Heilig biologisch boontje
Pas op! Waarschijnlijk valt het mee, maar dit stukje kan met u hetzelfde doen als mij het afgelopen jaar overkwam; dat ook u onderdeel wilt worden van de oplossing. Doorbladeren kan nog altijd, zelfs nu nog, en nu en nu… Dan moet u het zelf weten.
Dit correspondentschap betekent veel lezen, nadenken en luisteren over duurzaamheid, en verdomd: mijn gedrag is gaan veranderen. Niet radicaal, en ik snap nu ook waarom schuldgevoel hierover weinig zin heeft. Over veertig jaar is alles om u heen verdwenen of duurzaam, en zo’n transitie doe je niet 1, 2, 3. We hebben nog een beetje tijd, maar we moeten wel nu echt beginnen
Waar mogelijk ben ik het afgelopen jaar biologische producten gaan kopen, wetend dat ik vast hier en daar genept word. Het is een signaal aan de marketeers, en een bijdrage aan de omzet van bedrijven die de goede kant op willen. Vooral fruit, groente, vis en vlees zijn aanslagen op de portemonnee, en ik proef eerlijk gezegd geen verschil. Dat is wel zo bij biologische sappen, appelstroop en pindakaas die ik na enig wennen nu veel lekkerder vind dan hun industriële varianten.
Vooral vlees is stevig duurder en ik slik als ik een kipfilet afreken die meer kost dan een niet-biologische biefstuk. Hoe ik het doe: ik heb het aantal vleesmaaltijden met de helft teruggebracht en de vleesporties met een derde. Alternatieven voor vlees zijn goedkoper, en van het aldus uitgespaarde geld koop ik biologisch vlees. Het komt redelijk uit, zeker als je iets minder kip en iets meer rundergehakt gaat eten. Ik weet het, ingezonden brievenschrijvers, de biologische vleeshouderij is nog lang niet perfect, maar als iedereen erop overstapt, komt er veel kapitaal vrij voor verder onderzoek en verbetering. Nog een inzicht van het afgelopen jaar: als je wacht tot iets perfect is, gebeurt er nooit wat. En zoveel tijd hebben we nu ook weer niet meer.
Minder vlees eten was wennen, zoals ook minderen met koffie, alcohol, zout of suiker tot ontwenningsverschijnselen leidt. Inmiddels heb ik heerlijke en verfijnde recepten gevonden, voor rijst met Surinaamse pindasaus en eieren, voor linzen met Indiase curry en knapperige mais en volle yoghurt, voor kikkererwten met tomatensaus en blauwe kaas… Lunchen doe ik wel eens met van dat verrukkelijke speltbrood, dikke karnemelk en goede olijfolie. Het meest interessante: minder vlees is allang geen offer meer. Sterker nog, wanneer ik nu terugdenk aan de jaren dat ik dagelijks bij lunch en diner samen wel twee tot drie ons vlees at, word ik licht misselijk.
Nog een inzicht: als je onder ogen ziet hoe misdadig de vleesindustrie is, dreigt de radicalisering en zendingsdrang die de late bekeerling typeert. Stel dat uw buurman zijn hondje zou behandelen zoals uw kippetje in de vleesindustrie is behandeld, dan zou u die buurman nooit meer aankijken, waarschijnlijk actief ontlopen, en mogelijk aangeven. Dat zegt alles, maar het is treffend hoe makkelijk overigens fatsoenlijke mensen immoreel blijven handelen. Zij verdienen de elektrische stoel (wel op groene stroom).
Nu ik weet dat elektriciteit opgewekt moet worden, neem ik niet de lift maar de trap, zet op redacties de onbekeken beeldschermen uit, en gaat de televisie thuis niet op stand-by, maar uit. De kamerplanten giet ik van het water dat na het avondeten nog in de karaf zit, wat op het balkon staat giet ik helemaal niet meer, en de daardoor verdorde kamperfoelie mis ik nog steeds. Ik dacht altijd dat we water genoeg hadden in ons prachtland, laat maar stromen. Wat ik niet besefte, was hoeveel energie nodig is om dat water te zuiveren.
