De verslagen laten zien wat er gebeurt als de krant schrijft over werktijdverkorting, massa-ontslagen of de inzakkende huizenmarkt. Dank daarvoor. En: blijf schrijven. Dit blog stopt, maar uw verhalen zijn nog steeds welkom op mijnrecessie@nrc.nl, omdat we blijven zoeken naar manieren om uw verhalen in krant en website over het voetlicht te krijgen.

Het zijn vooral kleine ondernemers die Willem Overbosch om hulp vragen. Bedrijfjes met maximaal 25 werknemers. „Die hebben namelijk nog geen stafafdeling”, zegt de directeur van de MKB Servicedesk. „Wij krijgen meestal direct met de ondernemer te maken.” Alle ondernemers kunnen bij de Servicedesk terecht met vragen over alle aspecten van ondernemen, of het nou faillissement, aanbesteding of ontslag is. Leden van MKB Nederland krijgen korting.

De meest gehoorde vraag? „Hoe kom ik aan geld.”

Ik vraag Willem Overbosch wat de kleine ondernemers willen weten.

Worden jullie nu vaker gebeld?

Ja. Het is merkbaar drukker sinds november vorig jaar. We krijgen 15 procent meer ‘verkeer’ per maand. Ondernemers hebben veel vragen over de effecten van de crisis. Bijvoorbeeld of ze in aanmerking komen voor het speciale borgstellingskrediet voor kleine bedrijven.

Komen ze daar vaak voor in aanmerking?

Nee, het is een borgstelling voor banken die bedrijven financieren die gezond zijn, maar die onvoldoende zekerheden hebben. Die bijvoorbeeld niet een huis als onderpand kunnen aanbieden. Maar het is geen lapmiddel voor de kortetermijnfinancieringsbehoefte van bedrijven.

Wat is de meest gestelde vraag?

Hoe kom ik aan geld.

En wat antwoorden jullie dan?

We gaan om te beginnen goed na waarvoor de bedrijven het geld nodig hebben. Is het om tijdelijk verlies te kunnen financieren, om hun personeel te betalen, is het een investeringskrediet: er zitten meestal veel vragen omheen. Pas als je die kent, kan je mensen zinnig verwijzen. Dan weet je of ze naar een bank moeten bijvoorbeeld, of dat ze een borgstelling moeten vragen. We hebben het ook over de voorbereiding. Geld lenen? Dan vraag ik of er een businessplan is. En of de jaarstukken in orde zijn. Dat moet ik aan mijn boekhouder vragen, hoor je dan. We kunnen ondernemers ook helpen met de voorbereiding van de aanvraag. We hebben online een programma waarmee ondernemers een businessplan kunnen maken, bijvoorbeeld. We merken in ieder geval dat ondernemers druk bezig zijn uit te zoeken welke maatregelen ze moeten nemen om de recessie te overleven.

Welke maatregelen zijn dat?

Ze moeten in ieder geval zorgen dat ze genoeg liquide middelen hebben: cash is king. Dat kunnen ze bereiken door te zorgen dat afnemers op tijd betalen – niks zes weken betalingstermijn, gewoon binnen twee weken betalen. En ze moeten zorgen dat ze tijdig de bank inschakelen.

Maar dat is toch niet een crisismaatregel, dat moeten ze toch altijd?

Ja, maar dat ben je als ondernemer niet altijd aan het doen. Je bent aan het ondernemen. Vergeet niet dat er bijna 500.000 kleine bedrijven zijn in Nederland. Daar zitten ook zelfstandigen bij, zoals schilders die iedere maand een schoenedoos geld en papieren bij de boekhouder afleveren.

Krijgen ze genoeg krediet van de banken?

Nee. De Tweede Kamer wilde afgelopen week ook weten hoe het daarmee stond. De banken moeten transparanter worden over de voorwaarden waaronder ze bijvoorbeeld kortetermijnkrediet verlenen, of verliesfinanciering. En hoeveel ondernemers ze afwijzen. Nu registreren banken alleen het aantal formele aanvragen dat voor hun kredietcommissie komt – en de afwijzingen. Terwijl de meeste ondernemers afvallen in het adviesgesprek met de accountmanager. Die komen niet terug in de cijfers.

Zijn Nederlandse ondernemers wanhopig?

Nee. Ze zijn niet wanhopig. Natuurlijk kijken ze naar hun liquiditeit, dat is een grote zorg. Maar ze willen ook kansen pakken. Bijvoorbeeld ondernemen via het web. Veel kleine bedrijven hebben nog geen internetwinkel, terwijl het een goede manier kan zijn om meer mensen te bereiken. Op een beurs deze week over webwinkels was het bijvoorbeeld opvallend druk.

