Na ruim anderhalf jaar te hebben gelogeerd in deze rubriek, krijgen de opinietijdschriften binnenkort weer een eigen plek om in de krant te worden besproken. Dat is beter voor de bladen en voor de televisie, die toch alles wegdrukt, ook op de woensdagavonden, wanneer ik onderdook in steviger kost dan het kleine scherm doorgaans biedt.
Harry Mulisch siert deze week postuum de covers van Vrij Nederland en De Groene Amsterdammer. Ook in de andere bladen staan veel goed geschreven lofredes, maar er zijn ook afwijkende geluiden. Het verst gaat columnist Bart Jan Spruyt in Elsevier. Hij noemt Mulisch „de belichaming van een falende naoorlogse culturele elite” en denkt dat De ontdekking van de hemel („die aaneenschakeling van rare mythes en onwaarschijnlijke avonturen”) alleen geprezen kan worden door mensen die het boek niet gelezen hebben.
Lees verder »
In tegenstelling tot de televisie besteden de opiniebladen in de week van Mark Ruttes regeringsverklaring opmerkelijk veel aandacht aan de Amerikaanse verkiezingen. Om de excentriciteit van de Tea Party historisch te duiden grijpt zowel Freke Vuyst in Vrij Nederland als Rutger van der Hoeven in De Groene Amsterdammer uitgebreid terug op hetzelfde essay uit 1964, toen de conservatieve Barry Goldwater en de John Birch Society vergeefs naar de macht grepen.
Lees verder »
Lijstjes met de invloedrijkste Nederlanders sluiten doorgaans de koningin uit van deelname, omdat haar netwerk nu eenmaal onovertroffen is. Dat klinkt niet als een erg overtuigend argument, dus valt er wat te zeggen voor de beslissing van Opzij om koningin Beatrix uit te roepen tot machtigste vrouw. De doorslag bij de jury van eveneens machtige vrouwen gaf de afgelopen kabinetsformatie . De timing is echter minder gelukkig, want dit keer was het resultaat niet het kabinet dat haar voorkeur had.
Lees verder »
In het Torentje zal premier Mark Rutte van snacks en koekjes (hij is een beetje een zoetekauw) worden voorzien door zijn intendant, de Somalische Nederlander Fuad Daher. Hij figureert in de geïllustreerde lijst van honderd intimi van de nieuwe minister-president, die Elsevier deze week publiceert.
De regering Rutte-Verhagen is in de ogen van HP/De Tijd „het meest rechtse kabinet van na de oorlog”. Elsevier kopt daarentegen op de cover: „Hoezo rechts?” In de analyse van redacteur Syp Wynia heeft de VVD-premier veel moeten toegeven, waaronder „het accepteren van gehechtheid aan de verzorgingsstaat.”
De cover van Vrij Nederland bestaat uit een fotomontage van koningin Beatrix op een leeg bordes en de kop „Wachten op Wilders. In de greep van de grote gedoger.” Aanleiding vormt de column van Stephan Sanders, die zegt al zestien jaar VVD te stemmen, maar nu toch het gevoel heeft in een absurdistisch toneelstuk te zijn beland. Het verschil met Samuel Beckett is dat Godot nooit kwam.
Columnisten komen en gaan. Dat hoeft geen kwestie van leeftijd te zijn. In de week van zijn twintigste verjaardag neemt Sywert van Lienden, ooit in zijn hoedanigheid van leider van de scholierenvakbond getipt als toekomstig premier, afscheid van HP/De Tijd, „wegens gebrek aan spraakmakendheid”. Het is verbazingwekkend dat de in barok schoolkrantproza gestelde wekelijkse bespiegelingen over de Haagse politiek van „G.B.J. Jr.” het nog veertien maanden hebben uitgehouden.
Het dagelijks wisselende perspectief van de kabinetsformatie moet voor weekbladredacties iets zijn om helemaal gek van te worden. HP/De Tijd lijkt de vroegste deadline te hebben. Het vertrek maandag uit de Tweede Kamer van Ab Klink (CDA) kon nog net verwerkt worden in een interview met politicoloog Rinus van Schendelen, die de fouten van bevriend informateur Ivo Opstelten (VVD) analyseert. Maar het gesprek begint met de vraag waarom de formatie van het rechtse gedoogkabinet is mislukt.
In december 1977 trad na een recordperiode van 208 dagen formatie het centrum-rechtse kabinet Van Agt-Wiegel aan. Direct verschenen alom advertenties met de bordesfoto en de tekst „’t Zijn weer tijden om je te abonneren op Vrij Nederland.”