De elektrisch sportrijder en architect te Amsterdam Hans Erdmann zei: „Iedere keer dat je doortrekt, spoel je zes liter Spa blauw door de plee”, waarna ik besloot nog maar eens per week door te trekken. Gaat dat niet stinken, vraagt u zich af, en ik heb geen idee, want binnenshuis draag ik tegenwoordig een groene, honderd procent afbreekbare clownsneus.
Tja, duurzaamheid en humor, het blijft moeilijk, nog zo’n inzicht. Eerder vroeg ik lezers om groene moppen, en de oogst was mager. Misschien omdat lachen om duurzaamheid te veel energie kost (de beste inzending), misschien omdat duurzaamheid net als ‘tolerantie’ of ‘wereldvrede’ een onomstreden waarde is. Je kunt er alleen maar voor zijn. Een intelligente cabaretier mailde: „Humor werkt het beste als je merkt dat er een vergissing in je eigen denken zit, een paradox die via een grap wordt overbrugd. Maar juist bij heel goede of heel slechte dingen is dat moeilijk.”
vrijdag 11 juni 2010, 10:25 uur
Dat is wel een interessant inzicht dat duurzaamheid zo logisch is en dat het dus moeilijk is om er grappen over te maken.
Ik heb een ooit een stukje cabaret gezien wat hierover ging en in mijn ogen redelijk gelukt was., Hij claimde de oplossing voor alle duurzaamheidsproblemen te hebben…
“It`s canabalism, first we eat the homeless, then the unemployed, I eat somebody you don`t like and you eat somebody you don`t like. What`s the fucking downside?”
Maar goed, ik hou die oplossing toch liever nog even achter de hand. Wellicht dat er nog “oplossingen met breder maatschappelijk draagvlak” te vinden zijn.
In het kader van onderdeel zijn van de oplossing hieronder een linkje naar een interessant artikel wat laat zien hoe juist 100% duurzame energie en een landbouw die niet drijft op fossiele brandstoffen een grote rol kan spelen in het bestrijden van de drie crisissen inclusief een stukje analyse van hoe de huidige systemen dit momenteel vertragen.
http://www.mensenrechten.org/opinie.php?oid=30
vrijdag 11 juni 2010, 12:33 uur
We moeten de vergrijzing maar voor lief nemen, en de aanwas van de wereldbevolking stoppen. Dat is de enige remedie voordat de Natuur drastischer en pijnlijker ingrijpt. Door een langdurige verzieking van de leefbare ruimte op onze planeet Aarde. Hoe dan ook, de wereldbevolking zal worden gereduceerd. Alleen de manier waarop is aan ons om te bepalen.
Twee generaties ouwe-van-dagen die hun eigen boontjes doppen en de wereldbevolking telt nog maar 1,5 miljard mensen. Geboortebeperking, wereldvrede, tolerantie. Drie ingrediënten van een macro-biologisch-dynamische maaltijd. Duurzaamheid voor zolang het moet duren, zonder vroegpensioen voor een paar generaties die hun kinderarme families koesteren.
En dan ook graag zonder oorlog en intolerantie behalve voor welk land zich niet aan deze richtlijn houdt. Elk land een Ministerie voor Vergrijzing. De UN zou het als haar belangrijkste taak moeten zien, compromisloos, humorloos, radicaal.
Het zou moeten. Nee het moet. Cold Turkey afkicken.
zaterdag 12 juni 2010, 17:37 uur
Voor wat betreft biologische produkten vraag ik me af of het wel realistisch is om de hele wereldbevolking te voeden met biologische produkten. Daarvoor is namelijk meer landbouw grond nodig, en die is er wellicht gewoonweg niet. Daarnaast zijn de produktiekosten hoger (meer arbeid per eenheid), hetgeen voor ons welvaartsmensen dan wel kan, maar niet voor het grootste deel van de wereld bevolking.