Bent u een ondernemer die moeite heeft krediet te krijgen bij de bank? Of bent u juist een bankier die voorzichtig omspringt met kredietaanvragen. Reageer, of stuur uw persoonlijke verhaal over de recessie naar mijnrecessie@nrc.nl

Een boze reactie op de site kwam van Henk Buyink (58). Net als veel mensen heeft hij moeite zijn oude huis kwijt te raken, terwijl hij wel al een nieuw huis heeft gekocht. En de bank, ABN Amro in dit geval, weigert hem tegemoet te komen. Terwijl hij zélf een oplossing heeft gezocht. Als ik hem bel klinkt hij nog steeds verontwaardigd. „Ik ben er vreselijk boos over. De banken hebben een herenakkoord gesloten met Wouter Bos dat ze teruggaan naar hun core business, dat ze de klant weer centraal zullen stellen. Nou, ik merk er niets van.”

Dit is zijn verhaal.

„Wij kochten in juni 2008 een vrijstaand huis in Brunssum. Wij bewoonden een appartement in Brunssum. Daarop hebben we een hypotheek, afgesloten bij ABN Amro. Op onze nieuwe woning hebben wij ook een hypotheek, dat betekent dubbele lasten. Met de verkoop van ons appartement wil het niet opschieten, door de financiële crisis. In het recente verleden was de gemiddelde verkooptijd 2 à 3 maanden. Ik heb de bank schriftelijk gevraagd of ik dit appartement mag verhuren.”

Buyink schrijft dat er voor de bank weinig risico was dat tijdelijke huurders langer zouden blijven dan afgesproken. In Brunssum is een militair hoofdkwartier gevestigd en de behoefte aan huurappartementen voor militairen op basis van een jaarcontract is groot, schrijft hij.  „Maar dat maakt voor de bank niets uit. In tegenstelling tot de persberichten, waarin de verwachting wordt gewekt dat de banken souplesse zouden vertonen in deze situatie en zij dus zouden instemmen met een gegarandeerde tijdelijke verhuur van het appartement: vergeet het maar. De districtsdirecteur van ABN Amro laat mij bij brief het volgende weten: Verwijzende naar uw aan ons gerichte brief deel ik u mede dat het beleid van ABN Amro is dat aan ons verbonden onroerend goed niet verhuurd mag worden. Zeker in de huidige onroerend goed markt, willen en kunnen wij van dit beleid niet afwijken. het spijt ons dat we u niet anders kunnen informeren.

„Deze bank is niet begripvol of meedenkend. Mijn adagium is; deze bank geeft mij een paraplu voor het geval dat het begint te regenen, maar als het regent dan nemen zij de paraplu af. Het wordt tijd dat deze klantonvriendelijke, sterker nog deze hardvochtige egoïstische metaliteit, in de openbaarheid komt.”

Het appartement van Buyink is nog niet verhuurd. Betaalt hij nog steeds dubbele huur?  „Ja. Elke maand gaat er 800 euro hup, zo de put in. Kijk, ik heb als oud-commissaris van politie een goed pensioen, en ik eet geen droog brood, maar toch.”

Viel er niet met de bank over te praten?  „Nee. Er was geen enkel begrip voor mijn situatie. Nul.”

Foto: Maurice Boyer

Voor wie bij FNV Bondgenoten aan de telefoon zit, is het volkomen duidelijk dat veel werknemers zich zorgen maken over de recessie.

Tami Aboulghazi werkt in het contactcentrum bij Bondgenoten, een van de grootste vakbonden in Nederland. Ze krijgt per dag tientallen mensen aan de lijn; mensen die dreigen ontslagen te worden, die zich niet ziek mogen melden, of die lid willen worden.

Ze is een van de 11 FNV’ers die vanmiddag leden te woord staan, en bij de juridische dienst zitten er nog 21. Met elkaar beantwoorden ze vele honderden telefoontjes per dag. Ik vraag haar naar wat ze zoal hoort.

Wat is de meest gehoorde klacht?

„Ik krijg veel telefoontjes van mensen die ziek zijn en van hun arts eigenlijk niet mogen werken, maar die van de werkgever toch moeten werken. In het algemeen hoor ik vaker dat het moeilijk loopt op het werk, dat werkgevers zich anders gedragen dan anders: ze doen moeilijk over vakantiedagen en over andere voorzieningen bijvoorbeeld.”

En ontslag?

„Ja, ik krijg ook veel mensen aan de lijn die worden bedreigd met ontslag, en die verwijs ik door naar de juridische dienst.”

Merk je in de telefoontjes iets van de recessie?

„Ja, sinds begin dit jaar is het veel drukker. Mensen zoeken naar zekerheid, en schrijven zich ook massaal in als lid. Ik krijg nu 10, 12 mensen per dag die zich aanmelden, en ook veel mensen die lidmaatschapsformulieren opvragen zodat ze anderen kunnen inschrijven. In september waren dat er maar een paar per dag.

