Op de Moskouse radio was afgelopen week uitvoerig aandacht voor de bouw van een dik en vooral hoog stalen hek rond de gebouwen van de presidentiële administratie op het Staraja Plosjad (Oude Plein), in het centrum van de stad. Aan de vooravond van de parlementsverkiezingen is zoiets natuurlijk opvallend. Sommige deskundigen die aan het woord kwamen, maakten zich vooral druk over het feit dat het hek enkele historische monumenten op het terrein bedreigt. Anderen zagen er vooral angst van het regime voor een opstand in, met de verkiezingen op komst. Alsof er een bestorming van de presidentiële staf zou kunnen plaatsvinden in het geval van al te groteske stembusvervalsingen.

Mijn buren, veelal bejaarde kinderen van generaals van het Rode Leger of van Rode professoren, kunnen er alleen maar om lachen. ,,Ze zijn bang aan het worden”, zei Irina, dochter van een beroemde fysicus. ,,Waarschijnlijk heeft het lot van Gadaffi toch indruk gemaakt.”

Opvallend is  dat de bouwwerkzaamheden in hoog tempo geschieden. Een paar weken geleden was er nog niets te zien. Nu is het werk bijna gedaan. Chefideoloog Vjatsjeslav Soerkov, de belangrijkste holbewoner van het gebouw, kan tevreden zijn. Met de terugkeer van Vladimir Poetin in het hoogste ambt voor de komende twaalf jaar heeft zijn kantoor een nieuwe waardigheid/bescherming gekregen.

Samen met premier Rutte mocht de Nederlandse pers gisteravond mee naar het landgoed Novo-Ogarjovo, in een chique buitenwijk van Moskou, waar premier Poetin woont. Rutte moest er achter gesloten deuren met zijn ambtgenoot nog even wat dringende zaken afhandelen. Voor de pers was het een mooie gelegenheid om eens te zien hoe de Grote Leider woont.

Ik was er al eens langsgereden, maar behalve op de televisie, had ik de dienstwoning nog nooit in het echt mogen bewonderen. En nu was het zover. Een bijzondere gebeurtenis, want de woonomstandigheden van de machthebbers zeggen altijd veel over een land.

Op de televisie hadden we Poetin en zijn vrouw Ljoedmila begin dit jaar al  in een deprimerende zitkamer met DDR-interieur kunnen bewonderen, terwijl op internet kort daarvoor nog foto’s waren verschenen van zijn nieuwe paleis aan de Zwarte Zee, dat 1 miljard dollar moet hebben gekost. Maar omdat in Rusland  de tegenstellingen nu eenmaal groot kunnen zijn, accepteerden we ook deze als behorend tot de oude Russische traditie, waarbij de leiding zich bescheidener voordoet dan zij in werkelijkheid is.

Bij een neoclassicistisch poortgebouw werden we door beleefde veiligheidsmensen met kalasjnikovs opgewacht en binnengelaten. Achter de poort lag een lange oprijlaan, omlijst door betonnen muren met prikkeldraad, die weer omheind werden door lelijke villa’s van Ruslands nieuwe rijken. Het was er rommelig en het geheel oogde als een luxe-concentratiekamp, waar  de ordedienst al enige tijd verstek heeft laten gaan. Het leven van Grote Leiders kent duidelijk ook zijn nadelen.

Militairen met herdershonden gingen naar buiten, toen wij het terrein betraden. Even later werd de poort opnieuw geopend en stormde een klein cortège naar binnen van enkele BMW’s en Mercedes-Jeeps. ,,Dat is hem”, zei een van de beveiligingsmensen, duidend op zijn baas, die was thuisgekomen.

Met ons busje reden we verder het terrein op. We passeerden een tweede poort en zagen in de verte lichtjes branden. We reden langs een bakstenen gebouw in een bos, dat op een sportcomplex leek. Een eindje verderop lag een  neoclassicistische landhuis, waar we werden uitgeladen voor de deur van de rechtervleugel. Binnen stond een enorm biljarttafel, waar onze Russische collega’s een biljartje legden. ,,De Nederlandse pers”, mompelden enkelen  toen we binnenkwamen. Het was een gezellige bende. Thee en koekjes stonden klaar op een klein buffet.

