik steun van harte uw oproep en vraag de leden van de tweede kamer om, los van de partijlijn, hun verantwoordelijkheid te nemen en tegen de aanschaf van de JSF en tegen de voorgenomen fusies in de energiesector te stemmen. De kiezers, die het gelag dreigen te moeten betalen, zullen u dankbaar zijn

  27. Eline Koers zegt:

    Korte termijn denken van politici is een direct gevolg van onze interpratie van hoe democratie eruit zou moeten zien en voorlopig zullen we met de gevolgen daarvan moeten leven.
    Schelden op politici of lijdzaam toekijken hoe dingen mis gaan zijn beiden geen wenselijke optie voor de door Marc Chavannes genoemde zaken.
    In het geval van de energievoorziening kan de burger zelf zijn belang verdedigen nu de politiek weigert dit te doen.
    Een coöperatie die voor haar leden energie inkoopt, zou bijvoorbeeld een oplossing kunnen zijn. Als de coöperatie groot genoeg is, heeft zij een sterke onderhandelingspositie en zouden prijsstijgingen kunnen worden voorkomen.
    Aangezien energievoorziening belangrijk is, zou het, zeker in moeilijke tijden (denk bijvoorbeeld aan wispelturige gasleveranciers), wenselijk zijn om de energieproductie in eigen hand te houden. Dat zou dan ook een van de doelstellingen moeten zijn van de coöperatie. Dit zou gestalte kunnen krijgen de in aankoop van centrales maar ook investeringen in R&D van groene energie. Dit zou tegelijkertijd goed zijn voor het Nederlandse bedrijfsleven, maar bovenal een impuls kunnen geven aan een kenniseconomie die Nederland zo hard nodig zal hebben de komende jaren.

  28. Peter Pappenheim zegt:

    Ben ik de enige die zich afvraagt waarom beleid zo vaak misloopt en wat eraan te doen is? In een democratie krijgen wij het beleid dat wij verdienen. De functie van de politiek is om – door onderhandelen – uit de diverse belangen een adequaat beleid te smeden (Madison). Bij een besluit spelen twee elementen een rol: doel en feiten. De feiten worden geleverd door deskundigen. Als het goed is vertegenwoordigen deze ‘de’ wetenschap. Helaas bestaat er geen sociale wetenschap, alleen theorieën van individuen die de titel van wetenschapper hebben. Wat op een bepaald ogenblik als ‘de’ wetenschap geldt wordt bepaald door de mode. Bij de huidige generatie is dat vadertje markt, bij de vorige vadertje staat. Een politicus kan altijd wel een ‘expert’ vinden die hem de feiten levert die zijn beleid ondersteunen of dat van anderen ondermijnen. In de selectie op realiteitsgehalte is door de sociale wetenschap niet voorzien. Deze is daar veel moeilijker dan in de natuurwetenschappen. Daar kan de natuur zelf deze rol vervullen omdat er een één op één verband is te leggen tussen de uitkomst van een besluit (het mislukte experiment, de ingestorte brug) en de correctheid van de daaraan ten grondslag liggende wetenschappelijke theorie of uitspraak over feiten. Wel is er veel meer mogelijk dan thans wordt gedaan, wanneer men de al beschikbare kennis en de regels van argumentatie, met name logica, daartoe inzet. Er zijn ook wel individuen die dat doen, en b.v. de komst van een crisis hebben voorspeld. Maar als enkeling zijn zij ineffectief, en als verstoorder van de geldende orde onbemind. Ten tijde van den Uyl werd ik verdacht van kapitalistische sympathieën, en thans moet ik uitleggen dat ik geen socialist ben, alleen omdat ik op de ongerijmdheden van geldende mode wijs.

    Dat op een of andere wijze een groep moet worden gevormd die deze taak op zich neemt is de conclusie van een boek (*) waarin ik gepoogd heb om de basis voor de samenwerking in zulk een groep te leggen. Gegeven bovengenoemde aard van een mensenmaatschappij moet deze groep multidisciplinair zijn, waardoor het al bij voorbaat voor de academia onverteerbaar is.

