Het is dezer dagen interessant om te zien hoe de Russische regering reageert op golf van revoluties in de Arabische wereld en vooral op de recente opstand in Libië. Want al heeft president Medvedev het geweld in Libië scherp veroordeeld, toch blijkt er in sommige politieke kringen een zeker  begrip te bestaan  voor de bloedige wijze waarop de Libische leider Gadaffi tegen de opstandelingen optreedt. Zo zei vrijdagmiddag Boris Jakemenko, een van de leiders van de Kremlinjeugdbeweging Nasji en lid van een van de hoogste adviescollege’s van Medvedev dat Gadaffi de hele wereld laat zien wat er gebeurt met ‘provocateurs’ die een staatsgreep proberen te plegen en het land willen destabiliseren. Hij vond het schieten op de betogers een juist besluit. Ook zei hij, zoals Kremlingezinden in oorlogstijd traditiegetrouw doen, dat de Amerikanen achter de opstanden zitten.

Lees verder »

Afgelopen maandag ontsloeg president Medvedev de op een na hoogste baas van geheime dienst FSB, de 60-jarige generaal Vjatsjeslav Oesjakov. Als officiële reden werd opgegeven dat hij zich niet aan de ethiek van de dienst had gehouden en tekortkomingen in zijn werk had getoond. In de Russische media werd werd zijn ontslag aanvankelijk in verband gebracht met de haperende veiligheidsmaatregelen op vliegveld Domodedovo, waar vorige maand een bom ontplofte. Een andere en meer voor de hand liggende verklaring was dat Medvedev hem had ontslagen omdat hij informatie zou hebben gelekt over de betrokkenheid van de politie en het OM van de provincie Moskou bij de winstgevende activiteiten van een illegaal casino, dat vorige maand werd opgerold. De eigenaar van dat casino bleek veel hooggeplaatste vrienden bij politie en justitie te hebben, waardoor hij ongestoord zijn gang kon gaan. Het hoofd van het provinciale OM en diens plaatsvervanger zouden bijvoorbeeld hun dure verjaardagspartijtjes en buitenlandse vakanties door die zakenman hebben laten financieren.

Fatsoenlijke onderzoeksrechters ontdekten die praktijken, maar werden door dat hoofd van het OM tegengewerkt en van overtreding van de wet beschuldigd. De zaak tegen de casino-eigenaar werd door het plaatsvervangend hoofd gesloten, zogenaamd wegens gebrek aan bewijs. De onderzoeksrechters openden nu een nieuwe strafzaak tegen de zakenman en wisten hem in voorarrest te houden, wat ook weer in strijd met de wet bleek te zijn. En zo rolden de twee justitiële diensten over straat voort, tot ergernis van het Kremlin.

Maar het Kremlin ontkende dat dit de reden voor het ontslag van Oesjakov was.

Lees verder »

Vanmiddag om kwart voor drie ontvouwden activisten van de oppositie-beweging Wij op een brug tegenover het Kremlin een banier met foto’s van …. Michaïl Chodorkovski en Vladimir Poetin. De laatste achter tralies. Met die ludieke actie probeerden ze  de Russische bevolking duidelijk te maken dat ze niet bang hoeven te zijn voor het regime en demonstreren je hoogstens een paar dagen cel en geen jaren in de Goelag oplevert. Lees verder »

In Moskou is veel aan cultuur te doen. De musea zijn prachtig en het wemelt van de theaters en concertzalen. Iedere avond kun je in Moskou wel ergens heen. Dezer maanden speelt bijvoorbeeld het Theater van de Naties – met steracteur Jevgeni Mironov – een op Poetins regime geënte versie van Camus’ Galigula. Kaartjes zijn bijna niet te krijgen, zo populair is het stuk. En dan zijn er natuurlijk de toneelgezelschappen van Dmitri Krymov en Fomenko. Lees verder »

In Moskou is het schitterend winterweer. De hemel is blauw, de thermometer staat op -20, alles is witbesneeuwd. Weg is ineens het grauwe, dat velen een somber gemoed bezorgt. Overal zijn Kirgiezen Tadzjieken en Oezbeken bezig sneeuw te ruimen en ijs te brekeen, want de meeste straten zijn sinds het vertrek van burgemeester Loezjkov een ijsbaan, door een gebrek aan strooizout.

Een imponerend gezicht is het altijd als de sneeuwbrigades de daken gaan schoonmaken. Aan kabels hangen ze dan aan de punt van het dak om met een schop de sneeuw weg te vegen. Een enkele keer dondert zo’n veger naar beneden, meestal met dodelijke afloop . Een Arbo-wet bestaat helaas nog niet in Rusland.

