Essent verkocht: Noord-Brabant, Overijssel, Limburg, bent u daar?
Winter 2023. Doorgaan van de Elfstedentocht midden februari is nog onzeker, maar het slepende conflict tussen Duitsland en Rusland over hervatting van de gasleveranties door de Oostzeepijpleiding heeft al geleid tot spoeddebatten in de Tweede Kamer. Premier Eurlings bepleit in Berlijn dat RweON, de Duitse leverancier die tweederde van Nederland van energie voorziet, wordt gedwongen de schaarste eerlijk te verdelen.
Het zal ongetwijfeld anders lopen. Maar energiebedrijf Essent werkt aan zijn eigen verkoop alsof zijn leven er van afhangt. Het energiebedrijf is eigendom van Noord-Brabant, Limburg, Overijssel, Groningen, Drenthe en 130 gemeenten in die provincies en Friesland. 2,7 miljoen huishoudens en zakelijke klanten kopen stroom en gas van Essent.
Volgende week besluiten commissarissen en aandeelhouders van het energiebedrijf of exclusieve onderhandelingen worden geopend met het Duitse energiebedrijf RWE. Als eerste stap mogen de Duitsers dan de boeken van Essent inzien. Zelfs als de overname niet doorgaat, levert dat RWE aanzienlijke kennis op van Essent én de Nederlandse energiemarkt. Dat kan RWE ook helpen als het later Delta, Nuon of Eneco benadert.
Het bericht in Het Financieele Dagblad van de op handen zijnde exclusieve besprekingen luidt een volgende fase in van een jarenlang proces. En toch is het onthutsend vanwege de gelatenheid waarmee een groot aantal overheden bezig is de eigen beslissingsmacht van Nederland over zijn energievoorziening uit handen te geven.
De eerste verantwoordelijkheid voor het energiebeleid berust in Den Haag. Kamer en kabinet hebben besloten dat we goede Europeanen zijn en namen daarom een wet aan die de energiebedrijven dwingt zich op te splitsen in een netwerkbedrijf en een productie- en leveringsbedrijf. De netwerkbedrijven moeten in overheidshanden blijven. De bedrijven die zorgen voor aanvoer, productie en verkoop worden commercieel, en zijn dus zelf ook handelswaar.
De grote vraag achter al dit geschuif is natuurlijk niet wat Brussel wil, maar wat op de lange termijn het best zorgt voor licht en een warm huis. Uit een oogpunt van wereldwijd energiestratego zou het handig zijn als er één Europees inkoopkartel kwam om gaslanden als Rusland, Iran en Algerije effectief tegenspel te bieden. Maar dat komt er voorlopig niet. Bovendien is de gedachte strijdig met de vrijemarktfilosofie waar de Europese regelgeving op is gestoeld.
In Nederland vergeet men vaak dat die Brusselse voorliefde voor de interne vrije markt door de grote Europese landen alleen in daden wordt omgezet als nationale belangen daarmee zijn gediend. In Frankrijk worden de energiebelangen behartigd door twee reuzen, Gaz de France Suez en Electricité de France. Niks opknippen. Spierballen.
En RWE, de vrijer van Essent, is ook niet opgesplitst in een netwerk- en een handelsbedrijf. In november stelde de rechtbank van Karlsruhe vast dat RWE en Eon in grote delen van Duitsland ‘oligopoloïde marktmacht’ uitoefenden. Niks concurrentie. In dat licht is het heel braaf dat de Nederlandse Mededingingsautoriteit niet enthousiast was over een samengaan van Nuon en Essent.
Welk risico neemt Nederland door straks alle energiebedrijven in Berlijn, Parijs en wie weet in Moskou te laten besturen? Nuon/Essent was nog steeds maar eenderde of daaromtrent van een bedrijf als RWE waard. Pas als ook de andere twee plus het van de Gasunie/leidingen losgekoppelde Gas Terra erbij komen, zoals vorig jaar vergeefs bepleit door VNO-NCW, MKB en een aantal provincie- en gemeentebestuurders, ontstaat een bedrijf van enige omvang op Europese schaal.
Het kabinet is angstig stil. Minister Van der Hoeven resideert op een door marktfetisjisme uitgekleed ministerie van Economische Zaken en heeft nog niet één verstandige conclusie getrokken uit het ineenstorten van de egokapitalistische wereldeconomie. Zij laat toe dat de af te splitsen netwerkbedrijven onnodig worden opgezadeld met schulden die aanleg en onderhoud van groene systemen in de nabije toekomst bemoeilijken.
Waarom? Het is de oude Apax/PCM-, Hema-, Ziggo-truc. In dit geval willen bedrijven als Essent als aantrekkelijke partner in de etalage zitten met wat extra geld. Dat is zeker nodig als RWE straks bij het boekenonderzoek er achter komt dat Essent met z’n flitsende handelsfiliaal in Genève zwaar heeft zitten speculeren met energiederivaten. Dan kan er zo een paar miljard van de verkoopprijs van 6 à 10 miljard afgaan.
Van der Hoeven steggelde vóór Kerstmis nog met de Kamer over het toelaatbare percentage schulden, maar had niet het begrip of de guts om te zeggen dat volhangen met schulden geen enkel energiebelang dient. Zij praatte de een of andere adviesjoker na die zei dat het percentage conform was aan wat elders in de markt gebeurde. Ja, er gebeurde zoveel dat niet deugde. Daarom is de boel in elkaar gedonderd.
Als ik commissaris van Essent was, of gedeputeerde van Noord-Brabant, Overijssel, Limburg of Groningen, als ik energiewethouder van Den Bosch, Deventer of een van die andere honderddertig Essent-gemeenten was, dan zou ik een paar dingen willen weten voordat ik volgende week toestemming aan een grote Duitse concurrent gaf om de bedrijfsgeheimen van ons energiebedrijf in te zien. Ik zou bijvoorbeeld vragen:
1. Wat is de reden om nu, midden in de crisis, haast te maken met verkoop?
2. Zou het kunnen zijn dat de verkoopprijs hoger wordt als de economie bloeit?
3. Hoe groot is het risico van de ingenomen handelsposities en wanneer wordt de eventuele schade duidelijk?
4. Wat zijn de financiële belangen van het zittend management bij verkoop aan RWE?
5. Hoe denkt RWE om te gaan met een Nederlandse eis dat het eerst zelf ook gesplitst moet worden in een netbedrijf en een commercieel bedrijf?
6. Wat zijn de energiestrategische voordelen van aansluiting bij een Duits bedrijf?
7. Wat zal de klant merken van een Essent in RWE-handen?
8. Hebt u serieus bekeken hoe een scenario kan uitpakken waarin de grote Nederlandse energiebedrijven, met inbegrip van Gas Terra, samengaan?
9. Kortom: vanwaar de haast?
vrijdag 9 januari 2009, 20:04 uur
Het topmanagement is hun bonus al aan het berekenen,
de dollartekens in hun ogen worden al zichtbaar en
de gewone consument is weer het haasje.
Weer een nederlands bedrijf naar de knoppen.
zaterdag 10 januari 2009, 03:58 uur
Goed stukje analyse, Marc.
Vanwaar de haast ? Inderdaad.
En vanwaar NU, in economisch barre tijden; niet echt gunstig voor de verkoopopbrengst lijkt me.
Om te beginnen is er vast en zeker een mooie bonus in het vooruitzicht gesteld voor de heer Boersma als hij de tent verkoopt voordat hij met pensioen gaat.
Los van de vraag waarom hij hiervoor een bonus moet krijgen, is de bonus sowieso slecht gestructureerd: anders zou hij wel wachten op betere tijden, nietwaar ?
Maar misschien is er behalve Boersma’s eigen belang nog een hele andere reden om snel te verkopen. Daarbij duikt de vraag op waarom RWE geen initieel zicht op de handelsposities van Essent ? Ik begrijp dat men geen details kan laten zien, maar op basis van een mark-to-market waardering zou je hier zo een prijs aan kunnen hangen om mee te nemen in een initiele bieding.
Maar nee, dat doet men niet, en het jaarverslag 2008 laat ook nog even op zich wachten.
Heeft dit te maken met de haast die nu gemaakt wordt ?
Het zou mij niets verbazen als Essent zwaar nat is gegaan op de olie-bubbel van de afgelopen 2 jaar, en miljarden onder water zit nu de olieprijs, en daaraan gekoppelde gasprijs, is gedaald van 146 dollar in de zomer naar 40 dollar nu.
De derivatenpositie van Essent is in ieder geval hard opgelopen tussen 2005 en eind 2007, zoals blijkt uit de jaarverslagen op de website. En dan hebben we 2008 nog niet gezien.
Zou Boersma en consorte wellicht versneld een traject willen afronden om te voorkomen dat het wanbeleid naar buiten komt ? Of zou Essent financieel zelfs in de problemen raken zonder koper ?
