De afgelopen twee maanden beheersten drie thema’s de televisieprogrammering: de Kamerverkiezingen, voetbal en – als afgeleide van het laatste – Afrika. Dit wat eenzijdige dieet maakte de keuze voor de fruitschaal, met de beste appels en peren, enigszins beperkt.
Het was gisteren een dag met enkele spannende ontknopingen, dus onderbrak de NOS meerdere malen rechtstreekse uitzendingen voor breaking news. Dat was vermoedelijk ingecalculeerd tijdens de laatste wedstrijden in de groepsfase van het WK voetbal.
Binnenkort worden 62 vrouwelijke leden van de Tweede Kamer geïnstalleerd. Dit recordaantal overschrijdt het streefgetal van 40 procent, dat door feministische organisaties bepleit werd. Maar of Opzij zo blij zou moeten zijn met de motieven, die kiezers hadden om twee vrouwen met voorkeursstemmen de Kamer in te helpen, zij het met de hakken over de sloot, dat is een andere vraag.
De langste en merkwaardigste uitslagenavond aller tijden was op drie televisiezenders te volgen: Nederland 1 (NOS), RTL4 en Nederland 3 (VPRO). De grappen en commentaren van cabaretiers op de laatste zender kon ik niet meer dan een scheef oog gunnen, want het was zo al ingewikkeld genoeg.
Na het zuur komt het zoet. Direct na het door vermoeidheid en herhaling van zetten gekenmerkte NOS-slotdebat mocht Freek de Jonge gehakt maken van alle verkiezingsretoriek, in een campagne waar maar geen eind aan leek te komen.
De verkiezingsconference vormde een verademing. De stemming 2010 (VPRO) was een knap uitgevoerde aaneenschakeling van absurditeiten, gesitueerd in een soort Trêveszaal. Om de verkiezingsuitzendingen van Koefnoen (AVRO) en Dit was het nieuws (RTL4) viel soms best te lachen, maar De Jonge spiegelde snoeihard het systeem van de holle frasen en de angst voor de kiezer, bijvoorbeeld door met een karikaturaal lange microfoonhengel het publiek naar zijn politieke voorkeur te vragen.
Na al die uren die ik de afgelopen weken met de lijsttrekkers heb doorgebracht, is de vraag wie van de oceaan van televisiezendtijd het meeste profijt wist te trekken. In ieder geval niet de drie kleinste partijen in het parlement, die slechts bij uitzondering in beeld kwamen. Pas vanavond mogen ze met elkaar in gesprek als voorprogramma van het laatste NOS-debat.
De meeste opiniebladen verschijnen volgende week een dag later om de verkiezingsuitslag mee te kunnen nemen. Het weerhoudt de redacties er niet van om nu al uitgebreid te preluderen op de verwachte triomf van de VVD en wat die betekent voor de stand der natie. Maar de interpretaties en accenten lopen nogal uiteen.
Er werd gisteravond veel gezongen op televisie. Kamerleden Anouchka van Miltenburg (VVD) en Sabine Uitslag (CDA) vertolkten, na een korte workshop met Ernst Daniël Smid, respectievelijk Händel en Verdi in De wereld draait door – De toegift (VARA), verreweg de levendigste van alle uitzendingen rond de verkiezingen.
Helpers weg, de laatste ronde begint. Twaalf dagen voor de Kamerverkiezingen bereikt de strijd de fase, waarin het onaangenaam wordt. Maar het zijn niet alleen de politici die ervoor kiezen het spel hard te spelen.
Een van woede kokende Mark Rutte (VVD) schoof gisteravond onaangekondigd aan bij Wat kiest Nederland (RTL4). Hij kwam net uit de studio van Netwerk (EO) en moest zijn gram kwijt over de behandeling die hem daar ten deel was gevallen. Of het zo onheus bedoeld was, daar kun je over redetwisten. De jongens en meisjes van de EO-redactie zijn gewoon wel eens vaker onhandig in hun poging de zaken scherp en dramatisch, maar vooral simpel te formuleren.
De eigenlijke winnaar van het Carrédebat gisteravond was presentator Rick Nieman. Hij hield de acht lijsttrekkers strak aan de bespreking van vier economische stellingen en greep direct streng in wanneer ze over iets anders begonnen of door elkaar dreigden te praten.
