Omdat de fruitschaal deze herfst veel drama-appels en relatief weinig non-fictieperen bevat, begin ik met een extra lijstje. Over de herschikking van de actualiteitenrubrieken is al veel geschreven, maar nog weinig over de zeven nieuwe anchors.
De afgelopen twee maanden beheersten drie thema’s de televisieprogrammering: de Kamerverkiezingen, voetbal en – als afgeleide van het laatste – Afrika. Dit wat eenzijdige dieet maakte de keuze voor de fruitschaal, met de beste appels en peren, enigszins beperkt.
Twee hoofdlijnen dringen zich op bij de beoordeling van het televisieaanbod van de afgelopen twee maanden. De ene is de toenemende kwaliteit en populariteit van grootscheepse dramaseries, waarover straks meer. De andere is zorg over de vanzelfsprekendheid van een onafhankelijke journalistieke benadering van nieuwsachtergronden bij de Nederlandse Publieke Omroep (NPO).
Om de allerlaatste Zapkliklees van het jaar voor de actualiteit te kunnen reserveren, schik ik de beste appels en peren uit het televisieaanbod van november en december een dag eerder dan gebruikelijk op de fruitschaal.
Het lijkt een beetje beter te gaan met de nieuwsgierigheid van de publieke omroepen naar de wereld. Heel voorzichtig wijkt de naar binnen gekeerde blik en het naar de mond praten van de kijker voor programma’s die een analyse bevatten of op een andere manier het inzicht trachten te te vergroten.
Vanavond valt de laatste aflevering van het laatste seizoen van Gooische vrouwen (RTL 4) precies samen met de uitreiking van De Gouden Televizier Ring (AVRO, Nederland 1). Die wordt toegekend door het publiek en Gooische vrouwen is de enige nominatie die ook figureert op de fruitschaal met de appels en peren van de afgelopen twee maanden (en een staartje augustus). Niet zo raar, want televisierecensenten hebben vaak een andere smaak dan de meerderheid van de kijkers. Maar de kloof lijkt wat smaller te worden, getuige ook de Zilveren Nipkowschijf voor kijkcijferhit ’t Vrije Schaep (KRO).
Het is volbracht, dit televisieseizoen. Na een half jaar in deze rubriek te hebben geprobeerd de blik te verruimen naar andere mediavormen, past enige zelfkritiek. Het is me slechts zeer gedeeltelijk gelukt weerstand te bieden aan de zuigkracht van de goede oude televisie: getalsmatig en qua maatschappelijke invloed nog steeds door geen enkel nieuw medium onttroond. Lees verder »
De komende twee weken houd ik me schuil buiten het bereik van welk medium dan ook, voor vervanging is gezorgd. Iets vroeger dan gebruikelijk daarom de fruitschaal, die de appels en peren van de Nederlandse televisie vergelijkt. Het maakt de keuze er niet eenvoudiger op, want de oogst was in maart en april aan de schrale kant.
De beste programma’s zag ik bij de BBC – een nieuwe reeks van het onvolprezen yuppencircus The Apprentice – en Canvas. Al na twee afleveringen kon de serie Puur persoonlijk niet meer stuk: jonge filmmakers volgen over een lange periode intiem mensen in een cruciale levensfase, zoals de afscheid nemende premier Guy Verhofstadt en de stervende acteur Carl Ridders in gesprek met fotografe Lieve Blancquaert. Lees verder »
Even twijfelde ik of het wel in de nieuwe opzet van deze rubriek zou passen om aan het einde van elke even maand de appels en peren van het inheemse televisieaanbod op de fruitschaal te vergelijken. Het overzicht wordt namelijk minder gedetailleerd, als je probeert alle media in de gaten te houden. Maar omdat ik toch nog gemiddeld per dag acht tot negen uur televisie consumeer, lijkt het me te verantwoorden. Overzicht en ordening van hoogtepunten zijn nodig, ook al is de kennis – per definitie – incompleet. Lees verder »
Omdat de eerste aflevering van deze nieuwe rubriek op de laatste dag van het oude jaar verschijnt, toch nog een terugblik op de televisie van de afgelopen twee maanden: een vergelijking van appels met peren. Het wordt een kwestie van scherp selecteren om op de fruitschaal voortaan ook ruimte te maken voor internetbananen, radionoten en tijdschriftmandarijntjes. Gelukkig wordt het steeds eenvoudiger om televisie te consumeren op een moment dat de kijker schikt, op het web of via de video on demand-service van de digitale kabel. Lees verder »
Bij het wegen van de appels en peren op de fruitschaal van de eerste twee maanden van het televisieseizoen valt de non-fictie weer in positieve zin op. Natuurlijk is dat een kwestie van smaak, maar ook in de Nederlandse filmproductie geniet de documentaire sector van oudsher internationaal het meeste aanzien.
Voor een definitief oordeel over de grootscheepse serie over de vaderlandse geschiedenis Verleden van Nederland (VPRO/NPS) is het nog te vroeg. De tweede aflevering over de Middeleeuwen (regie: Carin Goeijers) was al veel beter – consistenter, helderder – dan de eerste over de prehistorie en de Romeinse tijd (regie: Noud Holtman). Ik houd niet zo van de aanstellerige vormgeving en plechtige toon, maar het is verheugend dat zo veel moeite wordt getroost om de waan van de dag te doorbreken en een ingewikkeld onderwerp te populariseren.
