*

Opklaringen » Operatie Enduring Optimism :: nrc.nl

Operatie Enduring Optimism

ruben_balkenende_1.pngEerst een woord van geruststelling. Natuurlijk steunen wij de Nederlandse troepen in Uruzgan. Zij wagen hun leven voor een gevaarlijke missie waartoe kabinet en parlement hebben besloten. Zij doen hun werk met moed, talent en een goed humeur. Zolang zij daar zijn gelegerd, staat Nederland pal.

Solidariteit met onze mannen en vrouwen in Afghanistan is niet de kwestie. Hoewel. Nu het kabinet heeft besloten dat Nederland bijtekent, kan het geen kwaad die solidariteit nog even tegen het licht te houden. Want hoeveel hebben die 1.649 militairen aan onze behaaglijke steun van achter de centrale verwarming als zij een karwei moeten opknappen dat redelijkerwijs niet kan slagen?

Een geluk bij een ongeluk is dat het doel van de missie zo vaag is dat niemand met zekerheid kan zeggen dat het doel is gehaald, of niet. Bewindsmensen die de afgelopen maanden de onvermijdelijkheid van verlenging uitdroegen, wezen graag op de al behaalde resultaten. Goed, van wederopbouw was nog niet veel terechtgekomen, er moest flink worden geknokt. Het is nu eenmaal een insurgency. Maar er zijn ook succesjes – een stelling die zelden werd uitgewerkt.

Toen de Tweede Kamer op 6 februari 2006 akkoord ging met de missie raakte minister-president Balkenende verwikkeld in venijnige schermutselingen met zijn toekomstige vice-premier Bos, destijds oppositieleider, over de vraag wie wanneer wat had beslist. Volgens Balkenende had het kabinet al 22 december 2005 de knoop doorgehakt, ook al lagen de D66-bewindslieden halfdwars. De parlementaire vuurwisseling ging nergens over, maar leidde alle aandacht af van het feit dat ook toen al grote vaagheid heerste over doel en middelen van de operatie.

De PvdA werd als belangrijkste oppositiepartij over de streep getrokken door het humanitaire karakter te onderstrepen. In het Kamerdebat werden de woorden ‘opbouw’ of ‘wederopbouw’ 38 keer uitgesproken. Ook CDA-fractievoorzitter Verhagen deed het vijf keer, premier Balkenende zes keer. Zodra het kabinet-Balkenende IV was aangetreden bleek dat tussen de twee Heren op Buitenlandse Zaken (Verhagen en Koenders, Ontwikkelingshulp) en de minister van Defensie Van Middelkoop humanitaire synergie bestond.

Het innovatieve concept ‘gewapende ontwikkelingshulp’ bleek een bindmiddel in de overigens zoekende coalitie te zijn. Defensie zat met sterk oplopende slijtagekosten. De transformatie van de koude oorlogsmachinerie naar een snel inzetbaar uitzendleger werd gezwind voortgezet om middelen vrij te maken. Met zijn voorbarige uitspraken over neigen naar verlenging verklapte Van Middelkoop amper een geheim. Iedere junior diplomaat in Den Haag had dat kunnen horen.

Nu ‘we’ blijven met enigszins verminderde troepensterkte zijn een paar conclusies te trekken. Diplomatiek heeft het nieuwe kabinet het amateuristisch aangepakt. Ook als je geneigd bent de afgesproken termijn van twee jaar te verlengen, op voorwaarde dat je steun krijgt van bondgenoten, hetzij in troepen en materieel, hetzij in geld, dan weet iedere bridger dat het zaak is de kaarten tegen de borst te houden. Het coalitieverlangen Het Goede te doen en internationaal bij de Grote Jongens te horen won het van het meest elementaire diplomatieke benul. Wie gelooft in de mogelijkheden van politieke regie in dit land, kan hierin ook een voorbeeld van het ontbreken daarvan zien.

Eén ding werd wel glashelder gezegd tijdens het beslissende Kamerdebat van februari 2006. „Over twee jaar zal de Nederlandse inzet worden overgenomen door andere NAVO-landen”, aldus de minister-president. Dat is dus niet alleen de stellige herinnering van toenmalig minister van Defensie Kamp. Het is in gewoon Nederlands gezegd. De beslissing tot uitzending ging trouwens ook over 1.200 man. Iedereen praat nu vrolijk over getallen tussen 1.600 en 1.800 man. Als er daar een paar honderd vanaf gaan, bij wijze van compromis, dan ligt het getal nog steeds boven wat de Kamer begin 2006 werd voorgespiegeld.