Misschien dat Wouter Bos en Maria van der Hoeven meer weten, en dat daarom de provincies zo stil zijn. Boersma weet in ieder geval dat zijn dagen zijn geteld, dus hij moet haast maken om snel nog de laatste bonus binnen te tanken.
Eén ding is zeker: er zijn honderden miljoenen verkwanseld door de top van dit bedrijf – kneuzen onder toezicht van kneuzen.
Lang leve Nederland, Deutschland über alles.
zaterdag 10 januari 2009, 11:54 uur
In Nederland is zoiets als algemeen belang sinds de fluwelen conservatieve revolutie van de 90-er jaren uit het woordenboek en vocabulair geschrapt. Één financiële crisis is nog niet genoeg om tot inzicht te komen dat we aan geprivatiseerde grootgraaiers zijn overgeleverd?
zaterdag 10 januari 2009, 13:19 uur
Aan deze uitverkoop is men al in 1998 begonnen nadat de vorming van een grootschalig produktiebedrijf was mislukt. Mevr. Guusje ter Horst, destijds wethouder in Amsterdam en commissaris bij de NV UNA, zei het nog zo tegen de OR UNA : dit keer staan jullie even buiten spel en het bedrijf werd voor 4,2 miljard gulden verkocht aan het Amerikaanse bedrijf Reliant.
Kassa voor de gemeentes Amsterdam, Utrecht en de provincies Utrecht en Noordholland. Er zijn veel leuke dingen gedaan voor het geld, de kunstijsbaan in Haarlem is overdekt etc, etc.
Maar de energieprijs blijft maar stijgen…..
Ben trouwens benieuwd wat men doet met al die
lease- en leaseback contracten van de energiemaatschappijen.
En.. niet zeuren over Duitsland, we zitten economisch gezien al tietallen jaren op de bagagedrager van de Duitsers….
zaterdag 10 januari 2009, 15:33 uur
Interne markt, interne markt ach ja..
Streven naar onafhankelijkheid van buitenlandse energie lijkt me niet protectionistisch, maar eerder noodzaak. Eigenlijk zou iedere staat hiernaar moeten streven. Politieke, diplomatieke en economische verhoudingen veranderen te snel om het risico te nemen om afhankelijk te worden van een ander land voor onze eigen energievoorziening. Ik wil niet pessimistisch klinken, maar in een mogelijk geval van politieke onrust staat het afsluiten van energie bijna gelijk met het afsluiten van voedsel. Energie is een primaire levensbehoefte die in de handen van onze eigen regering moet liggen.
Eerlijk of niet, ik verwacht dat minister Bos zich deze miljarden, die de provincies en gemeenten hiermee kunnen/gaan verdienen, zich toe zal eigenen. In het icesave fiasco is wel duidelijk geworden hoe degelijk sommige overheidsinstellingen met liquide middelen om kunnen gaan. Terecht ook, lokale overheden zijn niet goed in het herverdelen van rendement en zeker niet als het gaat om bedragen van deze omvang. Van een grote berg is het makkelijk scheppen, luidt het gezegde dat niets zegt over hoe efficient de berg vervolgens verdeeld wordt.
Misschien is het beste wel dat we de boel voor een mooie prijs verkopen en vervolgens allemaal overstappen op Nuon of een andere concurrent. Benieuwd wat dat voor invloed heeft op onze goede handelsrelatie met Duitsland.
Gute Nacht, Freunde
zaterdag 10 januari 2009, 18:48 uur
Geachte heer Chavannes,
Uw artikelen van de laatste tijd zijn me uit het hart gegrepen. De tijd lijkt rijp voor dit soort gedachten, maar u bent zo’n beetje de enige die kritisch van leer trekt. De consensus over de Markt van links tot rechts is werkelijk onvoorstelbaar. Zelfs de huidige, toch niet geringe crisis lijkt er geen deuk in te kunnen slaan. Nou een miniem klein deukje dan. Laten we ook vooral niet vergeten dat dat hele marktdenken uitgerekend met eredoctor economie Wim Kok vleugels kreeg met privatisering van spoorwegen, energie, kabelbedrijven en posterijen en wat niet al. Dat betekende het einde van een samen-leving, de burger verwerd tot consument en een ongelijkwaardig gevecht van allen tegen allen begon. Toen heeft een stille en vreedzame contrarevolutie plaatsgevonden, die de sluizen heeft opengezet voor een ontwikkeling naar een nieuw feodaal tijdperk (en misschien wel een stenen tijdperk).
zaterdag 10 januari 2009, 19:52 uur
Uitstekende analyse Marc,
Je kunt de situatie bekijken vanuit Essent, zoals Jan Tabak heeft gedaan en waar ik helemaal achter sta. Een andere optie is om vanuit provinciale visie een beoordeling te geven. Het totale mismanagement en het gebrek aan politieke visie met daarnaast de mogelijkheid om financieel te scoren met de verkoop is een andere.
We hebben recent de situatie met Twence achter de rug, een afvalverwerker waar veel Overijsselse gemeenten een aandeel in hadden. Je zou denken: niet verkopen want het jaarlijkse dividend is zonder meer erg interessant (we praten over miljoenen). Op het nippertje is de verkoop tegen gehouden. De financiële ambtenaren kregen dollartekens in hun ogenen konden hiermee allerlei financiele problemen in de gemeente, door hen zelf veroorzaakt, in een klap wegpoetsen.
Geen energiebedrijven dan wel afvalbedrijven uit handen geven! We zijn straks als burgers van Nederland van het buitenland afhankelijk en hebben geen enkele mogelijkheid meer om te sturen of te corrigeren.
zaterdag 10 januari 2009, 22:01 uur
Waarom was het ook alweer dat 100 jaar geleden alle private gas-/electriciteitsbedrijven in overheidshanden kwamen – socialisme was toen echt niet de mode! Barre economische noodzaak. Het begrip Nutsbedrijf is helaas de laatste 20 jaar uitgehold en verloren gegaan.
Hoe kijken we over 10- 20 jaar tegen de nu lopende uitverkoop aan?
Bravo Chavannes
zaterdag 10 januari 2009, 22:16 uur
Geachte heer Chavannes,
Uw artikel is volledig juist en de situatie bijzonder alarmerend. Nederland is nu al stroom importeur via RWE net en komt nu echt in handen van een productie en handelsbedrijf bedrijf dat uiterst bedreven is in het manipuleren van de stroom markt en prijs. Vele onderzoeken in Duitsland hebben dit uitgewezen. ‘RWE-power generation’ alleen heeft een Ebit waarde van rond de 50%, hetgeen aangeeft dat ze in Duitsland de consument gewoon beroven. Het is een van de weinige Duitse stroom bedrijven waarvan deze informatie publiekelijk beschikbaar is, misschien kan iemand dat aan Den Haag laten weten. Bij Eon is hetzelfde het geval maar is het minder duidelijk zichtbaar bv. Via de stroom-beurs kunnen ze elke prijs aan de consument opdringen, die toch niet kan onderhandelen omdat de liberalisering mislukt is, en nu een politieke PR machine vormt voor hogere energieprijzen gedekt door in-efficient milieubeleid. Omdat de RWE aandeelhouders winstmaximalisatie opdringen, anders dan Provincien, zal manipulatie dan in Nederland ook de prijs nog verder opdrijven via de Nederlandse stroombeurs, waar de volumes die de prijs zetten nu ook al zeer laag zijn, vaak los van de echte kosten, en vaak door transacties van de handelaren met hun eigen productiebedrijven.
Hopelijk kan Den Haag voorkomen dat de Nederlandse stroom consument nog meer belazerd wordt door de stroomproducenten, maar dan nu door een echt ervaren hardliner en prijsvechter. Dit kan makkelijk door het op voorzieningszekerheid te spelen. Waarom heeft NL anders zo hard en redelijk succesvol gewerkt om dit punt in de nieuwe Europese regels te krijgen: wij hebben ‘eigendoms unbundling’, Duitsland niet: een goede reden om de verkoop te blokkeren.
Dit naast alle genoemde veiligheidsrisicos: niet te vergeten dat voor RWE ons gas ook erg interessant is in de huidige crisis.
zondag 11 januari 2009, 11:29 uur
Er is in Nederland sprake van een gesubsidieerde Groene stroom, waarvan het niet duidelijk is waar deze subsidie terecht komt.
Onze overheid dient op korte termijn een politiek omstreden besluit te nemen over investering in kernenergie op Nederlandse bodem.
De overheid ontloopt al jaren een discussie, dus ook een eventueel besluit.
Deze discussie met hieraan gekoppeld besluit kan men met hulp van de Europese regelgeving definitief ontlopen door voortijdig de Nederlandse energiebelangen te verkopen aan een buitenlandse energieleverancier.