En dan zijn er nog de ijspegels, die weggehakt moeten worden, al gebeurt dat laatste steeds minder, waardoor er in Moskou in december dagelijks drie mensen door zo’n pegel getroffen werden.

Een medewerkster van Viktor Danilkin, de rechter die het afgelopen half jaar de  zaak-Chodorkovski behandelde, gaf vanochtend een interview aan internetkrant gazeta.ru. Daarin vertelde ze dat het vonnis in die zaak niet door Danilkin zelf was geschreven, zoals zou moeten, maar door de Moskouse Stadsrechtbank, het MosGorSoed, dat onder  leiding staat van de omstreden president Olga Jegorova. Die rechtbank staat algemeen bekend als een instrument van het Kremlin.  Danilkin blijkt volgens zijn medewerkster Natalja Vasiljeva zwaar onder druk te zijn gezet, wat tijdens de rechtszittingen al duidelijk was te merken. Rechter Danilkin heeft haar uitlatingen laster genoemd. Hoe kan hij ook anders als hij nog iets van zijn reputatie wil redden.  Vasiljeva zelf gaat er vanuit ontslagen te worden, maar als ze  wegens laster wordt aangeklaagd, dan zal ze voor de rechter haar beschuldigingen herhalen. De advocaten van Chodorkovski, onafhankelijke juristen en zelfs vertegenwoordigers van de rechterlijke macht hebben inmiddels een onderzoek geëist naar de gang van zaken omtrent het vonnis. Een interessant kijkje dus achter de schermen van de Russische ‘rechtstaat’. Hieronder de Engelse vertaling van het interview en hier het interview op video.

Lees verder »

De douane viert feest Russen kunnen over het algemeen goed feestvieren. Dat is een van de leuke dingen in dit land. Het enige nadeel is dat de  kater ook altijd groter is dan de feestvreugde. Dat bleek bijvoorbeeld in  Vladivostok, waar de douane een leuk personeelsfilmpje had gemaakt voor de feestdagen. Als een soort vervanging voor het kerstpakket. Het filmpje lekte uit en de ambtenaren dreigt sindsdien ontslag. Maar gezien de kwaliteit van hun productie kunnen ze zo een aan een nieuwe carrière beginnen, bij de Russische MTV bijvoorbeeld. Al zullen ze daar veel minder verdienen dan bij de douane in Vladivostok, aan de ‘Gummer’ te zien die eigendom van een van hen is.

Als ik boodschappen doe, pak ik meestal alles wat ik nodig heb en reken af. Bij de kassa ben ik dan net zoveel kwijt als in Nederland, want in Moskou verschillen de prijzen niet zo van het Westen. Allen de wijn is gemiddeld drie keer zo duur. En juist bij die wijn viel me onlangs op dat de prijs daarvan  weer met 50 procent omhoog was gegaan. Een moment dus voor een  hoofdstedelijke prijsinspectie. Lees verder »

Gisteren kwam het hoofd van het Bureau voor Presidentiële Zaken – zeg maar de onroerend goedafdeling van de Russische president – met de mededeling dat ‘het paleis van 1 miljard dollar’ dat aan de Zwarte Zee voor premier Poetin zou worden gebouwd, NIET door zijn dienst en dus NIET op last van de president of de premier wordt gerealiseerd. Het nieuws over de bouw van ‘Poetinhof’, zoals dat paleis inmiddels alom heet,  kwam eind december naar buiten, dankzij een voormalige zakenpartner van Poetin uit diens Sint-Petersburgse dagen. Het bouwproject wordt volgens die klokkenluider uitgevoerd door Spetsstroj Rossii, het grootste staatsbouwbedrijf van Rusland. Lees verder »

Als je de Russische samenleving met al zijn ingewikkelde, akelige en komische tegenstellingen echt wilt begrijpen, moet je de Russische literatuur lezen. Dat was een van de belangrijkste adviezen die  J.W. Bezemer, hoogleraar Russische geschiedenis  aan de Universiteit van Amsterdam, zijn studenten altijd gaf. Naast de historische studies, die ze tijdens zijn hoorcolleges over bijvoorbeeld de Dekabristenopstand, dissidenten als Andrej Sacharov  en de culturele dooi onder Chroesjtsjov lazen, stortten ze zich dan ook met veel ijver op de romans die in die tijden waren geschreven.  En Bezemer had gelijk.  Nog altijd zegt  Gogols roman Dode Zielen meer over het huidige Rusland dan menig artikel in de Russische pers.

Lees verder »