Er zijn overeenkomsten tussen Nederlandse gevangenen in de Dominicaanse Republiek, Nederlandse militairen in Uruzgan en Nederlandse salafistische moslims. Ze verkeren allemaal in een isolement, maar zijn onderling hecht verbonden. Hun ongemakkelijke situatie is het gevolg van een willens en wetens gemaakte keuze. En ze vormden respectievelijk de hoofdpersonen van drie gisteravond uitgezonden documentaire portretten. Lees verder »
Eenvoud en transparantie zijn in trek bij televisieprogramma’s die vernieuwing willen brengen. Dat heeft te maken met het wantrouwen van veel kijkers tegen manipulatie door de media. Waarom zijn juist deze mensen in beeld? Is wat ze zeggen wel waar? En in welke mate vertekent montage wat er echt gebeurd is? De aandacht voor (en grotendeels positieve waardering van) Heerlijk eerlijk Heertje (VPRO), dat voortdurend dergelijke vragen in beeld stelde, wijst op een behoefte aan open kaart spelen. Lees verder »
Op een zeker moment begint de zilverrug te lopen. „De groep volgt, want de silverback is de onbetwiste leider”, weet de voice-over in Geboren leiders (NCRV). In dit programma proberen acht Nederlandse „managers, directeuren en coaches” (onder wie ook een hoofdagente van politie en de voorzitter van een motorclub) te overleven in de jungle van Oeganda, te midden van de berggorilla’s.
Op het eerste gezicht is het weer een variant op een survivalspel, maar dan zonder afvallers. Wel wordt er steeds een nieuwe leider gekozen en oeverloos gefilosofeerd en gereflecteerd over zijn of haar leiderschapsstijl. Lees verder »
Jonathan van het Reve verzorgt een rubriek in Vrij Nederland, die Nieuws! heet. Daarin ontzenuwt hij nauwgezet misvattingen, die een minder kritische volger van de actualiteit gemakkelijk voor waar aanneemt. Het gaat om in de media vaak herhaalde idées reçues, die lekker weghappen in een betoog.
Zo toonde Van het Reve al eens aan dat de twee elementen van het Chinese woord voor ‘crisis’ niet ‘gevaar’ en ‘kans’ betekenen. Een letterlijke vertaling zou eerder in de buurt komen van ‘hachelijke situatie’, dus is er geen enkele taalkundige reden om aan te nemen dat Chinezen zich meer uitgedaagd voelen door een crisis dan wij. Lees verder »
Waarom kunnen we aardbevingen niet voorspellen? Waarom voelen de meeste mensen zich ongemakkelijk als ze naakt zijn in aanwezigheid van anderen? De wetenschapsserie Horizon (BBC) werpt graag vragen op die ogenschijnlijk futiel zijn, maar bij nader inzien de hersenen doen kraken. Daardoor leer je er vaak echt iets van, in tegenstelling tot de meeste wetenschapsprogramma’s op de Nederlandse televisie, waarin leuk doende presentatoren merkwaardige proefjes uitvoeren en ons eerder lijken te willen entertainen dan onderwijzen. Lees verder »
Een halve eeuw geleden maakte de 12-jarige Steven Spielberg zijn eerste korte film, een western getiteld The Last Gun. Tegen de tijd dat hij een filmschool betrad, kenden special effects geen geheimen meer voor hem en was hij op weg naar de reputatie van Hollywoods wonderkind.
De toegankelijkheid van computertechniek voor iedereen doet al een tijdje verwachten dat ergens in een garage of op een zolderkamer de nieuwe Spielberg moet zijn opgestaan. Misschien is het wel Tim Smit, student natuurwetenschappen uit Nijmegen. Tien dagen geleden zette hij een demoversie van negen minuten op YouTube van What’s in the Box?, een geheel met de subjectieve camera gedraaide sciencefictionfilm over een apocalyps in Nijmegen met ontploffende stoplichten, door de lucht vliegende mannen in witte pakken en openscheurend asfalt. Lees verder »
In een al vorig jaar oktober in Frankrijk uitgezonden televisiefilm over Srebrenica, Résolution 819, vliegt een
Résolution 819
Nederlandse VN-militair een van de mannen van generaal Mladic aan, omdat hij niet kan aanzien hoe moslimmannen en -vrouwen gescheiden worden. Nova had er lucht van gekregen, en vertoonde de film aan een Bosnische overlevende en een ex-Dutchbatter. „Geschiedvervalsing?”, opperde Twan Huys. De Bosnische vrouw noemt het „lachwekkend”, de Nederlandse veteraan „een beetje geromantiseerd.”
Zo gaat dat met fictie over recente geschiedenis. De letterlijke gebeurtenissen worden een beetje aangedikt, in dit geval om de machteloosheid van de Nederlandse militairen invoelbaar te maken. Het is maar goed dat niemand zal denken dat het hier om een documentaire gaat. Lees verder »
Gisteren was het een jaar geleden dat Hugo Claus stierf. Daarom zond Canvas eergisteren (en zendt de NPS vanavond in het kader van Het uur van de wolf) de documentaire De veelvraat Hugo Claus uit, een door 
Tonko Dop geregisseerde coproductie van beide omroepen. Die titel vind ik niet zo gelukkig gekozen, want Claus was gretig, onbegrensd en veelzijdig, maar zeker geen holle bolle Gijs.
Voor het overige verdient de film veel lof, zeker in het licht van al die andere schrijversportretten en -portretjes die tijdens de Boekenweek te zien waren. Onveranderlijk wordt daarin een beeld geschetst van de auteur als mens, en nauwelijks als de schepper van een om nader gespecificeerde redenen interessant oeuvre. Lees verder »
De door GeenStijl gelanceerde term ‘dode bomenmedia’ wordt niet gebezigd in het dikke themanummer van 
De Groene Amsterdammer over „De toekomst van bedrukt papier”. Desondanks is de toon overwegend somber, met hier en daar een lichtpuntje.
Als rode draad loopt door de meeste artikelen de vraag naar oorzaak en gevolg in de samenhangende reeks fenomenen van ontlezing, economische tegenwind voor dag- en weekbladen, toenemende invloed van internet en erosie van het publieke debat.
Stel dat je aan veertig willekeurige mensen uit de hele wereld vraagt om een pakje te versturen naar iemand die ze niet kennen, bijvoorbeeld Marc Vidal in Boston. Ze mogen geen internet gebruiken om het adres op te sporen en mogen het pakket alleen zenden naar iemand die ze wel kennen, met het verzoek het weer door te sturen. Hoe veel schakels zijn er dan nodig voordat de bezorging gelukt is? Lees verder »
