In het najaar van 1944 werd een bataljon Afro-Amerikaanse militairen ingekwartierd in de school van Gronsveld. In Zuid-Limburg had niemand ooit zo veel „zwarte negers” bij elkaar gezien. Een jongeman die in de buurt woonde, nu een tachtiger, vertelt in dialect hoe hij vriendschap met hen sloot en ontdekte wat hun opdracht was. Er moesten tienduizenden graven gedolven worden, op een winderig plateau langs de rijksweg Maastricht-Aken.
De tweede feministische golf begon in Nederland in 1969 met de ludieke acties van Dolle Mina. De actiegroep floot op straat mannen na en eiste openbare toiletten voor vrouwen. Omdat de actievoerders goede mediacontacten onderhielden, bijvoorbeeld met Charl Schwietert van KRO’s Brandpunt, werden veel van die manifestaties gefilmd.
Om de allerlaatste Zapkliklees van het jaar voor de actualiteit te kunnen reserveren, schik ik de beste appels en peren uit het televisieaanbod van november en december een dag eerder dan gebruikelijk op de fruitschaal.
Het lijkt een beetje beter te gaan met de nieuwsgierigheid van de publieke omroepen naar de wereld. Heel voorzichtig wijkt de naar binnen gekeerde blik en het naar de mond praten van de kijker voor programma’s die een analyse bevatten of op een andere manier het inzicht trachten te te vergroten.
Twee achtereenvolgende afleveringen van Andere tijden (NPS/VPRO) waren gewijd aan rampspoedscenario’s van weleer. We waren ze al bijna vergeten, de zure regen uit de jaren tachtig en de millennium bug die de eeuwwisseling zou versjteren.
Vanavond valt de laatste aflevering van het laatste seizoen van Gooische vrouwen (RTL 4) precies samen met de uitreiking van De Gouden Televizier Ring (AVRO, Nederland 1). Die wordt toegekend door het publiek en Gooische vrouwen is de enige nominatie die ook figureert op de fruitschaal met de appels en peren van de afgelopen twee maanden (en een staartje augustus). Niet zo raar, want televisierecensenten hebben vaak een andere smaak dan de meerderheid van de kijkers. Maar de kloof lijkt wat smaller te worden, getuige ook de Zilveren Nipkowschijf voor kijkcijferhit ’t Vrije Schaep (KRO).
Om eerlijk te zijn heb ik dit seizoen al veel afleveringen van Andere tijden (NPS/VPRO) overgeslagen. De kwaliteit van het magazine over recente geschiedenis blijft onverminderd hoog, maar de onderwerpen spreken me soms minder aan en heel verrassend werkt de formule niet vaak meer.
Van de specials die onder de vlag van Andere tijden worden gemaakt wil ik echter nooit een seconde missen. Ook gisteren was het weer een klein uur onophoudelijk genieten van een montage van onbekende archiefbeelden, radioreportages en voorgelezen dagboekfragmenten. Het thema dat dit keer zo van onderaf en zonder nadrukkelijke duiding werd belicht was Oorlog op komst, de mobilisatie in Nederland. Het viel op te vatten als een opmaat van de zondag startende serie De oorlog, die eveneens „nooit vertoonde beelden en pas ontdekte dagboeken” in het vooruitzicht stelt. Lees verder »
Vandaag dringt niets goed tot me door. Ik hoor de harde stem van Netwerk-presentatrice Margje Fikse op verontwaardigde toon clichés naar me toe slingeren. Over Wilders en over de Millionaire Fair, dat het natuurlijk afwachten is hoe het verder zal gaan met de rijken. Ik weet niet wat ze bedoelt en waarom ze zo boos is. Of zit dat in mijn hoofd, vol dikke watten van een verkoudheid met verhoging en hoofdpijn?
Krampachtig probeer ik betekenis te geven aan wat ik hoor en zie, maar dat is lastig want ik dut steeds weg. Zo moet Twan Huys zich voelen als Hans Verhagen in Nova een gedicht leest. Twan hoort de woorden maar heeft geen idee waar het over gaat. Gelukkig kan er met de PC Hooftprijswinnaar nog even gepraat worden over Phil Bloom en Hoepla. Dat is een onderwerp dat zich goed laat illustreren en uitleggen. Lees verder »
Bij het wegen van de appels en peren op de fruitschaal van de eerste twee maanden van het televisieseizoen valt de non-fictie weer in positieve zin op. Natuurlijk is dat een kwestie van smaak, maar ook in de Nederlandse filmproductie geniet de documentaire sector van oudsher internationaal het meeste aanzien.
Voor een definitief oordeel over de grootscheepse serie over de vaderlandse geschiedenis Verleden van Nederland (VPRO/NPS) is het nog te vroeg. De tweede aflevering over de Middeleeuwen (regie: Carin Goeijers) was al veel beter – consistenter, helderder – dan de eerste over de prehistorie en de Romeinse tijd (regie: Noud Holtman). Ik houd niet zo van de aanstellerige vormgeving en plechtige toon, maar het is verheugend dat zo veel moeite wordt getroost om de waan van de dag te doorbreken en een ingewikkeld onderwerp te populariseren.
Gisteren was het de Dag Zonder File. Nu ja: de files waren even lang als anders, maar de mensen reden iets sneller door. Omdat het de dag zonder file was. We zagen verschillende waarnemers van de dag, en hoopvolle verdedigers van de dag, en automobilisten die iets later naar hun werk waren gegaan dan anders en iemand die een en ander op hoog niveau ging uitzoeken en zei dat iederéén later naar z’n werk moest en vaker thuis moest werken en dat degenen die dan nóg in de file bleven staan een boete kregen. Zo’n plan klinkt meteen enorm sympathiek.
In de zomer van 1951 liet Kees Boeke drempels verwijderen uit zijn experimentele school ‘De Werkplaats’ in Bilthoven. Alles werd in gereedheid gebracht voor de komst van een groep slechtziende leerlingen. Met ingang van het nieuwe schooljaar zou immers de vierjarige prinses Marijke, net als haar drie grote zussen, op school komen en met het Hof was afgesproken dat het aardig zou zijn als Marijke gezelschap kreeg van andere visueel gehandicapten. Maar aan het eind van de vakantie werd duidelijk dat geen enkele dochter van de koningin naar de school zou terugkeren. Prins Bernhard en de regering hadden ingegrepen. Het was niet gepast dat de troonopvolger in handen zou zijn van een christen-pacifist, die weigerde belasting te betalen voor het leger. Bovendien leerde je bij Kees Boeke wel koken en tuinieren, maar niet zo veel traditionele vakken. Koningin Juliana leed haar eerste nederlaag in de periode dat ook gebedsgenezeres Greet Hofmans voor spanning zorgde op paleis Soestdijk. Lees verder »
