Joelia Timosjenko is naar de rechter gestapt om de uitslagen van de presidentsverkiezingen aan te vechten. Die rechter komt morgen met een uitspraak. Maar je kunt nu al raden dat hij de premier geen gelijk zal geven, om de eenvoudige reden dat Janoekovitsj op eerlijke wijze heeft gewonnen. Dat koppig vasthouden aan haar gelijk zegt veel over het karakter van Timosjenko, de ‘gasprinses’ die niet tegen haar verlies kan. En dat is jammer, aangezien ze in het begin van haar ambtsperiode op grond van haar expertise in de energiesector veel voor elkaar heeft gekregen op het gebied van de ontkoppeling van de diverse belangen en ze daarmee haar kwaliteiten heeft bewezen.

Haar voormalige bondgenoot in de Oranje Revolutie, de demissionaire president Joesjtsjenko, doet intussen alles om Timosjenko zwart te maken. Uit wraak, lijkt het. Zo heeft hij gisteren nog gezegd dat het zijn grootste  fout is geweest dat hij Timosjenko als premier naast zich heeft geduld.

Als Timosjenko verstandig is, dan accepteert ze Janoekovitsj’ overwinning gewoon en toont ze zich een democraat die de rechtsstaat respecteert. Dan geeft ze meteen het goede voorbeeld. Janoekovitsj zal namelijk ook niet veel kunnen doen om de huidige problemen van zijn failliete land te bestrijden. Ook zullen al zijn mooie woorden over corruptiebestrijding (zijn eerste belofte na zijn overwinning) binnen de kortst mogelijke tijd niets waard blijken te zijn. Hoogstens zal hij de uit de hand gelopen Oekraïnisatie-politiek van zijn voorganger wat terugdraaien, zodat de etnisch Russische bevolking zich wat meer op haar gemak voelt in eigen land, gaat hij een belastingunie met Rusland aan (hoe strookt dat met het WTO-lidmaatschap?) en laat hij de Russische vloot langer in Sevastopol blijven. Of Oekraïne onder Janoekovitsj inderdaad een achterstand van vijf jaar zal oplopen, zoals Timosjenko-aanhangers steeds roepen, zal dan ook snel blijken.

Het herstel van de betrekkingen met Rusland is op dit moment heel belangrijk voor Oekraïne, aangezien Rusland het buurland is waarmee het  een lange geschiedenis heeft die je niet zomaar kunt uitvlakken. Dat Janoekovitsj tijdens zijn campagne heeft gezegd dat Tsjechov een Russische dichter was, moet hem maar worden vergeven.

Ook is het onzin dat Oekraïne nu weer in de armen van Rusland zal terugkeren, zoals veel persbureaus dezer dagen schrijven. Hoogstens wordt aan verbetering van de betrekkingen met Rusland voorrang gegeven boven een snellere toetreding tot de EU, die overigens niet staat te springen om Oekraïne toe te laten zolang het er nog zo’n politieke en economische chaos is. Janoekovitsj heeft zich de afgelopen jaren bovendien tot een normale, reëel denkende politicus ontwikkeld die  heel goed weet dat de redding niet uit het Oosten, maar uit het Westen komt, in de gedaante van het IMF. De hoop van veel Janoekovitsj-aanhangers dat Poetin nu de geldbuidel zal trekken, lijkt me dan ook enigszins voorbarig.

Nee, het wordt balanceren voor Janoekovitsj. Tussen oost en west, maar ook tussen de elkaar bestrijdende oligarchen uit zijn eigen gelederen, die in twee fracties zijn te verdelen. Dat sommigen van die oligarchen harde jongens met maffiose trekjes zijn, weten we allang. Anders dan in Rusland, waar de oligarchen inmiddels de vermogensbeheerders van het  Kremlin zijn geworden, met hoogstens 100 miljoen aan eigen zakgeld, zijn ze in Oekraïne oppermachtig, zo ongeveer zoals de Berezovski’s dat in de jaren negentig waren. Tel daarbij de 450 zakenmannen op die in het parlement namens alle partijen alleen met hun eigenbelang bezig zijn en je hebt een in alle opzichten verlamde staat.

Timosjenko zal de komende tijd alleen maar meer bijdragen aan de chaos. Eenvoudigweg omdat ze premier wil blijven. En Janoekovitsj kan haar niet ontslaan. Als hij van haar afwil zal hij nieuwe parlementsverkiezingen moeten forceren en dan zit Oekraïne weer maanden zonder regering. Arm Oekraïne, denk je op zo’n moment.

Dit verhaal is geplaatst op woensdag 17 februari 2010 om 16:55 uur.