De in de loop van dit jaar genoemde voorwaarde voor verlenging van de Nederlandse aanwezigheid in Uruzgan, substantiële versterkingen van de kant van serieuze NAVO-bondgenoten, is domweg niet gerealiseerd. Anderhalve man en een paardenkop uit Georgië en Frankrijk werd op die genante NAVO-top met prikkeldraad rond hotel Huis ter Duin als succes opgevoerd. Maar de werkelijkheid is dat niemand er kennelijk over piekert in de kosten te delen. Ook landen die hun troepen thuishouden, zwijgen.

Het geheel tekent de malaise van dit soort operaties. VN en NAVO missen militaire en financiële middelen en onderlinge solidariteit. Het hebben van een landgenoot op de hoogste civiele NAVO-stoel fungeert eerder als een blok aan het been dan als een troef. Als hij andere landen om een serieuze bijdrage vraagt, lijkt het of hij namens zijn vriend in het Torentje komt. Zonder ooit serieus te dreigen met weggaan, nam het kabinet de verantwoordelijkheid op zich voor vervanging te zorgen. Verrassing, wie werd gevonden: Nederland zelf.

Wie binnen de NAVO gelooft nu het dreigement dat we eind 2010 de stekker eruit trekken? Uit enquêtes blijkt dat ook binnen Nederland slechts een kleine minderheid dat soort stellige verklaringen serieus neemt. De mensen zijn niet helemaal onnozel. Wie denken de ministers dan te verlakken? Defensie en de troepen hebben meer aan een eerlijke inzet voor langere termijn: wil het loffelijke doel van democratie en rechtstatelijkheid in Afghanistan in zicht komen, dan zegt iedereen die het kan weten dat je eerder in termen van twintig dan twee jaar moet denken.

Geef dat dan toe als je meent dat historische lessen in Afghanistan geen toekomstwaarde hebben. En trek daarvoor de middelen uit. Zorg dat de troepen, waar je zo solidair mee bent, voldoende talrijk en bewapend zijn. Als we dat echt willen, kunnen we het best betalen. Ontwikkelingshulp heeft genoeg geld. Maar nee, we rommelen er een paar honderd man af en doen weer alsof we een ferme deadline stellen want ‘Bert Koenders wil zo graag ook naar Darfur’.

In Australië is sinds de verkiezingen van vorig weekeinde de steun voor dit soort missies afgekalfd en ook in Canada keert het politieke tij. „Onder deze omstandigheden kunnen we Zuid-Afghanistan niet in de steek laten”, zegt het kabinet-Verhagen in 2010. Gelukkig, minister Van Bommel reist de wereld rond, op zoek naar harde toezeggingen voor 2012.


Dit bericht heeft 11 reacties op “Operatie Enduring Optimism”

  1. heraux zegt:

    Waarom komen zulke conclusies altijd laat, heel laat en liefst het laatst.
    Zoiets kun je toch voorzien – dat Nederland geen missie kan financieren.. tenzij.. er een gasbel ophoesten – misschien een dringende rede om een schuine buis te boren en eens te beginnen – licht cynisch datwel.

    Een missie bestaat uit meer dan alleen rollend materieel of vliegend geschut – we kunnen niets aanbieden wat niet bestaat of anders iets aanbieden als compleet terwijl het zichtbare product half blijkt is een slecht signaal.

    Dan heb ik het over democratie, normen en waarden hoe kleverig en pastoraal het ook klinkt, vrouwen rechte en positie – waarmee je in Afghanistan veel meer kunt bereiken – daarover heb ik nog nooit gehoord (niet veel).

    De basis voor vrede is een minimale-economie. En economie werkt vanaf een basaal kennisniveau (de drie lagen) – en kennisniveau wordt bereikt middels infrastructuur – en infrastructuur volgt op respect. Respect voor de ander betekend verre buren en vrienden – dat betekend reizen en diensten. De ondermijnende krachten moeten het van het gelijke hebben.

  2. J Vrolijk zegt:

    Dus wij ouders geven onze kinderen te vaak hun zin in Nederland. Nu even voor de regering: ZEG EENS NEE!

  3. misa zegt:

    Waarschijnlijk is met de heer D. Benschop de laatste bridger uit het kabinet verdwenen

  4. H.Vink zegt:

    Is de inzet van onze militairen bedoeld om aan de NAVO verplichtingen te voldoen, of om de lijdende bevolking te ondersteunen? Weegt de morele verplichting jegens Afghaanse papavertelers zwaarder dan jegens Soedanese vluchtelingen.Onze (al dan niet NAVO-)partners hebben ons zowel in Nieuw-Guinea als in Srebrenica aan ons lot overgelaten. Het is meer aannemelijk dat een aantal politieke kopstukken uit ons land alvast de sollicitatiecommissie, voor een aantal begerenswaardige internationale banen, wil paaien. H.Vink Enschede

  5. pj steinmeijer zegt:

    Liegen en bedriegen is ook in Nederland normale praktijk geworden .

