Lost in Tokyo (RTL5) lijkt op een hoop andere competitieve reality shows. Net als in Expeditie Robinson en Peking Express moet een gezelschap jonge Nederlanders zien te overleven in een exotische omgeving. Er zijn duels, proeven en vrijstellingen, terwijl aan het eind van elke aflevering de meest falende kandidaat onmiddellijk naar huis wordt gezonden.

De titel verwijst uiteraard naar de speelfilm Lost in Translation (Sofia Coppola, 2003), die filmster Bill Murray en verwaarloosde bruid Scarlett Johansson als totaal verweesde westerlingen in een Japanse metropool troost liet zoeken bij elkaar. Vervreemding was het hoofdthema, maar via die omtrekkende beweging kon je als kijker veel te weten komen over Japanse eigenaardigheden.

Ook Lost in Tokyo bevat educatieve elementjes. Op Schiphol wisten de tien deelnemers, allen met weinig internationale ervaring, nog niet wat hun bestemming zou worden. Hun confrontaties benadrukken het gebrek aan talenkennis van de gemiddelde Japanner en de extreme verschijningsvormen van de toegestane uitlaatkleppen voor sterk geformaliseerde traditionele omgangsvormen.

In die optiek wordt Tokyo een gekkenhuis, boordevol in het oog springende aberraties. In de eerste aflevering dienden de deelnemers zich te verkleden in de bizarre cosplay-traditie en gisteren moesten ze de instructies te volgen van een sadomasochistische komiek (Hard Gay Man) en een groepje jongens die bankbiljetten aan oren nieten en levende torren in de mond nemen (Tokyo Shock Boys). Zoals gepland hebben vooral de meisjes moeite met hun integratieproblematiek. ,,Ik vind het gewoon heel zielig voor Japanners dat dit deel van hun cultuur is’’, stelt de blonde Willemijn voordat ze medewerking weigert. Mira moppert tegen beleefde maar weinig behulpzame omstanders: ,,Zeg dan gewoon dat je het niet weet!’’

De opdrachten hebben weinig oog voor minder spectaculaire aspecten van het normale Japan. Wel dienen de deelnemers te buigen voor de sensei, de meester die opdrachten verstrekt en beoordeelt. Als Wim Kan nog geleefd had, zou dit schouwspel van vernederde Hollanders ongetwijfeld tot beroering hebben geleid.

Het leerzaamst is nog de geborneerdheid van de meeste deelnemers, die geen enkele moeite doen om zich te verdiepen in een andere cultuur.

Het andere uiterste vormt de hoofdpersoon van de gisteren uitgezonden documentaire Lucia Rijker: een bokser, een boeddhist. In een kale, associatieve stijl volgt regisseur George Schouten over een periode van vier jaar de beste vrouwelijke bokser aller tijden, die het boeddhisme beoefent en uit het chanten concentratie en kracht put.

Rijker vertelt dat ze een boze tiener was die aanvankelijk als kickbokser het liefst had willen doden. De laatste jaren vond ze meer harmonie in zichzelf: ,,Nu heb ik mijn tegenstander nodig om het beste in mijzelf boven te halen’’.

Aan het slot bezoekt de in Amsterdam-Noord opgegroeide topsporter voor het eerst Suriname, het land van haar vader en constateert: ,,Je genen zijn belangrijk voor wie je bent’’. Meestal heb ik weinig op met aan oosterse wijsheid ontleende gemeenplaatsen, maar in deze productie van de Boeddhistische Omroep Stichting zijn de innerlijke kracht, schoonheid en verlichting van eenzame krijger Lucia Rijkers nogal imposant.

Tegelijkertijd was een andere vrouwelijke bokser, Esther Schouten, de enige gast van Pauw & Witteman die niet was uitgenodigd om iets over het einde van het verstandshuwelijk tussen Mark Rutte en Rita Verdonk te berde te brengen. De hele avond vatte een lange stoet van VVD-politici de scheiding steevast samen in het kennelijk overeengekomen woord ‘onvermijdelijk’.

Lonely warrior Rita beraadt zich op haar toekomst en is vooralsnog helemaal niet zielig. Als iemand geducht zou moeten zijn voor haar gevreesde rechtse, dan is het Geert Wilders.

Dit verhaal is geplaatst op vrijdag 14 september 2007 om 05:25 uur.