Maak mij onsterfelijk
Zoals ambitieuze journalisten ervan dromen met een primeur het kabinet te laten vallen, zo hopen stukjesschrijvers en opiniemakers ooit hun prachttaal te verrijken met een uitdrukking of metafoor. ‘Handelaren in angst’ is er zo een, en ‘linkse kerk’ en ‘Amerikaanse toestanden’ (waar is die trouwens gebleven?).
Twee weken terug deed uw correspondent zo’n eerste poging tot onsterfelijkheid. De trouvaille (onrustig geschuifel in de zaal; wat betekent trouvaille?) was dat we van ‘geëngageerde’ naar ‘engagerende’ journalistiek moeten. Deze vondst haalde direct de voorpagina van de Volkskrant (zaal slaakt bewonderende zucht), en aldus aangemoedigd doe ik nu een tweede gooi: driedimensionale (3D) informatie.
Ik geloof dat we de opiniepagina’s kunnen heruitvinden, mits we het bestaan en potentieel van 3D-informatie gaan zien. Jaja, ik kan het ook bescheidener uitdrukken, dat u niet denkt, nou nou correspondent, blaas eens wat minder hoog van de ivoren toren, maar u kunt wel wat hebben, toch? (onrustig geschuifel in de zaal).
3D-informatie. Een bewering over de werkelijkheid zou je eendimensionale informatie kunnen noemen, bijvoorbeeld: het klimaat verandert. Daar zet je tegenover ‘het klimaat verandert helemaal niet’, en dan heb je tweedimensionale informatie. ‘Klimaat, crisis of hype? Kijk morgen naar Buitenhof, met een gelovige en een ontkenner.’
Zo worden opiniepagina’s en debatten opgezet, maar je kunt een analyseniveau hoger. Twee tegengestelde beweringen verbergen samen namelijk ook weer beweringen in zich, en wie deze benoemt gaat naar 3D-informatie. In de tegenstelling ‘klimaat verandert versus klimaat verandert niet’ zit bijvoorbeeld verstopt: de vraag of klimaatverandering bestaat, is nog altijd legitiem en serieus, kennelijk is de wetenschap er niet uit. Een tweede impliciete bewering: rond klimaatverandering is de belangrijkste vraag of die er überhaupt is. En niet: wat zijn de beste strategieën om het tegen te gaan? Of: komt het door mensen? Of: moeten we proberen het tegen te gaan, of inzetten op aanpassing? Deze laatste vraag heet het mitigatie-versus-adaptatiedebat, en daaraan kom je dus nooit toe wanneer je de tegenstelling vastzet op: is er überhaupt klimaatverandering?
Vergelijk het met emancipatie. Zolang je centraal stelt of vrouwen eigenlijk wel gelijk zijn aan mannen, kun je niet debatteren hoe je die gelijkheid in praktijk brengt, of je dat moet opleggen of juist niet, enzovoort.
Wie nu bedenkt dat de olie- en kolenindustrie de beste pr-bureaus hebben ingehuurd om het publieke debat vast te zetten rond de vraag of er überhaupt klimaatverandering is, wie dat bedenkt, die beseft: ja, wat beseft die eigenlijk? (zaal haakt nu af, enkeling blijft zitten, leest de vorige alinea’s nog eens door, concentreert zich ook al is het weekend, en denkt dan, oh, dat bedoelt mijn correspondent).
Een metafoor. Kwesties zijn als gebouwen. Een opiniestuk werkt nu als een schijnwerper die één kant van zo’n gebouw zichtbaar maakt. Wat je zou willen is dat alle kanten worden verlicht, of radicaler: dat je niet meer de façades beschijnt, maar in de architectuur van het gebouw zelf duikt.
Rond de elektrische auto, om eens een zijsnelweg in te slaan, heeft dat gebouw in ieder geval de dimensies ‘olieonafhankelijkheid, luchtkwaliteit, geluidsoverlast, CO2-uitstoot, innovatie en co-transitie verduurzaming energie’ (zaal begrijpt dat correspondent dit even niet kan uitleggen). Wat nu gebeurt op opiniepagina’s is dat voor- en tegenstanders van de elektrische auto het debat reduceren tot de dimensie waarop zij kunnen scoren. Dat is debatteren; niet gelijk krijgen, maar het debat beperken tot de dimensie waarop jij al gelijk hebt.
Je hebt in de wetenschap nu steeds meer vakgroepen ‘complexiteit-studies’, die complexiteit zien als intrinsiek aan de wereld, als iets dat je soms niet kunt oplossen, maar alleen kunt managen. Bij dit inzicht hoort niet meer welles-nietes, maar eerder ‘anderzijds-enerzijds-anderzijds’.