    (*) De inhoudsopgave is te vinden op mijn website, http://www.project-democracy.nl, onder “The conceptual Foundations of Decision-making in a Democracy.

  29. Joop Blom zegt:

    Ik ben voor Europa, maar de uitverkoop van ons energie leveringssysteem gaat mij wat te snel.
    Laten wij wachten ( en dus ook de verkoop van Essent en NUON uitstellen ) totdat veel meer duidelijkheid is gekomen over de Europese samenwerking, bv een gezamenlijk energiebeleid is afgesproken, dat de energieverzorging van geheel de EU tot Europees beleid maakt.Ik maak mij bij verkoop nu grote zorgen over de toekomst. Er zijn obnvoldoende garanties voor tijden dat gas en olie moeilijker verkrijgbaar worden .
    En laten wij nu een ophouden over het tegenhoouden van kernenergie . Ook de kinderen van degenen, die nu hard roepen dat het niet kan, straks in de kou te zitten als wij( en dus niet een Duitse of Zweedse engergielevenrancier !!! ) niet snel een positief besluit nemen
    Ik vind dat gemeenten en provincies met aandelen volkomen verkeerd reageren en door de regering tot orde geroepen moeten worden .
    Wat de JSF betreft : dit moet en zaak van de NAVO worden. Het kleine Nederland moet zich voor wat vredestaken ( met de F 16 of JSF!!!!!) schikken in de samenwerkensverband en niet de grote jongen willen uithangen. Uiteraard moet dan ook Frankrijk meedoen in de NAVO.
    Ik reageer nu voor het eerst , omdat ik mij zorgen maak!

  30. Hugo Freutel zegt:

    Nog een paar aardige “feiten “uit de Gelderlander van 3-3-2009:

    VS voorkeur

    Volgens deskundigenis de luchtmacht geheel op de VS gefocust, vanwege de geschiedenis en de opleidingen die vliegers en luchtmachtofficieren in Amerika hebben gehad.

    Techniek

    “Stealth”techniek ( onzichtbaar op radar ) is alweer passé volgens deskundigen. Russen en China hebben al anti stealth maatregelen genomen.

    JSF is log en zwaar omdat het brandstoftanks en bommen intern meedraagt.
    De export JSF is minder hitech uitgerust dan de USA JSF ( sommige techniek houdt de VS voor zichzelf )

    Prijs

    Staat nog niet vast en wordt nadelig beinvloed door de crisis, landen kopen minder ( dure ) toestellen.
    Bedrijven willen al minder mee betalen/ risico dragen.
    Nu uitstappen kost naar schatting een half miljard volgens Defensie.

    Militair

    JSF is niet allround maar een aanvals-vliegtuig ( Nederrland wil dus kunnen aanvallen, hoezo Defensie? )
    Saab Gripen is meer allround en wendbaarder.
    Heeft de Taliban of andere “terreurstaten” een serieuze luchtmacht of luchtverdediging zoals Marc Chavannes terecht stelt?

    Milieu

    JSF maakt 2x zoveel herrie en gebruikt 2x zo veel brandstof ( zwaar toestel ) als de saab Gripen of YF 16 die we nu hebben.
    Geluidscriteria rond luchtmachtbasis worden niet opgerekt..wat nu Jack?

    Politiek

    Het besluit deel te nemen aan een het JSF ontwikkelingsproject is genomen in een politiek vacuüm in 2002 toen kabinet KokII demissionair was en door- gedrukt door de LPF, VVD en het CDA.

    Vervanging van de YF16 is nog niet nodig en de kredietcrisis vraagt om ombuigen. Hoe flexibel zijn het CDA. VVD en de PVdA?

    Het is wel aardig dat de liberalen helemaal niet voor vrijheid staan van keuze en zich vastbijten in een overheids-investeringsproject dat uit de hand loopt.

    De liberalen en de regeringspartijen: het CDA, CU en de PvdA zijn dus kennelijk voor extra overheids uitgaven zonder limiet op dit dossier.
    Hadden we nu wel of geen kredietcrisis?