De buitenlandse energieleverancier zal het in de toekomst nimmer klaarspelen de Nederlandse politici
op hun verantwoording in deze aan te spreken.
Bovenstaande is mijn bijdrage aan Uw 9 punten omtrent de wonderlijke gelatenheid van de politici.
zondag 11 januari 2009, 13:25 uur
Goed stuk, tot mijn spijt ben ik het er 100 % mee eens, dit tweede omdat het eigenlijk een zeer alarmerende situatie is.
Nog even inhaken op de de door twee eerdere schrijvers gemaakte aanvullende opmerkingen, 1/ over de Ebit-waarde en 2/ derivaten positie.
Tenslotte er is nog het “verjubel argument”, nu cashen met de toekomst als onderpand, dat ik onvoldoende helder vindt uitgewerkt.
De hoge Ebit-waarde bij marktgerichte (lees aandeelhouders gerichte) energiebedrijven is overal extreem hoog. Ook in Spanje liggen de prijzen al jaren ver boven het europees gemiddelde, door exact dezelfde praktijken, 25% netto winst van de omzet is daar niet ongebruikelijk !!
Grote kans dat er inderdaad een problematische derivaten positie bestaat bij Essent. Stel dat dat het geval is, dan nog is er geen reden tot grote haast. RWE zal tot op de euro nawukeurig deze positie in kaart brengen en aldus de daaruit volgende verliezen op de huidige aandeelhouders verhalen door een gelijke vermindering van de overname prijs. Na verwachting zal dat zelfs met enig conservatisme de prijs extra drukken.
“Het verjubel argument”
De waarde van een onderneming is uiteindelijk de voor rente-effecten gecorrigeerde netto opbrengsten (contante waarde). Deze waarde = aankooprijs moeten wel worden terugverdiend met toekomstige meeropbrengsten. Daarvoor zijn twee opties, kosten besparingen en/of hogere energie prijzen. Kostprijs verlaging is vrijwel uitgesloten, wat er eenvoudig te besparen viel is al lang gedaan, juist om de winst dus verkoopprijs zo hoog mogelijk te maken. Wat rest is een zeer forse energieprijsstijging in de toekomst.
Het is toch wanbeleid als overheden verslaafd raken aan dit soort eenmalige effecten? In Amsterdam is ooit A2000 kabelsysteem verkocht voor 550 euro per abonnee aan UPC, totaal rond 500 miljoen euro. Sindsdien zijn de prijzen van 5 tot 15 euro per maand gestegen! Dit terwijl antennekabelsystemen nog nooit zo goedkoop zijn geweest om aan te leggen en ze tegelijkertijd miljarden verdienen met internet over de kabel!
zondag 11 januari 2009, 16:20 uur
Analyse is goed. Maar het blijft maar doorgaan zo.
Weinig toegevoegde waarde voor de bv Nederland, maar wel voor direct betrokkenen. Ik blijf het opmerkelijk vinden dat dit soort zaken gewoon maar blijven doorgaan. Jammer.
zondag 11 januari 2009, 18:20 uur
Het (terecht) zorgelijke artikel van redacteur Marc Chavannes toont aan dat het hier met name voor de zo kwetsbare grensprovincie Limburg – voor ruim tweederde omgeven door het buitenland – oppassen geblazen is. Naast de opportune vragen van M. Chavannes aan het slot (o.a. wat zijn de ernergiestrategische voordelen van aansluiting bij een Duits bedrijf, als de Rheinisch Westfälische Elektrizitätswerke (RWE), met n.b. als volle dochter RWE-Power, de West-Duitse bruinkoolwinner die Limburg toch al zo veel schade berokkent door massale grondwateronttrekkingen, met nu al het Nationaal park de Meinweg bij Roermond aan het infuus met gebiedsvreemd water!).
Hier moet in het licht van een verantwoorde rechtsbescherming krachtig gewaarschuwd worden tegen belangenverstrengelingen. De Gedeputeerde Staten van Limburg (kennelijk in beginsel krachtig voorstander van een overdracht aan RWE, ondanks begrijpelijke protesten vanuit de Provinciale Staten), moeten zich alvorens hieraan maar te denken veel krachtiger a priori wapenen. Daartoe kunnen dienen: het vragen van onafhankelijke adviezen aan een hoogleraar (neuro!)-economie, alsmede een expert op het gebied van het in het geding zijnde complexe Internationaal Burenrecht. Daarnaast is behalve een degelijke Überanalyse zeker van belang een goed model met zoveel mogelijk datapunten. Daarnaast dienen direct de betrokken Ministers ingeschakeld te worden (want vragen in de Tweede Kamer zullen zeker volgen).
In Limburg horen wij over dit alles vrijwel niets van de invloedrijke Provincie, zoals ook bij andere zaken; dit op gespannen voet met het verdrag van Arhus (in werking 2005). Laat ik nog eens heel duidelijk zeggen waarom ik zo vrees dat in het raam van de zeer grote belangen die op diverse terreinen hier spelen (met tevens mogelijkheden van onzorgvuldige belangenverwevingen!) spaanders vallen. Te weinig mensen hier weten dat de Provincie Limburg (juridisch grondwaterbeheerder) – daartoe door het Rijk formeel gedelegeerd door het Rijk – belast is met het toezicht op de massale (Limburg zwaar belastende) grondwateronttrekkingen door RWE-Power, met dus innige banden met de genoemde RWE zelve. De N.V.Waterleidingmij Limburg loopt hier volledig in het voetspoor van de Provincie, terwijl zij n.b. – continu vermogensschade lijdende, ook volgens experts – krachtens Europees recht juridisch schadevergoeding kan claimen bij de Nederlandse en Duitse rechter
(EEG-Executieverdrag 1968, Trbl. 1969, no,101). Thans is die Waterleidingmij voor de voorziening in de drinkwaterbehoefte door de forse grondwaterverzakkingen helaas veel meer aangewezen op het (vuile) Maaswater, dat veel duurder is door het zuiveren. Deze juridische en maatschappelijk ongezonde toestand wordt nog bevorderd door de volstrekt onndermaatse informatie aan de burgers door de Provincie. En haast niemand protesteert, ook niet de beide i.c. veel te afstandelijke all-in waterschappen (WRO Sittard en WPM Venlo) in het putje van W.Eurropa : Limburg!
Gezien vorenstaande grote belangen is het toch niet te begrijpen, dat een Provinciebestuur het in zo’n situatie aandurft een alleszins risicovolle overdracht van Essent thans als het ware door te drukken. Vreemd is ook dat men in deze niets hoort van de betrokken gemeentebesturen (die thans door hun aandelen bij Essent veel geld kunnen gebeuren ) in deze grensprovincie. En wij zullen hier onze lol tegen Carnaval aan helemaal opkunnen, als door deze overdracht aan RWE bevorderd wordt dat Limburg steeds meer van bepaald niet zo schone stroom vanwege de West-Duitse vervuilende bruinkoolenergiecentrales wordt voorzien, dit nog los van de CO2 aspecten.
In 2010 komt dichtbij onze grens (vooral het getroffen Midden-Limburg zal het weer voelen) een grote nieuwe bruinkoolenergiecentrale in Neurath, met een vermogen van ruim 2000 Megawatt, goed voor stroomvoorziening aan ca 10 miljoen mensen. Leuk voor RWE maar weer niet voor Limburg, dat daardoor dan weer eens dubbel benadeeld wordt. Iets voor onze relevante Gemeenteraadsleden; leden van de Provinciale Staten; onze Commissaris van de Koningin; onze relevante Ministers van VROM en Economische Zaken en zeker ook onze Tweede Kamerleden om ten spoedigste over na te denken.
drs.Willem Heemskerk, waterjurist/oud-db lid Waterschap/auteur, bezorgd burger van Limburg te Echt NL
zondag 11 januari 2009, 18:26 uur
De nutsbedrijven zijn met balastinggeld van Nederlandse burgers ontstaan. Nederlandse burgers moeten daarom het eigendom en zeggenschap blijven houden over deze, voor primaire levensbehoefte, essentiële bedrijven. Zie wat er nu gebeurt in Roemenië. De Franse energiebedrijven, beschermd door haar overheid, die alle Europese richtlijnen aan haar laars lapt, worden steeds groter ten koste van de brave landen. Wij mogen daarom niet langer ‘braaf’ zijn. Een burgerinitiatief of een referendum zal aantonen dat de burgers de nutsbedrijven ten koste van alles in Nederlandse handen willen houden (hoe kunnen we dit opstarten ?) !!
zondag 11 januari 2009, 19:00 uur
Als altijd weer een prima analyse van een typisch Nederlandse situatie. Maar wel rijst de vraag waarom er tegen een Duitse partner scheef wordt aangekeken. Zou Britisch Gas wel een goede kandidaat zijn? Of Norske Hydro?