Gaan er opiniepagina’s komen die hieraan recht doen? Tja, hoop sterft als laatste en we leven nog, en het is heus niet makkelijk om iedere dag een krant te maken en ook nog te experimenteren. Van de andere kant (informatie wordt nu tweedimensionaal): Het is toch wel een beetje gek hoe op opiniepagina’s steeds wordt gepleit voor durf en visie en innovatie in politiek, bestuur of zorg, terwijl die opiniepagina’s zelf versteend blijven in vormen uit de twintigste eeuw.
Huiswerk voor de volgende week: wat is de derde dimensie van mijn beweringen hier? (zaal is inmiddels leeg, correspondent begint stoelen in te klappen, terwijl de lichten doven en het orkest zachtjes improviseert op ‘oh was ik maar bij moe-der thuis-ge-ble-he-ven’).
donderdag 3 juni 2010, 11:46 uur
Is dit niet dialectiek? Als in: these, antithese, synthese?
Uit ons aller wikipedia:
De dialectiek is een belangrijk onderdeel in de werken van Hegel en Karl Marx. Daar is ‘dialectiek’ een term die gebruikt wordt voor het denken vanuit twee polen (de these en de antithese). De tegenstelling tussen these en antithese wordt opgeheven (letterlijk betekenis op een hoger plan gebracht) door de synthese. Hierbij moet worden opgemerkt dat deze triade (these-antithese-synthese) bij Hegel zelf niet voorkomt, hij is door Fichte voor het eerst zo onder woorden gebracht en wordt door de Marxisten aangenomen als een handige en bondige samenvatting van Hegel.
donderdag 3 juni 2010, 13:43 uur
De kranten in Nederland staan er niet om bekend in ieder geval. In de debatreeks van 100% duurzaam Nederland in 2050 wordt hier in de samenvatting mooi op ingegaan. Zie het 7 minuten filmpje hierover:
http://www.new-energy.tv/overig/nederland_krijgt_nieuwe_energie.html
Een vrouw vraagt zich in mijn ogen terecht af waarom niets over die debatten in de kranten terecht is gekomen. Ik kan wel wat ideëen opperen maar verval dan al snel in de retoriek dat corporate media per definitie de gevestigde orde dient omdat ze op verdiensten worden afgerekend door hun aandeelhouders en niet op waarheidsvinding.
Ik zou het in ieder geval een verademing vinden als de onderzoeksjournalistiek weer wordt opgegraven in Nederland.
vrijdag 4 juni 2010, 9:52 uur
It was the third of June another sleepy, dusty Delta day…
(facebook entry van Andrea Hays)
Ik ken amerikanen die inmiddels deze derde toon hanteren. Stay funny en je wordt gehoord.
vrijdag 4 juni 2010, 13:18 uur
Hallo Joris,
Leuk tekstje. Ik denk dat het ‘ontmaskeren’ van dualismen iets is dat voor de meeste mensen niet is weggelegd. De zaal loopt dan inderdaad leeg. Dat is niet omdat mensen lui of stom zijn, het is simpelweg omdat het ‘moeilijk’ is. Wat dat betreft denk ik dat hersenen niet anders werken dan spieren, ze worden moe als iets zwaarder is dan ze aankunnen. Twee dimensies is goed te doen, een derde is veel moeilijker. Ik denk dat het niet bieden van een derde dimensie in media ook geen bewuste keuze is, de meeste journalisten kunnen dit simpelweg niet aan. Al is het maar door tijdgebrek.
Wat ik zelf een interessante vind is de zogenaamde tegenstelling kapitalisme-communisme. Ga maar eens de straat op om te vragen aan mensen wat kapitalisme is. Niemand die het weet. Wel ‘weet’ iedereen dat het tegenovergestelde communisme is. Op zich kun je natuurlijk iets definieren aan de hand van wat het niet is, alleen mis je dan waarschijnlijk het meeste. Door echter te denken dat je weet wat kapitalisme is, namelijk geen communisme, kun je jezelf geruststellen en kunnen je hersens naar de ruststand. Fijn. Maar, en nu komt het, hierdoor vergeet iedereen zich af te vragen wat het dan echt is. Markteconomie? Nee, dat is al veel ouder. Rente? Ook veel ouder.
