Aangezien de Russische autoriteiten niets doen om de gruwelijke dood van jurist Sergej Magnitski op te helderen, doen zijn voormalig collega’s dat. En anders dan het Russische OM zijn ze buitengewoon succesvol bij hun onderzoek. Afgelopen weekend hebben ze op internet een nieuwe documentaire geplaatst, The Untouchables. Daaruit blijkt wederom dat Magnitski geheel gelijk had met zijn beweringen dat enkele politieofficieren bezig waren om 230 miljoen dollar aan terug te betalen belastinggeld van zijn werkgever Hermitage Capital te stelen. Toen hij hiervan aangifte deed, werd hij op last van diezelfde agenten gearresteerd, in de gevangenis gegooid, gemarteld en indirect vermoord. Die agenten zijn onlangs nog door president Medvedev bevorderd. Volgens het OM zijn ze onschuldig.

Lees verder »

Vanmorgen woonde ik een zitting bij van de Moskouse vredesrechtbank bij  Plein 1905. Voor de rechter verscheen Oleg Orlov, vooraanstaand mensenrechtenactivist en directeur van mensenrechtenorganisatie Memorial. Hij zou in 2009 de Tsjetsjeense president Ramzan Kadyrov hebben belasterd, toen hij hem verantwoordelijk had genoemd voor de brute moord op de Tsjetsjeense mensenrechtenactiviste Natalia Estemirova. Zij was een felle criticus van Kadyrovs repressie- praktijken, die zich uitstrekken tot ver buiten de grenzen van Rusland. Diverse keren had hij haar bedreigd en gezegd dat ze moest ophouden met haar kritiek, want anders….. Lees verder »

Gisteravond kregen we twee Nederlanders op bezoek: de documentairemaker  Tom d’Angremond en de slavist Edwin Trommelen, schrijver van het onlangs verschenen Davaj! De Russen en hun wodka. Beiden zijn in Rusland om onderzoek te doen voor hun documentaire over de roman De twaalf stoelen van het schrijversduo Ilf & Petrov.

In het archief van Goedok (De stoomfluit), een krant voor spoorwegpersoneel, waar de schrijvers beiden als journalist werkten, hebben ze al tal van mooie vondsten gedaan. Ook zijn ze inmiddels al twee keer bij de bejaarde dochter van Ilf op bezoek geweest, die nog een klein kind was toen haar vader in 1937 aan TBC stierf. Ze kan zich weinig van hem herinneren, maar sinds ze met pensioen is, zet ze zich met volle overgave in voor zijn nalatenschap. En ze heeft natuurlijk tal van herinneringen aan haar moeder, die weer heel goed kon vertellen over haar man.

Angremond en Trommelen hadden ook nog leuk nieuws voor mij: de redactiekantoren van de Goedok waren bij mij om de hoek. Het gevoel om door de straten te lopen waar je helden vroeger ook liepen is altijd mooi.

Een andere plek waar de schrijvers hebben vertoefd is het Marriott Courtyard Hotel. Daar was vroeger de drukkerij van de Goedko. Op de eerste verdieping woonden de schrijvers naast elkaar in kleine kamertjes. Ze liepen waarschijnlijk steeds bij elkaar naar binnen om elkaar aan te vullen als ze met een boek bezig waren.

Voor vandaag staat een bezoek aan Benedikt Sarnov op het programma. Sarnov is auteur van de fascinerende serie Stalin en de schrijvers, waarin de verhouding tussen de dictator en zijn literaire tijdgenoten wordt onderzocht.

Over Ilf heeft Sarnov al aan de telefoon gezegd dat diens dood in 1937 een geluk bij een ongeluk was, omdat de schrijver anders hoogstwaarschijnlijk tijdens de Grote Terreur van datzelfde jaar was vermoord.

De film documentaire over De twaalf stoelen moet eind 2012 af zijn. Ik weet nu al dat die een internationaal succes zal worden.  Vooralsnog moet u het hier doen met een foto van de beide makers, die ieder een deel  van het verzameld werk van hun helden vasthouden.

