Een paar dagen geleden deed ik een oproep, schaamteloos gekopieerd van vriend en NRC-collega te Teheran, Thomas. Het verzoek was: kom maar op met je ervaringen in New York. Waar was je, wat maakte indruk? Welk mooie verhaal vertel je nu nog steeds aan je vrienden? Wat moet elke Nederlander over New York en New Yorkers weten? En wat juist niet? En vooral: wat is het grootste misverstand over de stad?

Kreeg een flinke stapel interessante verhalen binnen. Dank je wel. Vanaf vandaag een selectie uit de reacties. Nieuwe inzendingen (en reacties op de stukken) blijven natuurlijk welkom. In de tussentijd ga ik een paar dagen aan een meer zitten. Me voorbereiden op een belangrijk interview, binnenkort.

Rogier Maaskant:

Op mijn eerste dag in NY, ik schrijf 1999, wandelend op Broadway op zoek naar een beetje luchtiger broek dan een spijkerbroek in de hete zomermiddag, kwam ik een collega-fotografe uit Nederland tegen. Zonder camera overigens.

Een week later, wandelend over het strand van Coney Island, op zoek naar wat verkoeling, zag ik een andere collega-fotografe uit Nederland (maar inmiddels woonachtig in NY). Eveneens zonder camera.

Het is een kort maar oud verhaal. New York lijkt op Amsterdam. Daar kom ik ook altijd bekenden tegen op straat en langs de grachten. In verhouding tot het aantal inwoners relatief veel frequenter dan in mijn woonplaats Rotterdam.

Verder heb ik ook nog een beeldverhaal: foto’s die ik in 1999 maakte. Te zien op mijn website.

Eind vorige week was ik in Stockton, bij San Francisco rechtsaf. Ongeveer evenveel inwoners als Utrecht dat heeft, maar nog maar kort een ‘echte stad’. Nog niet lang geleden was Stockton een landbouwgemeente.

Maar toen stegen de huizenprijzen in San Francisco en, ten zuiden daarvan, de Bay Area (Silicon Valley ligt daar ook). Gevolg: Jan Modaal (inderdaad, die middenklasse weer). De grote trek naar Stockton begon. Gelukkig maar voor die nieuwe inwoners dat er in Stockton ook makelaars waren, ook hypotheeknemers die een lening voor een nieuw huis op maat wilden maken. En het kwam ook goed uit dat hele nieuwbouwwijken hier in noodgang uit de grond gestampt werden. En toen verhoogde de Federal Reserve de rente, stegen de maandlasten van de huiseigenaren met variabele hypotheektarieven – en de wanbetalingen.

Nu is Stockton de hypotheekcrisis-hoofdstad van Amerika.

In een halfjaar is een op de 27 huiseigenaren in Stockton (nogmaals: zo groot als Utrecht) op straat gezet. En dit is nog maar het begin. Ik koos volstrekt willekeurig een op het oog doorsnee wijk uit (overal in de stad leken te koop-borden te staan) en schreef er een verhaal over. Gisteren stond het in de papieren krant. Hier deel een, en hier deel twee. Inclusief een mooie kaart waardoor alles in een klap duidelijk is.

En oh ja, deze briefkaart kocht ik op het vliegveld aldaar. Het is een zure grap over hoe duur Californië is geworden. Schrale troost: de prijzen zijn nu in ieder geval flink aan het dalen. In Stockton met 15 procent per jaar.

Dag in, dag uit staan doormen en klusjesmannen soms wel een half uur lang de stoep nat te spuiten, de blaadjes van de bomen de goot in te wateren. Althans, ik vermoed dat ze dat doen. Toen ik een van hen ernaar vroeg, bleek het gevoelig te liggen. Zijn reactie is niet publiceerbaar. Zou hij mijn tweede vraag hebben geraden? (Inderdaad: waarom gebruik je geen bezem?)

Dit is Stuyvesant Town (en waag het niet het op z’n Nederlands uit te spreken, want dat valt slecht in New York). Het lijkt op de betere woningcorporatiewijken in Nederland en het is dus niet bepaald een grachtenpand in Delft, Leiden of Amsterdam (laat staan Groningen).

Maar het is wel een van Manhattans meest geliefde woonwijken. Het ligt pal naast de East Village, goed bereikbaar, het is er schoon, er rijden nauwelijks auto’s tussen de flats et cetera. Jarenlang was het speciaal bedoeld voor de New Yorkse middenklasse. Hier woonden onderwijzers, brandweermannen en verzekeringsagenten (m/v).