Zelf ben ik tot de conclusie gekomen dat marktwerking juist ondermijnt wordt door kapitaalaccumulatie. Dit lijdt tot innovatievertraging (eindelijk we zijn terug bij de elektrische auto), het kapitaal heeft belang bij zo lang mogelijk cashen op 1 innovatie immers. Dus? Innovatie open source maken! Dus dat ben ik aan het doen voor duurzame energie. Wat voor jou? succes
vrijdag 4 juni 2010, 19:42 uur
Joris, is jouw 3D-informatie wel 2.0?
zaterdag 5 juni 2010, 11:14 uur
Beste Joris,
Het spijt mij verschrikkelijk, maar helaas kan ik je niet meer volgen. Het lijkt wel of je de weg een beetje kwijt bent. Misschien kun je de weg een beetje terug vinden, en weer met de beide benen op de grond komen te staan als je interesse gaat tonen in een van je eigen projecten zoals “we gaan het doen”. Neem eens contact op met een van de scooteraars, dan heb je weer eens een echt verhaal.
zaterdag 5 juni 2010, 11:30 uur
Ben absoluut een analfabeet als het verder gaat dan ‘oh was ik maar’(bij moe…der thuis geble-he-ven). Maar bedoeld onze correspondent hier nou 3D informatie is Dialectisch materialisme?
En om daarmee maar door te denken waar Freek #1 begon met these, antithese, synthese. De dialectiek als in…?
Het is inderdaad heel goed van onze correspondent om dit nog eens aan de orde te stellen. Want deze vorm van dialectiek heeft immense schade toegebracht aan het debat over de toekomst van onze planeet. Het was Stalin’s leidmotief om het maar zo te zeggen. En we weten allemaal waar dat toe leidde. Dat ziet zelfs een analfabeet als ik.
Ons aller Wikipedia > Dialectisch materialisme > Diamat en Histomat…
In latere versies van het marxisme, m.n. in de stalinistische periode, werden het historisch en dialectisch materialisme -in een uiterst rigide vorm- tot een soort artikelen des geloofs. “Histomat en diamat” waren de gereedschappen waarmee elke proletariër elk vraagstuk in de wereld zonder problemen de baas kon. Deze verstarde, onwetenschappelijke (en dialectische) zienswijze is tot de val van de Sovjet Unie de officiële filosofie (ideologie) gebleven.
Om een lange geschiedenis kort te maken. Er moet eerst iets aan de wetenschappelijkheid gedaan worden voordat een debat over 3D informatie (in mijn analfabeet woorden, ‘pratende materie’) nuttig en zonder schade te veroorzaken voortgang kan vinden.
Klap dus de stoeltjes maar weer uit, het licht aan, en laat het orkest improviseren op ‘meis–jes, met rode ha-ren’ van dezelfde liedjesschrijver/zanger.
zaterdag 5 juni 2010, 12:02 uur
Sorry voor mijn aan cynisme grenzende sarcasme. Maar als ik dan nu naar de Mexicaanse Golf kijk, en zie hoe de ‘pratende materie’ wordt genegeerd. Dan heb ik geen hoge pet meer op voor De wetenschap. Overschakeling van verbrandingsenergie naar koude en kernenergie is een aanpassing die evolutionair teruggaat in de tijd. Is een herstelling van een evolutionaire fout. Evenals de discussie (over ‘pratende materie’) terug moet gaan in de tijd, om een ingeslopen evolutionaire fout erin te herstellen. Taboedoorbrekend, wat het zo moeilijk maakt.
zaterdag 5 juni 2010, 13:43 uur
Beste Joris,
Als een van de voorbeelden noem je als feit dat de fossiele brandstofindustrie “de beste PR bureaus heeft ingehuurd..” Ik heb daar het volgende commentaar op:
1) Kan jij aangeven waarom je dat zeker weet? wat is jouw informatie? Welke PR bureaus doen dat en hoe dan?
2) Er gaat veel geld om in het klimaat; in 2008 is in Europa voor 90 miljard aan emissierechten verhandeld. Dat is voornamelijk speculatief gezien de grote fluctuaties in die handel. Ook deze kant van het debat heeft dus baat bij PR. Of zijn speculanten in emissiecertificaten van een nobeler soort dan de andere?
3) Richard Lindzen van MIT heeft recent uit satellietmetingen (ERBE en CERES)afgeleid dat de gevoeligheid van het klimaat op CO2 uitstoot dempend is en niet versterkend, zoals in de IPCC modelleringen. Een verdubbeling van CO2 leidt dan niet tot 6 graden temperatuurstijging, maar tot 0.5 graden. De PR machine van de olielobby heeft dat niet in het NRC weten te krijgen.