Als ik vraag hoeveel meer telefoontjes ze in totaal krijgen, loopt Tami naar een collega van de juridische dienst, die zegt dat de toename sinds begin dit jaar ruim eenderde is; „misschien is het zelfs wel de helft meer.” Op deze woensdagmiddag zitten ze met 21 mensen, en krijgen ze honderden telefoontjes per dag. Het drukst is het op maandag en vrijdag. Wat hij het meeste hoort? Vragen over ontslag en over werkgevers die eenzijdig de arbeidsvoorwaarden aanpassen. „We zien vooral een grote toename van het aantal beëindigingsvoorstellen.” En nee, FNV kan niet twee keer zoveel mensen inzetten bij de eerstelijns hulp, zoals hij en Tami die verlenen. De capaciteit is niet onbeperkt. „We proberen gewoon zo efficiënt mogelijk te zijn.”

Aan Tami vraag ik wat haar indruk is van de stemming onder werknemers.

„Als ik kijk naar de telefoontjes, het aantal mensen dat lid wil worden of dat vindt dat het raar loopt op het werk, dan merk je wel dat er angst heerst. Dan mensen op zoek zijn naar wat meer zekerheid.

Vertoont uw werkgever opvallend gedrag, onder invloed van de recessie, of heeft u een ander opmerkelijk verhaal over wat de recessie met uw leven doet? Reageer, of schrijf naar mijnrecessie@nrc.nl

Foto: Willem Sluyterman van Loo

„Ik werk in de Verenigde Staten waar gelukkig strenge wetgeving tegen leeftijdsdiscriminatie bestaat”, schrijft Chris. „Een leeftijd op je resume zetten is absoluut niet toegestaan, en zelfs het aangeven van wanneer je bent afgestudeerd is verdacht.”

Er waren meer reacties die suggereerden dat het in Amerika beter geregeld was voor ouderen. Ik belde hoogleraar sociaal recht en sociaal beleid Toine Jacobs van de universiteit van Tilburg om te vragen of dat zo was.

Zijn ouderen in de VS inderdaad beter beschermd?

„Je moet oppassen met generalisaties, maar het is waar dat in Amerika men bij sollicitaties minder mag vragen naar leeftijd, en dat ze die ook niet zo snel in hun cv zetten.”

Maar je kan toch aan de werkervaring ongeveer zien hoe oud iemand is?

„Natuurlijk gaat iedere manager toch een beetje zitten optellen, en denkt dan bij een lang cv: dat kan niet iemand van 25 zijn. Maar het klopt dat men daar veel minder open is over leeftijd.”

Iemand schreef ook dat de beloning in de VS meer van de functie afhangt dan van de baan, en dat het daardoor makkelijker is ouderen in dienst te nemen.

„In Nederland zijn regels van ancienniteit – dat je automatisch meer betaald krijgt naarmate je ouder wordt – heel algemeen. In de VS heb je dat ook wel, vooral bij grote bedrijven als Ford en de grote banken, maar veel minder. Het komt omdat in Nederland ongeveer 80 procent van de werknemers onder een cao valt. Die worden door vakbonden afgesloten, en vakbonden hechten nu eenmaal sterk aan ancienniteit. In de VS valt maar 15 procent van de werknemers onder een cao. Heel veel bedrijven stellen zelf hun beloningen vast.”

Ok, ze verdienen dus niet automatisch meer dan hun jonge collega’s, maar is het voor ouderen ook daadwerkelijk makkelijker om een baan te krijgen in de VS?

„Je moet bedenken dat in de VS pensioenen lang niet zo goed geregeld zijn als in Nederland. Amerikanen zijn eraan gewend door te werken tot hun 65^ste jaar, of langer zelfs. Daardoor zien ze dat ouderen goed functioneren: er zijn niet zoveel vooroordelen over ouderen. Daarnaast heeft Amerika al meer dan veertig jaar een wettelijk verbod op leeftijdsdiscriminatie. Daar is over geprocedeerd, en daardoor is er zo langzamerhand voor veel bedrijfstakken bekend hoe ver je kan gaan bij het stellen van leeftijdseisen bij ontslag of bij het aannemen van mensen. Piloten werden bijvoorbeeld vroeger altijd ontslagen als ze vijftig werden. Daar hebben ze succesvol tegen geprocedeerd, en die leeftijdsgrens is verdwenen.”

Maar werkgevers kunnen toch een smoes gebruiken? Zeggen dat er anderen waren met een beter cv?

„Natuurlijk is het in individuele gevallen moeilijk aan te tonen dat er sprake is van discriminatie. Werkgevers kunnen bijvoorbeeld zeggen dat ze het financieel moeilijk hebben, en dat ze daarom de duurste werknemers moeten ontslaan; dat zijn dan ‘toevallig’ ook de ouderen. Mevrouw Koppelman zou ook in de VS aan kunnen lopen tegen de grenzen van de wet. Als de werkgever niet zegt dat ze afgewezen is omdat ze te oud is, is dat moeilijk te bewijzen. Er zijn bovendien vaak meerdere redenen waarom iemand wordt afgewezen: de getroffene denkt dat dat is om zijn ras, leeftijd of sexe, maar de werkgever zegt dat het gaat om de werkervaring. Prik dat maar eens door.”

Hebben slimme advocaten daar geen trucs voor verzonnen?