Wat is er op tegen dat we eindelijk ook eens Duitse gründlichkeit aangeboden krijgen. Want Essent roept wel veel, maar vraag diverse klanten naar hun ervaring en het lachen vergaat je zo nu en dan.
Met een open net kunnen we nog genoeg concurrentie binnen halen.
Dat de Nederlandse regering zijn eigen politieke infrastructuur niet in de hand heeft, dat zie ik als een Nederlands fenomeen. Maar of ik in plaats daarvan een Nederlandse Berlusconi aan het stuur zou willen plaatsen, die grappend en grollend iedereen in de maling neemt, daar moet ik toch niet aan denken.
zondag 11 januari 2009, 20:11 uur
Scherpe analyse. Echter gezien het geringe aantal reacties ben ik bang dat geen beleidsmaker er electoraal voordeel in ziet om hier in te grijpen daar waar “leiderschap” gewenst is.
De europese consolidatieslag lijkt niet bevordelijk voor de competitie in de interne markt, en de argumenten over schaalgrootte zijn niet overtuigend. Als het is een vuist maken tegen Gazprom is het beter om andere wijzen van energieopwekking te stimuleren als duurzame en kernenergie of “schone kolen” hoewel voor dat laatste nog flink wat te ontwikkelen en te bewijzen valt.
Opmerkelijk detail is dat Essent in Duitsland een sterkere positie in windenergie heeft dan RWE. Verder heeft in de Duitse markt na 10 jaar vrije leverancierskeuze nog nauwelijks iemand daar gebruik van kunnen maken door kundige marktprotectie. E.On wat indertijd het Nederlandse productie bedrijf EZH kocht had vorig jaar zelfs een verzegelde ruimte na een inval door EU (DG Comp) opengebroken, waarschijnlijk omdat de aanwezige informatie over oneigenlijke afspraken belastender was dan het publiekelijk bekend worden van t verbreken van het zegel en risico van een hoge boete. Ideale aandeelhouders.
Zijn de NL aandeelhouders dan zoveel beter? Tot nu toe hebben deze ook weinig bijgedragen en waarschijnlijk zelfs verdere expansie van de NL energiebedrijven tegengehouden. Wat blijft er dan nog anders over dan verkopen en cashen?
maandag 12 januari 2009, 09:04 uur
Hoewel de privatisering van de energiebedrijven an sich niet welkom is, is de huidge halfbakken privatisering een regelrechte ramp voor de consument. Onder het mom van private bedrijven en een private markt houdt de overheid rooftochten onder de burgers, Alle energiebedrijven in NL kampen met dezelfde “problemen” waarbij de lasten continu liggen bij de consument. Dat is niet uniek voor deze sector, maar een fenomeen wat de Nederlandse interne markt qua concurrentie typeert. Van banken tot enetgiebedrijven, van kabelaars tot supermarkten, van horeca tot de gezondheidszorg. Concurrentie in dit landje betekent nooit lagere prijzen, altijd hogere prijzen, weinig tot geen nieuwkomers, weinig innovatie en zeer, zeer, zeer winstgevende thuismarkten. Voor de Nederlandse consument is toetreding van buitenlanders dan ook eerder een zegen dan een vloek. Het kan namelijk niet slechter. Dit wordt mede veroorzaakt door enorme hoeveelheden regelgeving en de gebruikelijke halfslachtige privatisering die vaak niet meer betekent dan verplicht geld afdragen van de burgers aan private bedrijven (al dan niet in handen van de overheid).
Europese/buitenlandse concurrentie is dus een ware zegen voor de Nederlandse consument, waarbij de hegemonie van die paar NL bedrijven eindelijk doorbroken gaat worden.
Echter wat Chavannes indirect duidelijk maakt is dat die zogenaamd vrije markt in ieder land anders wordt gespeeld. Er gelden geen vrije markt regels, er is protectionisme volop. Het probleem is dus ook een dilemma wat op meerdere niveau’s speelt. Onze overheid kennende, de arrogantie, de inhaligheid en zelfs het totalitairisme, kunnen we dus beter in Brussel op deuren gaan beuken om die markten echt vrij te maken. Nog nooit is onze overheid ten halve gekeerd en ook daar moeten we rekening mee houden. Nu, met een overheid die bewezen heeft zich niets aan te trekken van de mening van de burgers en elke keer weer door te zetten, kunnen we dus beter voor de volle poet gaan.
Indien we nu eerst het NL volk eens vragen wat de overheid aan voorzieningen moet verzorgen, dan liggen de kaarten volledig anders. Dan zullen nutsbedrijven in ere worden hersteld, wordt de gezondheidszorg weer een overheidstaak, wordt het openbaar vervoer weer overheid en gaan we de onderwijsproblemen echt aan. Echter dat is wishfull thinking. Waren we maar een democratie.
maandag 12 januari 2009, 09:22 uur
http://en.wikipedia.org/wiki/California_electricity_crisis
maandag 12 januari 2009, 10:25 uur
Wellicht toch een goede zaak deze overname.
Het is triest maar waar, ik heb meer vertrouwen in Duitsland dan in Nederland sinds enkele jaren.
Bedrijven in Duitsland staan onder zware controle in tegenstelling met Nederland.
maandag 12 januari 2009, 13:30 uur
Essent verkocht: NRC bent u daar? Waar was NRC op het moment dat dit werkelijk aan de orde was nl. tijdens de jarenlange discussie over splitsing van energiebedrijven. Ik ben benieuwd of er discussie is geweest binnen de opinieredactie over dit stuk. Immers: NRC was de krant die haast militant stelling nam voor splitsing en daarmee voor verkoop van het commerciele deel van de Nederlandse energiebedrijven. Zelden heb ik zo’n stemmingmakerij van de kant van NRC gezien, vele hoofdredactionele commentaren heeft NRC hieraan gewijd. Allemaal even stellig. Als ik u was zou ik bijvoorbeeld aan de opinieredactie van uw krant vragen: wat is de reden waarom wij jarenlang zo tekeer zijn gegaan voor splitsing van energiebedrijven, wetende dat zoals u zelf ook aanhaalt de rest van Europa niet zou volgen met splitsing van bedrijven op distributieniveau en dus de verkoop van het afgesplitste commerciele deel een onlosmakelijk gevolg zou zijn.
maandag 12 januari 2009, 14:01 uur
Geachte heer Chavannes,
Voor zover ik er over kan oordelen slaat U de spijker op de kop. Maar daarna volgt onvermijdelijk de vraag wat kan de met U instemmende burger doen? Hetzij als klant, hetzij als lid van de gemeente? Behalve tandenknarsen?
Inderdaad de klanten zouden een andere leverancier kunnen kiezen. Helaas is dit mosterd na de maaltijd, en het zal moeilijk uitvoerbaar blijken.
Misschien kan een andere oplossing gepropageerd worden. (Een die ook voorkomt dat bankdirecties zichzelf te royaal salariëren en de werkloosheid escaleert en tot depressies in dubbele zin leidt. ) Namelijk een wet dat iedere bank en iedere multimiljonair moet kunnen aantonen dat hij zijn geld rechtmatig verkregen heeft door proportioneel waardevolle diensten te verlenen of prestaties te leveren.
Een nutsbedrijf dat meer vraagt dan de dienstverlening in feite kost moet beschouwd worden als een dief. Een handige dief. Zijzelf magen niet oordelen op hoeveel betaling hij recht heeft. Dat mag maar alleen een onpartijdige beoordelaar. Het gescherm met het woord vrijheid of tucht van de markt moet afgelopen zijn!
Een van de problemen van onze welvaartstaat is,,, dat de werkelijke productiekosten in feite alsmaar lager kunnen (en dus behoren te) worden, en de producten solider. Een producent die dit negeert moet geschorst en herschoold worden.
De mensen die werkzaam zijn in een bepaalde sector vinden dat niemand ontslagen moet worden en ieder evenveel moeten blijven verdienen. Ze beseffen niet dat dit onzin is.
Ik denk verder dat een oplossing kan zijn dat een regeling wordt ingevoerd dat gemeenteraadsleden en andere beleidsbepalers een test moeten afleggen om uit te maken ze voldoende af weten en snappen van de materie.
Zolang dat onvoldoende is mogen ze over dat onderwerp niet stemmen. Ze moeten zich eerst laten bijscholen.
maandag 12 januari 2009, 14:35 uur
Volkomen eens met uw artikel. Openbare Nutsbedrijven hadden nooit geprivatiseerd moeten worden. Landen als Duitsland en Frankrijk gaan daar veel voorzichtiger mee om. Eerst al de volkomen overbodige afsplitsing van de netwerken en nu ons afhankelijk gaan maken van een Duitse energieleverancier (en dus indirect Russisch gas).
De politiek dient in te grijpen voordat RWE de boeken van Essent gaat inzien.
Ik zal de PvdA (minister Bos) (van Van der Hoeven is niets te verwachten) en de PvdA-gedeputeerden alsmede de partijleiding ook schrijven.
