Het moet er maar eens van komen: the last post. Na zestien maanden, 754 artikelen en 1.810 reacties sla ik weblog Moskou dicht. De koffers zijn al bijna gepakt voor onze terugkeer naar het vaderland, de komende maanden bestaan vooral uit reizen, verhuizen en verbouwen. Vsjo!

Alle lezers en reageerders: do svidanja! Het was me een genoegen u te hebben leren kennen. Wie er achter de schuilnamen schuilgaan weet ik meestal niet, maar uw reacties hebben mij beurtelings verbaasd, geamuseerd, geirriteerd en iets geleerd. Maar nooit verveeld. 

 Als u evenveel plezier had aan het lezen als ik aan het schrijven: ik vermoed dat de stoffelijke resten van weblog Moskou nog wel even opgebaard liggen in een hoekje van deze website. U kunt er nog eens langs schuifelen en een rode anjer achterlaten. Wat mij betreft: ik hoop de ontwenningsverschijnselen van deze tijdrovende verslaving snel te boven te komen. Mocht dat niet lukken, dan hoop ik u elders in de blogosfeer weer tegen te komen. Op een ander blog. Over Nederland. 

I

I

I

I

I

I  

I

I

Ik weet niet of u er rijp voor bent, want u gelooft mogelijk in stemcomputers,  opiniepeilingen en verkiezingen per telefoon of SMS. En u gelooft dat Edsila Rombley met een tweedehands musicalnummer tot de finale van het Eurovisie Songfestival had moeten doordringen. En dat het Songfestival een gigantische Oost-Europese samenzwering tegen het Oude Europa is.

Wij in Rusland weten beter. Het Eurovisie Songfestival is de afgelopen jaren  inderdaad verworden tot een gigantische samenzwering: tegen Rusland. Analyse van recente resultaten kan tot geen andere conclusie leiden.

De feiten. In 2001 wint  onverwachts Estland, in 2002 het al even nietige Letland. Twee van onze ex-kolonies met een grote Russische minderheid, die angstig zien hoe Ruslands herrijst en weifelen op de drempel van NAVO en EU. Een uitgelezen moment voor een shot Euroeuforie. 

Dat kan Turkije in 2003 ook gebruiken. Amerika valt die lente buurland Irak binnen, Turkije vreest het ontstaan van een Koerdische staat. Turkey, twelve points. Op een golf van Euroforie dromen de Turken over toelating tot de EU in plaats van de blik koel op het oosten te richten, Amerika in de wielen te rijden en Koerdische mensenrechten te schenden. Heel dom.

Dan volgt 2004. Oekraïne staat dat jaar voor een cruciale keuze tussen een pro-Europese en een pro-Russische presidentskandidaat. Wie wint het Eurovisie Songfestival? De mooie Oekraiense Ruslana. Wie is diezelfde winter de ster op het podium van de pro-Europese  ‘Oranje Revolutie’  in Kiev? De mooie Ruslana. Oekraine kiest voor Europa.

Dan beseffen de duistere krachten achter het Eurovisie Songfestival dat we ze door hebben. Men legt rookgordijnen. Het Oude Europa simuleert onvrede en klaagt dat het festival een Oost-Europees onderonsje wordt. Griekenland en Finland winnen, daaraan valt niemand zich een buil. 

Maar in 2007 is de tijd rijp voor een nieuwe strategische zege. Servië ligt als een geisoleerd, wrokkig Fremdkörper op de Balkan. Het dreigt provincie Kosovo definitief te verliezen, de wieg der natie. Radicale nationalisten zijn in opmars, geweld dreigt. De voorzitter van het parlement bepleit zelfs een fusie van Rusland en Servië! Echt verassend is het dan al niet meer: Servië wint. Belgrado danst op straat en omarmt een lesbische zigeunerin als nationaal symbool. Europa houdt toch van ons, ze houden echt van ons! De parlementsvoorzitter wordt afgezet.

Toeval? U bent een grappenmaker. Wij weten dat het Eurovisie Songfestival een complot is van Washington en Brussel. Onze geheime dienst SVR heeft onlangs eliteteam E opgericht om te onderzoeken hoe de stemcomputers worden gemanipuleerd. Als voldoende compromitterend materiaal is verzameld, gaan we discreet in gesprek met zekere krachten. Onze startpositie: de komende drie jaar wint een West-Europees land het festival. Om er een win-win situatie van te maken: waarom Nederland en Frankrijk niet, om die landen alsnog rijp te maken voor een EU-grondwet?