Ik denk dat we over de gehele linie blootgesteld worden aan PR, maar in dit specifieke geval zie ik toch voornamelijk de PR van de alarmisten aan het werk.
zaterdag 5 juni 2010, 15:22 uur
wat is de derde dimensie van mijn beweringen hier?
ik zou zeggen: Richt je pijlen op de redactie van de opiniepagina. Open vraag: Hoe gaan zij te werk? Iets gerichter: Waarom kiezen ze voor 2D informatie en niet voor 3D informatie? Iets minder vaag: Waarom kiezen ze meestal voor het dualisme als layout van de opiniepagina?
zaterdag 5 juni 2010, 21:50 uur
Dag Joris,
Als ik het goed begrepen heb, dan is het de bedoeling om de derde dimensie van opiniepagina’s en debatten op te geven.
Mijn oplossing: Alvorens een opinie te geven of een debat aan te gaan, zul je eerst moeten nadenken over het gestelde probleem: een analyse. Daar horen bij: oorzaak of oorzaken van het probleem,vanuit verschillende invalshoeken naar het probleem kijken, kan het probleem opgelost worden?
Adriaan van Doesburg
zaterdag 5 juni 2010, 21:50 uur
Los van de vraag of het wel zo aantrekkelijk is om onsterfelijk te worden, heeft de huiswerkvraag van mijn correspondent (let wel:geen stukjesschrijver en evenmin een opiniemaker of toch wel en dan beide?)me danig beziggehouden.
Ik wil me niet begeven op het pad van de these en antithese, hoewel ik, in tegenstelling misschien tot de heer Dissel, meen dat tegenspraak ons nog altijd verder brengt.
Wel wil ik een opmerking maken over een belangrijke vooronderstelling in het stuk van de correspondent:
Waarom verwacht hij dat via een heruitvinding van de opiniepagina’s (even een tussenvraag: bestaan er niet vele ‘soorten’ opiniepagina’s?)
via 3D-informatie, bij voorbeeld pleidooien voor ‘durf en visie en innovatie in politiek, bestuur en zorg’ of, concreter, de komst van de electrische auto sneller naderbij komen?
Ik wil niet direct terugvallen op de vulgaire variant van het Marxisme die stelt dat ‘maatschappelijke krachten ons bewustzijn bepalen’, maar ik proef overschatting van de rol van de opiniemakers/stukjesschrijvers/correpondenten in het veranderen van onze wereld.
En wat is het belang van opiniepagina’s in kranten van dit moment wanneer we die plaatsen naast allerlei andere kanalen van opinievorming?
Overigens wens ik u alle onsterfelijkheid toe op welk gebied dan ook.
zaterdag 5 juni 2010, 23:30 uur
Beste Joris,
De derde dimensie van elk gesprek is vooruitgang.
Neem eens een gesprek met een boek. Jij en de schrijver. Het mag ook een artikel op internet zijn. Dankzij ziJn ontboezemingen en jouw gedachten rijpt er bij jou een beter begrip over het onderwerp. De derde dimensie: vooruitgang.
Een debat kent geen vooruitgang. Zoals je weet wordt in debatwedstrijden aan twee deelnemers gevraagd over een willekeurig onderwerp zo overtuigend mogelijk zijn (willekeurig aangereikte en met de ander tegenstrijdige) geveinsde mening over het voetlicht te brengen.
Een debat is dus een wedstrijd: wie kan er het beste liegen alsof het gedrukt staat.
De kinderachtigheid daarvan in de context van het echte leven behoeft wat mij betreft geen betoog. En dus ook niet dat je politici die ‘dol op het debat zijn’, niet serieus kunt nemen.
Wil je een drie dimensionale communicatie dan moet je het zoeken in de dialoog. Een samenspraak waaraan elkeen zijn plussen en minnen bijdraagt waarop vervolgens een ieder zijn repliek, dupliek, tripliek, quaterpliek, kwintpliek, etc… geeft.
Inderdaad. Dat vereist verstand van, interesse in, en tijd nemen voor.
Dus, bestaat het niet meer. Want de wereld is te ingewikkeld geworden om er verstand van te hebben, te uitgebreid om de aandacht er bij vast te houden (adhd) en te drukdrukdruk om er bij stil te staan.
