Verlaten dorpen
Vandaag staat in de in de papieren krant een reportage uit Retortillo de Soria en op de website een fotoserie. Het dorp trok vorig jaar de aandacht met een oproep op de nationale televisie. In een poging het uitsterven van haar gehucht een halt toe te roepen, deed burgemeester Yolanda Gil ouders met jonge kinderen een aanbod. Ze konden aanspraak maken op een van de tien vaste banen die vrijkwamen door uitbreiding van het lokale verzorgingshuis. Gezinnen die hiervoor wilden verhuizen naar het dorp, konden met steun van de gemeente een goedkope woning huren. Het leidde tot duizenden reacties.
Volgens Maximiliano Herren toont het ,,dat er een enorme vraag, maar een minimaal aanbod” is voor verhuizen naar het platteland. Herren, een in Madrid wonende Argentijn, houdt sinds enkele jaren deze website bij waarop hij de duizenden (bijna-)verlaten dorpen van Spanje in kaart brengt. Hierop volgt hij ook initiatieven zoals in Retortillo om jonge gezinnen over te halen een dorp nieuw leven in te blazen. Volgens hem zou het herbevolken van uitstervende dorpen ,,een perfecte oplossing” kunnen zijn voor de economische crisis die Spanje momenteel treft.
Door de crisis, zo merkt Herren aan het aantal toegenomen bezoekers en reacties op zijn webpagina, is hier veel meer animo voor. Een overhitte huizenmarkt met alsmaar stijgende prijzen was vijftien jaar lang de motor van de economie. Maar drie jaar terug stortte deze in en bijna een vijfde van de beroepsbevolking is nu werkloos. Voor een groeiend aantal gezinnen is het wonen in de grote stad onbetaalbaar geworden.
Gemeentes, zegt hij, kunnen voor herbevolkingsprojecten echter amper rekenen op steun van hogere overheden. ,,Het is al decennia overheidsbeleid om het platteland te ontvolken. Het is goedkoper om een land alleen in te richten rondom enkele grote en middelgrote bevolkingskernen. Een economische logica van schaalvergroting, zoals multinationals die ook hanteren. Je zorgt dat je in enkele grote steden zit en je hebt 90 procent van de markt. De overige 10 procent laat je in het donker achter.”
De staat, zegt hij, zou in die gebieden bijvoorbeeld snel internet kunnen aanleggen om telewerken vanuit dorpen beter mogelijk te maken. Het gebeurt echter niet. ,,Dus besteden we steeds meer diensten helemaal uit aan Azië, terwijl we ze ook goedkoop zouden kunnen opzetten op het eigen platteland.”
Volgens hem roept de ontvolking van het Spaanse platteland tot nu toe weinig verzet op, omdat in Spanje de urbanisering pas relatief laat op gang kwam. ,,Tot ver in de 19e eeuw was het land een in hoge mate agrarische samenleving. Er was lang maar een hele kleine stedelijke bourgeoisie.”
Deze achterstand in zijn industriële ontwikkeling haalde Spanje vorig eeuw alsnog in. Herren: ,,Maar veel mensen die nu in de stad wonen kunnen zich nog levendig herinneren hoe hard het leven op het platteland was. Die willen daar niet naar terug.” Hij ziet het als een van de redenen dat Spanje het moderne consumentisme in Amerikaanse stijl (rijden in grote auto’s, winkelen op krediet in malls, wonen in vrijstaande huizen in suburbia, de massale import van goedkope arbeidsmigranten) tijdens de economische boom zo enthousiast omarmde.
Het neo-ruralisme, een romantische retro-visie van het boerenleven, staat in Spanje nog in de kinderschoenen, zegt hij. Dat er nu niettemin weer mensen zijn die serieus een terugkeer naar het platteland overwegen, wijt hij dan ook vooral aan ,,het schokeffect van de crisis. En de wanhoop die zij bij veel families veroorzaakt.”
woensdag 21 april 2010, 15:37 uur
Señor Herren heeft gelijk. Echter snapt de beste man niet dat het nooit van zo´n trek naar het platteland zal komen, omdat ten eerste Spanje te groot is voor dat soort romantische onzin en ten tweede omdat alles inderdaad gebeurt in die steden en niet in die Spaanse gehuchten, waar elke euro die je erin steekt, verdampt in het niets.
woensdag 21 april 2010, 18:10 uur
Halo Merijn,
Mijn naam is Ruud van Arnhem.
