Zapkliklees: Lachen om een dikke Antilliaanse dame
Lucretia Martina werd vrijdag in De wereld draait door (VARA) gelanceerd als een nieuwe ster van RTL 4. De voormalige weervrouw van Tele Curaçao babbelde gezellig aan tafel met Matthijs van Nieuwkerk („je bent echt een knappe man!”) en Marc-Marie Huijbregts over de reportages die ze had gemaakt, over die rare macamba’s, die in de zomer op een camping gaan wonen en hun ouders in tehuizen stoppen. Verder debiteerde ze grappige spreuken van haar oma, type „echte liefde is als een kokosnoot, die komt zomaar uit de lucht vallen”. En ze verklapte dat ze er niet van hield om heel hard te werken.
Op zeker moment vroeg Van Nieuwkerk aan Huijbregts: „Wie is dit?”, waarop hij antwoordde: „Ja, ik zit al te kijken”. Daarna volgde een fragment uit het eind deze maand startende RTL-programma Ushi & Dushi, waarin Martina zanger Frans Bauer interviewt en ineens haar stem een octaaf verhoogt, om zonder enig accent te laten merken dat hij gefopt is. Lucretia Martina is een creatie van cabaretière en televisiester Wendy van Dijk, die in het verleden al eens dezelfde soort grappen uithaalde als de vuilbekkende Japanse interviewster Ushi.
Ik moet eerlijk toegeven dat ik er ook was ingetuind, ondanks de vette clichés over Antilliaanse dames en het eerder Surinaamse dan Caraïbische accent. De gedachte flitste wel even door mijn hoofd dat het een Ushi-truc zou kunnen betreffen, maar een blik op de dikke lippen van Lucretia leidde tot verwerping van de hypothese dat dit de blonde en tengere Wendy van Dijk zou kunnen zijn.
Het is een kwestie van een fatsuit en drie uur speciale make-up door het team dat eerder aan de film The Lord of the Rings werkte. In De wereld draait door moest een van hen komen helpen trekken aan de dikke zwarte onderarm van latex, om die vakkundig te verwijderen.
Zonder het programma Ushi & Dushi te hebben gezien, valt nu al te constateren dat het een briljant uitgevoerde maskerade betreft. Maar het is ook een vorm van blackface, de grappig bedoelde maar als zeer kwetsend ervaren imitaties van vrolijke, o zo vitale negerslaven door blanke Amerikanen uit een ver verleden.
Anousha Nzume, de theatermaakster van Russisch-Kameroense afkomst, die bezwaar heeft tegen het gebruik van het woord „neger” wegens de negatieve associaties die eraan kleven, zou in De tafel van 5 woedend zijn geworden, als dat programma nog bestaan had. Maar helaas verdween het voortijdig wegens gebrek aan kijkers, onder hoongelach van talloze scribenten, die het niet of nauwelijks gezien hadden. Sinds vrijdag praten in Vrouw & Paard (VARA) vijf andere dames weer over de actualiteit. Benieuwd wat zij van Lucretia zullen vinden.
maandag 5 oktober 2009, 11:44 uur
Is de reactie van Beerekamp – ‘het is ook een vorm van blackface’ – inmiddels niet een beetje achterhaald, simplistisch en dus voorbarig?
Om te beginnen loopt er toch al lang – zowel fysiek als mentaal – niet meer zo’n haarscherpe grens tussen allerlei vormen van wit en gekleurd? Het kan aan mij liggen maar hoe vaak kom ik niet mensen tegen die bijvoorbeeld zowel Afrikaanse, als Indiaanse, als Europese wortels in hun voorgeslacht hebben, al dan niet gemend met Aziatische!
Zowel slaven als slavendrijvers in de familie! Is dat even ingewikkeld! Toch komt het veel meer voor dan wel wordt aangenomen.
