Schot hagel op uw bel- en surfgegevens
Het kan spannend worden als de Tweede Kamer dinsdag stemt over het wetsontwerp dat telefoon- en internetleveranciers dwingt uw bel- en surfgegevens anderhalf jaar te bewaren. Om terrorisme en andere misdaden te kunnen opsporen. Van Ali en Bul Super, natuurlijk, niet van u. Maar voor de zekerheid moeten ook uw gegevens worden opgeslagen.
In een zeldzaam staaltje van dualisme voerde de Kamer woensdag een principieel debat over de opslag van enorme bergen met telecomgegevens. Wanneer u met wie belde, waar u dinsdag met uw mobiele telefoon liep, met wie u e-mailde, welke websites u bezocht. De discussie spitste zich toe op de vraag hoe lang die data bewaard moeten worden. De Europese richtlijn, waar de wet de Nederlandse uitwerking van is, schrijft een termijn van zes maanden tot twee jaar voor.
De minister van justitie hoopt met een langere termijn dan de huidige drie maanden waarin die gegevens beschikbaar moeten blijven de opsporingskansen te vergroten. Allerlei adviesorganen hebben zijn redenering niet overtuigend genoemd. De Raad van State acht hoogstens twaalf maanden gerechtvaardigd. Het College bescherming persoonsgegevens, dat nog meer principiële bezwaren heeft, acht het minimum van zes maanden de maximum toelaatbare bewaartermijn.
Vijftien hoogleraren waarschuwden in deze krant voor het grootscheeps negeren van het recht op een private levenssfeer. Verschillende wetenschappers schreven daartegen dat je moet kiezen tussen twee kwaden, en dat veiligheid dan wint. In de politieke arena bleef het totnogtoe bij oppositionele bezwaren.
Het verfrissende van het debat woensdag was dat ook vertegenwoordigers van de regeringsfracties de vrijheid namen hun eigen oordeel over zin- en onzin van het voorstel te formuleren. Zonder een angstige blik naar Torentje of Trêveszaal. D66-voorman Pechtold had al een bodem in de markt gelegd, met een amendement om de bewaartermijn terug te brengen tot de zes maanden waartoe Europa Nederland verplicht.
Namens de PvdA zette Martijn van Dam hoog in met een geïnspireerd betoog. Hij was er niet van overtuigd dat de enorme rompslomp veel opsporingsnut zou opleveren en toonde zich zeer beducht voor de doorvretende aantasting van de privacy van miljoenen burgers. Voor hem was zes maanden bewaren genoeg. En ook de ChristenUnie had bij monde van Kamerlid Anker privacyzorgen. Alles afwegend kwam hij tot een amendement dat mikt op twaalf maanden bewaartermijn.
Alleen de VVD’er Teeven en CDA-lid Çörüz gingen onverdroten voor een lange termijn. ,,Wij zijn voor een harde aanpak van criminaliteit en terrorisme”, aldus Çörüz. Om even later impliciet te erkennen dat de voorgestelde aanpak een schot hagel is dat veel kandidaat-wetsovertreders zal missen, zolang zij gebruik maken van populaire, niet-Nederlandse internetcommunicatievarianten als Skype en Hotmail. Minister Hirsch Ballin zegde toe te zullen kijken naar deze ‘witte plekken’, maar hij kon niet ontkennen dat een beetje boef geen hinder zal ondervinden van de voorgestelde bewaarwet. Tenzij hij zit te suffen.
Het zou boeiend zijn dit weekeinde de coalitietelefoons af te tappen om te horen of de zweep van Beetsterzwaag wordt gezwaaid. Zo niet, dan lijkt het logisch dat de PvdA mét D66, SP, GroenLinks en de Partij voor de Dieren stemt voor de zes-maanden-variant. Zij zijn samen goed voor 70 stemmen, niet genoeg voor aanneming in een Kamer van 150 zetels. Mét de zes stemmen van de ChristenUnie kan het wel, maar woordvoerder Ed Anker gaf al aan dat hij een voorkeur heeft voor twaalf maanden.