„Ja, maar het blijft moeilijk. Belangrijk is het statistisch bewijs. Als een werkgever zegt dat hij niets tegen ouderen heeft, maar hij heeft al tien jaar niemand van boven de veertig aangenomen, dan heeft de klager een punt. Maar deze mevrouw zou zich moeten melden bij de commissie gelijke behandeling. Die kijken hier heel serieus naar.”

Maar ook als ze gelijk krijgt, dan heeft ze toch nog geen baan?

„Dat is inderdaad nog een verschil met de VS. Hier is men terughoudend met de order om iemand aan te nemen. In de VS gebeurt dat wel, als de discriminatie eenmaal bewezen is. Dan volgt na het oordeel gewoon het bevel om iemand in dienst te nemen. Daar schrikken wij nog voor terug.”

Neemt u juist in deze onzekere tijden graag een betrouwbare oudere in dienst?

Of raakt de recessie u op een hele andere manier; komt het diner bij u inmiddels bijvoorbeeld uit de moestuin in plaats van de schappen van de supermarkt. Reageer, of stuur uw verhaal naar mijnrecessie@nrc.nl

]]> http://weblogs.nrc.nl/mijnrecessie/2009/04/10/werkende-bejaarden-heel-gewoon-in-amerika/feed/ 8 http://weblogs.nrc.nl/mijnrecessie/2009/04/08/geen-meubelstuk-meer-maar-nieuw-en-vers/ http://weblogs.nrc.nl/mijnrecessie/2009/04/08/geen-meubelstuk-meer-maar-nieuw-en-vers/#comments Wed, 08 Apr 2009 13:37:29 +0000 Elsje Jorritsma http://weblogs3.nrc.nl/mijnrecessie/?p=296 Van baan wisselen was riskanter dan ze ooit had kunnen vermoeden, schreef Marijke de Groot (51) naar mijnrecessie@nrc.nl. Haar nieuwe functie verdampte door de recessie voor ze goed en wel was begonnen, en het vangnet waar ze op rekende bleek verdwenen.

Het begon ermee dat Marijke de Groot na bijna twintig jaar bij de gemeente Rotterdam vorig jaar iets anders wilde.

„Twee reorganisaties binnen drie jaar werden mij te veel en ik besloot ontslag te nemen. Ik kreeg een jaarcontract bij een klein detacheringsbureau dat om mij en mijn vaardigheden stond te springen; per 1 december 2008 zou ik als detacheringsmedewerker woondiensten een nieuwe carrière starten. Wat kon mij gebeuren? Ik had, ondanks dat ik één werkgever had gehad, een zeer veelzijdig cv, veel ervaring en er was het vangnet van de WW.

„Na een maandje stage lopen bij een woningbedrijf werd ik ingehaald door de tijd. De omslag kwam in februari: woningbedrijven trapten op de rem bij de start van nieuwe projecten, detacheringscontracten werden niet verlengd en nieuwe projecten gingen naar mensen met ervaring in de woningsector. In een paar maanden tijd was er een overschot in plaats van een tekort aan detacheringsmedewerkers woondiensten, en woningbedrijven kiezen dan dus voor mensen ‘van binnen’.”

In maart hakten Marijke de Groot en haar baas de knoop door: ze zouden het arbeidscontract ontbinden omdat het detacheringsbureau het financieel niet meer kon bolwerken. Ze zou een WW-uitkering krijgen, dacht De Groot, en in die tijd een nieuwe baan zoeken. Maar dat liep anders, schrijft ze.

„Volgens de site van UWV was dit mogelijk. Met mijn arbeidsverleden zou ik ‘gewoon’ WW krijgen – 32 maanden – en kon ik op zoek naar een andere baan. Omdat ik het toch niet helemaal vertrouwde vroeg ik advies aan een juridisch onderlegde vriend die bij de sociale dienst werkt. Hij joeg me de stuipen op het lijf door gelijk over mijn aanvraag voor een bijstandsuitkering te beginnen.

„Op mijn vraag waarom ik geen WW zou krijgen, antwoordde hij dat mij ‘lichtzinnig en verwijtbaar gedrag’ zou worden verweten omdat ik mijn eerdere vaste aanstelling vrijwillig had ingeruild voor een jaarcontract. Dat was voldoende grond om WW af te wijzen, en ik had te kort bij mijn huidige werkgever gewerkt om aanspraak op WW te kunnen maken. Die vriend had de afgelopen periode al diverse bijstandsaanvragen gekregen waarin dit aan de orde was. Een andere jurist zei dat het detacheringsbureau de verantwoordelijke was door mij aan te nemen in een kredietcrisis. Grappig hoe iedereen er opeens van overtuigd is dat Nederland al in crisis verkeert sinds 1 oktober 2008. Ik was toch in de stellige overtuiging dat er toen slechts sprake was van ‘krimp’. Of is dat mijn lichtzinnigheid? Whatever, wiens schuld het ook is, ik ben uiteindelijk de klos, want ik moet procederen en vooral als een gek proberen aan de slag te komen in een nieuwe baan.”

