Rechtszaak wegens vingerafdrukkendatabank

Drie Nederlandse burgerrechtenorganisaties willen de Nederlandse overheid voor de rechter dagen vanwege de centrale paspoortdatabase met vingerafdrukken. Privacy First, stichting Vrijbit en het Platform Bescherming Burgerrechten vinden dat de database met vingerafdrukken verboden moet worden. Of de organisaties gezamenlijk tegen de staat gaan procederen is nog niet bekend. Vrijbit kreeg eerder dit jaar ongelijk van het Europese Hof van Justitie na een klacht over de Nederlandse vingerafdrukkendatabank.

Sinds eind september moet iedereen die een nieuw paspoort aanvraagt zijn vingerafdrukken achterlaten. Die worden opgeslagen in een tijdelijke database. Later komt er een centrale database. Die centrale database moet nog worden gebouwd. Nederland is het enige land in de Europese Unie met zo’n database waar de vingerafdrukken van alle burgers in worden opgeslagen.

Ook het Tilburg Institute for Law, Technology and Society (TILT) van de Universiteit van Tilburg is tegen een vingerafdrukkendatabase. Samen met wetenschappers  van de Radboud Universiteit Nijmegen en Universiteit van Twente schreven Annemarie Sprokkereef en Ronald Leenes van TILT in juni een open brief aan de Eerste Kamer waarin zij hun bezwaren tegen de centrale of decentrale opslag van biometrische gegevens van onschuldige burgers uiteenzetten.

De opslag van gegevens van mensen die niet verdacht worden, maakt ze wel verdacht, vinden de onderzoekers:

“Door de opslag van biometrie in een (de)centrale reisdocumentenregistratie wordt burgers definitief de mogelijkheid ontnomen om controle te houden over haar gegevens en identiteit. Het gaat hier om een belangrijke beleidswijziging waarbij geluidloos wordt overgestapt van biometrische verificatie, naar identificatie: de burger hoeft zijn identiteit niet langer te tonen, omdat de staat deze zelfstandig kan vaststellen. Het voorheen gekoesterde rechtsprincipe dat er eerst sprake moet zijn van een redelijk vermoeden van schuld voordat iemands privacy geschonden mag worden, komt daarmee ernstig onder druk te staan.”

De onderzoekers vragen zich ook af of de aard van de problemen (de database is bedoeld als instrument tegen identiteitsfraude) wel in verhouding is tot de oplossing en waarom de overheid niet meer gebruik maakt van bestaande mogelijkheden om iemands identiteit vast te stellen:

“We hebben al justitiële databanken met vingerafdrukken en DNA-profielen. Tandartsen kunnen helpen bij de identificatie van slachtoffers.”

In de open brief vragen de wetenschappers zich ook af hoe betrouwbaar de opgeslagen gegevens zijn. “Wat is de kans dat een fraudeur niet wordt herkend of dat iemand ten onrechte als fraudeur wordt aangemerkt?”

Deze zorg wordt gedeeld door Tineke Strik van GroenLinks die op 30 oktober jl. op het symposium ‘We are watching you!‘ tijdens de Amsterdamse Juridische Bedrijvendag sprak van een “enorme disbalans in machtsverhouding burger-overheid door onduidelijkheid over gebruik van gegevens en gebrek aan transparantie”. Volgens Strik bevinden zich inmiddels in meer dan 500 vaste bestanden en duizenden tijdelijke bestanden in Nederland persoonsgegevens van burgers. De foutmarge is 20 procent. De kans op verkeerde conclusies (met alle gevolgen vandien voor onschuldige burgers) naar aanleiding van gegevens uit databanken is dus aanzienlijk.

(Foto van Michelle Deakin)


Dit bericht heeft 9 reacties op “Rechtszaak wegens vingerafdrukkendatabank”

  1. Martin van de Wardt-Olde Riekerink zegt:

    Die foutmarge is precies het probleem. Voeg daarbij de ambtelijke houding van: ik zeg dat het zo is dus is het zo, en je hebt een recept voor maatschappelijke onrust. Die dan vervolgens weer de kop ingedrukt moet worden met meer repressie.

    Uiteindelijk wordt onze wereld daar niet mooier van.

  2. uberVU - social comments zegt:

    Social comments and analytics for this post…

    This post was mentioned on Twitter by internetprivacy: Rechtszaak wegens vingerafdrukkendatabank – NRC Handelsblad http://bit.ly/2K3XVC...

  3. Overheid voor privacybescherming burgers – niet dus - Sargasso zegt:

    [...] zo komt het dat er in Nederland maar liefst drie (3!) burgerrechtenorganisaties zijn die de staat aanklagen. Dat we het in Nederland niet eens raar meer [...]