Na verwerping van het zes-maanden-amendement komt dan logischerwijs het CU-plan van twaalf maanden in stemming. Als de 70 voorstanders van de minimumvariant eieren voor hun geld kiezen, dan helpen zij de ChristenUnie aan een meerderheid voor het eigen amendement. Wat kan het CDA doen om de eigen minister die deuk te besparen? Druk achter de schermen uitoefenen. Of door de wind gaan en pleiten voor een nationale oplossing die goed aansluit bij wat andere Europese landen doen: Frankrijk en Spanje (12 maanden), Duitsland (6), en het Verenigd Koninkrijk (12 maanden telefonie, 6 maanden internet).
Voor de VVD zal het een apart moment van de waarheid zijn. In het bovenstaande scenario hebben zij weliswaar geen sleutelrol, maar fractievoorzitter Rutte zal aan nauwkeurige maatvoering willen doen op dit symbolisch gevoelige thema. Laat hij zijn woordvoerder ‘crimefighter’ Fred Teeven voluit met Rita Verdonk concurreren? Of zal hij de mensenrechtliberalen willen demonstreren dat hij het enige echte, evenwichtige alternatief voor de huidige bemoeicoalitie belichaamt?
In dat laatste geval zou Rutte wel eens met een verrassende VVD-stem vóór het twaalfmaandencompromis kunnen komen. Dat zou het CDA (pal achter de minister) wat ongemakkelijk achterlaten met de Wildersianen en Rita Verdonk (die aan het debat woensdag overigens niet meedeed). Iedere slag is een onderdeel van de grotere oorlog.
Beperking van de bewaartermijn is geen linkse hobby. Het onderwerp onttrekt zich aan wat over is van links-rechtstegenstellingen. Maar het is ook geen puur technische discussie.
Niemand is tegen boeven vangen. Waar het om gaat is of het gekozen bezwaarlijke middel in overeenstemming is met het redelijkerwijs te bereiken doel. D66’er Pechtold herinnerde de PvdA eraan dat zij in een vorige politieke fase tegen de hele Europese richtlijn waren. Met zijn ferme opstelling van deze week honoreerde Van Dam die afwijzing van het hagelwapen.
Drip drip, noemt men het soort nieuws dat aantastingen van de persoonlijke levenssfeer kenmerkt. Steeds een beetje meer. Kentekens rondom Zwolle worden voor het gemak gefotografeerd. Een voorstel om prepaidtelefoonkaarten en bezoek aan internetcafés aan een identificatieplicht te binden.
Op zich begrijpelijke ideeën, maar gevoegd bij het burgerservicenummer, de ov-chipkaart, de routeregistratie van de komende kilometerbeprijzing, het patiënt- en elektronisch kinddossier en gemeentelijke ideeën over een verwijsindex van probleemjeugd gaan we gestaag af op een elektronisch spookhuis.
Niet overtuigd? Kijk voor de grap eens op http://aclu.org/pizza/images
/screen.swf. Uw pizzabestelling gekoppeld aan de risicoanalyse van uw zorgverzekeraar, uw hypotheekverlener, uw vakantie- en uw kredietwinkelier. Ook wie niets te verbergen heeft staat straks in zijn ondergoed.
zaterdag 17 mei 2008, 11:13 uur
Ja, we glijden langzaam af naar een stasimodel. Veel fiduci in gewaarborgde privacy heb ik al lang niet meer. Bij veel instanties worden – ‘om de kwaliteitscontrole redenen’ – telefonische gesprekken opgenomen. Vrij spel en een uitdaging voor hackers en digitaal terrorisme zou ik denken.
