De vrijwillige ouderbijdrage is nooit verplicht

geldIeder jaar komen scholen langs bij de ouders van hun leerlingen: of de ouderbijdrage even kan worden overgemaakt. Daarbij vergeet 40 procent van de middelbare scholen en 15 procent van de basisscholen te vermelden dat deze ouderbijdrage vrijwillig is. Ieder kind dat onder de leerplicht valt, heeft recht op gratis onderwijs. Uit een vandaag gepresenteerd rapport van de Inspectie van het Onderwijs over de gang van zaken rondom de vrijwillige ouderbijdrage op middelbare scholen en basisscholen blijkt dat bijna geen enkele onderwijsinstelling zich houdt aan de wettelijke regels.

Sommige scholen achtervolgen ouders met betalingsherinneringen, incassobureaus, deurwaarders en zelfs een dreigende gang naar de rechter om betaling af te dwingen van de ouderbijdrage, die helemaal niet betaald hoeft te worden. De Socialistische Partij publiceerde in 2008 een eigen onderzoek over wat er allemaal mis is met de vrijwillige ouderbijdrage.

Uit het vandaag geopenbaarde rapport van de Inspectie blijkt dat de SP het met haar aanklacht bij het rechte eind had. Niet alleen worden ouders bijna nooit goed voorgelicht over de vrijwillige bijdrage, het geld gaat vaak ook nog eens naar zaken waarvoor het niet bedoeld is: een leerlingvolgsysteem, een toegangspasje, het klassenboek, het proefwerkpapier, de leerlingbegeleiding en de decaan, verzekeringen en het wassen van de scheikundejassen. „Dat gebeurt niet af en toe, maar komt regelmatig voor”, schrijft de inspectie.

Kamerlid Jasper van Dijk van de SP pleit nu voor financiële sancties voor scholen die zich structureel niet aan de regels houden.

Wat vindt u: moeten scholen gestraft worden voor het feit dat ze ouders niet goed voorlichten en het geld van de ouderlijke bijdrage voor oneigenlijke doelen aanwenden, of hebben ze geen keus omdat de rijksbijdrage voor het onderwijs tekortschiet?


Dit bericht heeft 16 reacties op “De vrijwillige ouderbijdrage is nooit verplicht”

  1. René Holleman zegt:

    Hoe vrijwillig is de ouderbijdrage als je kind vervolgens niet mee mag op een schoolreis?

    Sancties voor scholen die zich niet aan de regels houden?

    Dat is ze korten op een budget dat blijkbaar niet toereikend is.

    Lijkt me geen oplossing maar een verergering van het probleem.

  2. bearlow bee zegt:

    Het moet niet gekker worden.
    Eerst de scholen opzadelen met de organisatie
    van gratis boeken. Daarna zorgen voor te weinig
    geld. En dan schreeuwen als de ouderbijdrage nodig
    is om de tekorten aan te vullen.
    Vooral zo doorgaan.

  3. Josee van Schaik zegt:

    Op zich vind ik het heffen van schoolgeld niet verkeerd. Ook de hoogte van het bedrag vind ik niet zo’n punt. Beide zaken weet je van tevoren. Een en ander staat namelijk keurig vermeldt in de schoolgids. Ook staat in de schoolgids dat de bijdrage niet verplicht is. Waar wij ouders zich wel al jaren aan storen is het feit dat er geen enkele transparantie is over de uitgaven met betrekking van dit schoolgeld. Wij hebben dit al enkele keren, tevergeefs helaas, aangekaart bij bestuur en directie. Misschien toch maar eens een jaartje niet betalen om een en ander af te dwingen?

  4. Martijn Nolen zegt:

    Wat is er mis met schoolgeld? Als de overheid kwaliteitseisen stelt aan het onderwijs, maar tegelijkertijd te weinig middelen ter beschikking geeft moet je toch iets als school.

    En dat ouders niet weten dat de ouderbijdrage vrijwillig is, is onzin. Dat weet elke ouder en het staat ook in vrijwel elke schoolgids.

    Ik krijg langzamerhand het idee uit publicaties van de laatste maanden in het NRC dat de onderwijsredactie van het NRC een hetze aan het voeren is tegen scholen en schoolbestuurders. Schoolbestuurders zouden bijvoorbeeld ook geen geld in huisvesting mogen stoppen, maar wat nu als de gemeente eigenlijk te weinig geld ter beschikking stelt? Moet de school dan maar een lagere kwaliteit accepteren of toch nog zelf iets bijdragen? Voor de kop en inleiding bij dit nieuwsbericht geldt hetzelfde. Ik verwacht van het NRC meer dan oplepelen van feiten. Het stellen van de “waarom-vraag” is toch ook een mooi adagium?