Het zag er somber uit voor Marijke de Groot, eind maart. Bovendien is het maar de vraag of ze inderdaad geen uitkering kon krijgen.

We belden het UWV Werkbedrijf. Heb je nog recht op een WW-uitkering als je een vaste baan hebt opgezegd voor een nieuwe functie met een tijdelijk contract? Ja, zegt Harry Huinen, teammanager WW bij het UWV. Tenzij je van tevoren heel zeker weet dat de overstap naar een nieuwe baan leidt tot werkloosheid. In dat geval ben je namelijk ‘verwijtbaar werkloos’. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn als je een baan accepteert met een contract van drie maanden zónder vooruitzicht op een langere aanstelling. Maar het accepteren van een baan op basis van een jaarcontract brengt het recht op WW niet in gevaar. „Zelfs een contract van een half jaar vinden wij acceptabel”, zegt Huinen, die ook zegt dat het UWV hier heel veel vragen over krijgt. „Zorg dan wel dat de werkgever de intentie uitspreekt dat-ie je na afloop van dat contract wil houden.”

Marijke de Groot heeft zich nooit aangemeld bij het UWV, omdat haar door verschillende juristen verteld was dat dat kansloos was. Ze is in plaats daarvan driftig gaan solliciteren. En het kan snel gaan, want op 4 april schreef ze: „Het is me gelukt. Ik ben vanmorgen gebeld door de gemeente dat ze me graag willen hebben. Pak van mijn hart.”

Heeft ze spijt van haar korte overstap naar de commerciële sector?  „Nee. Ik ben niet zo carrièregericht. Ik was vroeger een punker met no future-ideeën. Ik ben pas later aan mijn loopbaan begonnen. Het gaat mij er vooral om dat ik in een prettige omgeving werk, met prettige mensen. Eigenlijk is het goed uitgepakt: ik ben een goede ambtenaar, heel klantgericht. En op mijn nieuwe plek ben ik geen meubelstuk, maar nieuw en vers.”

Heeft u ook een nieuwe baan zien verdampen door de recessie? Of heeft u juist hele goede ervaringen met de banenjacht in barre tijden? Stuur uw verhaal naar mijnrecessie@nrc.nl

„Vol vertrouwen ging ik deze periode in in de overtuiging – en dat werd me door mijn omgeving ook voortdurend ingepeperd – dat ik met mijn bagage, kennis en achtergrond zo weer een nieuwe baan had.”

Maar ze had naast de recessie ook iets anders tegen: haar leeftijd.

Jacqueline Koppelman had 27 jaar full time werken gecombineerd met vele studies in de avonduren. Ze begon ooit als secretaresse, werd directiesecretaresse, officemanager, directieassistent en uiteindelijk uitgever. Na bijna tien jaar in die functie laste ze eind 2007 een sabbatical in. Ze had er behoefte aan de balans op te maken.

„Tweede helft 2008 – zo had ik me dat bedacht – komt er vast en zeker wel iets op mijn pad, een nieuwe baan waarin ik mijn energie en enthousiasme kwijt kan. En waarin vanzelfsprekend alle opgedane kennis en ervaring goed tot hun recht komen. Kortom, met nieuw elan ben ik er weer voor de arbeidsmarkt!”

„Totdat de economische crisis in volle omvang op ons af kwam. Samen met veel van mijn leeftijdgenoten – allemaal tweede helft 40 en een brok ervaring in huis – merken we dat geen organisatie zit te wachten op ons! Dat is toch merkwaardig, terwijl de overheid iedereen tot hun 67′ste aan het werk wil hebben en houden, komen wij niet gemakkelijk aan de slag. Wij zijn 40+, beschikken over veel energie, zijn betrouwbaar en loyaal. Wij zijn van de generatie afspraak is afspraak, die flink de handen uit de mouwen kan steken en die zich niet bij de eerste de beste tegenwind ziek meldt.”

Hoe weet ze dat ze om haar leeftijd wordt afgewezen, vraag ik haar telefonisch. Ze was bij een afspraak, mogelijk een nieuwe opdracht, maar ze neem even tijd.

„Mensen omzeilen dat punt. Zeggen dat je cv net niet helemaal aansluit. Maar als je doorvraagt komt de aap uit de mouw. Dan zeggen ze dat je niet past in de leeftijdsamenstelling van het bedrijf. Het is simpel: mensen zien 1962 op mijn cv en het is klaar. Vriendinnen die ook werk zoeken hebben dezelfde ervaring. Inmiddels lachen we er om, om wat we nu weer hebben meegemaakt. Zoals laatst, toen ik twee voor half vier per mail op een vacature solliciteerde, en om drie over half vier bericht kreeg dat er geen ‘actuele mogelijkheid’ beschikbaar was. Ik belde dat ik nota bene op een vacature schreef, maar mijn mail zou er ‘tussendoor geglipt’ zijn. Het is ongelooflijk hoe we worden behandeld door werkgevers, werving- en selectiebureau en uitzendbureaus. Een persoonlijke kennismaking is er praktisch niet meer bij. Je moet tegenwoordig praten als brugman, wil je een afspraak met een werving- en selectiebureau kunnen maken.”