    Het begon er mee dat de Amerikanen politieke steun nodig hadden bij hun pogingen Osama bin Laden te vangen. De door ons gekozen regering kwam aanhollen om het braafste jongetje van de klas te zijn en onze generaals wilden ook wel een verzetje .

    Het besluit was al dus genomen, nu nog die sukkels van het parlement inpakken …..

    Waarna ‘ons’ parlement zich bewust liet voorliegen over de inhoud en de haalbaarheid van deze missie.
    Bewust : iedere deskundige buiten de Haag riep immers dat het zo mis zou gaan als het gegaan is, maar men prefereerde de door het kabinet voorgekookte sprookjes.

    Prompt bleek de PvdA zo regeringsgeil en dus ruggegraatloos dat onderzoek naar die besluitvorming onder het tapijt werd geschoffeld .

    De rest kon een kind van elf zien aankomen ; de uitstelsmoezen, de totaal nieuwe termen die voor zoete koek werden aangenomen, het toneelstukje in Noordwijk, de nephulp uit de Oekraine en Tjechië en nu weer het flauwekulverhaal dat we na 2012 vertrekken .

    Alle oorlogen worden begeleid door dezelfde leugens : ‘we zijn aan het winnen’, ‘de Taliban heeft zware verliezen geleden’, ‘… strategische terugtocht …’, ‘de bevolking staat achter ons ‘.

    In feite zijn ‘we’ een ordinaire bezettingsmacht in een land waar nog nooit iemand een poot aan de grond heeft gekregen .

    (niemand zal overigens tegenspreken dat de Taliban een stel afgrijselijke godsdienstwaanzinnigen zijn)

    En wij Nederlanders kunnen ons gelukkig prijzen met een Democratie waar het parlement zich goed informeert en de regering controleert …

    grj
    —————-
    voor de kenners : Er bestaat een boekje dat ‘Doodsstrijd op Pyrrhus’ heet ….. haal het nog eens uit de kast .

  6. harm zegt:

    Liegen en bedriegen is ook in Nederland normale praktijk geworden…

    Inderdaad, de reactie van PJ Steinmeijer is kort en duidelijk en slaat de spijker op zijn kop. Je krijgt dan al gauw de neiging om het daar maar bij te laten, aangezien alles al gezegd IS.

    Maar omdat het dan al gauw lijkt alsof het onderwerp niet interessant meer is, stuur ik dus toch maar een bevestiging van mijn standpunt:

    Laten we eerst maar eens de democratie in Nederland in ere herstellen.

  7. J.Jansen zegt:

    Goed stuk! En inderdaad: mensen zijn niet helemaal onnozel en sommigen herinneren zich ook nog iets anders wat hier in dit stuk niet aan de orde kwam.
    Want aan dat politieke gekrakeel voor de buehne ging nog iets vooraf.
    Een hoorzitting in de Tweede Kamer over de vraag of Nederlandse militairen naar Afghanistan moesten en zo ja, onder welke voorwaarden, wat en hoe.
    Later weidde Zembla een documentaire aan de manier waarop het besluit destijds genomen was en het gaf een onthutsend kijkje in de belabberde toestand van de democratie en hoe de Tweede Kamer steeds meer een schertsparlement wordt à la de applausmachine van het Kremlin de Opperste Sovjet.
    In dat programma werd even duidelijk gemaakt hoe talrijke experts van naam en faam die wisten waar zo over spraken als het gaat om Afghanistan en op grond van hun expertise Nederland dringend afraadden daarheen te gaan niet voor die hoorzitting werden uitgenodigd of – he primitief en walgelijk – zo laat dat ze redelijkerwijs niet meer op tijd aanwezig konden zijn.
    En wie er wel was en kritisch was werd door de voorzitter van die hoorzitting, een snoeshaan De Haan geheten met een grote bek de mond gesnoerd.
    Dat overkwam Arno Karskens die al jaren doet en ook toen al deed wat ie moet doen als goed journalist: je niet aan het lijntje laten houden door onbetrouwbaar geteisem met zalvende praatjes maar zelf risico nemen en erop uittrekken en te gaan kijken waar het nou werkelijk over ging.
    En zo werd die hoorzitting waar slijmerds en hielenlikkers alsook andere figuren met een wel heel duistere en vaak niet van primitief eigenbelang gespeende agenda de boventoon voerden een vertoning waar een normaal mens zich de ogen voor uit zijn kop zou schamen en…dat uiteindelijk mensenlevens zou gaan kosten.
    Volstrekt onverantwoordelijk en misdadig wat daar is gebeurd.
    En zo is de paradox dat Nederlandse soldaten – althans in woord – democratie moeten brengen in een of ander godvergeten oord waar ze het woord nog niet eens kunnen schrijven terwijl in het land dat ze de dood ingejaagd heeft diezelfde democratie tot een aanfluiting is gemaakt.
    Dat zou wel eens het werkelijke drama kunnen zijn en die heeft een prijs waar Nederland nog lang voor zal betalen.
    Wellicht tot lang na het moment dat Afghanistan voor het eerst in haar geschiedenis tot een democratie gerekend mag worden.

