Dit gebeurt nu al drie dagen achtereen op het huis tegenover mijn kantoor. Ergens laat op de middag klimt hij met een grote rugzak uit een dakraam, glibbert over het dak en klimt langs de brandtrap naar beneden.
We speculeren. Is het liefde, verlaat hij stiekem de slaapkamer van zijn minnares? Is het diefstal, steelt hij elke dag het huis iets verder leeg? Is het een verbouwing, kan deze bouwvakker alleen zo het huis verlaten? Is het oorlog, houdt de spetsnaz op bezoek bij pa en ma zijn vaardigheden op peil? Is het misdaad, houdt de politie zijn voordeur in de gaten? Is het spionage, luistert hij op zolder de kantoren onder hem af? Of is hij een Moskouse variant op de Yamakasi, Franse multiculturele gebouwenklimmers?
Ik vermoed dat het dronkenschap is. Hij raakte zijn sleutel kwijt en klimt sindsdien via de brandtrap zijn huis in en uit, want dit is Rusland. Lukt het mij hem te onderscheppen, dan geef ik u de oplossing.

Ik loop nog eens door de links van dit laatste item en lees bij ‘Anatoli Sobtsjak‘ tot mijn verbazing dat de ex-burgemeester van Sint Petersburg, bij wiens begrafenis V.V. Poetin voor het eerst en laatst op tranen werd betrapt, volgens de populaire Wikipedia stierf aan viagra.

On February 20, 2000 Sobchak died in town Svetlogorsk of Kaliningrad Oblast during his trip to support Putin’s election. The official cause of death was a heart attack caused by an overdose of viagra, but there were unsubstaniated rumors about poisoning.

Stop de persen? Of een Wiki-saboteur die Poetin probeert te treiteren? Dat laatste, denk ik. Wikipedia prentendeert te concurreren met de Encyclopedia Brittanica, maar dit soort grappen tref je daar niet aan.

Morgen wordt Ruslands eerste president Boris Jeltsin 75 jaar. Hij viert dit met een interview in Itogi en een tv-gesprek waarin hij zijn vendetta tegen voorganger Gorbatsjov voortzet.
Opvolger V.V. Poetin bedelft Jeltsin onder lof. Een man met grote wilskracht en een krachtige hand, zo?n ?ijzeren kern? heeft het imperium nodig. (Hier)
De lofprijzing is opvallend uitbundig, want Poetins grote project lijkt momenteel de rehabilitatie van de Sovjet-Unie en degradatie van de ?democratische? Jeltsinjaren tot een soort ?Tijd der Troebelen?. Zie Poetins laatste rede tot de natie in (subtiel aan westerse smaakpapillen aangepaste) Kremlinvertaling:

Above all, we should acknowledge that the collapse of the Soviet Union was a major geopolitical disaster of the century. Tens of millions of our co-citizens and compatriots found themselves outside Russian territory. Moreover, the epidemic of disintegration infected Russia itself.’

Rusland neemt het Boris Jeltsin nog steeds kwalijk. Welke historische rol resteert dan voor de sloper van de Sovjet Unie? Welnu, in diezelfde speech zegt Poetin over de jaren negentig: Lees verder »

Vanochtend ben ik geroyeerd als lid van zwembad Tsjaika. Wegens kalknagels, moet ik blozend bekennen. Ik heb de infectie onlangs met grove chemicaliën en gevaar voor eigen nieren bestreden. Zoiets moet dan uitgroeien, maar de nagel van een grote teen oogt nog steeds onprettig geel.
Helaas trof ik bij de verplichte tussentijdse medische controle vanochtend de patriottische arts Tatjana. Dit gaat echt niet, zei ze hoofdschuddend toen ik mijn voeten ter inspectie op vetvrij papier plaatste. Dat collega-artsen het eerder geen probleem vonden, daarover zou ze intern een hartig woordje spreken.
Ik slofte Slavisch gedwee achter Tatjana naar de kassabalie, waar ze ‘afgekeurd!’ galmde en mijn abonnement annuleerde. Daarvoor hebben ze een apart stempel.
Jammer dan, ik bestelde berustend een glas verse jus. Maar Margreet ter Woerds, een vriendin, neemt zoiets dus niet. Zij informeerde zich nader.
?Altijd buitenlanders die met hun vuile tenen ons bad vervuilen?, zuchtte dokter Tatjana.
?Buitenlanders zijn zeker ook de enigen met aids hier?, wierp Magreet tegen. Dat vond Tatjana een plausibele stelling. En of mijn huisarts soms ook een buitenlander was? Van hen accepteert Tatjana namelijk geen medische verklaringen.
‘Nee, een Rus.’ Haar gezicht betrok.
‘Moet die jongen zijn teennagels soms uit laten trekken?’, probeerde Margreet. ‘Goed idee’, veerde Tatjana op. ‘Maar hij komt pas in aanmerking als ze weer zijn aangegroeid.’
Ik ga maar joggen.