Liever zouden we het festival natuurlijk afschaffen of vervangen door een Eurasiatisch Songfestival. Tadzjikistan: six points. Helaas is het te laat: het volk is verslaafd omdat het Eurovisie-complot Rusland al jaren op het puntje van haar stoel houdt. Sinds 2000 kreeg Rusland tweemaal een derde en tweemaal een tweede plek. Het einddoel is glashelder. Op een strategisch moment wint Rusland, zodat ook Moskou verdwaasd de straat oprent om te juichen dat Europa van haar houdt. Dat willen wij dus voorkomen.

Paranoia, zegt u? Dan is het is zeker ook toeval dat Polen en Oekraine samen het EK 2012 mogen organiseren.

Of tien dagen.

Een update over OMONgate, dat megaschandaal rond de Russische OMON-agent die een SS-symbool op zijn helm tekende. Zaterdag het meest besproken onderwerp op portal Yandex, iedereen bemoeide zich ermee. Zo’n foto is kennelijk onwelkom als je op schrille toon je piepkleine buurlandje Estland tot neo-nazistaat bestempelt en Poetin de VS vergelijkt met nazi-Duitsland. 

‘Feiten doen Russen niks’, vertelde Oleg Klimov mij. ‘Alleen symbolen.’ Zoals een runetekens op een OMON-helm. Een vervalsing van fotograaf Oleg Kabatov om Rusland in diskrediet te brengen, dat moest haast wel. Nee, zo bleek toen Oleg Klimov de agent ook op foto had. Daarmee zijn de twee Olegs nog niet uit de brand. Want, zo filosofeert het Doemacomité voor Informatiepolitiek nu, nazi-symbolen zijn verboden volgens de nieuwe wet tegen extremisme. Dus zijn de foto’s wellicht een misdrijf! 

Een smiley zou hier op zijn plaats zijn, maar daar begin ik niet aan. Oleg Klimov geniet van de vijftien minuten beroemdheid: hij kreeg al cameraploegen van REN en NTV over de vloer (gelukkig nog geen OMON). En ergens in een OMON-kazerne heel diep in Rusland is een nerveuze agent op dit moment zijn helm aan het verbranden … 

Het is vrijdagavond. Je zakt eens lekker door met je collega’s, stapt op je tractor en rijdt naar huis. Dit wat triestige filmpje herinnert mij aan die anecdote over gouverneur Roetsjkoi van Koersk, die zes graancombines kocht in Duitsland. Er was onvoldoende geld om ze op de trein te zetten, dus wat deed Roetsjkoi? Hij gaf bevel de combines over de weg naar Koersk te rijden. Uiteraard waren ze bij aankomst allen tot het draad versleten en onbruikbaar.

De Poetinjugend, heten ze in de volksmond. Iemand nam de moeite een recente brochure van Nasji te vertalen, de jeugdbende van het Kremlin. Ik zag ze ‘m onlangs uitdelen. ’Dit is de USSR in 1991. Het gaat de mensen goed en ze zijn vrolijk. Ze hebben alles, althans bijna alles, wat ze nodig hebben.’ Lees hier de vertaalde brochure. En huiver.

‘Voorwaarts, generatie Poetin!’  Gaat Rusland nou écht richting Loekasjenko, vroeg mijn voorganger zich deze week af, hier aan de keukentafel. Twijfelachtig, was mijn eerste reactie. Maar ja, dit is wel exact de taal waarmee de ‘laatste dictator van Europa’ zijn Wit-Russische onderdanen bestookt. Straks de op één na laatste dictator?

Gelukkig bevat de brochure wel het gebruikelijke absurdisme: dat houdt de zaken hier enigzins verteerbaar.  Lees verder »

Probleem opgelost. Het was een misverstand. De OMON gaat niet voor de SS, de OMON gaat voor POKOMON! Het kon niet uitblijven, scroll hier maar: de OMON is nu een fotofuckobject geworden.

Schandaal! De Russische Esquire publiceerde een foto van de Mars der Ontevredenen, begin maart  in St Petersburg. Daarop een OMON-agent met het SS-symbool achterop zijn helm. Met Photoshop gemanipuleerd, briest de Doema, die een diepgaand onderzoek eist. De naam van Rusland is immers besmeurd. In Zje-Zje, de Russische blogsfeer, denken velen dat de fotograaf een verborgen agenda heeft. 

Wel, Oleg Klimov ging eens op zoek in zijn archief en vond een foto van dezelfde agent: zie hier beneden. Oleg heeft die foto in zijn weblog gepubliceerd. Niet dat het Doemacomité voor Informatiepolitiek me geïnteresseerd lijkt in feiten. Zoiets kan niet, mag niet, dus is niet! 