Maar we hadden nog geen thee ingeschonken of het signaal klonk dat we naar boven moesten. De tocht voerde langs een paar werkkamers met flatscreentelevisies naar een grote zaal op de eerste verdieping, waar in de hoek wat meubels opgestapeld stonden in afwachting van drukkere tijden. Aan de muren hingen mooie landschapsschilderijen van overleden Russische kunstenaars uit de 20ste eeuw. Nergens was een privévertrek te bekennen.

Toen kwamen we in de zaal waar het allemaal zou gebeuren. Fotografen en cameramensen stelden zich op. En ja hoor, op een afgesproken teken kwamen uit tegenover elkaar liggende deuren de twee leiders binnen.

Premier Poetin oogde twintig jaar jonger dan vier jaar geleden, toen ik hem voor het laatst in het echt zag. Zijn gezicht was bedekt met een laagje roze poeder, die hem iets plastics gaf. Ik moest ineens denken aan de grappen op internet dat Rusland vanaf maart 2012 twaalf jaar lang een botox-president krijgt.

Rutte deed Poetin in zijn welkomstspeech nog even de groeten van zijn voorganger Balkenende. ,,Hij gaf hoog op van de contacten die hij met u had”, zei hij.  Poetin antwoordde daarop gevleid: ,,Een uiterst vriendelijke en zakelijk man.”

Maar toen was het tijd voor de pers om te gaan. ,,God zij dank”, vertaalde de tolk Poetins commentaar daarop.

We werden vervolgens naar een parkeerplaats bij een wachtgebouw geleid, waar we in de kou wachtten op ons transport terug naar de stad, achter het cortège van Rutte aan. Bewakers waren nergens te bekennen.

Toen we net hadden ontdekt dat in het wachtgebouw ook aan niet-bewakers thee werd geschonken, klonk ineens het vertreksein. We stapten in onze bus en volgden de Nederlandse en Russische diplomatenauto’s, die vooraf werden gegaan door een escorte van politiemannen op motorfietsen. En toen begon er iets wat ons het hele bezoek aan Novo-Ogarjovo deed vergeten.

Terwijl we langs saluerende verkeersagenten naar het centrum reden, zagen we op zijwegen links en rechts van ons overal auto’s staan wachten. Zodra we op de Roebjlovski-straatweg kwamen, begonnen die wachtende automobilisten als gekken te toeteren. Ook op de andere weghelft.

Naarmate we verder het centrum inreden, begrepen we wat er aan de hand was: de automobilisten waren woedend dat ze zo lang moesten wachten tot ons konvooi voorbij was. De meesten stonden er al een uur.

Het getoeter kreeg iets bedreigends. ,,Waarschijnlijk denken ze dat wij Poetin of Medvedev zijn”, zei een van mijn collega’s, doelend op de lengte van ons cortège dat inderdaad niet voor dat van de hoogste leiding onderdeed.

,,Het is de toorn des volks”, zei een ander. ,,Die onvrede horen Poetin en Medvedev dus ook als ze naar hun kantoren rijden.”

Eenmaal terug in het centrum hield Rutte een lezing op het door hem in zijn tijd als staatssecretaris geopende NESO (Netherlands Education Support Office). Daar zei hij over zijn autotocht: ,,Als ik dat getoeter hoor, dan weet ik niet op ik nog herkozen zou worden.”

Maar vooralsnog kent Rutte in Moskou een ongekende populariteit. Toen hij, voorafgaand aan zijn bezoek aan Poetin, op radiozender Echo Moskvy werd geïnterviewd, bleek dat 77 procent van de door die zender gepeilde luisteraars hem het liefst als president zagen. ,,Toen ik dat tegen Poetin zei, antwoordde hij dat ik daar wel een Russisch paspoort nodig had. En hij was blij dat dit niet zo was.”

Na afloop zeiden de  ME’ers die met een peloton waren ingezet om Rutte te bewaken,  desgevraagd, dat ze het geheel met de toeteraars eens waren. ,,We hebben er genoeg van”, zei een van hen. ,,Het zit ons tot hier.” En precies die twee zinnen uit de monden van de anders zo gezagsgetrouwe ordehandhavers waren het meest onthullende van de hele dag.