Ik woon al bijna 10 jaar in Spanje (Orgiva, la Alpujarra, Andalucia) en om mij heen komen inderdaad meer en meer dorpen langzaam leeg te staan.
de Spaanse overheid doet er inderdaad niets aan. Het is eigenlijk een grote corrupte toestand, je ziet het niet direct, maar als je hier langer woont begin je het allemaal wel te zien en te begrijpen hoe mhet in elkaar zit. Er is weinig tegen te doen. Als je dat wel doet krijg je geen vergunning om te bouwen of te verbouwen of veel controle, etc. De Spanjaarden op het platteland zijn nog steeds bang, ze protesteren niet en laten alles over zich heen komen. Het hele overheidsbestel is oud, echt heel oud. Als je je rijbewijs wil vernieuwen duurt dat maanden en maanden om maar een voorbeeld te geven en je moet dan naar 4 verschillende instanties. het kost allemaal ontzettend veel tijd en energie. Geloof me of niet, maar dit land wil niet voorruit. Het zal ook niet gebeuren, zeker niet met de huidige crisis, ze hebben geen cent meer te makken.
Overigens heb ik het toch naar m´n zin hier, maar heel vaak is het super frustrerend.
Internet is er overigens wel vaak in kleine dorpjes, via WIFI, wel duur, 40 € voor zo´n 250 Kb. snelheid per maand.
donderdag 22 april 2010, 11:21 uur
In Catalonië is de trek naar de kleine dorpen op het platteland vanuit de grote steden al minimaal vijf jaar een trend. Ruïnes worden gekocht door stedelingen en in de weekeinden en vakanties heel mooi opgeknapt. Daarna verhuizen ze.
De extra reistijd van een dorpje naar de stad (Tarragona, Reus, Lleida of Barcelona) wordt gecompenseerd omdat je niet een half uur of meer naar een parkeerplaats hoeft te zoeken als je in de grote stad woont.
Een groot probleem van de kleine dorpen is echter vaak een ruzie over een erfenis. Erfgenamen hebben onmin over de erfenis van hun (groot-) ouders en het huis wordt dus niet te koop aangeboden. Dit raakt dan in vervalling en wordt dan juist minder aantrekkelijk om te verkopen. In de afgelopen 20 jaar heeft deze handelswijze heel wat dorpen doen verloederen. Door de crisis worden wel meer huizen aangeboden die een erfkwestie hebben, en de prijzen zijn lekker laag.
Wat in Catalonië wellicht ook een grote rol speelt, is dat je in elk gehucht breedband internet (2MB+) kunt krijgen voor een schappelijk bedrag. Dat gaat dan via een klein schoteltje dat naar een “hub” op een berg gericht wordt.
Ideaal voor mensen in de creative industrie die flink aan het groeien is.
@Jeroen:
Ik ben het daarom totaal niet met je eens dat het romantische onzin is. Tenminste niet in Catalonië.
woensdag 19 mei 2010, 18:15 uur
busco casa y trabojo por que estoy en una situacion de pobreza total tengo 4 hijos y mi marido esta descapacitado de los brazosy no puedo trabajar yo tengo 42 años y estoy dispuesta a trabajar en cualquier cosa (cuidar anciano,limpiar cuidar niños o trabajar en el campo)sobretodo lo que mas necesito aparta de trabajo es una vivienda para poder tener un sitio donde vivir porque ya hace tres veces que me e canviado de vivienda por no poder pagar la renta porque era muy alta y porque mi marida solo cobra de descapacidad 350 euros al mes lo vivienda q vivo ahora pago 300 y solo me queda 50 euros para pasar el mes y no tengo ninguna ayuda de nadie por
eso necesito urgente mente un trabajo y una casa para que mis hijos puedan vivir como personas dignas
woensdag 19 mei 2010, 18:17 uur
numero= 652706121 preguntar por angalines
zaterdag 5 juni 2010, 11:51 uur
Hallo Merijn, uitstekend artikel! Vooral corruptie van de Spaanse gemeentes/ overheid is onwaarschijnlijk groot! Ik woon hier nu ook 10 jaar en dan wordt het een en ander wel pijnlijk duidelijk. Vanuit Brussel is er al enige tijd een initiatief om de corruptie te bestrijden.