Uit haar mail klinkt lichte irritatie: „Zo langzamerhand vraag ik me af wat er mis is met ons goeduitziende, representatieve vrouwen. We hebben ervaring! We hebben veel in huis! We weten van aanpakken! We verschijnen op tijd op ons werk omdat er geen kinderen (meer) zijn en hoeven ook niet plotsklaps naar huis omdat er onverwachts een ziek kind is thuisgekomen. Hoe komt het dat de werkgever ons niet ziet staan? Zijn we onvoldoende kneedbaar voor de werkgever? Pissen vrouwen niet precies in het potje van de werkgever?”

Haar oplossing? „Ik begin voor mezelf. Want eigenlijk lonkt het ondernemerschap al jaren. Ik ga voor mezelf doen wat ik voor mijn sabbatical jarenlang met veel liefde heb gedaan: het ondersteunen van auteurs in hun publicaties en die op de markt brengen.”

Merkt u ook dat werkgevers zich nu – nog – meer op jongere werknemers richten? Of kiezen ze juist voor de oude, vertrouwde kwaliteit van oudere werknemers. Stuur uw verhaal naar mijnrecessie@nrc.nl of reageer op de website.

Hij schreef naar mijnrecessie@nrc.nl: „Als afgestudeerde politicoloog ben ik het zat om bij sollicitaties gestandaardiseerde afwijzingsbrieven te krijgen. Om de machtsverhoudingen eens om te draaien, heb ik in mijn brief aan een paar bedrijven de rollen omgekeerd, zoals te zien in het voorbeeld.”

Dit schreef Lutz naar een bedrijf dat hem een standaardafwijzing stuurde:

„From: lutz lindenau
To: humanresources@xxxxxx
Subject: U vraag om klantenservicemedewerkers
Date: Mon, 23 Mar 2009 19:13:49 +0000

Geachte dames en heren,

Bij deze bevestig ik dat ik uw verzoek voor de bovenvermelde functie heb ontvangen. Helaas moet ik u meedelen dat mijn CV niet helemaal bij uw vacature aansluit en ik de procedure met een aantal andere geselecteerde vacatures ga voortzetten en daardoor niet in uw bedrijf werkzaam zal worden.

Ik dank voor uw interesse en wens u verder veel succes met het vinden van een geschikte kandidaat.

met vriendelijke groet
Lutz Lindenau”

Goed dat hij de stemming erin probeert te houden, maar werkt dit niet contraproductief? Ik vraag het Lutz Lindenau in een chatsessie.

Heb je op dit moment werk?

„Ja, ik ben 36 en ben docent maatschappijleer op een VWO/HAVO Lyceum in Haarlem. Ik heb maar een kleine aanstelling van 10 lesuren, daar kun je niet echt van rond komen. Ik zoek dus een bijbaan.”

Wat voor soort bijbaan?

„Ik ben afgestudeerd als politicoloog en wil bepaald laag geschoold werk, zoals werken in call-centers niet meer doen. Ik zoek wel iets op mijn ‘opleidingsniveau’, bijvoorbeeld als part-time onderzoeker/docent aan een universiteit of HBO. Ik kijk ook naar functies als trainer bij een bedrijf.”

Merk je bij het solliciteren dat het economisch zwaar weer is?

„Ik zie wel veel vacatures, maar de competitie lijkt me sterker want ik kom niet eens meer in aanmerking voor een gesprek. Dat was vroeger, voor de crisis makkelijker. Vooral bij uitzendbureaus valt me de desatreuze situatie op. Die hebben gewoon niet eens vacatures meer in de etalage hangen. Het personeel zit maar samen koffie te drinken.”

Vandaar de lichte frustratie die uit je ‘omgekeerde brief’ sprak?

„Ja, maar ik irriteer me ook aan de arrogante houding van werkgevers en uitzendbureaus. Ze hebben ons werknemers net zo hard nodig als wij hen.”

Wat bedoel je met de ‘arrogante houding’?

„Je neemt veel moeite om een goede sollicitatiebrief te schrijven en toont interesse in een baan. Maar vaak krijg je niet eens een antwoord of maar een standaardbrief terug. Bovendien vraag ik me af of de functie niet soms al intern vervuld zijn, en ze alleen voor de vorm adverteren.”

Ok. En dan eigenlijk de belangrijkste vraag: voelde je je beter toen je ’omgekeerde’ reacties ging sturen?

„Absoluut. Natuurlijk gaat het dan niet echt om het krijgen van die baan maar om zelfrespect, en de boodschap dat ook werknemers kieskeurig kunnen zijn.”

Heb je er wel eens een reactie op gekregen?

„Helaas niet. Vraag me toch af wat voor een reactie het los maakt. Ik wens ze wel vriendelijk succes bij het vervullen van die vacature.”

Had je niet stiekem de hoop dat ze je alsnog zouden uitnodigen?