  5. Marly Jacobs zegt:

    Als penningmeester van een oudervereniging die leuke dingen organiseert waar op school geen geld voor is vind ik het jammer dat er zo gehamerd wordt op ‘vrijwillig’. Bij ons mag elk kind ‘vrijwillig’ deelnemen aan feesten/partijen en schoolreis, maar dat kunnen we alleen financieren als voor ieder kind ‘vrijwillig’ een ouderbijdrage betaald wordt (of tenminste even bij de directeur gemeld wordt dat het er dit jaar niet in zit).

    Dat scholen de ouderbijdrage nodig hebben om onderwijs te geven in een veilige omgeving, vind ik stuitend. Laten we vooral niet weer op het onderwijs bezuinigen.

  6. Sacha Toornvliet zegt:

    Ergens anders in deze krant staat: “stelende leerlingen blijven op school” alsof dat erg zou zijn en niet zou moeten mogen.
    Wij barstten thuis in lachen uit toen we het lazen en mijn vriend zei dat stelen gewoon bij het huidige curriculum hoort. De beste leerlingen worden later uiteindelijk bankiers of financieel toezichthouders.

    Dus ons onderwijs zit weer helemaal in de lift. Nu krijg ik opnieuw de slappe lach, oei….

  7. Louis Veltmeijer zegt:

    Bestuurders aanpakken die dit doen. Het is de vaak gemak van bestuurders. Er zijn scholen zat met een lage ouderbijdrage en die zijn niet minder dan die met een hoge ouderbijdrage. Sterker nog scholnen met een hoge ouderbijdrage zijn vaak maar matig. Geld lost geen problemen op, goed bestuur wel. Ouders en toezichthouders zijn te vaak laf om in te grijpen. Het is een wettelijke afspraak, daar heb je je aan te houden. Scholen moeten niet worden betaald uit ouderbijdragen, maar met gemeenschapsgeld. De opleiding van de volgende generatie bepaalt de waarde van ons pensioen, daar moeten we dus met zijn allen in investeren.

  8. C Wildschut zegt:

    Het is een grof schandaal dat scholen dit zo doen. De overheid heeft als taak deugdelijk onderwijs te verzorgen en stelt daarvoor budget beschikbaar. Als dat budget voor de scholen ontoereikend is, is dat een probleem. Maar dat kun je niet oplossen door een vrijwillige (wettelijk vastgelegd) bijdrage als verplicht te presenteren. En dan ook nog zover gaan om incassobureaus (met kosten) in te schakelen door scholen die het goede voorbeeld behoren te geven. Triest. Een sanctie zou niet nodig moeten zijn, ze moeten het gewoon niet doen, wánt het is illegaal. Punt uit.
    Overigens, als er een sanctie moet zijn, is het niet zinvol om de school te straffen, die zit al krap. Degene die het betreffende besluit heeft genomen moet eruit geknikkerd. Ontslag zelf veroorzaakt, dus ook geen uitkering.

  9. Frank Pluymaekers zegt:

    Die ouderbijdrage is natuurlijk niet bedoeld om het onderwijs te betalen. Dat doet de minister immers. Ouders moeten niet langs de kant blijven staan maar in de MR gaan zitten en dan een begroting vragen voor de besteding van de vrijwillige ouderbijdrage. Dan ben je erbij en praat je mee. En dan zie je dat er voortdurend lastige keuzes moeten worden gemaakt in het onderwijs, want eigenlijk zijn er voor iedere euro wel direct drie goede bestedingen te bedenken. Bij de scholen waar ik bij betrokken ben gaat 70% van de ouderbijdrage naar toezicht en beveiliging. Ik zou dat wel anders willen, maar het is erg nodig en heeft goed effect en de minister en de gemeente geven daar geen geld voor. Dat scholen en schoolbestuurders dan gaan puzzelen met de beperkte middelen en alle financieringsmethoden gebruiken die hun niet onmogelijk worden gemaakt, dat doen toch alle verstandige mensen die krap bij kas zitten! Zolang ze het niet op de Icesave bank zetten, heb ik daar geen enkel probleem mee.

  10. Benny Elwuar zegt:

    Hoe vrijwillig is de liefde voor je eigen kind ?
    Hoe vrijwillig is de keuze om te willen geloven dat de school waar je altijd wel met de leerkrachten kan praten en hen daar waar mogelijk te helpen met het beste voor jouw die hele dagen bij hun zijn ?
    Okay, als je echt het geld niet hebt en tegelijk aan hoeveel minder belangrijke dingen voor je kinderen ben je vaak niet kwijt ? Bovendien kan je die dingen volgens mij met elkaar goed uitpraten, maar hebben we het vaak te druk met ons zelf dat we daar de moeite niet eens voor willen nemen. Terwijl we elkaar tegemoet kunnen komen door bijvoorbeeld naar ratio inkomen vrijwillig wel of niet uit onmacht geld voor onze kinderen uit te geven.

