Hermitage Capital, de werkgever van de in november 2009 in de gevangenis gekrepeerde jurist Sergej Magnitski, heeft gisteren een dik rapport gepubliceerd over diens dood (P01E.pdf). Wat daarin staat is nog gruwelijker dan je al vermoedde.
Magnitski blijkt door acht gevangenismedewerkers te zijn doodgeknuppeld, terwijl hij met handboeien was vastgeklonken aan zijn brits. De onderzoekers van Hermitage Capital hebben een schriftelijk bevel boven water gehaald, waarin opdracht daartoe wordt gegeven om hem tot een valse bekentenis te dwingen. Foto’s van de zwaar mishandelde Magnitski, die met zijn geboeide handen zijn hoofd probeerde te beschermen, zijn bijgevoegd.
Het rapport is zo duidelijk opgesteld, dat een kind het nog kan begrijpen. Uit foto’s, diagrammen, pijlen, tabellen. namenlijsten van de zestig ambtenaren, die bij de door Magnitski ontdekte diefstal van de 230 miljoen dollar van Hermitage Capital betrokken zijn geweest of verantwoordelijk zijn voor zijn vervolging en dood.
Die heldere rapportage is zichtbaar bedoeld voor de Russische justitiële autoriteiten, die nog altijd niet willen reageren op de aantijgingen van Hermitage Capital. Het ministerie van Binnenlandse Zaken (Politie) beweert dat Magnitski’s schuld is aangetoond, terwijl voor iedereen buiten de poorten van die burcht het tegenovergestelde duidelijk is.
Van de betrokkenen bij Magnitski’s dood is alleen tegen twee ambtenaren van het gevangeniswezen vervolging ingesteld. De echte verantwoordelijken lijken onaanraakbaar. In plaats van zelf voor de rechter te worden gedaagd, hebben ze de strafzaak tegen de dode Magnitski heropend, waarbij diens moeder als getuige is opgeroepen. Vernederender voor een nabestaande kan het bijna niet.
Nog vernederender is dat een van de verantwoordelijken voor Magnitski’s vervolging vorige week door president Medvedev is benoemd tot hoofd van de Federale anti-corruptiecommissie. Over cynisme gesproken.
Je kunt je nu afvragen waarom de overheid niet thuis geeft. Maar als je het rapport van Hermitage Capital hebt gelezen, wordt dat je duidelijk. Want als er een serieus onderzoek zou worden ingesteld naar de toedracht, zal blijken dat een hele reeks topambtenaren bij de diefstal, het verhullen daarvan en de moord op onthuller Magnitski zijn betrokken. Procureur-generaal Tsjajka bijvoorbeeld. Een veroordeling van zo’n untouchable kan alleen maar leiden tot de ontrafeling en ineenstorting van het hele systeem, te beginnen met hem en de ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken. Vandaar dat er in de staatsmedia niets over het rapport van Hermitage Capital is verschenen. Alleen radiozender Echo Moskvy, dat in heel Rusland slechts door 2,5 miljoen mensen beluisterd kan worden, besteedde er gisteren de hele dag aandacht aan. En natuurlijk schreven kranten als Vedomosti, Kommersant en Novaja Gazeta erover, die een kleine oplage hebben en misschien door enkele tienduizenden hoogopgeleide Russen in Moskou en Sint-Petersburg worden gelezen.
Vandaar ook dat de boeven met hun miljoenen vrijuit kunnen gaan. Ik ken er een van gezicht, omdat hij naast een vriend van me woont. Na zijn misdaad is hij door president Medvedev van majoor tot luitenant-kolonel bevorderd, officieel wegens zijn ‘voortreffelijke onderzoek’ naar de zaak. Hij woont sinds een jaar in een appartement van een miljoen dollar, rijdt in een Porsche, heeft nog een paar dure auto’s op zijn bewaakte parkeerplaats staan. En dat allemaal van zijn maandsalaris van 20.000 roebel (500 euro).
Zijn handlangers zijn ineens ook allen miljonair, hebben huizen in Dubai, Zwitserland, etc. en leven precies zoals al die andere nieuwe rijken in Rusland.
Inmiddels hebben zowel de Verenigde Staten en Groot-Brittanië een visumverbod voor de zestig ambtenaren van de ‘Lijst-Magnitski’ ingevoerd. Het Canadese parlement overweegt een wet daartoe aan te nemen en in Frankrijk begint dat idee nu ook op te komen, dankzij een brief van parlementariër Jack Lang aan minister Juppé.
Vervelend voor de daders natuurlijk, want die willen natuurlijk niets liever dan in die landen hun boodschappen doen, huizen kopen of hun kinderen laten studeren.
De Nederlandse regering wil echter niets van het invoeren van zo’n zwarte lijst weten, al heeft de Tweede Kamer unaniem een motie aangenomen waarin minister Rosenthal wordt verzocht dat wel te doen en heeft premier Rutten de kwestie-Magnitski tijdens zijn recente bezoek aan Rusland aan de orde gesteld. Eigenlijk is dat iets om je diep voor te schamen.
Je kunt weliswaar zeggen dat een vreemd land zich niet met de rechtsgang in Rusland mag bemoeien, maar als die rechtsgang in de praktijk niet bestaat en overheidsfunctionarissen een vrijbrief hebben om onschuldige burgers af te persen of te vermoorden, dan moet je toch op de een of andere manier je afkeer van die gang van zaken laten blijken. Rusland is tenslotte lid van de Raad van Europa en moet de spelregels van die organisatie respecteren.
Ex-minister van Onderwijs Alla Dzjiojeva had de presidentsverkiezingen in Zuid-Ossetië gisteren eigenlijk al gewonnen, nadat in 74 van de 85 kiesdistricten 57 procent van de kiezers zich voor haar bleek te hebben uitgesproken. Maar gisteren maakte het hooggerechtshof van het kleine Kaukasusstaatje ineens een einde aan haar overwinningsroes en verklaarde de uitslag ongeldig. Volgens de tegenstander van Dzjiojeva, minister van Rampenbestrijding Anatoli Bibilov (die slechts 40 procent van de stemmen binnenhaalde), was er gefraudeerd bij het stemmentellen en moesten de verkiezingen opnieuw worden gehouden. Sowieso zou het volgens hem een ramp zijn als Dzjiojeva president werd, omdat er met haar aan het roer een burgeroorlog zou uitbreken in de voormalige Georgische provincie met 60.000 inwoners, die zich onafhankelijk verklaarde na de Russisch-Georgische oorlog van 2008 en sindsdien door Rusland nog meer wordt gesteund dan voor het conflict.