Wat jij wil, Joris, is een ander woord voor Dodo. Het heeft geen zin…. Je eindigt met een lege zaal.
zondag 6 juni 2010, 0:18 uur
Beste Joris,
De derde dimensie van je bewering gaat er volgens mij over, dat je met journalistiek hebt geprobeerd iets aan te wakkeren, in beweging te zetten. Maar het feit dat dit niet gelukt is, is typisch voor wat er op dit moment gaande is in de maatschappij. Iedereen praat (n)ergens over, maar wordt niets meer gedaan. We leven in een wereld vol managers, beleidsmakers, een hoop mensen die een hoop pra-ten, maar weinig zeggen en nog minder doen. Dit geldt niet alleen voor jouw artikelen over de elektri-sche auto, maar in het algemeen.
Dit is overigens geen pleidooi voor het herinvoeren van oude ambachten, maar misschien gaat het er over dat jouw ambities (of lees: de journalistiek?) en wij als publiek niet (meer?) op elkaar aansluiten. Ik ben de eerste die grif zal toegeven, dat ik je columns met veel plezier heb gelezen, maar vervolgens zelf geen enkele actie heb ondernomen.
Wat nu te doen? Ik vrees dat ik de oplossing ook niet kan aandragen. Als het zo simpel was, dan had iemand het al lang geopperd tenslotte. Maar wat er wel gebeurd is, is dat sinds je bent gaan schrijven over de mislukking van je kruistocht voor elektrische auto’s, ik steeds geagiteerder werd over dat feit. Met andere woorden, jouw woorden zetten behoorlijk aan tot denken en nu ook tot daden (ik schrijf een reactie) en probeer in mijn directe omgeving toch meer mensen aan te zetten tot doen!
Groet, Joyce
ps. ik blijf voorlopig gewoon fietsen
zondag 6 juni 2010, 8:42 uur
Joris,
Net (zondagmorgen, 6 juni) jouw bericht gelezen. Toch geboeid, ondanks jouw suggesties dat de zaal leegloopt. Het was voor mij een bewustwording van wat er gebeurt in debat, discussie of redeneringen. Prima gegeven dus. En het is anders dan these, antithese en synthese, zoals een van de reacties beweert. Ik ga graag nog een stapje verder en zou zeggen dat jouw bijdrage een vierdimensionale bijdrage is en die van mij de vijfde dimensie. Telkens als er vanuit een ander perspectief tegen informatie of communicatie over informatie wordt aangekeken, dan zou je van een nieuwe dimensie kunnen spreken. Door dit goed te realiseren, maar ook te analyseren, kun je debat en discussie flink sturen en in een andere richting duwen. Dit is iets wat de laatste dagen impliciet met het politieke debat wordt gedaan. Maar het is nog niet zo expliciet als jij, Joris, uitlegt. Als campagneteams hun debaters dit nog voor dinsdag aanstaande weten aan te leren, dan vermoed ik dat het laatste politieke debat dinsdagavond aanstaande nog een hele andere kant op kan gaan.
Ga zo door met andere invalshoeken aan te bieden en graag een andere foto onder het artikel zetten. Deze leidt nog steeds af. Op de televisie, toentertijd met zomergasten, had je een geheel andere uitstraling.
zondag 6 juni 2010, 12:30 uur
Juist NRC is de plek voor mensen die de nuance zoeken. Ik zou zeggen, maak het niet te ingewikkeld. Zijn opinies niet vooral bedoeld om de lezer aan het denken te krijgen en/of te helpen in de dagelijkse praktijk wat verstandigere dingen te roepen? Opdat de wereld er een beetje beter van wordt?
En dan nog: ik denk dat het argument van de roep om durf en visie in de krant niet strak overtuigend is om te stellen dat er innovatie op opiniepagina’s zelf moet komen. Er wordt bij mij om de hoek nog steeds gewoon bruin brood gebakken. Ik wil maar zeggen: innovatie zit in de oven, niet in het brood.
zondag 6 juni 2010, 13:49 uur
Als je er niet bij vertelt hoe de elektriciteit wordt opgewekt voor je elektrische auto’s (kolen, gas, olie, nucleair, zon?) blijft het verband met zowel de CO2 uitstoot als de olieonafahankelijkheid volstrekt open.
Overigens, zoals je je misschien uit de Brent Spar affaire herinnert, is de PR van milieuorganisaties, in vergelijking met die van Shell, lang niet altijd zo inferieur. En de kwaliteit van de PR van BP laat dezer dagen ook al te wensen over.
Ik kan me best voorstellen dat je als journalist onder het PR-geweld het verschil tussen feiten, redelijke aannames en wilde speculaties niet altijd kunt zien. Is het niet zo dat er voor elke journalist 10 voorlichters rondlopen? Toch is het bepalen van de agenda iets wat de journalistiek doet, hoe dan ook beinvloed door PR van allerlei kanten.