Het zal nog wel even duren, net zoals stierenvechten is het ook een traditie, helaas.
Spanje is nog steeds niet genoeg betrokken met globale en Europese ontwikkelingen.
Er is meer samenwerking nodig. Met maakt wel gebruik van “Cordis” FP6 en FP7 maar dat is nog steeds op een te kleine schaal. http://cordis.europa.eu/fp7/cooperation/security_en.html
http://ec.europa.eu/research/sme-techweb/index_en.cfm
http://www.eubusiness.com/
Ik hoop dat met deze bijdrage er enige beweging komt in het toch wel grote Spanje, die nog steeds met een inhaalslag bezig is.
zondag 6 juni 2010, 10:35 uur
Hallo, per toeval beland ik op deze site, en heb met verbazing en een beetje met teleurstelling gelezen. Zelf heb ik ruim 17 jaar in Griekenland in een klein dorp gewoond. Ik ben terug gekomen omdat ik de Griekse onwil mentaliteit totaal zat ben. Kan ook heel goed begrijpen dat het land finacieel er zo slecht voor staat. Ik heb nog meegemaakt dat tijdens de intrede van de euro, in de krant stond dat de boekhouding eigelijk niet zo klopte !!!! De bevolking heeft nooit geprotesteerd!!!! ze klagen liever een beetje met elkaar. De meeste mensen willen leven op z’n Grieks, weinig/niets ontwikkelen op wat voor vlak dan ook. En alls bij de familie en zichzelf houden. Met smeergeld kan je zelfs bij de doctor nog terecht. Ik dacht, nu ik weer terug ben in
maandag 14 juni 2010, 13:08 uur
Dag Merijn, ik heb jouw intervieuw met Maxi Herren (ik heb ook contact met hem) gelezen en ik moet als Spanjaard met spijt toegeven dat de situatie van de Verlaten in Spanje zeer erg is. Wij zijn met een groep Vlamingen bezig om een voorstel in te dienen bij de regering van Aragón om een verlaten dorp (gehucht) terug woonbaar te maken voor alternatieve vacantie op een ecologische basis.Wij zijn al drie keer naar de streek gegaan en ze hebben een gehucht voorgesteld. Begin juli heb ik een afspraak met de directeur van Dirección general de Gestión Forestal in Zaragoza.
zie verslagen op
http://www.elpuebloecologico.org
Indien lezers van jou blog interesse zouden hebben om als sympathisant ons te steunen zouden we dat enorm aprecieren. We kunnen steun gebruiken van personen die ons met de werkgroepen zouden kunnen helpen.Ondanks dat ik Spanjaard ben, is het smanenstellen van dossiers en al de administratie in het Spaans nogal ingewikkeld om foutloos te schrijven.
Je kan met al je vragen bij ons terecht
Groetjes vanuit Mechelen,
Jeronimo
maandag 14 juni 2010, 20:26 uur
En toch zijn er nog die willen proberen om tegen de windmolens te vechten. Onze organisatie bijvoorbeeld, El Pueblo Ecológico, wil graag zo’n verlaten dorp in concessie nemen. En een coöperatieve stichten. En het dorp uitbouwen zodat reizigers een sociaal en ecologisch alternatief hebben voor de groot-geld-vakanties. We moeten alleen nog voldoende medewerkers vinden, o.a. om onze site in ‘t Spaans te vertalen… Misschien een van de lezers van Merijn?