We leren kennelijk niets van krediet- noch energiecrisis.
maandag 12 januari 2009, 16:13 uur
Hallo Marc Chavannes,
N.a.v. jouw artikel in N.R.C. hierbij mijn column van 2 jaar geleden betr. de verkoop van het Westlands Energiebedrijf.
Dat energiebedrijf werd groot in belangrijke mate door de ontwikkeling van de glastuinbouw in het Westland.
Column in “Het Hele Westland” van januari 2007.
ESSENTIEEL
Privatisering van de gemeentelijke nutsbedrijven zou grote voordelen opleveren, voor alle betrokkenen, vooral door de marktwerking en speciaal voor de verbruikers van energie. Dus precies volgens de regel van de Wet van Arnico werd de vervreemding van de gemeentelijk nutsbedrijven een feit. De gemeenten ontvingen aandelen en/of geld, Westland Energie werd opgericht; de gemeenten namen daarvoor de beslissing voor al de afnemers van energie, dus voor alle inwoners aan wie niets werd gevraagd en die wel voor de schade zullen opdraaien.
Gelukkig waren er de afgelopen jaren weinig problemen met de energievoorziening in het Westland, afgezien van misschien iets meer storingen en er was een incident waarbij bleek dat het management van Westland Energie in het buitenland aan het pionieren was geslagen met grote financiele schade tot gevolg.
Nu wordt Westland Energie verkocht en door Essent opgeslokt. De Westlandse gemeenten krijgen 90 miljoen, waarvan 60 in aandelen en zij gaan er van uit dat ze weer een grote slag hebben geslagen. Het geld heeft al een bestemming.
Maar volgens Bartjens word je geen cent rijker als je een bezit van 90 miljoen verkoopt voor 90 miljoen en het is nog de vraag of 90 miljoen wel genoeg was en of er ook nog andere kopers op de markt waren.
In ieder geval moeten de Westlandse gemeenten nu in het vervolg zelf ook gaan betalen voor hun energie in plaats van elk jaar een deel van de winst op energie te kunnen incasseren en het is ook nog maar de vraag wat aandelen waard zijn als je geen meerderheid hebt.
Wie dacht dat de geprivatiseerde energiebedrijven zo hard mogelijk zouden gaan concurreren met andere bedrijven om zo de laagst mogelijke tarieven voor de afnemers te kunnen berekenen heeft zich natuurlijk vergist.
Het zijn geen filantropische instellingen maar zakelijke ondernemingen met managers geworden die zo snel mogelijk en ook persoonlijk zo veel mogelijk profijt willen hebben van hun handel met het eigendom van de bevolking.
Men kan er dus op wachten tot er wordt gefuseerd met andere bedrijven in plaats van geconcurreerd.
——
Nog tijdens het schrijven van deze regels verschijnt het bericht dat Essent gaat fuseren met Nuon, dat wordt een energiereus. Dat is pas snel rendement voor de betrokken managers!
Het Westland wordt nu i.p.v. een grote afnemer met een groot belang in een kleiner energiebedrijf, een kleinere afnemer met een belang in een heel groot bedrijf.
Een overname door Gaz de France of Gazprom uit Rusland is niet meer ondenkbaar.
Terwijl de Nederlandse gasverbruikers letterlijk boven op het gas zitten, dat door de zuiverheid er van goedkoop te winnen is, blijkt tot schrik van velen dat we nu door allerlei “afspraken” niet alleen heel veel voor gas moeten betalen maar dat we ook voor de levering er van afhankelijk zijn geworden van politiek gekibbel in verre landen.
Het is daarom ESSENTIEEL, d.w.z. noodzakelijk voor een goede gang van zaken, dat nu het misschien nog kan, er waterdichte contracten worden gemaakt voor de gegarandeerde en ononderbroken energievoorziening in het Westland.
Als bij een autofabriek een uur lang het licht uit gaat, kost dat heel veel, de productie van een uur. Maar als dat op een kwekerij gebeurt dan kan dat een jaarproductie kosten.
ARIE N. VAN DEN BERG
Naaldwijk, 30 januari 2007
———–
maandag 12 januari 2009, 17:57 uur
Het lijkt mij niet moeilijk wie de rekeningen gepresenteerd krijgen ,of krijgen wij de opbrengst uitgekeerd
maandag 12 januari 2009, 19:25 uur
Veel waardering voor het artikel. Aan de commentaren valt niet zo veel meer toe te voegen.
Van belang is echter hoe “De Politiek” met deze zaak omgaat. Welke politicus c.q. welke partij gaat hier de barricade op?
Kan de heer Chavannes hier wellicht een voorzet geven?
maandag 12 januari 2009, 20:13 uur
Een artikel, uit het hart gegrepen, door een wakkere
journalist/columnist.De strekking ervan is overduidelijk en de puntsgewijze vragen zijn ook
voor politici te begrijpen. Het zullen in dit geval
de politici op provinciaal en gemeentelijk nivo
moeten zijn die meteen moeten ingrijpen en reageren!
Hoewel ze dit moeilijk zal afgaan ivm de recentelijke,royale uitdeling die de aandeelhouders
mochten ontvangen. Dit trucje is bij Essent al eerder geslaagd toen een aantal jaren geleden een
flinke bonus werd ingepakt in een algehele gratificatie aan alle medewerkers voor geleverde
prestaties ?!; daarna was het stil.
Overname-kandidaat RWE is al wat langer actief
op de nederlandse markt; enkele maanden geleden
probeerden ze mij een energie-kontakt te verkopen
dat aanmerkelijk hoger lag dan Essent!
Tenslotte ook een beroep op Directie, Bestuurders
en Commissarissen van Essent blijf bij uw zaak, nl.
zorg voor de onderneming, uw medewerkers en al uw
klanten, want dat is uw taak en laat persoonlijk
belang verre van u,want ik ga ervan uit dat u ook
kranten leest en weet wat onder uw klanten leeft ?
maandag 12 januari 2009, 20:50 uur
goed stuk Marc Chavannes, helaas onderbelicht in de landelijke media. Vanaf Lubbers 1 zijn de nutsbedrijven langzaam maar zeker uitgehold en heeft de regering haar verantwoordelijkheid verkwanseld richting “markt”. De marktwerking binnen nutsbedrijven ondermijnt het restje democratie in Nederland. Balkenende en het kabinet wijzen voortdurend met een opgeheven vingertje naar de verantwoordelijkheid van elk individu, maar wijzen elke verantwoordelijkheid waar een regering voor zou moeten staan, af. Ook de grote kloof tussen poltiek en samenleving vindt daar zijn oorsprong. Zie de krankzinnige mogelijkheden van onbenullen in de landelijke politiek.
Ik heb de Europese z.g. “grondwet” in huis, en deze is volgeschreven door lobbyisten dus door de zeer grote bedrijven en dient geen enkel algemeen belang. Ook onze ministeries moeten volledig schoongemaakt worden.VVD en CDA ministers zijn de sterkste lobbyisten voor marktwerking in Brussel geworden, Annemarie Jorritsma voor energie in het bijzonder. Deze kortzichtige bestuurders keken alleen naar Amerika, waar we al vele rampen zagen voorbijtrekken. Wanneer krijgt het Nederlandse publiek onafhankelijke informatie om alles niet meer als noodlot te ondergaan? Wiegel is een ramp geweest voor de gezondheidszorg. De CIA bestuurt het ministerie van defensie, op landbouw heerst corruptie al tientallen jaren, op onderwijs zijn nog steeds de adviseurs voor computerisering bepalend, want..dan besparen we op leraren. Er werken evenveel journalisten op ministeries als bij alle kranten, waardoor het publiek knarsetandend in zijn krant een voorgebakken nieuwsfeit van een voorlichter leest.
Nederland behoort zich dood te schamen om nu nog kolencentrales te bouwen.
Welke regering verkoopt een kerncentrale aan een buitenlands bedrijf? Alleen de achterlijke Nederlandse regering is hiertoe bereid.
maandag 12 januari 2009, 21:34 uur
Als ik weer eens zo’n pleidooi over het handhaven van de rol van de overheid in de energieproductie lees, denk ik steeds: doet de overheid het dan zo goed als aandeelhouder? Mijn antwoord is een volmondig nee. Zie hoe door de overheid aanbestede infra-projecten om de een of andere vreemde reden altijd vele malen duurder eindigen dan geschat. Zie hoe de overheden achter de energiebedrijven schaamteloos achter de miljoenen aanjagen; nu bij de verkoop van Essent, in het verleden bij de verkoop van NRE en nog verder in het verleden toen de energiebedrijven met risico’s voor de Nederlandse energievoorziening hun netwerken het voorwerp maakten van cross-border leases.