Sinds kort zijn de huurprijzen echter vrijgegeven en kan de middenklasse het dus vergeten. Mijn voorspelling: vergeet die grote verhalen dat The Bronx of Harlem ‘the next big thing’ zijn: híer wil iedereen over een paar jaar wonen.

Deze zomer heeft het katern economie een prachtserie over middenklassers, overal ter wereld (zie je wel dat economie meer biedt dan de volatiliteit op de financiële markten als gevolg van de kredietcrisis?). NRC-correspondenten van over de hele wereld belichten hoe het met de middenklasse in hun land gaat.

Gisteren was ik aan de beurt. Ik vond de familie Castronovo – en ze waren niet gelukkig. Eerst woonden vader, moeder en twee dochters prettig aan Central Park, toen kwam een hedgefonds langs dat hun pand opkocht en nog herstellende van haar bevalling moest Shakira (de moeder van het gezin, zelf had ze hippie-ouders, zei ze, vandaar die naam) de stad door om een nieuw appartement te vinden.

Je raadt het al: het werd er niet beter op. En nee, het werd ook geen Stuyvesant Town. Lees hier het stuk uit de papieren krant.

En als we het dan toch over huizenmarkten in verval hebben: ik ben net aangekomen in Stockton, Californië. Nergens in het land worden zoveel mensen uit hun huis gezet als hier. Fraaie bedoening. Later meer hierover. Hier eerst een stuk over ‘s lands grootste hypotheekbedrijf. Krijg je de smaak misschien alvast te pakken.

P.S. De oproep staat nog steeds. Ik verzamel jullie bijdragen en begin binnenkort met publiceren op dit blog.

Waarschuwing. Als je niet van generaliseren houdt, als je uitgesproken mensen al snel als racist ziet, lees dan niet verder.

Voor alle anderen (hoeveel zouden dat er zijn?) even dit. Elke zomer komt er een bonte stoet aan artiesten langs om in de open lucht van Central Park concerten te geven. Van Zap Mama tot het Orchestre de Tanger tot de trance-DJ Paul van Dyk (hier de foto’s op Flickr).

Die laatste kwam zaterdag langs en ik ging er met een Nederlandse vriend en een American Born Chinese (ABC-)vriendin heen. Eenmaal binnen vroeg ze ons wat we van het publiek vonden. Trashy, oordeelden we. Ze was gechockeerd. Dat we dat zomaar durfden te zeggen! Hoe politiek incorrect.

Waarna ze zelf opmerkte dat iedereen zo ontzettend white was. Ook dat was zo. Ik vertelde dat het me zoveel moeite kost om Chinezen, Japanners en Koreanen op zicht uit elkaar te halen – precies zoals zij Nederlanders, Fransen en Spanjaarden als een pot nat ziet.

Ze wees me op de website alllooksame? Op deze door een Aziaat-in-New-York gemaakte site kun je testen hoe goed je zelf bent in het uit elkaar houden van mensen. Kijk maar naar in de ‘exam room’, hier staan foto’s van Aziaten in New York. Zeg jij maar waar ze vandaan komen.

Ook maker Dyske Suematsu heeft geen zin in commentaar: „Remember: We are not here to make a statement; it’s a question.” Het antwoord was trouwens pijnlijk: van de achttien foto’s had ik er maar drie goed (het gemiddelde is zeven). „Not easy to get all that wrong” kreeg ik te horen. (Plaats eens een reactie: wat was jouw score?)

Zaterdag had ik een paginagroot interview in de krant met Meg Whitman. Zij is de topvrouw (of blijft zij ‘topman’, zeg jij het maar) van veilingbedrijf Ebay. Ze is een van de tien vrouwen ter wereld die selfmade miljardair zijn en ook zij vindt uiterlijk ondergeschikt aan inhoud.

We voerden het gesprek in een hotelzaaltje in Boston (‘The Meg Suite’, volgens de woorvoerders) waar de airconditioning op vol stond – en niet uitgezet kon worden. „Dan praten we toch gewoon in een koelkast”, was Whitmans conclusie. En de weinig flatteuze zwarte fleecetrui bleef aan.

(Bedankt voor de reacties op mijn oproep. Inzendingen zijn nog steeds welkom.)

Michele is 44 jaar, zwart, net iets te dik, ze heeft drie kinderen, de vaders zijn uit zicht. ze woont in Far Rockaway, aan het einde van een metrolijn, achter vliegveld JFK. En Michele kan elk moment op straat gezet worden.

Vandaag in de krant: de praktijk achter de abstracte financiële kredietcrisis.
Hier het stuk van de voorpagina, hier het vervolg.