  11. Jerry Mager zegt:

    Indien die ‘men’ van al die rapporten en noodklokken over ons onderwijs, werkelijk serieus en oprecht zouden zijn in hun vroom geprevel over “verbetering van het onderwijs” dan zouden ze al lang mede nadrukkelijk hebben aanbevolen om de onderwijsinstellingen – met de universiteiten voorop ! – voortaan ieder jaar steekproefsgewijze (steekproef met teruglegging s.v.p.) grondig te laten controleren door onafhankelijke (waar vind je die nog?) Rijksaccountants die gewoon en simpel de boeken grondig onder de loep nemen. Rechttoe rechtaan boekhouden, zonder franje en gefrituurde lucht.

    Er zijn helemaal geen ingewikkelde en complexe modellen voor nodig en er hoeft helemaal geen bijltjesdag te worden aangericht voor ijdele, domme en daardoor vanzelf incompetente en dus corrupte anderwijsmanagers. Maar het moet natuurlijk wel een keer ophouden.
    Begin er gisteren mee om de boel regelmatig door te lichten en – net als met de AOW over enige jaren – de resultaten openbaar te maken van iedere boekeninspectie en weer een fase later de verantwoordelijken te ontslaan met een navordering van de door hun geklungel aangerichte schade. Dus iedereen weet ruim tevoren wat er staat te gebeuren en krijgt de kans om orde op zaken te stellen.

    Als het om “de kwaliteit” van (hoger) onderwijs gaat, worden de resultaten van (wan-)beleid altijd pas op veeeeeel langere termijn zichtbaar – Nobelprijswinnaars en zo, weet u niet – en zijn de schuldige vandalen al lang weer drie of vier uitdagingen verderop – of wellicht zelfs al overleden.

    Eigenlijk zou het natuurlijk niet zo omzichtig moeten hoeven, want tenslotte gaat het om onze kinderen en onze publieke gelden – al lange, lange jaren – maar goed, iedereen weet dat er inmiddels “gevestigde belangen” zijn ontstaan en je in de praktijk anders niet ver komt.
    Maar, je moet wel eens beginnen. Anders hoeft het helemaal niet meer …..

  12. M. Budding zegt:

    Tot mijn verbazing kreeg ik vorige maand het verzoek van mijn zoon’s school om vanwege budgettaire redenen alsnog 100 euro te betalen voor het tweetalig onderwijs dat hij volgt. In september had ik de rekening van 200 euro betaald. De twee voorafgaande jaren had ik 300 euro betaald, maar dit bedrag was voor dit jaar door het vorige schoolbestuur verlaagd met 100 euro
    De huidige directie bleek het niet eens te zijn met die beslissing en heeft het zogenoemde spaarbedrag vooor buitenlandse reisjes in dit lopend schooljaar weer ingevoerd. Met dus een onverwachte rekening achteraf….
    Mijn reactie was dat ik om budgettaire redenen achteraf bijgestelde rekeningen niet kon betalen.
    Ik voel mij in mijn reactie gesteund door de persberichten, al weet ik niet in hoeverre het bedrag voor tweetalig onderwijs vrijwillig is. Ook dat zou in principe voor iedereen toegankelijk moeten zijn. Hoewel ikzelf wel bereid ben daarvoor extra te betalen, tenzij voor onverwachte rekeningen achteraf . Daaarom goed dat er op de scholen gelet wordt, want gekker moeten ze het niet maken

  13. Jan De Mets zegt:

    Even een Belgische reactie. Of beter: een Vlaamse, want onderwijs is ‘gemeenschapsmaterie’ (in ‘Wetstratees’ gezegd). Ik was als journalist betrokken bij een sensibiliseringscampagne van de Koning Boudewijnstichting naar het voorgezet onderwijs in Vlaanderen (‘secundair’ of ‘middelbaar’ onderwijs heet dat bij ons), precies rond wat scholen aan ouders doorrekenen. Een derde van alle secundaire scholen nam deel aan één van de 5 georganiseerde denk- en doedagen.
    In Vlaanderen is kosteloze toegang wettelijk verzekerd, maar niet gratis onderwijs. Scholen mogen dus een bijdrage vragen, maar moeten dat wel correct, volledig en transparant kenbaar maken aan de ouders. Een gerenommeerd instituut had in 2008 echter berekend dat één secundair jaar per leerling aan de ouders gemiddeld 978 euro kost! U leest het goed. Als je dus 3 kinderen in het middelbaar hebt lopen … Dit cijfer is bovendien een gemiddelde, dus er zijn studierichtingen (voeding, hotel, sport, toerisme, …) die nóg duurder zijn. De campagne was nodig om scholen aan te zetten tot een kostenbewust beleid. Zeker in tijden van crisis stijgt het aantal ouders dat die factuur niet meer kan of wil betalen, met alle nare gevolgen vandien (incassobureaus). Een structureel kostenbewust beleid kan die factuur wel terugschroeven (zijn schoolboeken überhaupt wel nodig? moeten die uitstappen zo ver en zo duur? kan er niet wat minder gekopieerd worden? …) maar de weg naar echt gratis onderwijs voor de leerplichtige leerling is in Vlaanderen nog veraf. Wie geïnteresseerd is kan eens surfen naar: http://www.kbs-frb.be/onderwijs_dagelijksekost.htm. Misschien kunnen we nog leren van elkaar?
    Mijn advies is deze: je kunt over zo’n ouderbijdrage niet helder genoeg communiceren, je kunt niet volledig en transparant genoeg zijn. Anders komen er klodden van. Als overheid moet je er natuurlijk op toezien dat het onderwijs zo gratis mogelijk blijft. Scholen te weinig middelen geven, dwingt hen naar manieren te grijpen die niet altijd kosjer zijn.