Minder vlees ben ik het van harte mee eens, en dat helpt natuurlijk wel enorm, het rendement is tenslotte veel hoger dan dat er eerst een dier moet eten die dan door ons gegeten wordt.
zondag 13 juni 2010, 10:33 uur
Dag Joris,
Ik worstel met duurzaamheid en het grauw grijze imago eromheen. Aan de ene kant wil ik ‘goed doen’. Aan de andere kant, ‘stout zijn’ is als houding altijd veel cooler geweest: Good girls go to heaven, bad girls: everywhere…
Sinds ik gezonder ging eten (voor de lijn), viel me op dat ik ook veel minder afval produceerde. Ik gooide suiker uit mijn menu en omdat vlees meer calorieen bevat, ook grotendeels het vlees. Fruit en groenten hebben minder verpakking dan koekjes, die tegenwoordig bijna per stuk verpakt zijn.De aanblik van pakken kip bij de kiloknaller gingen me steeds meer tegenstaan en stap voor stap belandde ik bij de biologische super.
De drempel om naar binnen te gaan is hoog: biologisch associeer ik met saai, kleurloos, missionarissen. Ondertussen laad ik mijn wagentje met alfafala en vegatarische civapcici, om te proberen. Maar ik voel me enigszins verscheurd: ik wil de (onzichtbare) streep niet over, naar de oncoole kant. Ik wil de geur van Robijntje niet kwijt, want die is zo lekker, die zal ook wel ‘fout’ zijn.
Toch zet ik door, omdat er een hoge mate van beloning zit in bewust leven, eten en aanschaffen. De feel good factor zit letterlijk in mijn lijf en humeur (en de grijze bak: die steeds leger blijft). Ik voel me fitter en meer in balans en toch nog steeds mijn pittige zelf. En natuurlijk laat ik weleens groene steken vallen, onbewust of bewust: dan moet er maar van genoten worden ook.
Groen doen kan, zonder grijs te worden.
maandag 14 juni 2010, 11:09 uur
Groene moppen zijn inderdaad lastige maar grappige creatieve oplossingen verzinnen is al een stuk makkelijker, daarom 2 innovatieve bijdragen voor energiebesparingen:
1)Toen ik weer eens op de snelweg langs een rij windmolens reed, realiseerde ik me wat een energieverspilling die dingen zijn. Dat kost natuurlijk bakken met stroom op die dingen aan het draaien te houden. En dan de wind die ze daarmee veroorzaken. Dat is ook niet altijd een lolletje. Vaak net tegen je rij-richting in.
2)Andere oplossing: Is er al eens onderzocht hoeveel stroom het zou opleveren als alle hometrainers, zowel thuis als op sportscholen, en aanverwante apparatuur, zouden worden aangepast, zodat ze bij gebruik energie opwekken en dat aan energienet terug leveren?
maandag 14 juni 2010, 11:21 uur
Hallo Joris,
Eigenlijk geen reactie maar een vraag, (kon geen ander mailadres vinden, vandaar deze mail tussendoor die niks met jouw stukje te maken heeft, maar wel met waar je mee bezig bent )
Al een tijdje ben ik op zoek naar bedrijven die oldtimers kunnen ombouwen op een elektrisch systeem, ik hoor zoemen hier en daar dat het zou kunnen, maar verder dan gezoem kom ik niet. Zou natuurlijk geweldig zijn om niet iedereen een nieuwe auto te laten aanschaffen ( kost heel heel veel co2) maar alle bestaande auto’s – en dan vooral de leuke- te voorzien van een elektrisch motortje.
In de hoop dat je hier tegenaan gelopen bent het afgelopen jaar,
groeten,
maandag 14 juni 2010, 13:47 uur
Joris: heilig biologisch boontje!
planten op balkon verwaarlozen – waarom wil je ze dan eigenlijk? lekker groen? kamperfoelie is een bosrandplant, géén stads balkonsucces, klimop kan trouwens meer hebben;
experimenten met gebruikt (afval-)water – zijn jaren geleden gestopt vanwege fout aangesloten leidingen, met dank aan ongeïnteresseerde installateurs, waardoor salmonella en e-coli in je eten en drinken belandden, maar het moet mogelijk zijn! wie pakt het weer op?