Moet ik mij ook hier weer druk om maken? Daar heb ik toch een volksvertegenwoordiging voor gekozen? De Tweede Kamer bestaat uit brandhout, dat maar niet wil fikken.
zaterdag 17 mei 2008, 11:20 uur
P.S. Curieus is overigens wel dat het drie jaar!!! duurde eer jusitie Gregorius Nekschot had opgespoord.
zaterdag 17 mei 2008, 15:35 uur
Terrorisme en criminaliteit worden niet bestreden met dergelijke middelen. Wel zijn ze handig voor de opsporingsdiensten. Maar zoals ook genoemd in het stuk: de crimineel/terrorist die zich hier door laat vangen, zit te suffen; net als de (lakse) Nederlandse burger.
zaterdag 17 mei 2008, 16:57 uur
De “bewaarplicht” moet gezien worden in de context van een hele reeks maatregelen van de Europese Commissie die er vooral op is gericht om het auteursrecht te handhaven op het Internet. Deze maatregelen worden vooral ingegeven door de platenindustrie, die haar handel ziet verdampen ten gevolge van het Internet. Zoals ook laatst nog eens in NRC-H aan de orde kwam worden daarbij niet zelden “arme” artiesten naar voren geschoven. Feit is echter dat de belangen vooral liggen bij de distributeurs (platenmaatschappijen) – voor wie eigenlijk geen rol meer is weggelegd nu bijna iedereen hier ADSL heeft. Creatieve artiesten en trouwens ook creatieve platenmaatschappijen zijn al lang bezig met alternatieve “business models”.
Kwalijk is dat deze maatschappijen vooral hun pijlen richten op “Brussel” en “Straatsburg”, waar zij dank zij het “democratisch tekort” veel meer speelruimte hebben. Toenmalig minister van justitie Donner had destijds tegen de uitdrukkelijke wens van de Kamer voor de Richtlijn gestemd in de Europese Raad.
Moet er van Internet een politiestaat worden gemaakt? Law & order types ter rechterzijde van het politieke spectrum zullen dat meteen bevestigen. Wie nadenkt begrijpt echter dat dit een achterhoedegevecht is, dat nog akelig kan escaleren, en in elk geval niets aan de innovatie bijdraagt.
En er zit nog meer in de pen. De vrees bestaat dat Sarkozy gedurende het aanstaande Franse Voorzitterschap de “flexibele response” zal doordrukken, een term uit de tijd van de Koude Oorlog, waarmee in dit verband wordt gedoeld op maatregelen die – zelfs zonder tussenkomst van een rechter – mensen van Internet kunnen worden afgesloten. En waartegen mensenrechtenjuristen in alle toonaarden tegen geprotesteerd hebben.
zaterdag 17 mei 2008, 17:43 uur
De bewaarplicht uit de Europese richtlijn en in het Nederlandse wetsvoorstel ziet (gelukkig) niet op het surfgedrag en bezochte websites.
Verder zou het interessant zijn te weten op welke verschillende (Nederlandse?) wetenschappers gedoeld wordt die stellen dat ‘de veiligheid het dan wint’. Ik ben nog geen overtuigend wetenschappelijk werk tegengekomen met die conclusies. De auteur wel?
Tijdens het debat bleek dat de VVD inderdaad geen vrij baan heeft gegeven aan crimefighter Teeven. Teeven was uitgesproken mild (voor zijn doen). Het onderkennen van de lasten voor het bedrijfsleven zijn daar waarschijnlijk eerder debet aan dan maatvoering vanuit de meer principiele bezwaren ten aanzien van een bewaarplicht.
zaterdag 17 mei 2008, 20:03 uur
Nog curieuzer is het, dat ze het nodig vonden om met tien man een inval te doen. Ze hadden toch gewoon zijn computer even kunnen kraken…
zaterdag 17 mei 2008, 20:42 uur
Standaard een programmaatje op je PC zetten dat genoeg achtergrondruis genereerd door willekeurig, veel of afleidende data te downloaden.
zondag 18 mei 2008, 00:02 uur
Enduring War=Enduring Hate & Terrorism=Enduring Security en Controle van de eigen burgers. Veiligeheid als doel op zichzelf. Win win situatie voor Security-Controle en Wapen- industrie, die weer een grote professionele lobby hebben in Brussel en Washington waar niet de burger regeert maar het kapitaal en winstbejag.