„Eigenlijk niet. Ik kies wel de bedrijven waarmee ik als klant slechte ervaringen heb. Ik zou die banen dan ook niet serieus willen hebben. Maar ik stuur ook wel naar de functies op mijn opleidingsniveau. Misschien koester ik daar wel stiekem hoop, maar ik verwacht geen uitnodiging, nee.”

Denk je dat ook anderen iets zouden kunnen hebben aan jouw methode?

„Het zou kunnen helpen de eigenwaarde te waarborgen en werkgevers te laten zien dat afhankelijkheden wederzijds zijn, ook in tijden van crisis.”

Heeft u ook een eigen methode om de naargeestigheid van de recessie te lijf te gaan? Merkt u dat het werkt? Stuur uw verhaal naar mijnrecessie@nrc.nl.

Herten in de Ardennen

Goed nieuws, die recessie. Dat vindt althans Hans Slooter. „Eindelijk worden mensen gedwongen hun levensstijl te matigen. Het almaar groeien van de economie is een fopspeen.” Hans schreef naar mijnrecessie@nrc.nl hoe hij zichzelf vrijwel volledig recessiebestendig heeft gemaakt. In de Franse Ardennen, in een hypotheekvrij appartement met een klein hutje in het bos. Hij kan het iedereen aanraden.

Hans heeft 16 jaar in loondienst gewerkt, schreef hij, en 12 jaar een eenmanszaak gehad. „De enige schuld die ik maakte was een hypotheek – een aflossingsvrije, normale hypotheek.” In loondienst nam hij deel aan de collectieve pensioenregelingen, en als zelfstandige deed hij vier maal een storting voor een koopsompolis. „Verder had ik mazzel met een huis dat ik in Utrecht kocht en in zeven jaar tijd in waarde verdubbelde, belastingvrij. Ook heb ik in de tijd van de beurs-hausse een paar jaar wat met aandelen gedaan, met geld dat ik kon missen. Ik stapte er met 20.000 gulden in en kwam er met 40.000 gulden uit.”

De aanleiding om het anders aan te pakken was een conflict over de vraag of hij wel een échte zelfstandige was. Hij kreeg weliswaar uiteindelijk gelijk bij de rechter, maar hij besloot dat hij zo niet meer wilde werken.

„Ik was 53 jaar, en zette alles op een rijtje: mijn appartement in Utrecht was verdubbeld in waarde; mijn spaargeld had ik verhoogd in de beursloterij; 4 koopsompolissen; een bescheiden pensioenaanspraak in mijn BV.

„In de Franse Ardennen ging ik op zoek naar een huis. Een economisch slecht draaiende streek, het ‘Noordoost Groningen van Frankrijk’. Ik vond een mooie flat van 80 m2 voor 53.000 euro. Goedkoop leven deed ik al. Ik verkocht mijn appartement in Utrecht, en ging lekker in Frankrijk zitten. Daar leef ik van 1250 euro per maand, alles inbegrepen: eten, kleding, huis, auto, verzekeringen, belasting. Aan luxe heb ik nog steeds geen behoefte.”

Ik vraag Hans waarom hij de Franse Ardennen uitkoos, en niet Noordoost Groningen. Hij schrijft:

„Ik kende de Franse Ardennen goed van enkele kampeervakanties. Het is er weinig toeristisch, maar er zijn uitgebreide voorzieningen. Het is maar 3,5 uur rijden naar Rotterdam of Utrecht, zodat ik mijn sociale contacten in Nederland kan onderhouden.

„Het landschap is een kwestie van smaak. Ik heb behalve mijn appartement in Charleville-Mézières een klein huisje in het bos, in het dal van de Semoi. Daar is het buitengewoon mooi en stil. Het glooiende stokoude berglandschap vind ik prachtig, er is zelfs hier en daar een steile klif. Groningen is ook mooi, maar voor mij haalt dat het er niet bij.”

Hans heeft geen zorgen over de recessie, schrijft hij. Althans…bijna geen zorgen.

„Van de recessie merk ik niets. Slechts twee wolkjes zie ik aan mijn horizon. 1. De kans bestaat dat de maatschappij waar ik nu nog drie koopsompolissen heb (de eerste is inmiddels uitbetaald) door de recessie in de problemen komt. Maar zelfs dan kom ik nog uit met mijn spaargeld. 2. Verder kan er in de eurozone inflatie komen die ik met hogere spaarrente niet kan bijbenen. Dan zou het lastig kunnen worden. Maar ik maak me er geen zorgen om.”

Bovendien vindt Hans dat zijn voorbeeld navolging verdient.

„Eindelijk worden de mensen gedwongen hun levensstijl te matigen. Het almaar moeten groeien van de economie is een fopspeen waarmee de Aarde wordt gesloopt (Bommelse beeldspraak). Mijn hele leven erger ik me al aan het waanidee van de economische groei. Het is hoog tijd dat de bezem er door gaat. Een hele stugge bezem die goed schoonveegt. Misschien dat de Aarde dan voor de volgende generaties leefbaar blijft.”