    Waar zijn de kruideniers gebleven die op de kleintjes letten?

    Waar blijft de keuze en stimulering voor Europese techniek?

  31. Tim ten Holder zegt:

    Leuk, en verhelderend al die bovenstaande commentaren, die mij duidelijk maken dat ik niet de enige ben die genoten heeft van het betreffende artikel!
    Het is inderdaad grote ergenis om de domheid en kortzichtigheid te ervaren van de politieke piemeltjes op het pluche. Zou het verschil tussen Ice-save en Ice-safe nu inmiddels wel bekend zijn bij deze egotrippers die hun tijd, gezin en huwelijk opofferen voor ons, voor ons bestwil?

    Nu worden de kippen die gouden eieren leggen verkocht; want een winst bij Nuon van 750 miljoen (na belasting veronderstel ik!) met 10.000 mensen is wel 75.000 per man. En dat is bij een prijs van 9 miljard toch ruim 8%; en waar krijg je tegenwoordig nog zo’n rendement! Ook Essent komt met dezelfde mooie cijfers! En je mag er van uit gaan dat de winsten zo groot blijven, gezien de trendmatige toenemende energiebehoefte.
    Waarom zou Neeltje bezwaar maken tegen het samengaan van Essent, Eneco en Nuon terwijl er duidelijk heel veel grotere franse, duitse en zweedse etc. tegenspelers zijn op de europesche markt? Het opsplitsen in productie- en netwerkbedrijven waarbij de bereikte schaalvoordelen eindelijk geld opleverden, is ridicuul te noemen. Als je er hapklare brokken van maakt voor de buitenlandse energiegiganten dan kunnen ze inderdaad niet meer concurreren. En waarom zou je aan de grote binnenlandse gebruikers geen belastingvoordeel kunnen geven als men gebruik maakt van de eigen nationale leveranciers(energieproducenten)?

    Wat het vliegend schiettuig betreft; het millitair-industrieel complex zoals Galbraith cs het al jaren geleden noemde, doet zich nu ook weer duidelijk gelden. Lockheed is gewend hierbij niet de koninklijke,maar de prinselijke weg te bewandelen, en dat moet niet erg moeilijk zijn met al die rekeningen in Zwitserland. Een leuk huisje op de alp is ook nooit weg toch! dat kan er wel af van die miljarden. Wat moeten we nu met dit schiettuig? Omdat Topgun zo’n stoere film is? (Wel weer een VS film, zoals tegenwoordig 98 % van de films op de buis! hoezo amerikaanse invloedsfeer?)

    Het beschieten en bombarderen van vluchtelingenkampen gaat toch ook nog heel uitstekend met een F 16; en gaatjes maken in een paar bergen daar in het verre oosten lukt ook nog wel.Welke potentiele vijand in ons luchtruim moeten wij tzt op de vlucht jagen? De chinezen? De russen?

    Tenslotte: mij is ooit geleerd dat 2ekamerleden moeten handelen (=stemmen) zonder last(=opdracht) of ruggespraak en dat ze bij de aanvaarding van hun taak hiervoor een eed afleggen! Ik kan me helaas niet aan de indruk ontrekken dat deze eed zeer regelmatig niet serieus genomen wordt. Misschien zou dat een leuk onderwerp voor een enquête zijn!
    Hoor ik het mea culpa al?

  32. Tim ten Holder zegt:

    PS Wat zijn, nu terugkijkend, de voordelen geweest van de nederlandse bedrijven (Fokker, Hoogovens etc etc)die zijn opgeslokt door buitenlandse investeerders? Zijn deze bedrijven er echt beter van geworden. Of kijkend naar de grote fusies, waaronder in het bankwezen en ook in het onderwijs; zijn de klanten, het personeel er ook beter op geworden? of alleen maar de directies die hun bonussen kregen? wat in een aantal gevallen toch gelegaliseerde diefstal genoemd kon worden. (Bankbesturen en bankroven werd bijna synoniem)Ook de klanten van de energiegiganten zullen straks er niet op vooruitgaan,en misschien de belasting ook nog verhoogd om de uitgaven van de steunoperaties aan de banken te bekostigen??