PS: dit is een stuntvoet.

Wat maakt Moskou leuk? De stad achter je laten voor de datsja.
Dit weekeind bezochten we een datsja die vrienden ?s winters huren van een gepensioneerde KGB-generaal. Je betreedt een intieme, halfvergane wereld, want op de datsja dumpt de Russische middenklasse in de regel meubels, serviesgoed, souvenirs, kleding en koddige uniformen uit de Sovjettijd. (Alsmede opa en oma zelf) Ik raak niet uitgekeken op een zwart-wit fotoalbum waarin de KGB-generaal een staatsbezoek aflegt bij Kim Il Sung van Noord-Korea, compleet met vuurwerk, militaire parades en een sportstadion dat met bordjes de slogan ?droezjba? vormt, vriendschap. De man telde mee indertijd. Lees verder »

Maar nu een vrolijke noot voor het weekeind: het leven is hier nu ook weer niet een hel vol harteloze cynici, sadisten, dronkelappen en makke schapen. Rusland heeft ook nog jongeren – niet veel, toegegeven – die hier en daar zelfs wat ongericht protesteren. Hier een filmpje dat vagelijk rebels oogt, en dit opdat wij niet vergeten.

Gewoon vreselijk. Je kijkt naar zo’n pasfoto en vraagt je af waarom die stomdronken sergeant de 19-jarige dienstplichtige Andrej Sitsjov op oudejaarsnacht veel te strak op een stoel vastbond, drie uur lang afranselde en daarna vergat. Vond hij hem te rebels? Of juist een watje?
Artsen hebben nu door gangreen aangevreten benen, genitaliën en een vinger van Sitsjov geamputeerd, misschien overleeft hij. ‘Meisjes uit het hele land’ sturen brieven naar zijn moeder en vier zussen in het dorpje Kranatoerinsk, lokale zakenlui bieden geld, baboesjka’s potten jam. Alles aannemen, lijkt me, want over een half jaar moet Andrej gewoon in zijn rolstoel bij de auto?s voor het stoplicht bedelen.
Waarom artsen van het Tankinstituut in het Siberische Tsjelabinks de 19-jarige Andrej Sitsjov niet naar het ziekenhuis brachten, is geen raadsel. Zoiets geeft maar problemen, toedekken dus. Russische bureaucratenlogica. Maar toedekken lukt niet altijd in een halfopen samenleving als Rusland, dus wordt het een nationaal schandaal en rollen er des te meer koppen.
Deze zaak werd openbaar omdat een arts een mensenrechtenactivist kende die weer een journalist belde. Juist het soort communicatiekanalen die de staat tracht dicht te pluggen. Straks eisen Russen nog dat het leger echt iets onderneemt tegen wantoestanden, zoals Human Rights Watch in haar rapporten bepleit.

De tijd die je in dit land aan onzin kwijtraakt! Vraagt het pr-bureau van de Oekraiense ex-premier Joelia Timosjenko of je geïnteresseerd bent in een interview. Staat na tientallen e-mails en telefoontjes over en weer een plaats en datum vast: Poltava, 27e januari. Tickets gekocht, koffer gepakt, heeft haar stafchef op het laatste moment in plaats van een uur interview twee minuten ingepland. Mooi niet dus.
Toch nog maar eens proberen, de ?prinses van het gas? blijft fascineren. Nog geen jaar geleden een ijzersterk oranje duo met president Joesjtsjenko, nu in gezelschap van haar oude aartsvijand Viktor Janoekovitsj gesignaleerd. Idealist of opportunist? In 2002 schreef ik:

Ze belandde in het ziekenhuis nadat haar gepantserde Mercedes werd geramd door een Zjigoeli vol fruit. ,,Een aanslag”, riep ze. Haar aanhoudende slachtofferschap wekt zowel fanatieke loyaliteit als cynisme in de hand. `Voel met je hart, denk met je hoofd’, was haar verkiezingsslogan. ,,En steel met je handen”, voegt een Oekraiense collega eraan toe.