En dan, voor de liefhebbers, hier het journalistieke kijkje in de keuken. Want hoe vind je nou zo iemand, die bijna op straat staat, deels door eigen inschattingsfouten, deels als het gevolg van agressieve verkooptechnieken?

Moeilijk kan dat niet zijn, zou je denken, als er in heel Amerika twee miljoen mensen uit hun huis gezet dreigen te worden. Ja en nee. Ik heb hier eerder mee te maken gehad. In maart begon de hypotheekcrisis op te spelen en toen wilde ik graag al iemand portretteren. Maar ja: hoe graag zou jij in de krant, inclusief foto, over je eigen financiële problemen willen vertellen?

Ik begon toen buiten de stad te zoeken. New York is namelijk geen stad voor kopers, het aantal mensen dat huurt is veel groter. En áls je hier al kunt kopen (gemiddelde huizenprijs ligt boven het miljoen), dan hoef je vaak geen genoegen te nemen met een risicovolle subprime-hypotheek.

Ik begreep toen dat er met name in Californië veel mensen in de problemen zijn, dus begon in Los Angeles. Belde naar iemand die ik eens geïnterviewd heb daar, over creditcards in achterstandswijken. Hij verwees me door. En toen werd ik weer verder gestuurd. Van een kastje. Naar een muur.

Uiteindelijk kwam ik – telefonisch – weer terecht in New York. Een dichter/activist/journalist wiens naam ik al eerder gehoord had zou me kunnen helpen. Belde hem. Voicemail. Nog een keer. Uiteindelijk, ik was toen al een halve dag lang het land aan het afbellen, mailde hij me een naam. Hij was door ene meneer Dickerson in Gary, Indiana (moordhoofdstad van het land) gebeld, maar had hem nooit gesproken. Op zijn voicemail had deze man die op zoek was naar hulp wel een telefoonnummer achtergelaten.

Ik belde de man. Ik kon geen hulp bieden, maar wilde wel graag zijn verhaal horen. Hij wilde het graag kwijt. Het was toen vrijdagmiddag in New York en dan wordt in Nederland de zaterdagkrant gemaakt. De redactie en ik hadden een plan: als ik snel naar Indiana zou vliegen, de man zou interviewen, het stuk zou schrijven, dan hadden we het de volgende ochtend mooi in de krant. Zo zou het gaan.

Dat wil zeggen: als er geen storm boven New York had gehangen en de vliegvelden niet dicht zouden zijn gegaan. Ik excuseerde me bij de man, meneer Dickerson, vroeg of het ook telefonisch kon. Nou goed dan. Dit was het resultaat.

En deze dame, van vandaag, Michele? (Inderdaad, één ‘l’, maar je spreekt het toch uit als Michelle met twee.) Dat liep een stuk eenvoudiger. Ik deel een kantoor met een aantal Europese correspondenten. Een aantal van ons is nu bezig met dit verhaal en ik gaf een Belgische collega de gegevens van deze meneer Dickerson in Indiana door. Inmiddels had ze zelf ook iemand gevonden, via een advocaat die voor een hulporganisatie werkt, nota bene in New York.

Michele liet zich graag interviewen door de Belgische. Die op haar beurt vroeg of een Nederlandse kantoorgenoot van haar ook eens zou mogen bellen voor een afspraak…?

Ik had het net met de Belgische (Waalse) nog even over Michele. Waarom ze twee keer geïnterviewd had willen worden? De Waalse wist het wel. „Het zijn Amerikanen, joh. Die geloven er in dat er nu iemand ergens een cheque voor ze uitschrijft en dat alle zorgen ineens voorbij zijn.”

NRC-collega te Teheran en vriend Thomas deed een oproep. Hij vroeg om lezersbijdragen en omdat veel wat Thomas doet erg goed is ga ik hem nu even schaamteloos imiteren.

Ik krijg regelmatig mails van lezers over hun avonturen in New York en die ga ik nu maar eens publiceren. Dat wil zeggen: wat je vanaf nu instuurt. Ik ben wel benieuwd naar ervaringen in New York. Waar was je, wat maakte indruk? Welk mooie verhaal vertel je nu nog steeds aan je vrienden? Wat moet elke Nederlander over New York en New Yorkers weten? En wat juist niet? En vooral: wat is het grootste misverstand over de stad?

Maak het niet te lang, schrijf het hieronder op als comment. Dan zal ik de beste verhalen selecteren en publiceren. Have a good one!

Eerst even over de hypotheek- en kredietcrisis. Je snelle nieuws haal je misschien ergens anders vandaan, maar als je wat achtergronden en uitleg wilt, is dit misschien handig.