Politici hebben een rol, maar als de burgers geen inzicht krijgen, hetzij door een te weinig aan informatie hetzij door een teveel aan tegenstrijdige informatievoorziening,
zal het onderwerp milieu (klimaat, biodiversiteit, energie….) geen rol spelen. Juist vanwege dat doorgeven en filteren van informatie is waarom ik een krant lees (of ook jouw column). Dat je een onderwerp van lange adem oppakt, en dat ook die lange adem gunt, waardeer ik zeer, wat voor detailkritiek er ook te geven is.
zondag 6 juni 2010, 14:33 uur
Joris,
ik gun je onsterfelijkheid via een gevleugeld woord, maar doe dat alsjeblieft niet door een “misnomer” te introduceren. Je hebt blijkbaar geen goed begrip van het concept “dimensie”. Dat geldt voor de meeste mensen, maar het klinkt geleerd en bijv. pseudo-wetenschappelijke fantasten kunnen dan beweren dat ze in de 4-e dimensie naar het Nirwana zijn gereisd.
Veel van de voorbeelden die je noemt zijn juist een-dimensionaal: langs een dimensie kun je twee kanten op (voor- of achter-uit, links of rechts), voor of tegen een standpunt. De kwestie die jij aansnijdt is “framing”: de rechter geeft je keus tussen kogel of strop, terwijl de vraag moet zijn of je hoe dan ook wel dood moet. Een oude retorische truc. Freek gaf in de eerste reactie al aan hoe je daar netjes over debatteert.
Twee- of meer-dimensionaal is wanneer je ook inderdaad andere tegenstellingen in een discussie betrekt. Bijv. nu in de verkiezings-debatten: de eenduidige links-rechts tegenstelling, waarbij iedere partij een plekje vindt tussen extremen, voldoet niet meer. Bijv. de PVV is heel rechts en de SP heel links, maar ze hebben ook veel overeenkomsten en wisselen nogal eens keizers uit. Dat komt omdat ze in een andere dimensie wel dicht bij elkaar liggen. Wat die dimensie dan wel is lijkt geen overeenstemming over te zijn. Kieskompas tekent het politieke landschap met als tweede dimensie conservatief vs. progressief. Links vs. Rechts gaat dan over verdeling van welvaart, dat is wat anders. In hun twee-dimensionale landschap zie je alle politieke partijen wel in 2 blokken “clusteren” langs de conservatief-progressief as.
HTH,
Tom
zondag 6 juni 2010, 14:53 uur
Leuk om te lezen hoe iedere lezer weer een heel andere kant op redeneert! Mijn gedachtegang na het lezen van ‘Maak mij onsterfelijk’:
De derde dimensie van jouw bewering is volgens mij: Is er iets mis met de huidige vorm van een opiniepagina? Is de essentie van een opiniepagina een mening te geven over een kwestie of geeft de opiniepagina informatie waarmee de lezer zelf zich een opinie (mening) kan vormen? De vraag die bij mij vervolgens rijst is of het überhaupt mogelijk is een verhaal met feiten te maken zonder daar (impliciet) een mening in te verwerken. Alleen al de keuze van het onderwerp impliceert een mening. Zolang mensen iets schrijven, is het subjectief en is het onmogelijk puur objecief de feiten weer te geven. Een mening hebben wil vervolgens niet zeggen dat je gelijk hebt. Gelijk hebben bestaat niet; daarvoor zijn de onderwerpen te complex. Een mening is een standpunt waarbij het individu zich het prettigst voelt.
zondag 6 juni 2010, 17:24 uur
Opiniepagina’s zijn als schilderijenmusea: laboratoria waar tweedimensionale projecties van een driedimensionale werkelijkheid uitgeprobeerd kunnen worden.
zondag 6 juni 2010, 23:11 uur
Beste Joris, dank voor je artikel in NRC Weekblad deze week. Wat mij betreft heb je onsterfelijkheid verdiend door een even eenvoudige als treffende uitdrukking te verzinnen voor datgene waar ik al enige tijd ENORM naar verlang en met mij vele anderen. Dat er meer/altijd/overal voorbij de ego-diarrhee (“ik vind, ik wil, ik denk”) wordt gekeken naar context & achtergrond. Dit zowel feitelijk & werkelijk als op het niveau van premisses. Zoals: in: waarom precies is het hebben van 2 paspoorten een probleem? En kunt u mij hier een voorbeeld of cijfers van geven? Dank dus.
zondag 6 juni 2010, 23:52 uur
Beste Joris,
Je zet ons aan het denken, en dat mag. Sterker: dat willen we en dat zoeken we. We zoeken de verdieping. Daar zit mijns inziens de 3e dimensie die een artikel inhoud geeft.