Voor het eerst sinds 1989 is Mark Rutte terug in Moskou. Tweeëntwintig jaar geleden kwam hij er als jonge JOVD’er om te praten met communistische jeugdorganisaties, nu is hij er als premier om grote zaken met de Russische regering te doen. ,,Er is veel veranderd”, constateerde hij gisteravond tijdens het zakenliedendiner. Een paar uur na het uitspreken van die historische woorden ging hij nog naar het Rode Plein, waar juist bijna niets veranderd is. En dat is maar goed ook, want dat plein is een der mooiste ter wereld en dat moet zo blijven.

Vijftien  bestuursvoorzitters van Nederlandse multinationals en vertegenwoordigers van zo’n zeventig mkb-ondernemingen zijn met hem mee gekomen. En allen buigen ze diep voor het grote geld dat in Rusland voor het oprapen ligt. Vanmorgen vroeg werden al enkele belangrijke contracten gesloten. Zo gaat onder meer de Gasunie met Gazprom in zee en gaat de Universiteit Groningen een samenwerkingsverband aan met technopark Skolkovo.

Maar een van de belangrijkste aanbiedingen van Nederlandse zijde is de bouw van voetbalstadions voor het WK 2018. De grasmattenkoningen en grootaannemers staan in de rij. Ook is er een vertegenwoordiger aanwezig van een bedrijf dat verplaatsbare parkeergarages wil bouwen, overal in Rusland. Waar Nederlandsers groot in zijn is duidelijk: handel.

Aan het begin van zijn bezoek had Rutte ook nog een ontmoeting met vier (mensenrechten)activisten. Dat hoort er nu eenmaal bij als je een vertegenwoordiger van de westerse rechtsstaat bent. Rutte vertelde achteraf hun grieven bij president Medvedev en premier Poetin aan te zullen kaarten. ,,Technologische modernisering gaat niet zonder justitiële modernisering”, zei de premier terecht.

Kortom: het Nederlandse kapitalisme staat in Rusland een stralende toekomst te wachten. Vooral op de voetbalvelden, de parkeergarages en in de (land)bouwsector. Laat de komkommer zegevieren.

Een week geleden was Aleksej Koedrin na elf jaar van de ene dag op de andere geen minister van Financiën meer. Nadat president Medvedev op de partijconferentie van Verenigd Rusland bekend had gemaakt zijn voorganger Poetin als kandidaat voor de presidentsverkiezingen naar voren te schuiven en Poetin op zijn beurt zei dat hij na zijn verkiezingsoverwinning in maart Medvedev graag als premier wilde hebben, hield Koedrin, van wie bekend is dat hij Medvedev een nonvaleur vindt, het voor gezien. Ook omdat wordt gezegd dat hij zelf graag premier had willen worden.

Op een bijeenkomst van de Wereldbank zei hij dat hij niet onder Medvedev wilde dienen, omdat die onverantwoorde uitgaven op defensiegebied, ambtenarensalarissen en sociale uitkeringen heeft toegezegd. Het was een vreemd argument, omdat diezelfde uitgaven ook door premier Poetin waren goedgekeurd.

De volgende dag werd Koedrin door Medvedev vanwege die uitspraken ontslagen. Naar verluidt omdat Medvedev na zijn aangekondigde aftreden als president zoveel gezichtsverlies had geleden, dat Poetin, de opperregisseur van de Russische politiek, hem de gelegenheid wilde geven nog even president te spelen. Die ontslagaanzegging vond daarom plaats tijdens een bijeenkomst van een economische adviesraad, die uitgebreid op de staatsmedia werd verslagen.

Zelf had ik een sterk vermoeden dat beide heren een toneelstukje opvoerden, waarbij Koedrin zijn minachting voor Medvedev evenwel niet verborg, terwijl Medvedev ongeïnteresseerd zijn tekst van de autocue leek op te lezen, waarbij hij met zijn gedachten heel ergens anders was.

En vandaag werd het klapstuk van deze Swiebertje-aflevering gepresenteerd: op een bijeenkomst met westerse investeerders deelde Poetin mee dat Koedrin gewoon deel blijft uitmaken van zijn kabinet. De ex-minister is vanwege zijn vakmanschap tenslotte onmisbaar en is ook een goede vriend van de huidige premier, zoals Poetin ook nog even meldde. En nu komt het: president Medvedev was het geheel met Poetins besluit eens.

Op zo’n moment vraag je je toch echt af  wie wie nu in de maling neemt. Ook kun je een conclusie vellen: er is er in Rusland maar één die alles beslist en diegene stoort zich aan niemand.