De aandacht die de publieke omroep gisteren aan het overlijden van Harry Mulisch (83) besteedde was weldadig onsentimenteel, respectvol en bijna zakelijk. We zijn gewend geraakt aan een soort van wedijver in nationaal rouwbeklag om door de televisie als Grote Nederlanders ervaren doden. Er zijn een aantal redenen te bedenken waarom het nu anders ging.
Als de namen Lucinda Childs en Anselm Kiefer u iets zeggen, behoort u vermoedelijk tot een minderheid die het de komende tijd moeilijk gaat krijgen in Nederland. De kans is groot dat u van moeilijk toegankelijke topkunst houdt en daar hebben „gewone mensen” niets aan.
We moeten het even over Yab Yum de musical hebben, maar niet vanwege de vraag of die onderneming moreel wel door de beugel zou kunnen. Producent Henk van der Meyden weerlegde die kritiek overtuigend, gisteren aan tafel bij Pauw & Witteman, geëscorteerd door de voormalige eigenaar van het verdwenen Amsterdamse vijfsterren bordeel, door van een papiertje een lijst voor te lezen van eerdere musicals en films over prostituees, van Irma la Douce tot Pretty Woman.
Het leek wel een beetje op het aanhoudende debat in De wereld draait door over de ethiek van Komt een vrouw bij de dokter – the movie. Fictie over slechte mensen kan aanleiding geven tot het opwachten van de acteur die de schurk speelt bij de artiestenuitgang, maar daar wilde ik het eigenlijk niet over hebben. Lees verder »
Na de vierde (en laatste) aflevering van The New York Connection (AVRO) en de vijfde van Beagle, in het kielzog van Darwin (VPRO/Teleac) heeft geen van beide prestigieuze non-fictie series gebracht wat je ervan had mogen verwachten.
De zoektocht, met schrijver Dirk van Weelden als gids en Roel van Dalen als regisseur, naar sporen van Nieuw Amsterdam in het huidige New York voegde wel wat informatie toe aan alle eerdere reportages over de Hudson-herdenking, maar trapte ook veel open deuren in. Het was vooral saai en weinig geïnspireerd. Lees verder »
De komende twee weken houd ik me schuil buiten het bereik van welk medium dan ook, voor vervanging is gezorgd. Iets vroeger dan gebruikelijk daarom de fruitschaal, die de appels en peren van de Nederlandse televisie vergelijkt. Het maakt de keuze er niet eenvoudiger op, want de oogst was in maart en april aan de schrale kant.
De beste programma’s zag ik bij de BBC – een nieuwe reeks van het onvolprezen yuppencircus The Apprentice – en Canvas. Al na twee afleveringen kon de serie Puur persoonlijk niet meer stuk: jonge filmmakers volgen over een lange periode intiem mensen in een cruciale levensfase, zoals de afscheid nemende premier Guy Verhofstadt en de stervende acteur Carl Ridders in gesprek met fotografe Lieve Blancquaert. Lees verder »
Een halve eeuw geleden maakte de 12-jarige Steven Spielberg zijn eerste korte film, een western getiteld The Last Gun. Tegen de tijd dat hij een filmschool betrad, kenden special effects geen geheimen meer voor hem en was hij op weg naar de reputatie van Hollywoods wonderkind.
De toegankelijkheid van computertechniek voor iedereen doet al een tijdje verwachten dat ergens in een garage of op een zolderkamer de nieuwe Spielberg moet zijn opgestaan. Misschien is het wel Tim Smit, student natuurwetenschappen uit Nijmegen. Tien dagen geleden zette hij een demoversie van negen minuten op YouTube van What’s in the Box?, een geheel met de subjectieve camera gedraaide sciencefictionfilm over een apocalyps in Nijmegen met ontploffende stoplichten, door de lucht vliegende mannen in witte pakken en openscheurend asfalt. Lees verder »
Gisteren was het een jaar geleden dat Hugo Claus stierf. Daarom zond Canvas eergisteren (en zendt de NPS vanavond in het kader van Het uur van de wolf) de documentaire De veelvraat Hugo Claus uit, een door 
Tonko Dop geregisseerde coproductie van beide omroepen. Die titel vind ik niet zo gelukkig gekozen, want Claus was gretig, onbegrensd en veelzijdig, maar zeker geen holle bolle Gijs.