    Citaat uit “Utopia” van Thomas More(1515):….die welvarende staten van tegenwoordig waar ook ter wereld,- wanneer ik ze goed bekijk zie ik er niets anders in, zo waarlijk helpe mij God, dan een samenzwering van de rijken onder elkaar. Zij gooien het op een accoordje over hun eigen belangen, en dat noemen ze dan het “algemeen belang”. Wat zij met elkaar bekokstoven is in de allereerste plaats bedoeld om hun voorrechten, alles wat zij naar zich toe hebben gehaald met hun minderwaardige praktijken, vast te houden en er vooral niets van kwijt te raken.En het andere waar ze op aansturen is om de arbeid van alle armen zo goedkoop mogelijk te kopen en hen zoveel mogelijk uit te buiten. Geven nu de rijken aan zulke trucs de sanctie van de Staat – dat wil dus zeggen ook van de armen!- dan heten dat tegenwoordig WETTEN. Wat een infame streek !” einde citaat.Helaas nog steeds up to date ,denk aan productieverplaatsing naar de goedkope arbeidskrachtenlanden!

    Er zijn trouwens mensen die belastingsWETexperts inhuren en hun geerfde vermogen in een stichting op Quernsey onderbrengen en dan zijn er hoogleraren belastingrecht die dit dan goed praten! Maar ik dwaal af, excuus.

  33. Leendert Verhoef zegt:

    Uw column opklaringen is me uit het hart gegrepen. Toch zie ik een lichtpunt voor de verkoop van energiebedrijven: Daarmee lozen de gemeentes hun oude technologien. Daarmee zouden ze (indien verstandig met het geld omgegaan) de energievoorziening van hun eigen inwoners nagenoeg mee kunnen verduurzamen. Zie column RenteStroom die zaterdag 7 maart op new-energy.tv wordt uitgezonden.

  34. Hans zegt:

    Opnieuw weer een prima stuk. Maar laten we politici nu niet alle verwijten gaan maken. Wat te denken van kranten zoals het NRC? Ik zou toch nog graag eens een analyse van u willen zien op de Hoofdredactionele opiniestukken van NRC die in de tijd dat het over splitsing van energiebedrijven ging (waarbij splitsing logischerwijs zou leiden tot verkoop van deze bedrijven). Ik heb NRC nog nooit zo stelling zien nemen als toen. Ik ben er nog steeds van overtuigd dat Maria vd Hoeven de opiniestukken van NRC uit die tijd boven haar bed heeft hangen!!!

  35. Jaap Schijve zegt:

    Over de aanschaf van de JSF: Zoveel mensen hebben kennelijk met instemming het artikel van Chavannes gelezen. Kiezen bij hun ingezonden brieven voor selectieve woordkeuze om hun afkeur van de gang van zaken met betrekking tot de aanschaf van de JSF kenbaar te maken. Voegen in feite weinig essentieel nieuwe aspecten toe aan het stuk van Chavannes, met uitzondering van het tweede stuk van Hugo Freutel (ingezonden brief no.30). Instemming met de kwalijke gang van zaken over die aanschaf is leuk, maar doe dan ook een voorstel hoe je het kwaad kan keren. Chavannes schrijft een stuk in de NRC en dat kan een bijdrage zijn. Maar van de vele ingezonden brieven op zijn stuk is dat niet te verwachten. Het is teleurstellend dat al die brave inzenders geen voorstel doen over mogelijkheden om daadwerkelijk het ongewenste proces van de politieke ontwikkeling te doorbreken.

  36. Ken Russell zegt:

    Voor het land belangrijke beslissingen moeten niet meer genomen worden door de Politiek. Dit soort ingrijpende kwesties moeten beoordeeld kunnen worden zonder dat er politiek-gekleurde belangen in de weg zitten. Het is wel degelijk mogelijk om te spreken over een Algemeen Belang.