Nieuwe data leveren weer nieuwe gebruiksmogelijkheden op met nieuwe controlebureaucratie ten koste van u raad het al: het briefgeheim en privacy van de burger. De gevolgen zijn niet te overzien.
zondag 18 mei 2008, 09:30 uur
Degenen die onze gegevens kunnen inzien, hoe betrouwbaar zijn die? Als in pincipe iedereen gewantrouwd moet worden (omdat de mens nou eenmaal niet deugt, sinds Adam en Eva van de appel hebben gesnoept, zo redeneert de minister wellicht? Hij is toch van een christelijke partij?), dan geldt dit ook voor iedereen die gegevens van anderen in kan zien. Maar dan beroept men zich op onschendbaarheid?
zondag 18 mei 2008, 10:39 uur
Er bestaat een boekje van L.v.Almelo ‘Ik heb toch niets te verbergen’, dat niet meer te krijgen is. Lang geleden goed beoordeeld door de NRC, hetzij door M.Chavannes, hetzij door mr. Kuitenbrouwer. Kan iemand me er tweedehands aan helpen?
zondag 18 mei 2008, 13:39 uur
Sinds de aanslagen in New York in 2001 hebben we te maken met overheden die op een ongekende schaal bezig zijn de privacy van hun burgers aan te tasten. Dit alles onder het mom van het vergroten van veiligheid en vanuit de utopische gedachte dat met de getroffen maatregelen daadwerkelijk nieuwe aanslagen voorkomen kunnen worden. Er wordt echter niet aangetoond dat deze maatregelen daadwerkelijk effect sorteren, terwijl de gevolgen ervan juist buitenproportioneel groot zijn. De angst die ermee wordt gecreëerd zorgt voor een volgzame bevolking die bijna blind zaken accepteert die 10 jaar geleden onbespreekbaar zouden zijn.
Nu, bijna 7 jaar later, heeft deze olievlek zich uitgebreid naar bijna ieder aspect van de samenleving. Niet alleen potentiële terroristen, maar alle burgers worden gecontroleerd, preventief gefouilleerd en gevolgd bij de dagelijkse dingen die zij doen. Natuurlijk zullen de echte terroristen en criminelen zich al lang van andere middelen en methoden bedienen om hun doel te bereiken. Dat kan dan ook niet de reden zijn voor de steeds verder afkalvende privacy van gewone burgers. Het neigt naar een overheid die op ieder aspect van het leven controle wil kunnen uitoefenen en het gevaar zit hem in de combinatie van controlemiddelen die, mits gekoppeld, voor een in de geschiedenis niet eerder vertoonde overheidsmacht zorgt. Gecombineerd met de recente arrestatie van Gregorius Nekschot voor zijn cartoons, het bagatalliseren van de moord op Theo van Gogh met het argument dat hij toch wel erg ver ging in zijn uitspraken, de politieke moord op Geert Wilders om een film die nog niet eens was uitgebracht en zijn standpunten aangaande de islam (die overigens in niets afwijken van de standpunten van Ayaan Hirsi Ali, terwijl zij door de tweede kamer bijna doodgeknuffeld werd) en nog vele andere te noemen voorbeelden zorgt dit voor een situatie waar 1984 van George Orwell niets bij vergeleken is. Het recht op privacy van burgers en het recht op vrije meningsuiting zouden onvervreemdbaar moeten zijn in een vrije samenleving.
maandag 19 mei 2008, 10:50 uur
Drip drip…. Alle argumenten tegen bestaande/verdere aantasting van privacy worden telkens weer prima verwoord door een kleine minderheid. Door hoogleraren, in boekjes, door enkele parlementsleden, door de auteur en ook weer in deze reacties.