  4. Jan Muters zegt:

    Hoe gaan we die databank eigenlijk noemen?
    Ik dacht aan: Rauters natte droom of Beria’s Beveiliging of Stalins Pretpark of Stasi Nederland of Gestapodata.
    Als een overheid niet luister naar de burger en op befehl van Nazi Amerika van iedereen de vi-ngerafdrukken dna profiel pingedrag rijgedrag en waar, Ausweiss gaat opleggen aan de burger ( die de overhied dus niet vertrouwd) dan is deze overheid zwaar fascistisch bezig. Terrorisme is daarbij een vage smoes. De grootste terroristen zijn Rumsfield, Cheney Wolfowitz en Bush. En uiteraard de regeringsslaafjes uit het Protektorat Niederlände.
    Zo’n overheid is aan het bewijzen dat ze zelf niet betrouwbaar zis. Zoals de waard…etc..

  5. Brus zegt:

    In de discussie of het wel of niet mag wordt wederom de waarde van het “wel of niet verdacht zijn” aan de data toegekend. Kijk naar art. 8 EVRM in het 2e lid zie je dat dat helemaal geen issue is, maar wel: bij wet geregeld en nodig in een democratische samenleving noodzakelijk in het belang van ….(vul maar in). Daar voldoet de vingerafdrukkendatabank aan!
    Het “wel of niet verdacht zijn” is typisch iets voor juristen en allen die “tegen” zijn wat de overheid doet. Er is ook nog zoiets als maatschappelijk en politie/bestuurlijk draagvlak en uit enquete blijkt dat 60% het oké vindt. Neemt niet weg dat door transparantie van de overheid in dat percentage nog wel een wijziging kan komen, waarbij “Tegen” natuurlijk hoopt dat de balans doorslaat naar de privacy kant. Uiteraard is het te hopen dat de overheid de data goed beschermd. De foutmarge van 20% is gebaseerd op ….?

  6. Decibert zegt:

    Tja mooi geregeld hoor. De vraag moet niet zijn “welke gegevens mogen privé blijven” maar “wat is absoluut noodzakelijk voor de overheid”. En geen mogelijkheid bezwaar te maken! Nu dien ik ofwel mijn vingerafdrukken af te veilen of een aanvraag in te dienen voor een nieuw ID (verloopt binnenkort), deze geweigerd te krijgen en DAN bezwaar te maken.

    In de tussentijd zal ik het zonder ID moeten stellen. Eventuele boetes (overigens nooit gecontroleerd) stuur ik door naar de overheid die hier zo onverantwoordelijk besloten heeft waarvan ieder weldenkend mens kan bedenken dat hij er alleen maar op achteruit kan gaan. Lekker daadkracht getoond, helaas in de verkeerde richting.

  7. Horst Pelleman zegt:

    Wat een slecht nieuwsbericht is dit.
    Even een paar onwaarheden rechtzetten.

    1. Vrijbit is geen stichting maar een vereniging.

    2. Vrijbit heeft nergens ongelijk in gekregen, vrijbit heeft getracht door middel van een tijdelijke voorziening, het in bedrijf nemen van de database te laten stopzetten in afwachting van de behandeling van de klacht die Vrijbit bij het Europese hof heeft neergelegd.

    3. Of Vrijbit gelijk of ongelijk heeft zal pas blijken na de behandeling van de klacht door het Europese hof van de rechten van de mens, hetgeen nog vele jaren op zich kan laten wachten.

    4. Als Vrijbit gelijk krijgt bij het europese hof zal dat pas over een aantal jaren zijn, ondertussen is de schade al aangericht en liggen er al honderdduizenden vingerafdrukken in een database met alle gevaren van dien. Dat is de reden geweest voor het aanvragen van een voorlopige voorziening.
    Hetgeen op dat moment de enige juridische mogelijkheid was om het van start gaan van de database tegen te houden (op korte termijn althans)

    5. Op langere termijn zijn de mogelijkheden wat ruimer, maar dat houd in dat de ‘bigbrother’ database ondertussen gewoon volstroomt.

    resume: De tijdelijke voorziening is inderdaad afgewezen. Maar de klacht is nog in behandeling.
    En Vrijbit heeft dus nergens ongelijk in gekregen, en al zeker niet in het geval van de klacht. Dat soort zaken duren echt wel wat langer, ik dacht dat je dat wel zou weten….

    Misschien dat MJK de feiten nog eens zou willen controleren?

  8. Privacyterugblik op 2009 – tegendruk en Kowsoleea | de naakte mens | overleven in de informatiemaatschappij zegt:

    [...] kreeg. Of in ieder geval tanden. Vrijbit, Privacy First en Platform Bescherming Burgerrechten stapten naar de rechter om de vingerafdrukkendatabank ongedaan te maken. De Consumentenbond heeft zich op [...]

  9. Vera Ponjee zegt:

    Belangrijk om de centrale opslag van vingerafdrukken die er uiteindelijk komt kritisch te blijven volgen!
    Platform bescherming Burgerrechten, met o.a. Stichting prvacy First en Het Nieuwe Rijk zetten zich daarvoor in.
    Rechtzaak tegen de paspoortwet nog vol in voorbereding. check http://www.privacyfirst.nl

Reageren op dit bericht is niet meer mogelijk.