Archief voor: december 2009


Stemmen in de klankkast

We spreken, praten, babbelen, kletsen, discussiëren, schreeuwen, betogen, fluisteren, mompelen. De stilte van de nacht en het zwijgen van de natuur kunnen elk moment door ieder van ons worden doorbroken. Een kreet houdt ons dier, een woord opent de tijd. Ligt hier geen antwoord op de bezorgde vraag van vandaag, wat toch de samenleving nog bijeenhoudt? Een koor van stemmen.

De inhoud van verhalen doet soms minder ter zake dan dat ze worden verteld. Een verhaal – neem de kersttoespraak van koningin Beatrix – houdt ons gekluisterd aan radio of televisie, gebogen over de krant, met de vingers aan het toetsenbord. Het verbindt ons zo met de spreker en met de duizenden, honderdduizenden die deel uitmaken van hetzelfde publiek; het nodigt uit om te worden gevolgd door een nieuwe, oneindige stroom van woorden, commentaren, columns, grappen. De Duitse filosoof Peter Sloterdijk noemde moderne naties daarom „psycho-akoestische gemeenschappen” (Mediatijd, 1999). Miljoenen mensen met uiteenlopende, vaak tegengestelde verlangens en emoties worden bijeengehouden door verhalen, tegenverhalen en hun resonanties. De openbare ruimte als een akoestische ruimte.

Lees verder »

De democratie kan zich geen zondvloed veroorloven

De wereldklimaattop in Kopenhagen brengt alle soorten landen rond de tafel: grootvervuilers en beginnende uitstoters, benzinedorstigen en oliesjeiks, democratie en dictatuur. Hoe gaan zij elkaar ertoe bewegen de globale temperatuurstijging te beperken tot + 2°C in 2050, zoals het streven is? Wie leidt, wie volgt? Wie denkt aan de lege staatskas vandaag, wie aan de milieurisico’s voor morgen?

Het biedt een fascinerende gelegenheid om te bekijken hoe de politiek de argumenten van de ongewisse toekomst laat wegen op beslissingen in het heden. Kiest men in Kopenhagen voor het adagium ‘regeren is vooruitzien’ of liever voor ‘na ons de zondvloed’? (Die zondvloed kan men in dit verband naar keuze laten veroorzaken door slinkende ijskappen, smeltende gletsjers of met ongekende plensbuien gevulde rivieren.)

Lees verder »