Paul zegt hierboven dat die extra dimensie over vooruitgang moet gaan en daar ben ik het zeer mee eens: laten we, als we het over duurzame energie hebben, vooruit kijken waar de kansen liggen. In dimensietermen gesproken hoeven we de bladzijde van je artikel maar om te slaan en aan de achterkant het betoog van Rob Wijnberg te lezen. Hij stelt terecht dat het mes van duurzame energie wel aan 10 kanten snijdt.
De 3e dimensie mag wat mij betreft komen. Positief, vooruitkijkend.
maandag 7 juni 2010, 22:33 uur
Beste Joris,
Jouw huiswerkopgave houdt me vanaf donderdag bezig. Het voordeel van later reageren is dat ik nu eerst de interessante reacties van anderen kon lezen.
Ik denk dat Jolanda het juiste antwoord geeft.
Verder bespaart het me de moeite om te reageren zoals Freek en Tom Peters al gedaan hebben. In plaats van de term “3e dimensie” zou ik “een ander (hoger) niveau” willen voorstellen.
Verder intrigeert jouw gedachte van -donderdag 8 april 2010 Kom naar de benefiet!- om ideeën in een kaart te tekenen waarop ingezoomd kan worden naar een steeds gedetailleerder niveau (jouw term).
De enige kaart die ik ken, waarbij zoiets is gedaan is “Zakatlas van de belevingswereld” door van Swaaij en Klare (uitverkocht) en in gedrukte vorm dus zonder inzoomen.
Om dit te doen met nieuwe ideeën moeten deze worden geclassificeerd (zie Wikipedia) zoals Linnaeus dat indertijd met alle planten heeft gedaan. Ik ken geen filosoof die dat voor ideeën of projecten heeft geprobeerd, maar onsterfelijkheid lijkt me gegarandeerd! Wel zijn er allerlei hiërarchische thesauri (UNESCO, Eurovoc) maar daarin heb ik de electrische auto nog niet kunnen vinden.
Voor het tekenen van een kaart is dan nog de vraag welke kenmerken gebruik je voor de 2 dimensies van het platte vlak. Ik denk na over een programma voor internet in open source …
dinsdag 8 juni 2010, 14:08 uur
Lieve Joris,
dit om je even te herinneren aan die uitstekende schrijfster van onze Vlaamse Zuiderburen…Ik lees je rubriek altijd bij voorkeur. Ben het ens met reactie 18 van Berend Schotanus. En… vergeet je de opmars van de electrische fiets niet? Waardoor heel wat benzine kilometers worden bespaard. Hou moed!
woensdag 9 juni 2010, 22:02 uur
Beste Joris,
De derde dimensie, het hogere analyseniveau, is voor mij in dit geval duidelijk: welke belangen spelen een rol bij de discussie, wat zijn de belangen van de discussianten? Bij de kredietcrisis bijvoorbeeld gaat de discussie tot nu toe vooral over wat de beste maatregelen zijn, maar nauwelijks over welke meningen nu juist door de banken, of door pensioenfondsen, of andere belangengroepen worden gepropageerd; of dit propageren openlijk of heimelijk gaat; en ook niet over welke individuen of groepen rijk zijn geworden van deze crisis, en welke armer of rijker zouden worden van bepaalde oplossingen. Bijvoorbeeld: de hedge fondsen worden vaak als kwaaie pieren voorgesteld, maar als de grote Nederlandse pensioenfondsen daar zwaar in beleggen zijn wij zelf die hedge fondsen – of is dat te kort door de bocht? Goede onderzoeksjournalistiek over de belangen die, soms goed verstopt, de discussies aansturen zou ik zeer op prijs stellen.
Samenvattend, en verder gaand op Jolanda: de drie dimensies zijn feiten, meningen, en belangen.
Complimenten voor het aanzwengelen,
Tom
vrijdag 11 juni 2010, 16:16 uur
Interessante reacties. Feiten, meningen, belangen. De open vraag van Joris’ artikel is voor mij: hoe kunnen we het debat vlot trekken als het door welles-nietes zeggers vastgelopen is.
