Een warme golf
Foto: Reuters
Ik schrijf dit stuk nu in New York waar het simpelweg onmogelijk is in een dal te blijven: zoveel energie hangt hier in de lucht. Als ik hier vertel waarmee ik bezig ben, zeggen mensen ‘go for it’, in plaats van ‘ben je niet bang dat …?’
Maar los hiervan heeft uw correspondent er allang weer zin in. We gaan gewoon door! Het is heel apart. Twee weken geleden schreef ik dus op deze plaats dat de beledigende, jennende of gewoon agressieve reacties die via e-mail, brieven en op sites binnenkomen mij soms echt dwarszitten, en disproportioneel lang in mijn hoofd rondspoken.
Wat er toen gebeurde, was opmerkelijk. Normaal trekt mijn hoekje op de NRC-site tussen de tien en twintig reacties. Nu waren dat er al snel meer dan zeventig, en stuk voor stuk opbouwend en aanmoedigend (de rest hebben we gewoon gecensureerd, ha!) Dank u wel, lezers! Ik had eerlijk waar geen idee dat mensen de worstelingen van uw correspondent zo waarderen. Als freelancer kieper je wekelijks een stuk over de muur bij de redactie, na publicatie zeggen een paar mensen in mijn omgeving er iets over, en dat is het dan.
Totdat je, zoals ik twee weken geleden deed, je hart lucht, en er opeens een warme golf over je heen spoelt. Waarmee maar weer is bewezen dat er niet alleen dolken worden getrokken maar dat ook het mooie in sommige mensen kan bovenkomen als je iets van jezelf toont.
Ik vroeg iemand die veel weet van psychologie, een zogenoemde hoogleraar, wat er in mijn hersens gebeurt wanneer ik in een brief, e-mail of op een site een agressieve reactie lees. Hij schreef: „Centra worden erg actief die aan het lichaam de opdracht geven: ‘sla erop’ of ‘loop hard weg’. Allerlei hormonen gaan door het lichaam rennen, spieren krijgen meer bloed, hartslag gaat omhoog en dat soort zaken. Je wordt alerter (om lekker hard en gericht te kunnen meppen) en al die lichamelijke veranderingen merk je op als emotie, soms als ‘niet lekker in je vel zitten’.”
Wat te doen? Een lezer analyseerde twee opties. Je kunt jezelf afsluiten, of je kunt die akelige reacties in je voordeel gebruiken. Afsluiten is onwenselijk want wie een harnas aandoet, voelt inderdaad de pijlen niet meer, maar evenmin andere aanrakingen. Optie twee is te onderzoeken waarom bepaalde reacties je zo raken. Op die manier kun je er wat van leren over jezelf.
Toen ik die tweede strategie inzette, ontdekte ik dat me vooral het gehoon dwarszit dat het gewoon nooit iets gaat worden – noch met duurzaamheid noch met inhoudelijke innovatie van de journalistiek. Deze maand doe ik deze serie een jaar, en wat is er concreet bereikt? Ik voel me soms een repressief getolereerde Gekke Henkie, van wie het media-establishment hoopt dat hij faalt, zodat maar weer is bewezen dat inhoudelijke innovatie zo niet onzin dan in ieder geval onuitvoerbaar is.
Reality check: Joris, die hoofdredacties vechten een strijd uit op leven en dood met hun winstbeluste eigenaren, die zijn even niet met jou bezig. Antwoord Joris: Inderdaad, maar dat neemt niet weg dat de revitalisatie van kwaliteitsmedia alleen kan via inhoudelijke innovatie, en dat op dit moment het Oude Media-establishment fundamenteel conservatief is. Dit lijkt niet alleen in Nederland het geval maar ook hier in New York trouwens, zo merkte ik toen ik mocht meedoen aan een paneldiscussie die had kunnen heten: The Future of Journalism, plus some comments by Silly Henry.
Enfin, hoe dan ook en per slot van rekening. Van dit parcours van dal, top en nieuw evenwicht heb ik nu het idee gekregen om het afgelopen jaar te gaan evalueren. Ik heb erg veel opgestoken, over de elektrische auto natuurlijk, maar ook over burgerschap en subsidies, over de twee Grote Misverstanden rondom duurzaamheid, over wat in onze kennisinfrastructuur het meest ontbreekt, en waarom opiniepagina’s zo saai en inadequaat zijn. Maar volgende week beginnen we met de vraag: hoe deze serie tot nu toe wel degelijk is mislukt, en waarom dat niet erg is.