Onder al het drama proef ik bij Timosjenko koele berekening. Ze verdiende in de jaren negentig honderden miljoenen dollars met United Energy Systems, een firma die hetzelfde deed als het dubieuze RosUkrEnergo nu, maar dan erger: Turkmeens en Russische gas importeren, distribueren, ruilen en stelen. Wil ze niet gewoon opnieuw haar hand in de koektrommel? Anderzijds veranderen zondaars hier wel vaker onverwachts in heiligen. De jury is in beraad.

Al gehoord van Project Russia? Nee, niet het fraaie architectuurblad van de Nederlander Bart Goldhoorn, maar een cyclus lezingen van de FSB-academie die in boekvorm is verschenen. De kern: Rusland leunt van oudsher op de pijlers tsaar, orthodoxie en volk, democratie is het land wezensvreemd. Ook als hij geen tsaar is, moet Rusland’s heerser op zijn minst zijn eigen opvolger kunnen kiezen.
Het boek mist uitgever, datum of auteur, maar wordt actief onder jongeren verspreid. Zo prijst de Moskouse student Konstantin het boek op deze website aan. Hij kreeg Project Russia naar eigen zeggen van zijn vader, een lid van de generale staf. Jongeren die willen weten wat de macht in petto heeft, kunnen het maar beter lezen, adviseert hij.
Konstantin blijkt echter niemand minder dan de Amerikaanse acteur Peter Sarsgaard. Uit deze foto (even scrollen bij deze link!) is vriendin Maggie Gyllenhaal handig weggesneden. Maar daarin waren KGB-types ook al goed voor het computertijdperk.
Enfin. Zo pompen reactionaire siloviki miljoenen in mystificaties waar de huidige generatie internetbekwame Russische studenten zo doorheen prikt. Of ben ik nu naïef?

 In Europese kranten lees ik over de moordende kou die uit Siberië naar het westen rolt, hier in Moskou kunnen de bovenste knoopjes weer los: het kwik is gestegen tot min tien.
Dit schreef Viktor Jerovejev gisteren in Herald Tribune:

Russians love the winter holidays of Christmas and New Years. And their love of their cold winters is linked not to masochism, but to patriotism. He who does not love the Russian winter is, by definition, an enemy of Russia.

Maar het is ook machogedrag. Dat blijkt in het Moskouse openluchtzwembad Tsjaika (Zeemeeuw). Wij zijn lid en kennen de regels: al het haar onder een badmuts (of een handig geknoopte plastic zak), de vrouwen links, de mannen rechts, de snelste zwemmers in het midden. Zo trekken we onder begeleiding van Frank Sinatra en Pavarotti tweemaal per week ernstig onze baantjes.
Tsjaika blijft bij elke temperatuur open, al gaan de zwemlessen van mijn dochter onder min vijftien niet door. Het water is altijd 28 graden. Zaterdag was het boven het water min 28, zodat stoom het zicht tot twee meter beperkte en er zich al na één baantje een ijskorst op de badmuts vormde. Toch zag ik in de mist mannen wijdbeens op de kant staan en rek- en strekoefeningen doen. Dat zijn echte Russische bikkels.
Van deelname aan de ijsdoop op 19 januari zag ik af, evenals sommige correspondenten die al een jaar opscheppen dat ze ditmaal de duik zouden wagen. Op 19 januari reinigen veel Russen zich van hun zonden door driemaal kopje onder te gaan in een wak dat door een priester is gezegend. Morzji (Walrussen) doen dat voor de lol de hele winter. Ik schreef daar dit stuk over.
Voornemen: volgend jaar doe ik mee en plaats als bewijs een foto in dit weblog. Het is momenteel beter een bikkel te zijn dan een vijand van Rusland. Voor je het weet sluiten ze je af.