    In dit geval moeten beslissingen over gelaten kunnen worden aan mensen die recht van spreken hebben, namelijk mensen die aantoonbaar verstand van zaken hebben, en die gekozen zouden kunnen worden dmv een brede consensus.

    We moeten weg van het eindeloze politieke delegeren en chicaneren. Het is zo langzamerhand genant te noemen om elke keer maar weer dezelfde soort praatjes te moeten aanhoren van Balkenende & Co. Er is wel degelijk genoeg expertise in dit land aanwezig om besluitvorming op een bevredigende manier te kunnen laten verlopen.

    De taak is alleen om de juiste mensen aan te wijzen en ze op de juiste plek neer te zetten. Dit vraagt om een bewuste keuze om zaken anders te willen regelen. Gezien de tijd waarin we leven moet het niet moeilijk zijn om tot deze keuze te komen.

    Er staat simpelweg teveel op het spel. Democratie is een mooie dingen, maar laat het niet alleen over aan onderbuikgevoelens of afstandelijke beschouwingen.
    Ook hier moet een middenweg bewandeld (kunnen) worden.

    Splitst besluitvorming op in vaste Raden van mensen die zich alleen maar met kwesties als milieu, energievoorziening, internationale betrekkingen, etc. kunnen bezighouden. In deze Raden kunnen ook mensen zitting hebben met een controlerende, observerende taak.

    Transparantie is een sleutelwoord, maar ook echte deskundigheid. Brainstormen van mij apart. Ruimte voor serieuze, creatieve oplossingen voorgesteld door mensen die echt wat te melden hebben. Met als opdracht te komen tot een werkelijk afgewogen besluit, waarover geen twijfel meer hoeft te bestaan.

    Of ben ik nu aan het dagdromen? ;-)

  37. Jaap Schijve zegt:

    Geachte Ken Russell, schrijver van bijdrage no.36.
    Onder aan deze serie van bijdrages staat de vraag: Of ben ik nu aan het dagdromen?
    Dat bent u inderdaad. Uw argumenten zijn zonder meer goed. Maar u wilt in feite dat de tweede kamer zich zelf buiten spel zet. Dat doet zij dus niet. Vandaar.
    Er wordt wel gesteld dat je lid moet worden van een politieke partij, en dan via partij-kanalen actie ondernemen. Dat is volgens mij ook een dagdroom.
    Je moet de barricaden op. Als je binnen de wettelijke mogelijkheden wil blijven, dan betekent het dat je de publiciteit moet zoeken. Het stuk van Chavannes is dat. Of het helpt, ik weet het niet. Ik heb zelf een ingezonden brief naar de NRC gestuurd, met o.a. de volgende argumenten.
    - De JSF is een peperdure oplossing, en we weten nog niet eens hoe duur.
    - De F-16 is pas in 2020 of later aan het eind van zijn bedrijfslevensduur. Het is nog altijd een geducht aanvalswapen, en kan dus nog lang mee (proefschift van Kreemers, 10 fubruari 2009).
    - Nederland moet wel meedoen aan internationale hulpacties, maar niet met aanvalswapens. Vervoersmiddelen liggen dan meer voor de hand.
    De NRC heeft de brief afgewezen met een standaard briefje (Hartelijk dank, maar helaas wij moeten selectief zijn, enz.).
    Veel mensen hebben wel door dat de bestelling van 2 JSF’s als testtoestellen zal leiden tot aanschaf van een aantal JSF’s, maar de goegemeente moet daarmee gesust worden. Echter bij een bezoek van tweede-kamerleden aan de Amerikaanse rekenkamer wordt expleciet door een woordvoerder van die rekenkamer gezegd: “Too risky to buy now”, “Fly before you buy”, “It’s is better to wait”. Later ontkent hij dat. Maar de kamerleden weten dat hij het gezegd heeft. Lees de gehele Weblog van Krista van Velzen, SP-kamerlid. Het vermeldt ook dat een opiniepeiling door EénVandaag aangaf dat 85% van de PvdA-stemmers en 53% van de CDA-stemmers de aankoop van de JSF niet ziet zitten. Met die 85% is het verbijsterend dat op het recente PvdA congres aan de top van de partij de ruimte wordt gegeven om eigen afwegingen te maken bij de aanschaf van de twee testtoestellen en de uiteindelijke aankoop.
    Voorts, vermeldt de weblog dat het NLR (mijn voormalige werkgever) nog enige maanden nodig heeft om vragen betreffende de JSF te onderzoeken. Dat moet dus ook nog gebeuren.
    Nu beslissen is buitengewoon prematuur. Staatssecretaris deVries moest wijzer zijn. Wie jaagt hem nu op? De coalitie? Die heeft het nu zeer moeilijk met de recessie. Dan zou het toch voor de hand liggen om nu een beslissing over de JSF voorlopig in de ijskast te zetten.
    Tenslotte over de publiciteit mobiliseren, ik heb op 14 maart een brief geschreven aan de Buitenhofredactie en gevraagd of één van hun 3 columnisten de kwestie kon becommentariëren, bij voorkeur Max Pam.