Maar het aantasten van privacy gaat al jaren gewoon door. Dit kan mijns inziens niet alleen te danken zijn aan angst bij burgers. Om mij heen zie ik eerder onverschilligheid bij velen (“ze mogen van mij alles weten”, “ben daar niet mee bezig”). Deze grote mentaliteitsverandering in vergelijking met pakweg 20 jaar geleden is misschien aangezwengeld door 9/11 e.d., maar er is ook iets anders met veel Nederlanders gebeurd: weinig kritisch en weinig maatschappelijk betrokken zijn. Deze mensen zijn niet eens geïnteresseerd in argumenten rondom privacy!
Een cynische conclusie is dat er eerst eens iets heel grondig mis moet gaan voor velen weer respect hebben voor privacy.
maandag 19 mei 2008, 10:53 uur
Wat zeuren ze nu steeds weer over veiligheid? Vroeger,toen je bij een wandeling over bv. de Veluwe door een bende struikrovers kon worden overvallen, werd er niet over gerept.
maandag 19 mei 2008, 11:06 uur
Nog iets over 9/11. Dit is altijd weer het argument voor de BigBrother ideeën, terwijl het wel vrijwel zeker id dat hier iets stinkt: reeds in 2002, dus lang voor de onthullende boeken van o.a. Griffin en A. v. Bülow verscheen er een Nedelandstalig boekje: Peter Fransen en Pol de Vos
‘Waarom de kapers vrij spel kregen’ (EPO Berchem). Voor mij staat het dan ook vrijwel vast dat die totaal-bewaking al lang gepland was vóór 9/11/2001.
maandag 19 mei 2008, 14:01 uur
@Hans Wallin, probeer de Slegte eens of zet het op Marktplaats.
maandag 19 mei 2008, 15:44 uur
Gegeven is dat een technische vooruitgang inzake telefonie en datatransmissie sowieso gebruikt zou worden voor andere doelen. De kracht van het Romeinse rijk, zelfs van een systeem als het nazisme was dat er geen grote controle nodig was, wegens een voldoende gedeelde consensus over de staat.
Sinds het einde van WO II en van de Koude Oorlog is de vijand niet meer helder te omschrijven. Nu beschikt de overheid over middelen om de burger te volgen en verwacht deze dat de overheid dat ook aanwendt voor diens veiligheid.
Wantrouwen is een noodzakelijke motor voor het gebruiken van alle technieken om aan het zicht van de overheid te ontsnappen en omgekeerd om dit te verhinderen. De kleine straatcrimineel kan buiten beeld blijven, als hij maar geen gsm gebruikt, de grote crimineel gebruikt wellicht weggooitoestellen voor apparte klussen. En de terroristen? Waar zijn er nog in Europa? In Baskenland volgens de Spaanse overheid.
Veiligheid is een hoog goed, maar men mag het niet nodeloos aan de vrijheid opofferen, omdat de vrijheid vaak bron is van nieuwe initiatieven. De overheid moet niet teveel controle willen.
De balans van veiligheid en vrijheid is altijd moeilijk geweest, maar toch zijn er de afgelopen decennia mooie doelstellingen bereikt. Waarom zouden we dat nu op de helling zetten. Sinds actie Tomaat of de bezetting van Maagdenhuis in Nederland en de troebelen op de Blandijn in Gent is er veel veranderd, maar de jeugd lijkt docieler dan ooit.
Risico-analyse is belangrijk, maar of men personen zomaar kan aanspreken, als er geen ‘corpus delicti’ is, dan moet men mensen met rust laten. Uiteindelijk is preventie van misdaad het installeren van een permanent wantrouwen in de samenleving. En met Peter Sloterdijk spreken we dan van de werking van de cynische rede.
maandag 19 mei 2008, 21:59 uur
@Bart
Dociele jeugd, inderdaad, dat bedoelde ik ook, met helaas uitbreiding naar oudere jongeren en jongere ouderen.
Ook van jou weer een duidelijke verwoording van de mentaliteitsverandering. Nederland als de kampioen van controle…
En wat dóen we nu? Zoals op deze site zijn we het ‘lekker’ eens, maar dat doet niets in deze samenleving!