Wat vindt u van de oplossing van Hans Slooter? Heeft u ook maatregelen genomen om meer recessiebestendig te worden? Of vindt u dat we de economie helpen door onze levensstijl juist niet te matigen.

Liesbeth van Kerkhof (Foto Merlin Daleman)

“Dankzij de recessie kan ik nu voor het eerst in een lange periode weer mijn beroep uitoefenen, waar ik enorm veel plezier aan beleef.” Liesbeth van Kerkhof, oorspronkelijk docente Engels op een middelbare school, heeft een opleidingsinstituut dat taalopleidingen aanbiedt aan bedrijven. En dat instituut heeft het drukker dan ooit, sinds het kabinet eind vorig jaar de werktijdverkorting invoerde, mailde ze naar mijnrecessie@nrc.nl. Ze heeft het zo druk, dat ze voor het eerst in vijftien jaar weer zelf voor de klas staat. “Ik geniet volop”, licht ze telefonisch toe. Zo is het begonnen.
“Ik heb in 1981 ontslag genomen als docente Engels op de middelbare school en ben op maat gemaakte trainingen Engels aan het bedrijfsleven gaan aanbieden. Ik vond dat wat er op school gebeurde niet tegemoet kwam aan de behoeften van mensen uit het bedrijfsleven. Ik heb talloze trainingen verzorgd, die zo goed aansloegen dat ik persoonlijk niet meer aan de vraag kon voldoen en medewerkers nodig had. Vanaf 1985 ben ik bedrijfsmatig gaan optreden en mijn laatste training Engels heb ik ergens begin 90er jaren gegeven aan een aannemer. Vanaf dat moment had ik als directeur/eigenaar alleen tijd om te ˜managen’.  Een paar jaar geleden heb ik een medewerker gevraagd de docententrainingen, die ik nog wel verzorgde en die mijn laatste contact waren met mijn originele werk, over te nemen. Tot de Werktijdverkorting zijn entree deed.”

Werktijdverkorting, dat is de regeling die minister Donner eind vorig jaar in het leven riep om te voorkomen dat bedrijven mensen ontslaan. Ze gaan dan tijdelijk korter werken en de overheid betaalt een deel van hun salaris. In de overgebleven tijd volgen ze opleidingen – zoals die van Liesbeth van Kerkhof.

Hebben bedrijven daar nog wel geld voor, vraag ik haar. “Er zijn veel bedrijven die de opleidingen intern verzorgen. Maar bij sommige is er ergens nog wel iets te vinden om opleidingen van te kunnen betalen.”

Terug naar haar mail: “Een multinational in  Bergen op Zoom benut de werktijdverkorting (WTV) door zijn werknemers extra opleidingen te bieden. Mijn bedrijf werd gevraagd een training Business English te bieden, op zeer korte termijn, en exact op de tijdstippen van de WTV, de woensdag- en de vrijdagochtend. Bij het organiseren van de training begon mijn bloed al te borrelen en schoot de gedachte door mijn hoofd dat ik hem eigenlijk wel zelf zou willen geven. Ik mag natuurlijk geen concurrent worden van mijn eigen trainers, maar toen geen van de trainers beschikbaar bleek op vrijdagochtend heb ik mij aangeboden. Voor het eerst in 15 jaar weer ˜voor de klas’. Een groep van 12, het dubbele van wat wij normaal doen maar ook daar passen we ons aan de noden van onze klanten aan.

Lang vervlogen tijden keerden weer. Het voorbereiden, bedenken waar de deelnemers het meest bij gebaat zijn. En dan de training zelf, enthousiaste cursisten die zo blij zijn met de hulp en de oefening. Veel te veel voorbereid omdat er zoveel is te zeggen en te doen met taal. Allerlei interessante zaken horen over een bedrijf, de werkzaamheden en de mensen zelf. Overleg met de collega die het andere dagdeel doet en de betrokkenheid bij het wel en wee van de deelnemers.”

Dus de Werktijdverkorting biedt kansen. Maar loopt het werk in het reguliere deel van het instituut – waar 40 docenten werken – niet terug? Nee. En Liesbeth van Kerkhof is heel optimistisch. “Opleiding is zó  belangrijk, ik ben er van overtuigd dat het goed komt. De kennis van talen holt achteruit, maar de globalisering en de internationale concurrentie staat niet stil. Bovendien is het vereiste niveau steeds hoger: mensen moeten in het Engels op hetzelfde niveau kunnen conurreren als in het Nederlands. We krijgen zelfs mensen die hun baan kwijt zijn, en zelf iets aan hun talen willen doen. Ik ben blij dat ik iets verkoop wat zo hard nodig is.”

Crisis is kans, dus. Is dat bij u ook het geval? Bent u door de recessie weer iets gaan doen waar u te lang niet meer aan toe was gekomen? Vertel hier úw verhaal of mail het naar mijnrecessie@nrc.nl

]]> http://weblogs.nrc.nl/mijnrecessie/2009/03/28/door-de-recessie-herleeft-een-oude-passie/feed/ 2