    Jaap Schijve
    Pijnacker

  38. Ken Russell zegt:

    Geachte Jaap,

    Mijn reactie heeft niet alleen betrekking op het JSF-vraagstuk (lees: opkomend debacle), maar op het bestuur van Nederland in het algemeen. Ik zou graag willen zien dat kwesties van nationaal belang op een hele andere manier worden besloten. Ik wil een zaken-regering, met mensen die echt verstand hebben van zaken.

    Ik wil af van het hele Haagse circus, de Tweede Kamer. Traineren, chicaneren, delegeren. Ik zeg het nog maar een keer. Kinderachtige spelletjes, die geen pas meer houden met de dwingende noodzaak van recente globale ontwikkelingen.

    De enige reden dat die oud-testamentische gristenen, met hun heimelijke apocalyptische visioenen, de JSF willen is omdat het Amerikaans is. Of het ook echt de best keuze is, lijkt geen rol te spelen. Een ander voorbeeld is het Irak-onderzoek. Dit hoeft niet te worden gedaan. De uitslag is al bekend: men wou kostte wat het kost op de Bush-Blair-bandwagon springen, om de inval politiek én militair te steunen. Van een deskundige overweging is nooit sprake geweest.

    Hoelang moeten die christen-farizeeërs, met hun lijfspreuk, ‘Op hoop van zegen van boven’, nog aan het roer staan?

    En de JSF moet helemaal niet worden aangeschaft. Het is een veel te dure, vliegende strijkbout, die door de Nederlandse Luchtmacht alleen maar ingezet kan worden als lakei van Uncle Sam. Is dat wat we willen? En zeker na het Irak-fiasco?

    Wees kritisch, lees jsfnieuws.nl

  39. Ken Russell zegt:

    Geachte Jaap,

    Als je mijn bijdrage, nr. 36, goed had gelezen dan had je gezien dat ik mij niet beperk tot alleen de JSF-kwestie. Maar dat mijn ‘dagdroom’ veel verder gaat. Namelijk, een complete herziening van het begrip ‘bestuur’. Dit vraagt om een bewuste keuze, om een andere weg in te slaan. Deze keuze moet wel collectief genomen worden. En niet moeten worden bevochten, want dat werkt alleen maar averechts.

    Effectiviteit, is voor mij hier een sleutelwoord. We kunnen allemaal zien wat wel en wat niet werkt. Elkaar proberen te overtuigen met goede argumenten heeft zijn beperkingen. We hoeven alleen maar naar de praktijk te kijken, en naar de geschiedenis om te zien waar bepaalde keuzes toe kunnen leiden. Maar dan moet er wel de bereidwilligheid zijn om lering te trekken.

    Maar bij politiek komt al gauw opportunisme om de hoek kijken. De strijd tussen belangen. Belangwekkende kwesties vragen om goede kosten/baten-analyses. Het zou mooi zijn als deze gemaakt kunnen worden zonder ideologische insteek. De vraag is of deze regering daartoe in staat is.

Reageren op dit bericht is niet meer mogelijk.