Nick Paton Walsh, de jonge, maar zeker niet naïeve correspondent van The Guardian, vertrekt uit Moskou. Zijn ambivalentie over vier jaar Rusland in dit artikel is me uit het hart gegrepen. Hoe je een hekel kan hebben aan Poetin en toch zijn fan kan zijn.

En sorry, van de datsja geen nieuws. We bleven wegens het slechte weer dit weekeind in Moskou. Volgend weekeind beter.

We mogen nog een jaar op ons kantoor blijven. Voor 1.300 dollar per maand in plaats van de 900 dollar van vorig jaar, maar dat viel te verwachten met de overspannen huizenmarkt van Moskou. Hoe verliep de onderhandeling met onze huurbazin? 

Telefoontje 15 juli: (op schelle toon) ‘We eisen komend jaar tweeduizend dollar! Anders vertrekken jullie!’ Wij: ‘Kom eens langs, drinken we een kopje thee en praten we erover.’

Telefoontje 18 juli: ‘Ik heb een nieuwe huurder, hij betaalt drieduizend dollar! Jullie moeten er binnen een week uit!’ Wij: ‘Kom eens langs, drinken we een kopje thee en praten we erover.’

Telefoontje 20 juli: ‘Tweeduizend dollar huur! Dit is jullie allerlaatste kans!’ Wij: ‘Kom eens langs, drinken we een kopje thee en praten we erover.’

Telefoontje 24 juli: ‘Goed dan, vijftienhonderd dollar! Maar niets minder!’ Wij: Kom eens langs, drinken we een kopje thee en praten we erover.’

Vandaag kwam de dochter van de huurbazin langs. We dronken een kopje thee, spraken twee uur lang over het leven en daarna over de huur. Dat ze van iemand anders misschien iets meer geld kunnen vangen, maar ons kennen ze. We betalen netjes en zorgen goed voor het huis.

We boden 1.200 dollar. ‘Even ma bellen’, zei de dochter. Vijf minuten later: ‘Jullie mogen  één maand blijven voor 1.200 dollar, daarna moeten jullie echt weg.’ Tijd dus voor ons uiterste tegenbod: ‘1.300 dollar,  anders zijn we inderdaad vertrokken.’ Weer een telefoontje. ‘Ma zegt dat het goed is. Wel een jaar vooruit betalen.’ 

Russen: keiharde onderhandelaars.  

Dit heeft werkelijk niks met Rusland te maken, behalve dat de correspondent hierom erg moet lachen. Mag toch ook wel eens? Dank aan Hayo.

Zondag bleef Volodja onzichtbaar, maandag werd het opeens erg druk op de datsja. Vroeg in de ochtend reed Volodja voor met een gespierde Kaukasische hulpkracht. Hij laadde emmers verf en een gereedschapkist uit  zijn zilveren Lada Samara en sloeg als een bezetene aan het timmeren. Later op de ochtend kwam een vriend helpen. We hoorden Volodja binnen op luide toon betogen over vrouwen en hun aard. Deed hij boete door zijn vele achterstallige klusjes alsnog af te maken?

Tegen de middag keerde ook Nina terug, nog steeds in mantelpak: de expeditie naar de Zwarte Zee ging kennelijk niet door. De Kaukasiër en de vriend maakten dat ze wegkwamen, het echtpaar drentelde de rest van de middag in ijskoude stilte door huis en tuin, als twee schorpioenen in een glazen pot. ‘Gaat het?’, vroegen we Nina. Ze haalde haar schouders op. ‘Mannen.’  In haar ogen glom een spoor van kwaadaardige triomf.

We ruimden stilletjes onze datsja op terwijl aan de overzijde de onweersbui zich ophoopte. Rond negen uur ’s avonds begon het huisje te daveren. ‘Ik ben moe, moe! Je gaat eruit, ik heb de papieren’, hoorden we. ’Jij dan toch eerst, trut!’ Het echtpaar zette de televisie keihard aan om hun stemmen te verdrinken. Een over de schutting leunende buurvrouw keek al even teleurgesteld als wij.

Die avond keerden we onvervuld terug naar Moskou. Wat treffen wij komend weekeind  aan: een scheiding, een verzoening, moord en doodslag? 

Hij is mijn nemesis. Overal krijg ik het te horen: ‘Sorry dat ik het zeg,  maar u lijkt  op …’ Tegenwoordig maak ik de zin zelf maar af. ‘Ja, op Filip Kirkorov. Ik ben zijn Bulgaarse halfbroer, moet u weten.’

Popster Filip Kirkorov is de Russische René Fröger, maar dan veel geschifter. Zijn idool is Engelbert Humperdinck, en ook Filip doet menig huisvrouwenhart sneller kloppen. Hij eindigde als 17e bij het Eurovisie Songfestival van 1995. (Verzachtende omstandigheid: Filip viel op het laatste moment in voor iemand anders) Hij had hits met  ‘ti,ti,ti’ en ‘Oh Mama, shika dam!’.

Kirkorov is al vijftien jaar lang niet van de beeldbuis te slaan. Het pantheon der BR’ers (Bekende Russen) is namelijk nog onbewegelijker dan dat van de Bekende Nederlanders. Popzangers wankelen hier krakend van de reuma over het podium, dichtgeplamuurde diva’s strompelen zingend achter hun rollators.  Lees verder »

Eind vorige week besloot Nina dat het genoeg was. Ze nam een boemeltrein naar Moskou om bij de notaris de datsja op haar naam te zetten. Volodja was niet langer welkom, hij moest maar bij zijn sloerie intrekken.

