Uit kijkgedrag van gebruikers van de Amerikaanse online videodienst Netflix kun je iemand seksuele voorkeur afleiden. Netflix gaf gegevens van ongeveer 500.000 kijkers weg in het kader van een prijsvraag om een aanbevelingssysteem te laten ontwerpen. De gegevens (o.a. ratings en recensies) waren volgens het bedrijf geanonimiseerd, maar in combinatie met andere online gegevens van bijvoorbeeld de Internet Movie Database (IMDB) kon een aantal Netflix-kijkers geïdentificeerd worden door onderzoekers van de University of Texas. Seksuele en politieke voorkeuren bleken eenvoudig te herleiden zijn.

Een Netflix-klant in Californië heeft nu een proces tegen het bedrijf aangespannen. Het gaat om een lesbische vrouw die niet uit de kast is. Zij voelt zich in haar persoonlijke levenssfeer aangetast omdat Netflix zonder haar toestemming haar kijkgegevens heeft gedeeld en is  van mening dat het bedrijf de wetten op de eerlijke handel en de privacy heeft overtreden.

De vrouw, van wie de naam niet openbaar is gemaakt, eist 2.500 dollar schadevergoeding voor alle 2,5 miljoen klanten van Netflix. “Jane Doe, a lesbian, who does not want her sexuality nor interests in gay and lesbian themed films broadcast to the world, seeks anonymity in this action”, aldus de dagvaarding. Als de vrouw geweten had dat Netflix haar gegevens zou delen met anderen zou ze nooit films beoordeeld hebben.

In het proces wordt ook gevraagd  om een tweede prijsvraag van Netflix te verbieden, waarbij het bedrijf gegevens als postcode, filmwaarderingen, id-nummer (als een alias voor de echte naam), leeftijd en geslacht weggeeft te verbieden. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat de combinatie  van postcode, geboortedatum en geslacht in 87 procent van de gevallen tot persoonlijke identificatie kan leiden.

Oneigenlijk gebruik van persoonlijke gegevens gebeurt niet alleen in de Verenigde Staten. Het College bescherming persoonsgegevens (CBP) maakte gisteren bekend dat het Nederlandse bedrijf Advance via websites gegevens van mensen verzamelde (over o.a. hun gezondheid en schulden) en die gegevens vervolgens doorverkocht aan andere bedrijven. Het gaat om gegevens van 2,2 miljoen Nederlanders. Advance beheert thematische websites over bijvoorbeeld wonen, werken of gezondheid. De websites worden soms gecombineerd met een televisieprogramma om belangstellenden te werven, bijvoorbeeld bij ‘Je Echte Leeftijd’ en ‘Word ik Rijk’. De websites bestaan uit uitgebreide vragenlijsten die massaal worden ingevuld.

Tot de klanten van Advance behoren onder meer Unilever, ING, Campina, Philips, VGZ, Sara Lee, Mediamarkt, Centraal Beheer, Nederlandse Hartstichting, Fruity King, Robeco, Kadaster, Bacardi, FBTO, CliniClowns en WNF (op het weblog De Naakte Mens van freelance journalist Dimitri Tokmetzis staat een volledige lijst en de suggestie om die bedrijven eens te bellen en te vragen wat ze met je gegevens hebben gedaan. Wettelijk gezien zijn bedrijven verplicht inzage te bieden in de gegevens die ze over je hebben en gebruiken).
Uit de informatie van privacytoezichthouder CBP:

“Circa 2,2 miljoen mensen nemen deel aan de internettests van Advance. Advance biedt de mogelijkheid op internet een test in te vullen om bijvoorbeeld ‘je echte leeftijd’ te achterhalen. Uit het onderzoek blijkt dat Advance persoonsgegevens heeft gecombineerd met kenmerken die zijn afgeleid uit de antwoorden op de vragen van de internettests en deze geprofileerde gegevens vervolgens aan derden heeft verkocht. Ook heeft Advance de antwoorden op de tests gebruikt om groepen mensen te selecteren voor zogeheten hostmailings in opdracht van derde partijen. Uit het onderzoek blijkt bovendien dat Advance zeer gevoelige gegevens, zoals medische gegevens, heeft verzameld en verwerkt, terwijl hiervoor in beginsel een wettelijk verbod geldt. Advance heeft de betrokkenen van al dit gebruik van hun gegevens niet volgens de wettelijke eisen geïnformeerd.”

Net als bij de gegevens van Netflix verrijkt Advance de ingevulde gegevens met data uit andere bronnen:

“Advance gebruikt de antwoorden op de vragen om het gedrag en de voorkeuren van Nederlandse
betrokkenen in kaart te brengen en daarop in te spelen met marketingboodschappen.
Advance verrijkt de ingevulde contactgegevens met kenmerken die afgeleid worden uit
antwoorden op de vragenlijsten . Een betrokkene geeft bijvoorbeeld in een test aan dat hij 25 jaar oud is, ‘rood staat’ of een creditcard heeft en dat hij een koopwoning heeft. Advance gebruikt deze informatie vervolgens om deze betrokkene te profileren als behorend tot een groep van “personen tussen de 20 en 50 jaar, in het bezit van een creditcard of staat rood en in het bezit van een koopwoning”.”

(Foto van Made Underground)

Dit verhaal is geplaatst op vrijdag 18 december 2009 om 18:04 uur.