Zijn voorstel: laat de wellessen en nietessen elkaar onschadelijk maken en spring erover heen naar de volgende stap. Oftewel, stel dat de wellessen (of juist de nietessen) gelijk hebben, wat dan?
Concreet toegespitst op duurzaamheid zou dit discussies op kunnen leveren als: “zijn initiatieven voor verduurzaming ook ergens schadelijk, en zo ja, voor wie?”. “Kunnen duurzame initiatieven zich zonder hulp staande houden in de markt?”. “Kunnen klimaat-sceptici het zich veroorloven ongelijk te hebben?”
Mijn antwoord op de huiswerk-vraag. De eerste dimensie van het artikel is: opiniepagina’s dragen weinig bij aan de discussie omdat de deelnemers zich alleen maar schrap zetten in hun eigen stellingen. De tweede dimensie zou de nietes zijn, oftewel: onzin Joris, opiniepagina’s doen het prima.
De derde dimensie is: over Joris boude bewering heenstappen dat opiniepagina’s versteend zijn en over de weerstand die dat oproept bij de opinieredacties. En dan zeggen: “stel dat Joris gelijk zou hebben, wat kunnen we daar dan mee? En als 3D-discussie een werkbaar idee is, welke tegenwerking kan dat idee verwachten en welke belangen schuilen daarachter?”
Op zo een manier kan het gesprek verder gaan, krijgen de discussiepartijen de gelegenheid om uit de loopgraven te klimmen en elkaar ergens anders te ontmoeten.
vrijdag 11 juni 2010, 22:40 uur
Zijn woorden niet te beperkt om 3D-informatie goed te kunnen weergeven?
Misschien is de tijd rijp voor meer 3D infographics op de opiniepagina?
En voor de publicatie van de beroemde ‘bijsluiter’van Joris bij ieder nieuwsverhaal, waarin de belangen (overtuigingen, overwegingen en beloningen enz.) van de schrijvend journalist worden toegelicht?
Fictie (de dingen die Joris tussen haakjes zet in deze column) is toch ook meer 3D dan non-fictie?
zondag 13 juni 2010, 10:39 uur
Joris je gebruikt de 3-D projectie als metafoor waarmee je meningen in een kader kan plaatsen. Kader in overdrachtelijke zin dan.
Freek reageert door de filosoof Hegel aan te halen en zijn dialectiek van: these, antithese en synthese.
Er worden veel meer interessante reacties door je lezers gegeven maar ze sluiten niet allemaal aan bij de vraagstelling. Zou je niet aan de slag moeten met de reacties? Wat onderschrijf je en met welke argumenten, visies kan je verder bouwen aan de discussie rondom duurzaamheid voert.
Ik denk overigens niet dat er iets aan de wetenschappelijkheid rondom een discussie hoeft te worden gedaan zoals Sjuul van Dissel voorstelt. Zaken zijn wel of niet wetenschappelijk bewezen en wetenschappelijke discussies worden gevoerd in wetenschappelijke artikelen niet in de opiniepagina’s van een krant.
zondag 13 juni 2010, 11:09 uur
Waar informatie aan moet voldoen om 3-D-proof te zijn weet ik net zo min als Joris. Wat wel blijkt is dat de betekenis van de woorden die je gebruikt om iets uit te leggen zo gelaagd is, dat er gemakkelijk misverstanden kunnen ontstaan. Helemaal niet erg, als de zaal zich daar maar van bewust is.
Een heel andere manier om tegen de hele eco-business aan te kijken kwam ik vorige week tegen in nummer 115 van het speciale dossier van het satirische tijdschrift “Le Canard enchainé”.
http://www.lecanardenchaine.fr
Ik wachtte op de station Montparnasse in Parijs op de TGV naar Rennes en doodde de tijd door in de kiosk te neuzen tussen de Franse tijdschriften. De titel “Les profiteurs du bizness écolo” behoeft geen vertaling om nieuwsgierigheid te wekken.
Speciaal met betrekking tot de elektrische auto discussie verwijs is naar het artikeltje op blz. 62 over de winning van lithium voor de batterijen. Het verstrekken van de concessies voor de winning van lithium in Bolivia en Chili is een geopolitiek vraagstuk dat je ook wetenschappelijk niet oplost. Achter elke oplossing schuilt helaas ook weer een problemen dat opgelost moet worden. Te denken valt aan de discussie rond de wenselijkheid om atoomcentrales te bouwen. Deze stond bij de laatste verkiezingen bij veel partijen wel op de agenda maar werd niet gevoerd omdat het vraagstuk wat meer lagen heeft dan 3-dimensies.