Tot Volodja zaterdag onverwachts terugkeerde uit zijn liefdesnest. We hoorden Nina slechts één harde kreet slaken: svoloch! (Tuig) Volodja beende met strakke blik terug naar zijn zilveren Lada Samara en reed weg, Nina sjouwde de rest van de middag koffers naar een bevriende auto. In de avondschemering marcheerde zij in zondags mantelpakje het hek uit, zonder verder een woord tegen ons te zeggen. Volodja keerde later die avond terug en kwam zijn huis verder niet meer uit. Weer op zapoi, vreesden we. 

Nina had ons verteld wat ze van plan was. De bijna tweeduizend dollar huur die we in de lente voor de datsja hadden betaald, had ze verstopt voor Volodja. Nu ging ze dat geld in badplaats Sotsji aan de Zwarte Zee eens lekker verbrassen. Die schoft zou merken dat hij niet de enige was die lol kon maken.

Altijd op zoek naar filmpjes trof ik dit aardige incident aan. Bij een Russisch huwelijk tilt men de bruid niet over de drempel, maar over een brug. Dan is er ook nog het Russissche vrachtverkeer.  Loopt nog redelijk af.

Anderhalve week geleden liep Volodja plots met verende tred en relatief nuchter over het erf.  Nina oogde tevreden: lang geleden dat ze hem zo had meegemaakt. Op een middag knipte ze Volodja liefdevol en verfde zijn haar en wenkbrauwen ravenzwart. ‘Ik heb weer een mooie jonge vent’, glom ze. Volodja rekte zich tevreden uit.  ‘Zeg, die eettafel van jullie, daar moet ik nodig eens wat aan doen’, zei hij. ‘Ik zorg deze week voor een nieuw tafelblad.’

De volgende dag ging Volodja uit vissen met zijn vrienden. Nina maakte een lunchpakket, hij stapte ’s ochtends vroeg met hengel en toebehoren in zijn Lada Samara. Die avond keerde hij niet terug. Bezorgd belde Nina zijn vrienden,  die wisten van niets. Vissen met Volodja? Nee hoor.

Via de geruchtenmolen, die in datsjaland dag en nacht meedogenloos van schutting tot schutting doormaalt, vernam Nina de vreselijke waarheid. Volodja had in het stadje Ramenskoje een vrouw van 35 jaar opgedoken. Zo’n wicht uit de provincie die onder de indruk was van zijn Moskouse propoesk (woonvergunning) en zijn zilveren Lada Samara.

Nina meldde zich met droeve ogen bij ons. Het was niet voor het eerst, hoorden we: Volodja had jaren geleden een meisje van 26 jaar zwanger gemaakt. Wat dat niet had gekost, die abortus en afkoopsom! En nu zat hij met die sloerie Nina’s lunchpakket op te smikkelen. Waren Nederlandse mannen ook zulke schoften?

De rest van de week kwamen zwermen baboesjka’s langs om Nina te troosten: het nieuws had zich snel verspreid. Als zij geen bezoek had, werkte Nina furieus in haar moestuin. De pollen en kluiten vlogen ons om de oren. 

We huren met vrienden een datsja bij het dorpje Kratova. Een ruime tuin met twee huisjes, een werkplaats, een banja en een openlucht-toilet. Dit is het lustoord dat Volodja in betere tijden in elkaar timmerde. Hij is een gepensioneerde ingenieur met gekreukeld gelaat en bloemkoolneus, zijn vrouw Nina een forse dame in bloemetjesjurk. Het echtpaar woont op hetzelfde terrein in een tweede datsja en is niet gelukkig. Al weken voeren ze een Russische openluchtsoap voor ons op, die ik graag met u deel. Eerst de pilot: wat eraan vooraf ging. 

Volodja is reuze handig, maar onze datsja vertoont slijtage. Toen onze vriend op een koude dag de gasvlam van de verwarming aanstak, leverde dat een steekvlam op en brandwonden van duim tot elleboog. Typen gaat hem een maand na dato nog steeds moeizaam af, hij is blij dat hij er niet met zijn gezicht voorhing. ‘Sorry’, zei Volodja. ‘Daar ga ik snel iets aan doen.’

Zo belooft Volodja wel meer, maar er gebeurt weinig. U begrijpt het al: wodka. Zijn inname is zo hoog, dat hij onlangs uit zijn ‘klussencoöperatief’ werd gezet, een groep mannen die wat roebels bijverdient met karweitjes. En die zijn heus wel wat gewend.

Vorige zomer waggelde Volodja vaak de keuken binnen voor conversaties met dikke tong. Hij moest flink op zijn plaats worden gezet toen hij zonder iets te zeggen het zoontje van onze vriend meenam om bij de buren te spelen. Daar vergat Volodja hem en ging met buurman aan de boemel.

Echtgenote Nina nam deze zomer haar maatregelen. Als Volodja dronken was, sloot ze hem zonder pardon op. Haar zoon had een handig middeltje op de kop getikt, fluisterde ze samenzweerderig. Was Volodja zapoi - verzonken in een dagenlange cyclus van zuipen, bewusteloosheid, kater en doorzuipen - dan druppelde Nina stiekem wat door zijn wodka. Volodja was dan twee dagen buiten westen en ontwaakte nuchter. Daarna ging het weer even goed, tot de volgende zapoi zich aandiende.