Gisteren schreef ik al dat het een normale loopbaan is: van voetbalhooligan of skinhead naar de OMON. In 2002 was er een klein schandaal toen de Moskouse OMON skinheadgroepen bleek te trainen in zijn sportschool. Hoe erg dat is? In het Westen kiezen straatvechtertjes ook vaak voor leger of politie. De runetekens op de OMON-helm verbazen mij niet; wel de arrogantie en stupiditeit van de betreffende agent. En wat te denken van zijn commandant?

PS: vanaf 1936 viel de Duitse politie onder de SS; het heette vanaf toen Ordnungspolizei,  ORPO. Misschien kunnen de jongens van de OMON hier en hier nog wat inspiratie opdoen?

UPDATE: Dat diepgaand onderzoek van de Doema zal wel een stille dood sterven. Hoewel, uiteraard zien sommigen Klimov nu ook als fotovervalser, samenzwerend tegen Rusland. 

De gevreesde Russische oproerpolitie OMON opende gisteren de kazerne voor de pers. Met een glimlach. Om wederzijds begrip te kweken. U kent de OMON wel uit dit weblog, zij het altijd als figuranten, kloppend, vegend en zuigend. Maar de OMON slaat niet alleen burgers, de OMON redt ze ook. Kijkt u even mee?

Lees hier de reportage zoals die in NRC Handelsblad verscheen.

De OMON in gesprek met Tsjetsjeense medeburgers. De OMON lost een verkeersprobleem op. De OMON heeft de achterklep van het busje niet goed gesloten.

Thuisbezorging in OMON-stijl: binnen zonder kloppen.

De OMON als circusact. Licht en lawaai, technomuziek, een fakir ligt in het glas en vangt scherpe messen op met zijn buikspieren. Brandende bakstenen! Let op de laatste OMONtsjiek die hem niet doormidden kan slaan …

En dan de OMON die wij kennen en waarderen: kalm en beheerst, met knuppel en schild.

Helaas miste mijn camera een hoogtepunt: de OMON die een reeds gevloerde aanvaller een nekschot geeft. En, werd er begrip gekweekt? Meer in de krant van vandaag, maar laat ik het zo zeggen: een glimlachende OMON is een angstwekkend gezicht. ‘Wij kennen geen genade, wij vragen geen genade. Zo was het, is het, zal het zijn’, luidt de slogan.

Ik twijfel nog of ik inga op een uitnodiging het OMON-seminair ‘Bastion’ bij te wonen, over correct handelen voor de pers in geval van straatrellen. Notitieblokje opklappen, camera sluiten, met ogen stijf dicht op de grond gaan liggen en de bevelen van de commandant afwachten: dat zien ze het liefst, vermoed ik.

Overwinningsdag is nu dé nationale Russische feestdag. Een verstandige keuze van het Kremlin, want 9 mei is de grootste gemene deler. 

Rusland heeft afscheid genomen van het communisme, de symboliek van de macht verschuift al jaren richting de aloude orthodoxie en autocratie. Maar de Tweede Wereldoorlog is het enige dat de tragedie van revolutie, stalinisme en stagnatie - de hele vorige eeuw eigenlijk - vanuit Russisch oogpunt nog enige zin geeft. 

Als correspondenten gniffelden we over het feit dat die Russen maar bleven twijfelen over hun ’nationale idee’, over feestdagen en symbolen. Zelfs een volkslied wilde niet lukken. Poetin kreeg dat wel voor elkaar, met een cultus rond de oorlogsveteranen. Geforceerd misschien, maar niemand heeft er hier bezwaar tegen. Ik denk dat de wereld de Russen die bindingsfactor maar moet gunnen.

Estland, dat de Russische gevoeligheden het beste kent, heeft de affaire rond de ‘Bronzen Soldaat’ gebruikt om te stoken in de relatie tussen Rusland en Europa. Handig hoe men de beer op de gloeiende plaat zette. Dansen deed hij, Moskou sloeg een modderfiguur. Als klein, onzeker landje veranker je jezelf zo weer wat steviger in de Europese familie. Estonia: twelve points. 

Ik vond het kwalijk. Blijf met je rotpoten van mijn rotRussen af. Enfin, geniet mee van het heilige ritueel van 9 mei: hier, hier en ook hier. Het filmpje onder de vouw is bedoeld voor mijn familie. Lees verder »