  14. Brian Pinas zegt:

    Gelukkig weet ik dankzij het NRC wat “Wetstratees’ betekent! ^_^ Of liever gezegd, dankzij de huidige Belgische crisis ;) :)

    Ten eerste, het is een grof schandaal dat dit gebeurt.
    Ten tweede, @nr 3: natuurlijk maakt uit, alsof het zo makkelijk is te kiezen tussen scholen. Ik moet de ouder nog tegenkomen die zegt: School A is precies hetzelfde als school B en C, dus vanwege het het hoge schoolgeld kies ik voor B.
    Uit reactie 12 blijkt dat “weten van te voren” relatief is.
    Ten derde, reacties als het valt wel mee, komen waarschijnlijk alleen van mensen met heel weinig tot geen kinderen, of die relatief rijk zijn. Zo kan ik het ook!

    Sociale uitsluiting (van schoolreisjes) vanwege het inkomen van de ouders is volstrekt onaanvaardbaar!

  15. Henk de Ridder zegt:

    Tweetalig onderwijs is anno 2010 het onderwijs van de rijken. De ouderbijdrage is daar veel hoger dan voor de gewone VWO en HAVO op dezelfde scholengemeenschap. Klassen-uitjes naar de USA kosten nu eenmaal nogal wat.

    Hiermee is er een “legitieme” scheiding naar sociale klasse gecreeerd. Kun je op alle andere schooltypen terecht op basis van een bepaalde CITO en het advies van de basisschool, voor tweetalig onderwijs komt daar een aanvullende inkomenseis bij. Die eis staat er natuurlijk niet zwart op wit, maar in de praktijk kun je het als ouder moeilijk verkopen dat je de ouderbijdrage voor tweetalig VWO niet wilt/kunt betalen terwijl je ook voor het goedkopere, gewone VWO had kunnen kiezen.

  16. R. van Gaans zegt:

    Mijn kinderen zitten op een school waar de vrijwillige ouderbijdrage volledig ingezet wordt voor leuke dingen voor de kinderen. Als MR-lid weet ik dat het zo is. Wij worstellen alleen al jaren met het binnenkrijgen van voldoende geld. De term “vrijwillig” zet veel ouders op het verkeerde been. Als je de wet er op na slaat lees je daarin dan kinderen waarvoor geen vrijwillige ouderbijdrage is betaald niet uitgesloten mogen worden van onderwijs. Ze mogen echter wél uitgesloten worden van de activiteiten die met het geld betaald worden. Dat is leuk voor je kind: jij besluit als ouder om niet te betalen dus moet je kind in een andere groep vervangende les volgen terwijl alle andere kinderen een leuke, uit de vrijwillige bijdrage betaalde, spelmiddag hebben of, nog erger, Sinterklaas vieren.
    LET OP: ik heb het hier niet over de ouders die het niet kunnen betalen. Daar moet je regelingen voor treffen omdat uitsluiting om die reden onacceptabel is! Het gaat hier om de ouders die het niet willen betalen.

    Misschien eens een jaar geen vrijwillige ouderbijdrage vragen maar dan ook niets organiseren voor de kinderen. Geen schoolreisje, geen avondvierdaagse, geen spelletjesdag, geen kerstviering, geen Sinterklaasfeest, etc. Ik denk dat dan het jaar daarop 100% betaald…

    Om te voorkomen dat de vrijwillige bijdrage verdampt op de verkeerde gloeiende plaat is er in de wet opgenomen dat er een contract getekend moet worden door de ouders aangaande de vrijwillige bijdrage. In het contract komt dan te staan hoe hoog de bijdrage is, wat er mee betaald wordt en wat de gevolgen zijn als er niet betaald wordt. Als alle scholen zich op dit punt aan de wet zouden houden zouden de problemen, zoals beschreven in het artikel, niet plaatsvinden.

Reageren op dit bericht is niet meer mogelijk.