maandag 14 juni 2010, 13:48 uur
Dag Joris,
Mijn ervaringen met de groene clownsneus zijn niet zo goed. Het belangrijkste nadeel vind ik dat ik hem vaak vergeet af te zetten als ik naar mijn werk ga.Met alle gevolgen van dien. Ik ben daarentegen zeer tevreden over mijn composttoilet. Ik gebruik hierbij het zaagsel dat mijn zaagmachine produceert. Als je geen zaagsel kunt krijgen, kun je ook een (klein) deel van de geproduceerde compost gebruiken om in het toilet te gooien. Ook als je geen tuin hebt kun je composteren. Bijvoorbeeld door twee tumblers op je balcon te zetten. Je zou ze zelfs in huis kunnen plaatsen. Je ruikt echt helemaal niets! Met de geprodudeerde compost kun je je vrienden of familie een plezier doen. En als dat niet gewaardeerd wordt, kun je de compost altijd nog in de biobak gooien. Je bespaart dan in ieder geval op water en de bacteriën kunnen gelijk aan de slag in de biobak!
maandag 14 juni 2010, 19:59 uur
Bij mijn weten is het produceren van biologisch niet echt veel duurder dan het “traditioneel” produceren van voedsel. En telt in de eindprijs van voedsel de productiekostprijs maar heel marginaal mee.
Je opmerking dat een biologische kipfilet “meer kost dan een niet-biologische biefstuk” is veelzeggend. Bij biologisch eten is het blijkbaar belangrijk dat het pijn doet, dat je echt iets “koopt”. Niet voor het milieu, maar voor het geweten.
Dat kan anders, hoor.
Vrije uitloopeieren kosten bij de Aldi heel weinig (even voorbijgaand aan het feit dat vrije uitloop leuker is voor de kip, maar slechter voor het milieu).
Zelfde met LED-lampen. Bij de bouwmarkt kost een klein peertje met een kleine fitting, normaal ook 2-3 Euro, in LED-vorm 9 Euro. Die gewone gloeilampjes van 2-3 Euro gaan maar een paar maanden mee. En de LED-lampjes geven een prachtig gelig licht. Nog iets moois: de lampjes gaan niet uit als je de schakelaar overhaalt! Er staat geen stroom op; je krijgt gratis ‘s nachts een waaklicht in je woonkamer. Is met elektronica op te lossen, maar waarom zou je dat doen? Even wennen aan het spookachtige verschijnsel, meer niet. Op internet schrijven mensen dat ze erbij kunnen lezen.
Wij eten veel biologisch, vanavond weer eens biologische vla. En met vlees minderen is ook niet lastig. Maar ik ga echt niet een biologische aflaat betalen bij de middenstander die blijkbaar goedbedoelers een poot wil uitdraaien. Gewoon bij de bouwmarkt en de supermarkt voor weinig biologisch en duurzaam doen!
dinsdag 15 juni 2010, 20:02 uur
sorry, even niet opgelet. Maar hierbij te tekst van een franse Loesje poster (www.loesje.org/france):
“pourquoi produire des déchets si on doit les jeter”, in het kader van groene grappen
donderdag 17 juni 2010, 13:23 uur
Ha Joris,
Je geeft een mooi inzicht in je verduurzamende leven. Interessant daarbij is dat we allemaal zoekende zijn en er dus fouten bij maken.
Niet erg lijkt me.
Afgelopen zaterdag stond er een interessant artikel in de NRC over subsidie op duurzame energie met een interview van een Delfse Hoogleraar die kritiek op subsidie op duurzame energie pareert door te stellen dat niet duurzame energie om en nabij dezelfde heoveelheid subsidie krijgt, maar dan verhuld. (bedrijven die geen belasting betalen op grijze stroom e.d.). Conclusie: kosten zijn even hoog (Beide soorten 2 miljard subsidie per jaar) dus is het een poilitieke keuze voor vervuilende of niet vervuilende energie.
Persoonlijk vermoed ik dat de kosten van groene energie lager zijn en nog lager worden. Als de vervuiler werkelijk betaalt zullen bijv. ook de behandelingskosten van fijnstofpatienten meegenomen moeten worden in de kostprijs van kolencentrales. En als je nog radicaler gaat denken, ook de kosten van oorlogen om olie veilig te stellen moeten verrekend worden over de oliegebruikers en niet over de gemiddelde belastingbetaler.