  8. Reetkevertje zegt:

    Iedereen met een IQ van boven de 75 weet dat de leiders van de politieke elite met Balkenende voorop, de kluit belazeren en de boel voorliegen. Zij hebben hun eigen agenda’s en ‘het volk’ moet zich daar vooral niet teveel mee bemoeien. Iedereen weet het en iedereen ziet het.

    Volgens een kleine poll van deze krant vandaag, heeft 85% geen vertrouwen in de overheid, Dat is een ‘approval rating’ waarbij je als minister president vol met schaamte onmiddellijk je ontslag hoort in te dienen. Maar neehoorm Balkenende zit er immers niet voor het volk maar voor zichzelf.

    En als er dan verkiezingen zijn, op wie stemt het klootjesvolk dan? Precies, op diezelfde leugenaars. Hoe kan een volk het in zijn hoofd halen om Balkenende na drie kabinetten vol leugens, bedrog en het totaal negeren van de kiezer die man nog een vierde kans te geven?

    Of het nu gaat om Uruzgan, de EU grondwet (sorry, verdrag), de auto en alles wat er daar te plukken valt, belastingen, generaal pardon en de kosten daarvan, het totaal onzinnige TBS beleid enz. enz. enz. Iedereen ziet het, iedereen weet het, en bijna iedereen stemt gewoon weer heel braafjes op de ‘politiek correcte kliek’ van CDA, PvdA en VVD.

    Ieder volk krijgt de leiders die het verdient!
    Veel sterkte nog, Reetkevertje zit al jaren in het buitenland.

  9. Ellen ten Bruggencate zegt:

    Irak heeft Tony Blair de kop gekost. Machteloos kijk je toe hoe dit kabinet bezig is. Giftig van binnen. Stickers op de bumpers: “We support our troops”?? Verkiezingsprogramma’s zijn luchtkastelen.

  10. Bert van Brussel zegt:

    Lezen politici de krant? Doen de feiten er toe? Gaat het er alleen maar om met “de grote jongens” mee te doen en mee te kunnen doen op “het hoogste geweldsniveau”,zoals VVD en CDA dat kennelijk willen? Het zou goed zijn de weekendbijlage M van april 2007 er nog eens bij te pakken met het stuk van Laura Starink: Met wie vechten we eigenlijk in Afghanistan? en het artikel van Juurd Eijsvogel: “Burgerslachtoffers maken is het doel van moderne oorlogen geworden”, de ideeën van Mary Kaldor, die onderzoek deed naar moderne oorlogen. Nederland exporteerde in 2006 voor 1481 miljoen dollar aan conventionele wapens en is in dat jaar de vijfde wapenexporteur ter wereld (net achter Frankrijk, maar ruim voor Engeland) schrijft het Stockholmse instituut voor vredesonderzoek Sipri. Dat was een toename van meer dan 500 procent ten opzichte van 2002. Een cynicus zou kunnen zeggen: onze militaire aanwezigheid en steun voor Afghanistan en Irak is zinloos en vergroot het aantal burgerslachtoffers, maar Nederland kan nu in ieder geval aardig meekomen met de grote wapenexporteurs, “goed voor de handel”.

  11. H. Leslie zegt:

    Toen ik dit artikel las deden de openingszinnen mij denken aan deze 2-min. news spoof van het CBC programma “this hour has 22 minutes”:

    http://www.cbc.ca/22minutes/22_single_player.html?archive/2006-2007/nov_21/support_troops

    Nederland kampt inderdaad met dezelfde problemen in de Afghanistan discussie als aan de andere kant van de oceaan. In het filmpje wordt met zwarte humor geconcludeerd dat de reden waarom Canada in Afghanistan zit is om de “troepen te ondersteunen”!

Reageren op dit bericht is niet meer mogelijk.