Voor het overige verdient de film veel lof, zeker in het licht van al die andere schrijversportretten en -portretjes die tijdens de Boekenweek te zien waren. Onveranderlijk wordt daarin een beeld geschetst van de auteur als mens, en nauwelijks als de schepper van een om nader gespecificeerde redenen interessant oeuvre. Lees verder »
De flats zijn afgebladderd, vies, armoedig. De mensen niet minder, hard en beschadigd lijken ze, ze zijn argwanend en afwerend. „Laat die mensen niet binnen!”, krijst een baboesjka als Olga met documentairemaakster Aliona van der Horst informeert of er nog buren zijn die haar broer Boris Ryzhy gekend hebben. Hij was een dichter, zegt ze. Sommige mensen doen niet open en schreeuwen door de dichte deur: ‘sodemieter op!’ Een vrouw kijkt onverschillig. Nee, Boris Ryzhy, dat zegt haar niets, maar ze klaart op als haar gevraagd wordt naar de familie Kakkerlak. Ja, zeker! Daar heeft mijn broer nog een gedicht over geschreven, zegt Olga. Ze begint meteen uit haar hoofd te citeren, maar moet even stoppen omdat haar stem niet wil. „Waarom huil je?”, vraagt de vrouw. „Is je broer soms dood?” „Ja,” zegt Olga. Zesentwintig was Boris Ryzhy toen hij zich ophing. „O mijn God”, zegt de vrouw. „Hoe kon hij zo jong uit het leven stappen?” Lees verder »
Mensen die vaak televisiekijken hebben vaak lievelingsseries, of althans series die ze volgen. Min of meer volgen. Waarom zo’n serie ineens in je eigen prijzen is gevallen, is niet altijd zo duidelijk. Zo ken ik vrij wat mensen, deze mensen zijn allemaal vrouwen, die naar Grey’s anatomy kijken. Doe het zelf ook, en zelfs met enige gretigheid. Een ziekenhuisserie die zich afspeelt op een chirurgische afdeling, dus met chirurgen en chirurgen in opleiding en waar chirurgen zijn, zijn grote trauma’s en veel bloed en spectaculaire operaties op leven en dood. Ziekenhuisseries spelen zich zelden op de orthopedische afdeling af – er mag wel eens iets met armen en benen en spieren in zitten, maar harten en hersenen zijn toch duidelijk veel populairder. In Seattle Grey (zo heet het ziekenhuis) loopt bovendien nog een geweldige womanizende plastisch chirurg rond, door de leuke artsenmeisjes in opleiding McSteamy genoemd, die wonderen verricht op het menselijk gezicht. Ook niet weinig spectaculair. Zijn vriend, de zachtaardige briljante hersenchirurg wordt, althans door één van onze meisjes, het licht slissende hoofdpersoontje, McDreamy genoemd. Lees verder »
Almelo is met de schrik vrijgekomen, concludeerde Netwerk na de gijzeling van een wethouder en vier ambtenaren door een boze Turkse caféhouder, die geen vergunning kreeg. Of in de woorden van zijn zoon in het NOS Journaal: „Mijn vader beetje boos geworden.”
Nog meer goed nieuws boden de laatste journaaledities. Er is veel vraag van politiekorpsen naar de diensten van Renzo en z’n maatje Dino, twee honden die zijn getraind in het opsporen van geld. Ze ruiken verstopte bankbiljetten en slaan dan aan. Het probleem zou zijn, zo meldt de NOS, dat de panden van zwartgeldbezitters te groot zijn voor doorzoeking door menselijke beambten.
„De hemel is aan scherven naar beneden gevallen”, constateert Kees Fens in een nog veel grotere, geheel onttakelde ruimte. Hans Keller nam de literatuurcriticus en cultuurbeschouwer mee terug naar de kerk van zijn jeugd, de Onze Lieve Vrouwe van de Altijd Durende Bijstand in Amsterdam-West. Toen hij daar voor het eerst door religie en kunst werd aangeraakt, was God nog jong, zegt Fens. Nu is Hij in de versukkeling geraakt en hulpbehoevend geworden. Het ligt voor de hand te denken dat Fens’ schrijnende observatie ook een vorm van projectie is. Lees verder »
