VPRO-radio zond twee weken geleden een marathoninterview uit met Ruud Lubbers. De oud-premier benutte het laatste uur  van de drie uur durende uitzending om zich te beklagen over onrecht dat hem is aangedaan. Dat onrecht bestaat – hoe kan het ook anders – uit de klacht van de Amerikaanse medewerkster van de Vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties (UNHCR), Cynthia B., wegens seksuele intimidatie. Ik ben een van de boosdoeners – Lubbers betichtte mij van laster.
Chris Kijne, de interviewer, en Ruud Lubbers verkneukelen zich in de uitzending over de zaak-Cynthia B. Die was „grondig belachelijk en ongeloofwaardig”, aldus Lubbers. Hoe kon iemand ook maar denken dat hij met zijn seksuele „mogelijkheden en uitstraling” zijn handen zou uitsteken naar de 51-jarige Amerikaanse, was de onversneden seksistische boodschap.
Maar de klacht van Cynthia B. was door het interne onderzoeksbureau van de VN (OIOS) wel degelijk gegrond verklaard. Volgens het onderzoeksrapport zou Lubbers in ieder geval vijf vrouwen hebben lastiggevallen en zijn gezag hebben misbruikt om dat te maskeren. De onderzoekers constateerden een „patroon van seksuele intimidatie”.
Vier van de vijf vrouwen dienden zelf geen klacht in tegen Lubbers uit angst voor vergelding en openlijke vernedering. Maar die vrouwen legden wél verklaringen af over hun persoonlijke ervaringen met de oud-premier van Nederland en er waren andere betrokkenen die de incidenten tegenover de onderzoekscommissie konden bevestigen.
Zo nodigde Lubbers – aldus het onderzoeksrapport – een jonge UNHCR-medewerkster op een zondagmiddag uit in zijn appartement in Genève om samen met anderen haar werkterrein te bespreken. Toen de medewerkster daar aankwam ontdekte ze dat ze alleen was, en dat Lubbers louter zaken van persoonlijke aard met haar wilde bespreken, terwijl hij dicht bij haar ging zitten en haar, zo staat in het rapport, op een seksuele wijze betastte.
Een medewerkster van een aan de UNHCR gerelateerde organisatie vertelde de onderzoekscommissie dat Lubbers tijdens een formele bijeenkomst tot twee keer toe ongewenste toenaderingspogingen had gedaan en dat hij haar had gevraagd om naar zijn hotelkamer te komen omdat hij zich, volgens het rapport, „eenzaam voelde”. De vrouw had het voorval destijds aan haar supervisor gerapporteerd en die bevestigde haar verklaring tegenover de onderzoekscommissie.
Lubbers uitte felle kritiek op het feit dat de onderzoekscommissie de aantijgingen van de andere vier vrouwen in het onderzoek had betrokken. Het was hem kennelijk ontgaan dat het niet ongebruikelijk is bij klachten van deze aard om te onderzoeken of er sprake is van een patroon van gedragingen.
De oud-premier riep ook de hulp in van oud-minister Van der Stoel, een goede bekende van hem. In een vier kantjes tellende ‘beste Ruud’-brief noemde Van der Stoel het onderzoeksrapport ‘bevooroordeeld’ en  de conclusies ‘onvoldoende onderbouwd of in het geheel niet onderbouwd’. Hij somde daarvoor – niet geheel toevallig – dezelfde redenen op als Lubbers in zíjn reactie.
Maar Max van der Stoel had geen enkele juridische positie om zich over het onderzoeksrapport uit te laten. Anders dan Lubbers tijdens het marathoninterview beweert, was Van der Stoel niet in overleg met de Nederlandse regering en secretaris-generaal Kofi Annan gevraagd om het onderzoeksrapport te beoordelen. Lubbers had hem slechts op persoonlijke titel benaderd.
In het lemma van Lubbers op Wikipedia staat dat „in overleg met de Nederlandse regering en met instemming van Secretaris-Generaal Kofi Annan aan de Nederlandse Minister van Staat Max van der Stoel [was] gevraagd een analyse van het OIOS-rapport te maken.” Maar volgens Farhan Haq, een woordvoerder van de VN die destijds voor Annan werkte, was Kofi Annan helemaal niet betrokken bij het verzoek aan Van der Stoel.
De Wikipedia-pagina van Lubbers is onlangs op aandringen van zijn advocaten op slot gegaan, zodat dit foutje niet meer hersteld kan worden.
Ook de voormalige kabinetschef van Kofi Annan, Mark Malloch Brown, ontkent desgevraagd dat hij „Ruud, we weten dat het allemaal leugens zijn” heeft gezegd, zoals Lubbers tot twee keer toe in het interview beweert.
Lubbers mag van geluk spreken dat hij zijn eigen ‘rechters’ kon uitkiezen. De Amerikaan Stephen Schwebel, oud-president van het Internationaal Gerechtshof, die later op initiatief van Annan werd geraadpleegd, was evenzeer in overleg met Lubbers en Van der Stoel geselecteerd.
Na Schwebels advies besloot Kofi Annan, die de beschuldigingen tegen Lubbers geloofwaardig achtte, het dossier te sluiten en Lubbers een reprimande te geven voor zijn gedrag. De Wikipedia-pagina van Lubbers geeft ook op dit punt een verkeerde voorstelling van zaken.
Lubbers zegt dat de VN-rechtsgang zijn beloop heeft gehad. Maar die rechtsgang voorziet helemaal  niet in een interventie als die van minister van Staat Max van der Stoel. 
Als Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen genoot Lubbers diplomatieke immuniteit. Gelukkig maar. Anders had hij het onderzoeksrapport bij de civiele rechter in Genève of New York moeten aanvechten. Een gewone rechter in Midtown Manhattan had ongetwijfeld minder geduld gehad met de codes en gebruiken van het old boys netwerk.
In mijn column van 7 september schreef ik dat de oud-premier zijn positie als Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen moest opgeven na een klacht over ongewenste intimiteiten, en dat hij de media gebruikt om zijn blazoen te zuiveren. Dat was laster, volgens Lubbers.
I rest my case.

Dit verhaal is geplaatst op vrijdag 11 januari 2008 om 14:09 uur.