Terwijl Pauw & Witteman zaten te ginnegappen om de onnozelheid van Kamerbakvisje Gonny van Oudenallen, keken wij naar Nova.
Vik Franke, net terug uit Kamp Holland in Uruzgan, had presentatrice Clairy Polak een spannend verhaal te vertellen. Hij was de eerste Nederlandse journalist, vertelde de voice over, die ging schieten toen hij niet meer kon filmen.
Dat gebeurde op 11 oktober, toen de filmmaker onder de vleugels van defensie met het Korps Commando Troepen in een hinderlaag liep. Daarbij kwamen naar schatting van defensie twintig Talibaanstrijders om het leven. De Koninklijke Marechaussee onderzoekt het incident.
Een bizarre ervaring, zagen we de embedded cameraman in bezweet uniform kort na het incident in een nieuwsuitzending vertellen.
Met glimmende ogen: „Als je dan terug bent en er is koude cola, dan ben je eigenlijk een soort van enthousiast. Die Talibaan kunnen echt niet schieten.”
U wel, vraagt Clairy Polak ad rem.
We zijn overgeschakeld naar de studio in Hilversum. Daar is een Vik zonder baard en snor aangeschoven. Hij draagt een spijkerhemd, het bovenste knoopje open en een colbertje er losjes overheen.
Vik veegt zijn haarlok naar achteren. Geen idee of hij iemand geraakt heeft. Hij zat in een Mercedes jeep met een machinegeweer toen „het op 50 meter afstand losging”. Hij zag alleen „mondingsvlammen in het maïsveld” en had bewondering voor „de manschappen”, „de manier waarop hun drills en skills automatisch in werking traden.” Dat „iedereen deed wat je moet doen in zo’n situatie”.
Zelfverdediging, probeerde Clairy.
„Zoveel mogelijk terugschieten”, antwoordde Vik. „Dat heb ik geleerd in diensttijd.” En om zijn mondhoeken speelde een zelfvoldane glimlach.
Hallo! Effe dimmen met die soldatentaal! De kijkers willen een onafhankelijk verslag. Een journalist moet toch onderzoeken, niet schieten? Wat was er precies aan de hand? Was deze hinderlaag afkomstig van hard core Talibaan? Of waren het ingehuurde dorpelingen? En pleegt een burger die een geweer pakt en raak schiet eigenlijk geen moord?
Sowieso: wie is deze Vik Franke?
Zomaar „een documentairemaker”, zoals Clairy aankondigde?
Of zit hier die schietgrage cameraman uit Dutchmil – de defensiesoap die wordt geproduceerd door Stokvis Producties en hier op 18 september is besproken.
Het persbericht neemt alle twijfel weg: „Het vaste crewlid van Dutchmil, Vik Franke, fungeert in elke aflevering als onderzoeker.”
Onderzoeker?
„Met zijn experimenten”, vervolgt de tekst, „lokt hij acties van de krijgsmacht uit.”
He? Lokt Vik acties uit? Hij zal deze schietpartij toch niet … Mensen doen de gekste dingen voor nieuwe televisie.
Clairy, waar blijf je?
Helaas, zo’n vraag blijft uit. En ineens worden de antwoorden op de andere vragen een stuk minder interessant. Vraagt Clairy: „Is defensie opgewassen tegen de situatie?” Zegt Vik: „Ik denk dat ze meer kunnen dan ze mogen doen. Die terughoudendheid is een terugkerend motief in mijn films. De contemplatieve sturing van thuis versus de real direct war ter plekke.”
Betekent dat meer vechten of meer opbouwen, vraagt Clairy.
En dan is Vik helder als glas. „Als je daar een schooltje bouwt, wordt een week later de leraar de hals afgesneden en het gebouw in de fik gestoken. (…) We moeten de Talibaan eerst pakken.”
Vik, ga terug naar Uruzgan! Het is oorlog. Het leger heeft je nodig.

Dit verhaal is geplaatst op woensdag 25 oktober 2006 om 14:49 uur.