• Een stuk en een kader over hoe Amerikanen op de pof leven.
• Een stuk over een echtpaar dat zo’n subprime-hypotheek had en op straat gezet werd.
• Een stuk over ondernemers die wel een markt zien in al die uitzettingen.

Vanmiddag had ik opnieuw een interview met een dame die een dure hypotheek had en zichzelf in de nesten heeft gewerkt. Ik hoor mensen in Nederland soms zeggen: „een huis kopen is altijd verstandig. Het wordt toch nooit minder waard” en denk dan: kom dat deze mensen eens vertellen. De werkelijkheid blijkt weerbarstiger.

De dame in kwestie, Michele McIntosh, heeft nu twee banen op Manhattan, maar woont zelf in Far Rockaway, aan de andere kant van luchthaven JFK. Als het tegenzit doet de metro er twee uur over.

Toen ik terug liep naar kantoor werd ik verder geconfronteerd met de harde, zakelijke, kant van Amerika. Voor een pand stond de rat van de foto. De vakbond zet zo’n opblaasrat op straat neer bij bedrijven die hun werknemers niet toestaan zich bij de vakbond aan te sluiten. Terecht of niet, confronterend is het in ieder geval.

En toen ik de hoek omdraaide stond daar een man, ik schat een jaar of veertig. „I’m hungry” stond er op zijn bord en hij vroeg om geld. „I’m sorry, man”, zei ik verontschuldigend, en ik liep verder. Hij riep me na: „maar je woont wel in mijn land! Dus je moet me iets geven!”

Ik had net gehoord van een dame die door een mix van stommiteiten en een ontslag wegens een fusie nu twee banen heeft en waarschijnlijk toch uit haar huis gezet wordt. Ik hield het niet in en riep terug: „we hebben allemaal weleens honger”.

Onaardig, zeker. Onnodig misschien ook. En wil dat nu zeggen dat ik nog meer New Yorker ben geworden?

Amerika’s bekendste postcode? 90210. Amerika’s meest gewilde postcode? 10021.

Die postcode betrof de wijk Upper East Side, dat is op Manhattan, aan de oostkant van Central Park (hier een foto van boven). Hier wonen mensen zoals burgemeester Michael Bloomberg, mediamagnaat Rupert Murdoch, filmmaker Spike Lee en auteur Tom Wolfe.

(Nergens wordt er overigens ook meer gegeven aan politici dan hier. Niet gek als je weet dat het gemiddelde inkomen hier 288.000 dollar bedraagt en een doorsnee huis precies 1 miljoen kost.)

Maar al dat geld mocht niet baten. Vijftigduizend van deze lucky few (dan wel: opscheppers) zijn hun meest geliefde bezit, hun postcode, nu kwijtgeraakt. De post heeft de wijk simpelweg opgedeeld in drie gebieden en de twee nieuwe postcodes líjken niet eens op 10021: 10075 aan de noordzijde van wat de wijk ooit was, 10065 aan de zuidkant.

Een commentator over de opdeling: „Just as Iraq might be some day, come to think of it. Hardly an encouraging thought, is it?”

Echt? Is het zo erg?

„The truth is, there are some people whose whole identity is their ZIP code,” said Michele Kleier, the president of the real estate brokerage Gumley Haft Kleier. „I don’t think everybody is going to move out of 80th Street, but obviously this is the most famous and most desired ZIP code in the city and in America,” she said (schrijft The New York Times)

Er waren geen stille optochten, geen posters op de dakterrassen en ook al geen kettingbrieven. Hoe de bewoners dan protesteren? Een flink aantal van hen blijft stug 10021 gebruiken. Test je kennis van New York met dit filmpje.

Wie durft er tegenwoordig nog foto’s te maken in de New Yorkse metro? Dat werd namelijk twee jaar geleden officieel verboden. (Want terrorisme.)

De stad had nu andere interessante regelgeving in voorbereiding. Op Manhattan op straat filmen moest verboden worden voor groepen van minimaal vijf personen (een familie, bijvoorbeeld) als ze langer dan tien minuten filmen met behulp van een statief.

En twee personen die samen op straat een perfecte foto willen maken, mogen daar niet langer dan een half uur over doen. De stad wilde dat deze groepen daarvoor vooraf een vergunning zouden aanvragen.

Tegenstanders van de nieuwe regelgeving (zoals deze ornitoloog) begonnen op internet te protesteren. Hilarisch is de videorap die de jongens van Olde English maakten. De telkens terugkerende zin “Send an email to Julliane Cho” hoef je niet al te serieus te nemen. Zij werkt bij de gemeente, en die heeft de nieuwe regels inmiddels ingetrokken. (Misschien veranderde ze van gedachten toen ze verkozen werd tot “worst person of the year”)