Als ik de klaagzang lees dat de energieprijzen met 15 % zijn gestegen sinds de liberalisering van de energiemarkt, dan denk ik “dat is mooi onder de inflatie en de stijging van de grondstofprijzen in dezelfde periode”; een (begin van) bewijs dat die liberalisering echt zo slecht niet was voor de consument, want het valt niet in te zien dat de prijs lager zou zijn met de overheid als monopolist. En als de prijzen met die enorme EBIT van RWE dan toch stijgen, dan moeten we maar blij zijn met de liberalisering, want dan is je abonnement bij Essent zo vervangen door dat bij een andere leverancier. Sowieso is Essent als overheidsbedrijf nu al niet echt goedkoper dan private aanbieders.
Door zich van inmenging in de energiemarkt en de financiële markten te onthouden bespaart de overheid zich dusdanig veel geld dat er in crisistijden makkelijk kan worden ingegrepen. Lekker verkopen dus, dat productiebedrijf van Essent en in 2023 grijpen we van het bespaarde geld in op de manier die dan gepast is. Net zoals dat in 2008 met de banken is gedaan.
Of zit het probleem hem er dan toch niet zozeer in dat Essent wordt geprivatiseerd, maar in het feit dat het in buitenlandse handen komt? Vanwaar toch de gedachte dat met een energiebedrijf in buitenlandse handen het in tijden van energiecrisis wel fout móét gaan? Nederland hangt aan elkaar van voor de dagelijkse levensbehoeften belangrijke goederen die worden geïmporteerd. Voedsel bijvoorbeeld, maar ook de grondstoffen die nodig zijn voor de productie van energie. Vervang wat dat betreft voor de grap in bovenstaand artikel de termen “Essent” en “elektriciteit” eens door “Ahold” en “voedsel”, “CSM” en “suiker” of “Shell” en “olie”. Want de roep om meer bedrijfstakken tot nutstakken te bestempelen wordt wel erg luid de laatste tijd, niet in het minst in de Opklaringen van Marc Chavannes.
Als we nou werkelijk serieus rekening moeten houden met het sluiten van de toevoerlijnen bij buitenlandse zeggenschap, dan mogen we ons klaar gaan maken voor het onvermijdelijke. Dan is de verkoop van Essent maar van gering belang en moeten we vandaag nog beginnen met de volledige autarkie. De memoires van Pol Pot als verplicht startpunt. Of toch maar inzien dat buitenlandse eigendom echt niet het begin van het einde is. De productiebedrijven van Essent blijven voorlopig nog lekker in Nederland staan. Wanneer de nood aan de man is, zullen we nog wel eens even zien waar de in Nederland opgewekte energie naartoe gaat.
dinsdag 13 januari 2009, 09:09 uur
`Het zou slim zijn als de provincie een deel van het geld investeren in duurzame opwekking. Zo maken ze met dit energie geld, de energievoorziening onafhankelijker, en ze helpen Brabanders het geld in Nederland te houden.
De povincie Brabant krijgt straks 3 miljard. Daarvoor kun je ook een groot windpark bouwen
600 windmolens in een brabants windpark.
En daarmee wekken ze in Brabant dan zelf duurzame stroom op voor 5 miljoen nederlanders, 25 jaar lang.
Op zee is het 3 keer zo duur, dus 200 Windmolens. Stroom voor 1,6 miljoen nederlandsers
Of in stroom tarieven uitgedrukt
- 5 cent per kWh bij een eigen brabants windpark op het land
- 8 cent als het windpark door een commenrcieel bedrijf wordt gerund
- 24 cent als het windpark op zee wortdt gebouwd.
Brabantse bestuurders denken tegenwoordig vooral aan wind op zee, maar dit is daar de prijs van.
Als de provincie nu meewerkt aan het oprichten van een Brabantse windmolen cooperatie, en de eigen bevolking toestaan, in de eigen regio windmolens te bouwen, werken ze optimaal mee aan het verduurzamen van hun provincie.
dinsdag 13 januari 2009, 14:24 uur
@Hans (#20) -
U heeft gelijk, al valt Marc Chavannes persoonlijk niets te verwijten. Deze krant heeft in de twee decennia dat het liberale kapitalisme aan een ongekende zegetocht bezig leek, als weinig andere Nederlandse media gepleit voor het ‘op afstand zetten’ van van alles en nog wat, en zeer, zeer vaak gepleit voor een afscheid van het Rijnlandse model, en het kritiekloos omarmen van het Angelsaksische vechtkapitalisme, inclusief kariger uitkeringen, méét wantrouwen jegens behoeftigen en werklozen, en het aanbidden van op een altaar gelegde aandelen.
Wat de krant daarom zou sieren: een gedegen zelfonderzoek. In plaats van de nu in Nederland endemische ‘hoor-en-wederhoor-rubriekjes’ die sinds de periode Fortuyn zo populair werden (want ook de ‘andere kant’ moet aan bod komen, ‘a fair and balanced view’, kortom: ‘Fox News’ spreekt tot U) zou zo een onderzoek er moeten komen – om onverbiddelijk aan te tonen hoe gemakkelijk en verleidelijk het is om mee te deinen op de golven van de tijd, zeker als die tijd gekenmerkt wordt door ongekende luxe, en ook onrealistische verwachtingen (twee huizen, drie auto’s, en vier verre vakanties).
De wantoestanden die Chavannes dezer dagen aan de kaak stelt, die moeten belicht worden. Maar ik kan onmogelijk zeggen dat de beste krant van Nederland niets met het ontstaan van die toestanden te maken heeft.
dinsdag 13 januari 2009, 23:37 uur
Ls,
Het stuk van Marc Chavannes is goed en verplichte leesvoer voor 2de kamerleden. Hulde!
Simpele vragen horen aan het stuk te worden toegevoegd;
1. wat is het huidige dividend dat aandeelhouders nu al krijgen uitgekeerd? En wat is dat voor de komende 15 jaar (opgeteld en geindexeerd?) De verwachting is dat deze uitkering nu al substantieel is.
2. Korte en langere termijn visie. Als RWE Essent koopt, wie betaalt dan de deze aankoop? Een filantroop? Of dezelfde aandeelhouder van nu? Lees; de provincie, de gemeente en dus de burger! Grofstoffelijk geredeneerd; als er 10 mld voor Essent wordt betaald en 1/3 van NL was/is (in)direct aandeelhouder dan levert dat per aandeelhouder 2.500 euro op. Dat is gelijk aan een weg, een deel van de Zuid-as, een stukje metro, een korte spoorlijn of een paar theaters. Wie brengt dat op? De burger. Is dat anders dan nu? Wat is de meerwaarde van een eenmalige meevaller die op korte termijn wordt gebruikt of een jaarlijks dividend van +/5% dat meer dan 10-15 jaar doorloopt.
3. Nu wordt gesteld door deze ‘energiereus’, deze ‘formidabele inkoopcombinatie’ door marktmacht ervoor zorgt dat de prijzen voor consumenten kunnen dalen (dus zonder invloed van de olieprijzen), op termijn’er misschien voordeel te realiseren is’. Voordat een huishouden 2500 euro opgebracht heeft, en dus de koop van Essent werkelijk heeft betaald, zijn we ongeveer 15 jaar verder. Immers bij een gemiddelde energiebedrag van 2500 euro op jaarbasis met een autonome verhoging van 250 euro op jaarbasis is Essent terugbetaald aan de aandeelhouders van RWE. Derhalve is er per direct een autonome prijsstijging te verwachten van 10%. De inkopers van RWE moeten van goede huize komen om dat goed te maken.
4. De vraag die gesteld moet worden is wie er nu echt baat bij heeft: niet de provincie (ja, alleen op korte termijn maar niet over 10-15 jaar), niet de gemeente (hetzelfde argument als bij de provincie) en niet de burger (betaalt 250 euro extra gedurende 15 jaar).
5. Ondernemen op basis van maatschappelijk geld is gemakkelijk voor degene die er direct baat bij hebben; wie krijgt een extra bonus en wie spint er echt garen bij? De burger niet.
6. Alle andere argumenten zijn al gegeven in voorgaande reacties over RWE als de matige milieuondernemer, de zeggenschap over een kerncentrale, het ongedeelde bedrijf, de voorkeur voor dichtbijstaande markten, het ongedeelde bedrijf. Het zijn slechts voorbeelden van complicaties. De nederlandse burger heeft er geen baat bij, de duurzame energieontwikkeling en de zeggenschapsverhoudingen ook niet. Ik lees nergens een normale analyse.
7. Ik zie geen enkele accountant die zijn handtekening heeft gezet onder dit voornemen over de toegevoegde waarde (financiele balans of meerjarenbegroting of investeringsbegroting) over enig andere toegevoegde waarde en dat maakt mij- zacht uitgedrukt- ongerust.