Aan de andere kant zullen zonnecellen nog sneller goedkoper worden dan kerncentrales.
Verder denk ik dat het belang van decentraal beheer van energie ook groot is. Dus geen gemanipuleer met kerncentrales die vergunningen nodig hebben, bewaking, controle etc.
Maar thuis of in het blok zonnecellen, warmtepompen, isolatie, etc. Het is niet de gehele oplossing maar alles beter dan de macht bij de elite. Je ziet deze dagen precies wat er van komt als je wat verder leest dan in de reguliere dagbladen.
http://www.grenswetenschap.nl/blogs/Oliecalypse-Now/
vrijdag 18 juni 2010, 11:05 uur
Na mijn eerste biologische aardbei was ik verkocht. Voor mij gewone aardbeien meer!
maandag 21 juni 2010, 11:56 uur
dag joris,
fantastisch schrijf je,ik ben het met je eens minder vlees scheelt enorm en ook heel goed voor de gezondheid geen suiker je kunt gewoon blijven eten en je valt er ook nog van af…en dan het heerlijke biologische fruit super…..
blijf er over schrijven dank je wel….fijne dag…
maandag 21 juni 2010, 12:10 uur
helemaal goedkoop en duurzaam: eet vegetarisch ;
zondag 27 juni 2010, 10:32 uur
@2 Leopold: je vraagt je af of biologische landbouw de hele wereld kan voeden.
Je bent niet de eerste die zich dat heeft afgevraagd. Al 25 jaar geleden is het onderzocht door Berenschot, en sindsdien nog een paar keer, ook door internationale clubs. De uitkomst is duidelijk “ja”. Ook 8 miljard mensen? Ja. Maar niet als ze allemaal vlees willen eten zoals de Amerikaan zich opblaast.
Het zijn juist de niet-biologische methoden die voor verspilling en verwoestijning zorgen. Voor genetische erosie en daarmee ondermijning van de voedselzekerheid in de derde wereld. Monsanto c.s. willen de voedselproductie beheersen. Eerst probeerden ze het met hun superzaden ‘hybrides, HighYieldingVarieties’ die onbruikbaar zijn in de volgende generatie, zodat je elk jaar hun zaad weer moet kopen. Met enorm veel ontwikkelingshulp en naieve idealisten werd de Groene Revoluite gepusht – soms werden zelfs boeren door het leger geëxecuteerd wegens het bezit van oude landrassen. Maar die GR mislukte omdat de arme boeren toch merken dat ze beter af zijn met hun eigen oude rassen dan de HYV waarvoor ze ook gif en kunstmest moeten kopen, je raadt nooit van wie.
Nu proberen ze het met Genetisch Gemanipuleerde Organismen, die de enige levende wezens zijn die gepatenteerd mogen worden. Kassa! Ze kopen al onze zaadbedrijven op en hebben al 90 % van de gewone rassen laten uitsterven.
zondag 27 juni 2010, 11:22 uur
Inderdaad, dat is de eerste groene mop waar ik om kon glimlachen.
In een stripboek over de familie Doorzon had er iemand geitenwollen jarretelkousen.
Maar die hele geitenwollen mythe mist fundering in de realiteit. Geiten hebben haar, geen wol. Je kan geitenhaar wel in kwasten gebruiken, of tapijttegels, maar niet in sokken.
zondag 27 juni 2010, 18:36 uur
Ik vond je toch al geloofwaardig maar na lezing van je column vandaag ben je voor mij nog een tikje in achting gestegen. Ik ben het dus met je eens. Juist door je hierin ‘kwetsbaar’ op te stellen, komt het sterk over. We hebben integere journalisten nodig, die zijn er niet veel meer. Ga zo door met alles, vooral ook met de zoektocht naar duurzame integere producten/diensten/mensen. Laat je door niemand je originele mond snoeren.
Emmy (ook journalist)
zondag 27 juni 2010, 18:38 uur
p.s. Ik weet niet waarom mijn reactie bij deze column van jou terecht komt, het is een reactie op je column ‘Wat stom van mij’.
Emmy Fons