In het Vasiljev Theater in Moskou, het toneelhuis van de vernieuwende regisseur Dmitri Krymov, werden in het kader van het Gouden-Maskerfestival afgelopen week toneelstukken van de Nederlandse toneelschrijvers Karst Woudstra, Jibbe Willems, Lot Vekemans en Alex van Warmerdam ‘gelezen’, in het Russisch, door Russische acteurs. Het was een initiatief van het Nederlands Theater Instituut en de culturele afdeling van de Nederlandse ambassade in Moskou. Lees verder »

Gisteravond laat klonken kanonschoten boven Moskou: een saluut aan Joeri Gagarin, die vijftig jaar geleden de eerste man in de ruimte was. Het waren ontroerende salvo’s, vooral omdat Gagarin zo’n leuke jongen was, die zo jong bij een vliegtuigongeluk zou omkomen. Tegelijkertijd  was het natuurlijk een geweldige prestatie van de Sovjet-Unie om een man de ruimte in te lanceren. Een man die levend terugkwam, want het schijnt dat enkelen hem zijn voorgegaan dat niet is gelukt. Lees verder »

The Moscow Times, het buurtkrantje voor de Moskouse expat-gemeenschap, had vanochtend een artikel over de toenemende vlucht naar het buitenland van jonge succesvolle Russen. Over diezelfde uittocht heb ik onlangs in de krant geschreven, toen opnieuw twee van mijn succesvolle jonge vrienden naar het buitenland vertrokken, omdat ze genoeg van hun land hadden. Een andere vriend, een via zijn huwelijk tot Australiër genaturaliseerde Rus die voor een Amerikaans bedrijf in Moskou werkt, vertelde me onlangs dat zijn Russische collega’s niet aflaten het Westen te kritiseren, maar uiteindelijk toch altijd aan hem vragen hoe ze zo snel mogelijk naar  Australië kunnen emigreren.

Lees verder »

Onderzoeksjournaliste Anna Sokolova van de Russische Forbes publiceerde vorige week een boek over de corruptie in  kringen van de bestuurstop van de Moskou-provincie. Je kunt daarin onder meer lezen hoe  het hoofd van de financiële afdeling, Aleksej Koeznetsov, 30 miljard roebel (750 miljoen euro) verduisterde en daarmee wegkwam naar de Verenigde Staten. Het grootste deel van de oplage  is inmiddels in beslag genomen door de politie, zogenaamd omdat het boek laster zou bevatten. Terwijl alle belastende feiten al eerder in de pers zijn gepubliceerd zonder dat dit problemen opleverde. Maar in boekvorm komt het natuurlijk altijd harder aan. Lees verder »

In Moskou is gisteren de beroemde actrice Ljoedmila Goertsjenko begraven. Ik kende haar uit films als Carnavalnaja Notsj (Carnavalsnacht) en Vokzal dlja dvojieg (Station voor twee), hoogtepunten uit de voortreffelijke filmindustrie van de Sovjet-Unie, die na 1992 door chronisch geldgebrek vrijwel geheel is ingestort. Lees verder »

Gisteravond om zeven uur kwamen op het Poesjkinplein in Moskou zo’n vierhonderd demonstranten bijeen om te demonstreren voor eerbiediging van artikel 31 van de Russische grondwet, dat vrijheid van samenkomst garandeert. Het was voor het laatst dat dit protest – op de 31ste van de maand – plaatsvond. Volgens de organisatoren van de ‘31ste’-demonstraties is hun doel bereikt, sinds ze na het afzetten van burgemeester Loezjkov, in september 2010, steeds toestemming van het stadhuis hebben gekregen om hun protest te houden, ook al mogen er slechts duizend mensen aan deelnemen. Dat is natuurlijk heel wat minder dan wat bij de jaarlijkse Russische Mars is toegestaan, als  zo’n tienduizend extremistische  ’patriotten’  en neonazi’s op een kade bij Hotel Oekraïne de Hitlergroet mogen geven onder het scanderen van ‘Rusland voor de Russen’. Lees verder »