Een straathond wordt in Uruzgan neergeschoten door een Nederlandse patrouille. Het zou een schokkend beeld kunnen zijn, mogelijk maanden later nog aanleiding tot Kamervragen. Maar om de betekenis van televisiebeelden te lezen is de context van de vertoning onontbeerlijk.

In de documentaire Fokking Hell! (NOS) wordt het ineenzakken van de hond direct becommentarieerd door een officier, die uitlegt dat ook honden soms gebruikt worden voor bomaanslagen op ISAF-militairen. En dan is het ineens een adequate reactie geworden om raak te schieten.

Lees verder »

De hele uitzending van Brandpunt (KRO) bestond uit „een documentaire” over Uruzgan. Ik zou het eerder een document noemen, maar belangwekkend was deze terugblik op de Nederlandse missie zeker, omdat die uitsluitend door de ogen van deelnemende militairen werd bekeken. En dat „zonder medewerking van het ministerie van Defensie.”

Lees verder »

Het is een beetje slappe week voor de opiniebladen. Zelfs het feestelijke overdaad belovende paasnummer van Elsevier valt enigszins  tegen: wie is wie in de DSB-affaire en in de Griekse politieke dynastieën, de opmars van de kroket en een in lyrische bewoordingen gesteld interview van Hugo Camps met Victoria Koblenko: „Haar hoofd hangt niet van clichés aan elkaar. Haar hart is een accordeon. Deze actrice is een diepzeeduiker van het leven.”

Lees verder »

De VARA besloot dit seizoen niet door te gaan met De leugen regeert. De Nederlandse mediavijver zou te klein zijn om er permanent in te blijven vissen naar ongerechtigheden. Ik had inderdaad wel eens het gevoel dat De leugen regeert in cirkeltjes ronddraaide, maar dat neemt niet weg dat er meer dan genoeg reden is om de werkwijze van de media tegen het licht te blijven houden. Lees verder »

Er zijn overeenkomsten tussen Nederlandse gevangenen in de Dominicaanse Republiek,  Nederlandse militairen in Uruzgan en Nederlandse salafistische moslims. Ze verkeren allemaal in een isolement, maar zijn onderling hecht verbonden. Hun ongemakkelijke situatie is het gevolg van een willens en wetens gemaakte keuze. En ze vormden respectievelijk de hoofdpersonen van drie gisteravond uitgezonden documentaire portretten. Lees verder »

In de donkere dagen voor de jaarwisseling bloeide de liefde tussen het ministerie van Defensie en weblog GeenStijl op als nooit tevoren. Sterverslaggever Rutger Castricum was al eens mee geweest met een NAVO-oefening in Noorwegen en dat smaakte kennelijk wederzijds naar meer. Op de site staat een  reclamebanner van Defensie: naar een konvooi door de woestijn wijzen twee pijltjes, de ene identificeert ‘Rutger’, de ander vraagt zich af: ‘Jij?’. Lees verder »

Het woord staat nog in geen enkele lijst, maar sinds gisteravond weet Nederland dat wij allemaal nukubu’s zijn. Met die afkorting maken militairen in Kamp Holland onderscheid tussen henzelf en de ‘nutteloze kutburgers’ die geen idee hebben van de werkelijkheid van de missie in Uruzgan.

Synoniemen van de nukubu zijn klobu (‘kloteburger’) en klebu (‘kleffe burger’). Ze werden opgetekend door de acteurs Leopold Witte en Geert Lageveen die voor theatergezelschap Orkater een voorstelling aan het schrijven zijn over het dagelijks leven van de Nederlandse militairen in Afghanistan. In De wereld draait door deden beiden, net terug, verslag van de eerste indrukken tijdens hun research ter plaatse. Lees verder »

Voor de derde achtereenvolgende dag gaat deze rubriek over de Nederlandse aanwezigheid in Uruzgan en hoe de televisie daarover bericht. Afwisseling in de onderwerpkeuze is een mooi streven en er was heus wel wat anders te zien gisteren, maar dat alles verbleekte naast het optreden van commandant der strijdkrachten Peter van Uhm voor een select persgezelschap en de camera’s van NOS Journaal en RTL Nieuws. Het is een heel wat belangrijker onderwerp dan de nieuwshypes van de afgelopen maanden over een anti-islamfilm op internet of een puber die vertelt een lijk te hebben verdonkeremaand.

Lees verder »

Er moeten commandanten der strijdkrachten geweest zijn vóór Dick Berlijn, maar die waren zo goed als onzichtbaar in de media. Zijn opvolger sinds vorige week, Peter van Uhm, had al besloten om het eerste half jaar in functie de publiciteit te mijden. Het is de vraag of hem die anonimiteit lang gegund zal blijven, nadat zijn eigen zoon in Uruzgan sneuvelde.
De keuze van luchtmachtgeneraal Berlijn om wel regelmatig op televisie te verschijnen kan te maken hebben gehad met amerikanisering van de samenleving of met het inzicht dat in tijden van directe deelname aan risicovolle gewapende conflicten ook strijdkrachten hun pr beter moeten verzorgen.
De scheidende hoogste militair liet zich zelfs nogal uitgebreid en vrijmoedig portretteren door de rubriek Tegenlicht (VPRO). De makers Edmond Hofland en Kees Brouwer volgden Berlijn geruime tijd van nabij. De gisteren uitgezonden reportage is in vele opzichten leerzaam. Een van de lessen is dat de open, moderne houding van Berlijn wel eens het belangrijkste verschil kan hebben uitgemaakt met zijn voorgangers, mogelijk ook met zijn opvolgers.
Communiceren zit Dick Berlijn in het bloed. We zien hem tussen de manschappen in Uruzgan uitleg geven over de incidenten met ‘eigen vuur’. Hij belooft een filmpje, en bij de geringste aarzeling of dat wel zal komen zegt hij: „Heb je een pen? Dan kun je nu mijn telefoonnummer opschrijven om me te bellen als je het niet te zien krijgt.”

Lees verder »

Vrijdag hadden Pauw en Witteman hun beste uitzending van het seizoen. Alles wat er in het weekeinde aan nieuwe en beproefde programma’s volgde verbleekte bij de urgentie van een praatprogramma dat op zinnige toon twee kwesties aan de orde stelde waar we de komende tijd nog veel meer over gaan horen.

Het klinkt cynischer dan bedoeld, maar een deel van de verdienste van deze aflevering van de populaire late night talkshow was dat Jeroen en Paul minutenlang hun mond hielden. Als je welbespraakte gasten die weten waar ze het over hebben, veel ruimte biedt om met elkaar in debat te gaan, dan wordt het pas echt spannend. Kakelen, schmieren en grappig doen is echt niet nodig: er keken 1,1 miljoen mensen, ook in dat opzicht was het een uitschieter naar boven. Lees verder »