8. Ten slotte; Als iemand van RWE/provincie/gemeente/tweede kamer persoonlijk met mij een weddenschap wil afsluiten dat de RWE per direct en over de komende 15 jaar goedkoper is dan de Essent apart, dan sluit ik per direct een weddenschap af a 2500 euro.
Frank Husken
woensdag 14 januari 2009, 12:08 uur
[...] Lees ook de column van Marc Chavannes. Hij vraagt zich af welk risico Nederland neemt door straks alle energiebedrijven in Berlijn, Parijs en wie weet in Moskou te laten besturen. De gelatenheid waarmee overheden bezig hun beslissingsmacht uit handen geven vindt hij “onthutsend”. Klik hier voor de column. [...]
woensdag 14 januari 2009, 14:49 uur
Geachte Marc Chavannes,
Ik heb uw laatste ‘Opklaringen’ met weinig plezier en veel instemming gelezen. Opnieuw wordt een in essentie goed Nederlands bedrijf verkocht en zullen in de toekomst de commerciële en strategische beslissingen genomen worden in een groter verband waar de binding met dat deel van de Nederlandse markt dat nu bediend wordt door Essent veel geringer is. In de berichtgeving van de laatste paar dagen na het bekend worden van het bod van RWE wordt gesproken van partnership, maar in de praktijk zal Essent na verloop van tijd de handelstak van Essent volledig integreren (opslokken) en gevreesd moet worden dat beslissingen over bestaande en nieuwe opwekkings-capaciteit (en de daarmee samenhangende werkgelegenheid) in Nederland voortaan niet meer vanuit een Nederlands perspectief genomen zullen worden. Dit laatste hoeft niet noodzakelijkerwijs slecht te zijn als RWE door ‘economies of scale’ lagere productie-kosten kan realiseren en die daarna doorgeeft aan de zakelijke en particuliere Nederlandse stroom-consument. Komt er een toezichthouder die zo’n proces kan bewaken? Welke garanties zijn/kunnen gevraagd worden?
Naar aanleiding van het inmiddels uitgebrachte bod rijzen er bij mij een paar vragen:
- Is het bod afhankelijk van de bevindingen van het due dilligence onderzoek dat kennelijk nog moet worden uitgevoerd en rekenen de diverse gedeputeerden en wethouders zich te vroeg rijk?
- Als Essent dan zo nodig verkocht moet worden, waarom is er niet gekozen of wordt er alsnog niet gekozen om een openbare verkoop te houden waarbij door de zo bejubelde marktwerking wellicht een beter bod verkregen kan worden?
- Als de splitsing van Essent in enerzijds netbedrijf en opwekkings-/commerciëeel bedrijf anderzijds nog niet afgerond is, krijgt de nieuwe eigenaar dan een vinger in de pap waar de diverse bedrijfsonderdelen terecht zullen komen? Hierbij valt met name te denken aan het toerekenen van de huidige schuldenlast (is een lening specifiek aangegaan voor een opwekkingseenheid of voor netverzwaring of voor algemene doeleinden) en ingenomen derivatenposities.
- Mevr. Van der Hoeven verschuilt zich achter de lokale gedeputeerden en wethouders die nu zullen moeten besluiten of Essent daadwerkelijk de grens overgaat. Het is te verwachten dat vele andere wethouders en eventuele gedeputeerden likkebaardend het management van ‘hun’ energiebedrijven opdracht zullen geven hun bedrijf verkoopklaar te maken (de eventuele IJslande verliezen moeten toch ergens door goedgemaakt worden en verder zijn er nog steeds genoeg leuke investeringen te verzinnen). Van een minister mag verwacht worden dat zij het nationale belang begrijpt; voor de gemiddelde wethouder geldt dit niet. Moeten in dit opzicht ondeskundige mensen dus oordelen of een essentiële nutsfunctie naar buiten Nederland kan worden afgestoten voor geldelijk gewin?
En voortbordurend op de laatste opmerking. Ik heb nog nergens een overtuigend argument gehoord dat de Nederlandse stroomafnemer na de verkoop van Essent (en later haar collega bedrijven) daadwerkelijk energie geleverd zal krijgen die (relatief) goedkoper is en die met verbeterde service en bedrijfszekerheid aangeboden zal worden. Als dit niet het geval is, waarom dan verkopen?
Nederland, let op uw zaak!!
woensdag 14 januari 2009, 17:35 uur
Eigenaardig dat de heer Chavannes nu op deze wijze reageert. Het beleid dat leidde tot de uitverkoop is al in de negentiger jaren ingezet. De splitsing -ook in de NRC verdedigd als verstandig- was de voorlaatste stap, meer niet. De heer Verberg, ooit directeur van de Gasunie, verspeelde in de jaren ´80/´90 de Nederlandse kans om centraal draaipunt te worden van de Europese gasdistributie. De heer Ketting, ooit directeur van de SEP, volgde met het echec van zijn Europese fusieplannen en het stranden van het `nationaal productiebedrijf`. Toen stond al vast dat de Nederlandse energiebedrijven ooit in de uitverkoop zouden gaan. Nederland is simpelweg te klein en de kans op een voor ons interessante vorm van samenwerking is verspeeld. Voor alle duidelijkheid: door Den Haag. Door een combinatie van zelfoverschatting, onkunde, visieloosheid en desinteresse, in de Kamer èn op het departement. Gegeven de huidige situatie is het daarom goed dat Essent aan een Duits bedrijf wordt verkocht. Duitsland heeft immers wel een industriebeleid, en dat is voor deze sector buitengewoon belangrijk. Dat de kerncentrale niet mee mag is belachelijk. De ervaring met en kennis van kernenergie zijn in Duitsland vele malen groter dan bij ons.
donderdag 15 januari 2009, 13:52 uur
Na alle detail-kritiek, waarover hiervoor veel is te berde gebracht, geef ik een meer algemene noot. Er is hier blijkbaar veel ” at stake”, zoals de Engelsen zeggen. Waarom is het dan zo, dat in de media die de meeste nederlanders volgen, zoals het NOS-journaal, dito rubrieken, kranten als de Telegraaf, het dit afgelopen weekend alleen gaat over zoiets triviaals als ” schaatsen” , hoe graag ik deze “sport” ook zelf beoefen, en nauwelijks over de werkelijke gevaren die op ons afkomen? Over deze lees ik alleen in uw katern “Opinie en Debat”, en niet alleen uw, elke week lezenswaardige column, maar ook deze week het tot nadenken stemmende artikel van de professor uit Duitsland. “Er is nu veel meer aan de hand dan de mens kan overzien”. En men toog weer en masse naar de “Vakantiebeurs” in Utrecht, voor een leuke Bestemming deze zomer.
donderdag 15 januari 2009, 14:12 uur
Het opwekken en distribueren van electrische energie behoort technisch tot een volwassen industrie. De verschillende toegepaste technieken zijn meest geografisch en politiek bepaald zoals Zwitserse “witte” kolen, Franse nucleaire centrales of Duitse “groene” wind.
De duurzame wind politiek is populistisch en heeft met leverzekerheid geen verband. Elk technisch weldenkend mens weet dat als het niet waait of de zon niet schijnt zijn stroomtoevoer is verzekerd door bruinkool in Duitsland, de gasbel in Nederland of de atoomcentrales in Frankrijk. Omdat “men” altijd stroom uit het stopcontact verwacht is het geen verhandelbare “commodity” maar een dienstverlening in het verlengde van onderwijs, gezondheidszorg etc.
Het is duidelijk dat Merkel en Sarkozy willen bepalen hoe de electriciteitsvoorziening in Europa is, met nadruk op zekerheid van voorziening in Duitsland en Frankrijk: zij kunnen geen opstanden in de steden dulden als de stroom zou uitvallen. De EDF is daarom oppermachtig en niet te koop, en o.a. RWE en Eon in Duitsland zijn aangewezen om levering van dienst aan het volk nooit te laten falen.
Gesol met eigendomsrechten of andere regelgeving in die landen door lagere overheden is uit den boze. Alle wezenlijke beslissingen worden door Merkel of Sarkozy genomen, en of dit al of niet democratisch is zal ze worst wezen: Zij laten het licht branden, komt hoog of laag water: geen Oosteuropese toestanden dus.
Balkenende draait rustig een krulletje op de ijsbaan als ze in het donker zitten in de Bijlmermeer. en het zal mevrouw Merkel ook worst wezen. Maar erger nog: wie betaalt feitelijk de miljarden waar lagere overheden leuke dingen mee gaan doen?
Is zo een plotselinge rijkdom normaal? Klopt het ethisch wel? Nee, natuurlijk niet, daar klopt geen bal van. Het zijn financiÎle populistische spelletjes waar een aantal mensen zich persoonlijk mee verrijken, wat door onduidelijke onethische wetgeving kennelijk mogelijk is.
De financiële uitgaven door lagere overheden dienen door belastingbetalers gedragen te worden, zo was het al honderden jaren en zo zal het ook nog honderden jaren doorgaan.