Misschien was die Europese voorouder overigens helemaal geen gewetenloze slavendrijver maar – uitzondering op de afschuwelijke regel – wereldverbeteraar, antropoloog avant la lettre of natuuronderzoeker, die zijn tijd ver vooruit was en eeuwen geleden al helemaal geen onderscheid maakte tussen wit en gekleurd…
Voordat ik nog verder afdwaal, de vraag of de ‘missie’ van ‘Lucretia Martina’ geslaagd is of goedkoop en misplaatst, valt na elf minuten inderdaad nog niet te voorspellen. Echter, om bij ons aller huidige zoektocht naar ‘identiteit’ opnieuw al te snel en gemakkelijk een diepe kloof te introduceren tussen wit (slavendrijvers, voor eens en altijd fout) en gekleurd (slaven, voor eens en altijd slachtoffer), lijkt me wat al te star en gelukkig niet meer van deze tijd.
maandag 5 oktober 2009, 20:11 uur
Schandalig.
Dit brengt de onwetendheid en vooroordelen weer naar voren.
Ze hebben niet eens de moeite gedaan om een correct Antilliaans accent te imiteren. In plaats daarvan wordt het Surinaamse accent grotendeels gebruikt.
Antillianen en Surinamers, Turken en Marokkanen..allemaal 1 pot nat toch?
dinsdag 6 oktober 2009, 15:23 uur
Natuurlijk wist Van Nieuwkerk wie hij in de uitzending had, meneer Beerekamp. Tv = afspraak, is niet naturel, al denken velen nog van wel.
En och , zo’n programma, alvorens het te beoordelen, zullen we het eerst moeten bekijken niet waar?
En om het nou direct in de richting van racisme te dwingen.. pfff
Het argument dat Nzume woedend zal worden.. tja, die wordt om alles woedend.
woensdag 7 oktober 2009, 17:15 uur
Ik kan me voorstellen dat niet Surinamers en niet Antilianen trappen in de nieuwe (mislukte) Ushi Dushi want hieruit blijkt dat men nog steeds na al die jaren de Antilianen en Surinamers nog steeds niet uit elkaar kan halen. En ook Wendy’s accent is een Surinaams accent op z’n Hollands en absoluut niet zoals de Surinamers met een echte Surinaamse accent praten. Dus is dit zooooooo slecht gedaan. Er zijn voldoende (bekende) Antilianen en Surinamers die Wendy hierbij hadden kunnen helpen. In het Surinaams zeggen we dus ‘gwè dja want a no boeng sa joe è doe dja’… ga weg want wat je hier doet is niet goed! Wie heeft de researche gedaan van dit programma?!?!?! Ik ben benieuwd of Lucretia Martina de Surinaamse en Antiliaanse bn’ers ook heeft weten te foppen. Het had best goed en grappig kunnen zijn als Wendy een goed uit ziende Antiliaanse of Surinaamse had neergezet met dan een juiste accent. Dat was wel gewaardeerd maar dit??? Neee… no… no… Dik, een botox huid.. opgeblazen… een foute namaak accent. Sorry maar het beeld klopt totaal niet en is inderdaad beledigend. Het zal hun bedoeling niet geweest zijn hoor maar dat geeft aan hoe slecht de redactie z’n werk gedaan heeft. En degene die vindt dat men zich niet moet druk maken en dat Wendy het zo super doet die moet dan goed kijken en luisteren naar de Surinamers en Antilianen en dan weer een mening geven. Ondanks alles veel kijkplezier vanaf 24 okt. Gelukkig heeft Lucretia Martina niet een lang leven en is ze na dit seizoen officieel ‘out of office’!
donderdag 29 juli 2010, 12:06 uur
waarom maken ze niet van een blanke hollander een programma, over het paard getild leuke titel toch want zo zijn die rasistische hollander en zijn ook bevooroordeeld
arrogant fasistisch je ziet het om je heen in de wereld gebeuren er word steeds meer verzet gepleegt tegen de laffe blanken en maar goed ook dacht ik zo