De keuzes van donderdag 29 juni (joris, oscar en ben)
Als je vandaag maar tijd hebt om één stuk te lezen, lees dat het stuk van Raymond van den Boogaard over het boek van Joris Luyendijk (pagina 26) Als je meer tijd hebt, lees dan het hele boek.
Joris Luyendijk is oud-correspondent en zijn nieuwe boek ‘Het zijn net mensen’ gaat over berichtgeving vanuit dictaturen. Het betoogt, kort gezegd, dat de tv-kijker en krantenlezer door Westerse media eigenlijk voortdurend worden misleid.
Hè get, zul je misschien zeggen, weer een journalist over media. Maar op basis waarvan bepaalt iemand zijn mening over de Palestijnen, over Irak, over whatever? Op basis van wat hij ziet, hoort en leest. En als er dan een boek uitkomt van een ervaren verslaggever die zegt dat veel van wat je ziet, hoort en leest, eenvoudig niet waar is, dan is dat een belangrijk boek.
Is alles wat Joris Luyendijk schrijft waar? Nou, veel is in elk geval wel zeer herkenbaar. Het komt inderdaad nogal eens voor dat redacties van hun medewerkers en correspondenten vragen preices dat te doen, wat de concurrentie ook heeft gedaan. Er is iets op tv geweest en dan komt de vraag om daar nu eens een reportage over te maken. De media gaan dan allemaal dus hetzelfde verhaal vertellen.
In mijn eigen tijd als correspondent in Moskou ergerde ik me er bijvoorbeeld vaak aan dat foto’s uit Rusland, ook in mijn eigen krant, doorgaans alleen maar arme oude vrouwtjes toonden, of soldaten. Terwijl er in Rusland heus genoeg andere leuke, jonge, grappige mensen rondliepen. Laura Starink, waarschijnlijk de beste correspondent in Moskou die NRC Handelsblad heeft gehad, zei gisteren nog op de gang: Wij hadden dat boek net zo goed kunnen schrijven, in Rusland ging het immers vaak ook zo. Maar het verschil is, voegde ze meteen toe, dat wij het niet hebben gedaan en Joris wel, en bovendien heel goed. En zo is het.
Maar niet waar is dat alle redacties hetzelfde werken. Tussen de regels door kun je dat ook wel in het boek lezen, maar erg duidelijk wordt het onderscheid niet gemaakt tussen bijvoorbeeld ‘Hilversum’ en ‘Rotterdam’. In zijn nawoord bedankt Joris zijn vaste gesprekspartner bij de NRC, Midden Oosten redacteur Carolien Roelants, die hij prijst om haar ,,compromisloze professionaliteit” (zeer herkenbaar voor wie Carolien kent) . Is inderdaad niet zo dat zij hem juist altijd stimuleerde zijn eigen weg te kiezen, zijn eigen invalshoek, zijn eigen verhaal? En zette ze zijn verhalen niet prominent in de krant? Ik weet vrij zeker ik Carolien nooit heb horen zeggen: de CNN bracht dit en dat op de tv, is dat niet een goed idee voor een reportage? Het kán en mag dus wel, journalistiek vanuit lastige landen, Joris zelf is er het bewijs van.
Ik moest hieraan denken toen gisteravond next-collega Thalia Verkade begon over die ontvoerde Israelische soldaat. Hoe kan het toch, vroeg ze, dat we nu alles van hem weten, zijn hobby’s, zijn studie etc. Dát zou ik nou graag eens lezen.
Goed gezien. Ik kopn het antwoord inmiddels opdreunen - ik had Joris Luyendijks boek net uit. Het heeft te maken met de manier waarop Israel pr bedrijft. Bel Oscar, zei ik, die weet het ook en wil het vast meteen schrijven. Op die manier voegen we echt iets toe aan wat je ziet op tv. Oscar Garschagen is onze correspondent in Israel. Hij heeft eerder gewerkt in Brussel en Washington. Gisteravond was hij net op de terugweg naar huis vanuit Gaza, waar hij een reportage had geschreven voor NRC Handelsblad van woensdag. Hij ging meteen weer aan de slag. Zijn stuk vind je op pagina 7. Een foto van hem aan het werk zie je bij dit logje.
Toen ik vanmorgen nrc.next las, kwam ik op Opinie een stuk van Ben Knapen tegen. Hij schets een ontluisterend beeld van de wereld van de hulporganisaties vanuit Indonesie, waar hij correspondent is. Twee stukken dus alweer die iets zeggen over, zoals Raymond van den Boogaard aan het eind van zijn recensie schrijft, ,,de zin van de journalistiek als moeizame, vaak een beetje genante, dagelijkse inspanningen om iets wetenswaardigs boven tafel te tillen”.
