De langste en merkwaardigste uitslagenavond aller tijden was op drie televisiezenders te volgen: Nederland 1 (NOS), RTL4 en Nederland 3 (VPRO). De grappen en commentaren van cabaretiers op de laatste zender kon ik niet meer dan een scheef oog gunnen, want het was zo al ingewikkeld genoeg.
Jan Peter Balkenende en Paul de Leeuw zijn elkaars spiegelbeeld, dus lijken ze op elkaar. Beiden moeten naar een andere rol gaan uitkijken, nadat ze het afgelopen decennium elk op eigen wijze de media hebben gedomineerd. Misschien zijn ze ook iets te lang doorgegaan met het kunstje waar ze hun kracht aan ontleenden.
De meeste opiniebladen verschijnen volgende week een dag later om de verkiezingsuitslag mee te kunnen nemen. Het weerhoudt de redacties er niet van om nu al uitgebreid te preluderen op de verwachte triomf van de VVD en wat die betekent voor de stand der natie. Maar de interpretaties en accenten lopen nogal uiteen.
Er werd gisteravond veel gezongen op televisie. Kamerleden Anouchka van Miltenburg (VVD) en Sabine Uitslag (CDA) vertolkten, na een korte workshop met Ernst Daniël Smid, respectievelijk Händel en Verdi in De wereld draait door – De toegift (VARA), verreweg de levendigste van alle uitzendingen rond de verkiezingen.
Er kleeft één voordeel aan de tsunami van verkiezingsgebabbel dezer dagen. Het voorbeschouwen van de prestaties van onze jongens in Zuid-Afrika komt op televisie nog nauwelijks aan bod. Tot aan 9 juni blijft die ellende ons bespaard, met uitzondering van de STER-spots, waarin de koppelverkoop van oranje prullaria al uitbundig geopend is.
De eigenlijke winnaar van het Carrédebat gisteravond was presentator Rick Nieman. Hij hield de acht lijsttrekkers strak aan de bespreking van vier economische stellingen en greep direct streng in wanneer ze over iets anders begonnen of door elkaar dreigden te praten.
Job Cohen (PvdA) was de enige deelnemer aan het zogeheten ‘premiersdebat’, afgelopen zondag op RTL4, die op de fiets arriveerde. Het is de vraag of dat imagotechnisch verstandig was, want hij moest aan de Keizersgracht door het soort zandbak ploeteren dat onder zijn burgemeesterschap Amsterdam in onaangename zin leek te typeren. Maar apart was het zeker.
Over zeven weken zijn de verkiezingen en het spelersveld staat vast. Hoe zichtbaar zijn de lijsttrekkers nu al op televisie en hoe gedragen ze zich voor de camera’s? Een kleine nulmeting, in de volgorde van het stembiljet.
In de loop van Nova / Den Haag Vandaag vrijdagavond, met het oog op de dreigende kabinetscrisis verplaatst naar het Haagse café Dudok, werd duidelijk dat de ontknoping niet voor het einde van de uitzending gemeld kon worden. Maar Ferry Mingelen beloofde dat hij op deze zender, Nederland 2, zou terugkeren zodra er nieuws was.
Het moet een hard gelag zijn voor Jeroen Pauw en Paul Witteman. Net nu politici op emotionele toon de raarste en meest tegenstrijdige dingen tegen elkaar roepen, omdat er een kabinetscrisis in de lucht hangt, is hun dagelijkse praatprogramma op reces. Ze moeten wijken voor de meer dan avondvullende verslaggeving van de Olympische Winterspelen op Nederland 1.