Wie bestelen die overheden in 2009?
Per Essent-klant betaalt RWE Euro 2500. De RWE aandeelhouder of geldschieter zal jaarlijks een vergoeding eisen en deels na jaren geld terugvragen. RWE zal daartoe elke Essent klant gemiddeld al gauw Euro 250 per jaar in rekening brengen. (Consultants bij PGM kregen 30 miljoen om oa toekomstige lasten na overname te berekenen)
Het is schandalig dat de experts, die weliswaar toegeven dat kosten niet lager zullen zijn, zonder te melden hoeveel hoger dan, verzwijgen dat in een volwassen industrie geen grote kostenbesparingen mogelijk zijn, en toekomstige duurzaamheidsverplichtingen daarenboven per definitie kostenverhogend zijn.
Tenslotte: mevrouw Merkel moet een politiek doel hebben. Zou de RWE via deze weg Duits recht op Gronings gas verhogen tegen gunstige voorwaarden en bij nood? En Balkenende cum suis denken dat Essent beter bij Duitsers past dan bij Nuon. Dat denk ik niet, op grond van eerdere mislukte industriÎle pogingen tot samenwerking.
donderdag 15 januari 2009, 16:41 uur
Ik ben tegen overname omdat dit op termijn alleen maar ongunstig zal uitpakken voor de gebruiker daar de enorm grote energie bedrijven ons de prijs zullen dicteren. Wij proberen met z’n allen om te zorgen voor een beter milieu, maar als het om het grote geld gaat stapt men hier heel gemakkelijk over heen en is dit ineens niet meer belangrijk. De z.g. principiële bestuurders denken alleen maar aan hun eigen geldelijke gewin.
donderdag 15 januari 2009, 20:50 uur
Bij deze wil ik mij conformeren aan de reactie van de mij bekende dr.drs. Willem Heemskerk uit Echt, gepromoveerd, internationaal waterjurist (R.U. Utrecht 1985). Het zal niet de eerste keer zijn dat hij na decennia als roepende in de woestijn en klokkenluider gelijk krijgt (zie art. Ned. Staatscourant dd. 27 november 2007, Prof.Mr.A.van Hall).
Bij overname van Essent door duitse R.W.E. zullen de zorgen met betrekking tot de massale grondwater-onttrekkingen door de west-duitse bruinkoolwinners voor Limburg nog groter worden. Alles temeer een reden voor de creatie van een internationaal waterschap voor dit hele gebied, te creëren bij bilateraal verdrag, om al die zaken qua water en milieu meer in de hand te kunnen houden.
donderdag 15 januari 2009, 21:40 uur
1. Wat is de reden om nu, midden in de crisis, haast te maken met verkoop?
- Er is buiten Nederland recentelijk duidelijk geworden hoe essentieel en strategisch Nederlands gas is
2. Zou het kunnen zijn dat de verkoopprijs hoger wordt als de economie bloeit?
- De verkoopprijs is niet te bepalen; schaarste in de toekomst zal de gasprijs vertienvoudigen(of meer)
3. Hoe groot is het risico van de ingenomen handelsposities en wanneer wordt de eventuele schade duidelijk?
- De schade wordt duidelijk wanneer Nederland minder prioriteit gaat krijgen
4. Wat zijn de financiële belangen van het zittend management bij verkoop aan RWE?
- Buitenlandse investeerders zullen op een of andere wijze overheden aanspreken met schijnbaar zeer aantrekkelijke (persoonlijke)deals; en tevens buitenbeschouwing laten wat toekomstige gas-prijzen zullen kunnen gaan worden
5. Hoe denkt RWE om te gaan met een Nederlandse eis dat het eerst zelf ook gesplitst moet worden in een netbedrijf en een commercieel bedrijf?
- Overal waar geld aan te pas komt is een oplossing
6. Wat zijn de energiestrategische voordelen van aansluiting bij een Duits bedrijf?
- Duitsche Industrie en economie minder afhankelijk van synthesized energy-peaks
7. Wat zal de klant merken van een Essent in RWE-handen?
- Kostenstijging; verwaarlozing zoals in Amerika elke winter of zomer bij piekverbruik uitval
8. Hebt u serieus bekeken hoe een scenario kan uitpakken waarin de grote Nederlandse energiebedrijven, met inbegrip van Gas Terra, samengaan?
- Geen pseudo-concurrentie meer zoals nu het geval is;
9. Kortom: vanwaar de haast?
- Recente provocaties zorgen voor angst bij grote energieverbruikers als staalindustrie et cetera.
vrijdag 16 januari 2009, 12:41 uur
Naar mijn mening komt er, als de overheid haar aandelen in het commerciële deel van het bedrijf verkoopt ook geld vrij om de infrastructuur te verbeteren. De overheid kan hier inderdaad ook even mee wachten totdat de aandelen misschien wat hoger staan. De directe noodzaak voor verbetering van de infrastructuur is op het moment nog niet aanwezig, maar zal in de aankomende jaren zeker komen.
Met dit geld kan de infrastructuur met betrekking tot de aanleg van duurzame energiesystemen verbetert worden. Verder zijn Duitsland en Denemarken een stuk verder op het gebied van duurzame energie. Deze kennis kan daarom weer gebruikt worden om in ons land ook meer duurzame manieren van energiewinning op te richten.
In mijn ogen een stap in de goede richting. Misschien een stap die niet geheel zonder risico is, en duidelijk een stap in het onbekende, maar daardoor niet gelijk een slechte. Nieuwe wegen moeten ingeslagen worden.
zaterdag 17 januari 2009, 10:42 uur
[...] over de voorgenomen verkoop van energiebedrijf Essent. Vergeef me dat ik er op terugkom, nadat ik vorige week al mijn verbazing had uitgesproken over het gemak waarmee een aantal lagere overheden bezig is de beslismacht van Nederland over de [...]
zaterdag 17 januari 2009, 19:25 uur
De privatisering van Nutsbedrijven maakt slechts enkelen rijk, want die kunnen hun aandelen goed verkopen. Maar de consumenten zijn zoals gewoonlijk de klos.
Zijn die vertegenwoordigers van ons er voor het algemeen belang? Ik vrees dat ze niets geleerd hebben van de huidige kredietcrisis.
zondag 18 januari 2009, 12:57 uur
Alle kritiek betreffende bonussen en verjubelende lagere overheden even buiten beschouwing gelaten, het lijkt de meeste deelnemers aan de discussie te ontgaan dat met de afsplitsing van het energietransport – de gas- en elektriciteitsnetten – de ‘energiebedrijven’ alleen nog bestaan uit een aantal elektrische centrales en inkoop/verkoop-organisaties. Slechter onderhoud van de centrales zou de leveringszekerheid kunnen verminderen maar daar is met enig overheidstoezicht en behoorlijke contracten met de afnemers (en zeker de industriële) toch wel een mouw aan te passen? Geen van de huidige Nederlandse energiebedrijven beschikt over eigen energiebronnen – afgezien van misschien wat windturbines. Ze kopen energie in de vorm van gas, steenkool, stookolie en verrijkt uranium en leveren die zonder meer door door of stoken ze in hun centrales. Wat ze dan nog tekortkomen aan elektrische energie wordt in Frankrijk, België en Duitsland gekocht. Zolang er voor gezorgd wordt dat de Nederlandse klanten bij meer energie-aanbieders hun gas en stroom kunnen kopen en Europa een scherp oog houdt op monopolieneigingen wordt dat hopelijk ‘concurrerend’ aangeboden en na aanschaf keurig over het tenslotte in overheidshanden gebleven net getransporteerd.
Het is maar de vraag of bij de verwachte stijgende kosten van brandstoffen de energiebedrijven hun marges zo gemakkelijk op peil kunnen houden. Misschien is dit helemaal niet zo’n heel slecht moment om te verkopen.
zondag 18 januari 2009, 17:21 uur
Geachte heer Chavannes,
Met belangstelling uw artikel “Essent verkocht,etc.” gelezen. Aan het einde van dit artikel zou ik echter een vraag willen toevoegen:
Waarom i.p.v. een overname/fusie niet gekozen voor een samenwerkingsverband (zoals bv. in de luchtvaart).
In het samenwerkingscontract zou kunnen worden opgenomen dat men gezamenlijk gas e.a. zaken inkoopt, R&D activiteiten combineert,etc..
Hierdoor kan een groot deel van de synergie-voordelen gerealiseerd worden maar blijven de partners, voor een cruciale faciliteit als de energievoorziening, onafhankelijk van elkaar en is een kwart van Nederland voor haar energievoorziening in de toekomst niet afhankelijk van in Duitsland genomen beslissingen.
zaterdag 24 januari 2009, 22:09 uur
Wind is gratis, kolen kosten geld.
Waarom heeft Essent niet meer windparken gebouwd?