Ik ben ongerust en weet niet hoe het tij te keren. Hoe overtuigen we die massa Nederlanders die ‘niets te verbergen hebben’?
maandag 19 mei 2008, 23:47 uur
@Piet. Weigeren mee te werken met deze onzin. Gewoon procederen. Informatie vervuiling (generen van nutteloze informatie) blijven aankaarten bij vrienden. Weet je wat als jij 75 keer on liberty koopt, doe ik het ook, sturen we als cadeau naar de Tweede Kamer.
dinsdag 20 mei 2008, 12:10 uur
Als een parlementariër deze site zou lezen, zou hij (zij) niet reageren, dat hij (zij) het met ons eens is, maar ja, de fractiediscipline, als je een dissident geluid laat horen, vlieg je er uit, of wordt het zo vervelend, dat je zelf ontslag neemt, en de meeste mensen zijn gebiologeerd door het begrip “veiligheid”, zodat gezegd wordt: ,,als ik eerlijk mijn mening zeg verliest mijn partij x zetels”. Zie het drama indertijd met Van Gijzel.
donderdag 22 mei 2008, 10:42 uur
Zo krijgen dus alle 16,5 miljoen Nederlandse verdachten 6 tot 12 maanden!
Het dieptepunt in de Stasisering van Nederland is niet alleen blinde Wajongers verplicht te laten werken, als afluisteraar voor de politie.
De PvdA komt met het initiatief van de Undercover-Scholier: scholieren onder de 16 wordt opgedragen in een supermarkt boodschappen te doen. Tussen de boodschappen ook flesjes Breezer of blikjes bier. Er wordt gewoon afgerekend, waarna twee andere klanten zich plotseling legitimeren als politieambtenaar.
De winkelier krijgt een zware drukker wegens verkoop alcohol aan minderjarigen, en de betreffende scholier kan zo volgens het NOS journaal een “aardig zakcentje” verdienen aan ‘kopgeld’.
Zo wil men het alcoholmisbruik onder de jeugd bestrijden. Jonge alcoholisten worden zo vervangen, door nog een veel erger soort jeugd: de kleine NSBer.
donderdag 22 mei 2008, 12:57 uur
Waarom geen algehele controle op de burger? Het is goed voor de werkgelegenheid als ook alle poststukken gekopieerd worden en opgeslagen in grote, nieuwe pakhuizen. Ook moet iedereen zijn eigen, persoonlijke stasimedewerker krijgen die noteert wanneer de burger zijn huis verlaat, waar hij (m/v)naartoe gaat en met welk doel, wie hij ontmoet enzovoort. Dat de werkelijk liberalen dit nou niet voorstellen is me een raadsel. En de bewaartermijn? Toch minstens 50 jaar!
maandag 26 mei 2008, 00:24 uur
Joris van Hoboken (in reactie 5) is de enige die het begrijpt. Hij zegt:
“De bewaarplicht uit de Europese richtlijn en in het Nederlandse wetsvoorstel ziet (gelukkig) niet op het surfgedrag en bezochte websites”
En zo is het. Lees de Europese richtlijn en de Memorie van Toelichting maar eens!
Bezochte websites, surfen, chatten en weblogs worden daarin niet genoemd.
Behalve gegevens van vaste en mobiele telefonie mogen uitsluitend gegevens over internet toegang, email en internet telefonie opgeslagen worden.
dinsdag 27 mei 2008, 19:08 uur
Voor hen die niets te verbergen hebben omdat ze niets verkeerds doen: “I’ve Got Nothing to Hide” and Other Misunderstandings of Privacy, geschreven door Daniel J. Solove (http://docs.law.gwu.edu/facweb/dsolove/). Misschien ontdekken ze dat ze zich vergissen.
donderdag 29 mei 2008, 14:32 uur
In iedere email of msn bericht de woorden “bom”, “allah” en “Fitna” opnemen, dan liggen de servers binnen de kortste keren plat…