Nog een laatste reactie van een lezer naar aanleiding van mijn dalletje: „Het kan alleen met positieve energie. Stel je voor dat Martin Luther King zijn historische speech was begonnen met ‘I have a nightmare’
donderdag 6 mei 2010, 15:07 uur
Joris, fijn om te horen dat je weer up and running bent!
donderdag 6 mei 2010, 22:52 uur
Beste Joris,
Fijn dat je weer schrijft. Ik hoop dat je blijft schrijven over de ontwikkeling van de elektrische auto.
Houd vol, houd vol en geef niet op!
‘Tegenwind doet de vlieger stijgen’
Hartelijke groeten,
Wim de Leeuw
vrijdag 7 mei 2010, 12:25 uur
Hoi Joris,
Nog een hart onder de riem doen, dan?
Geweldig dat je geraakt wordt.
Ik weet niet hoe het gaat met de innovatie van de journalistiek. Maar op het gebied van duurzaamheid gaan we het samen doen.
Misschien heb je even tijd om te kijken op http://www.treemagotchi.nl; daar bouwen we op een speelse manier aan een community die bereid is om echt wat te doen.
Met vriendelijke groeten,
Wieger de Leur
vrijdag 7 mei 2010, 13:42 uur
Beste Joris,
Fijn om te horen dat het beter gaat. Bedenk je ook eens hoeveel mensen er na jouw oproep hebben geprobeerd een stukje nrc-handelsblad te kopen (nog wel een stuk meer dan 70 geloof ik). Daaraan kan je ook zien dat er een hoop mensen achter je staan. Ik ben ook blij dat je nagaat waarom sommige dingen pijn doen. Blijkbaar heb je zelf nog twijfels. Dat betekent dat je een mens bent, goed zo! Maar het betekent ook dat je nu weet waar je extra hard voor moet knokken. Het is moeilijk, en dat zal het nog wel even blijven. Maar je bent bezig met wat je belangrijk vindt, en tegelijk sleur je iedere week honderden mensen mee. Lijkt mij een hoop redenen om vooral door te gaan.
Ik kijk in ieder geval uit naar mindstends nog een jaar de colum van mijn correspondent!
vrijdag 7 mei 2010, 15:34 uur
Dag Joris,
Ik hoorde pas op de radio een discussie over het vergroenen van de energieopwekking in Nederland. Er zijn partijen die menen dat de doelstelling van 20% in 2010 absoluut niet haalbaar is.
Ik vraag me af welke factoren de succesvolle vergroening van de energieopwekking beïnvloeden in Nederland. Dit is niet enkel een politiek thema… Een belangrijk punt van de elektrische auto is namelijk waar de elektrische energie vandaan komt (lees: hoe die opgewekt wordt)!!
Ik weet dat binnen de TU Eindhoven ooit onderzoek is gedaan naar de vergroening, maar dat is inmiddels ruim 14 jaar geleden.
Met vriendelijke groet,
Ir. H. Timmermans
zaterdag 8 mei 2010, 13:16 uur
Lieve Gekke Henkie,
Laat dat harnas alsjeblieft uit. Gewoon doorademen en schrijven: je bent goed!
Met dank,
Connie
zondag 9 mei 2010, 21:22 uur
Hi Joris,
Hoewel ik meer dan geïnteresseerd ben in de onderwerpen van je column, viel me de manier waarop je reflecteert op het fenomeen ‘mislukken’ me deze keer extra op. Ik kijk uit naar de column van volgende week die je hebt aangekondigd, maar mocht je de uitnodiging aan willen nemen dan zou ik graag meer van je horen over hoe je mislukken definieert, en ook over wat in jouw ogen het belang van de acceptatie van mislukken is voor research en development.
Groet,
Geoff
maandag 10 mei 2010, 0:14 uur
Beste Joris,
Lees je wekelijkse columns altijd trouw maar heb de laatste weken toch het gevoel dat je het eigenlijke onderwerp, de e-car, al lang verlaten hebt.
Waar blijven de resultaten van de prijsvraag? Wat zijn verrassende, nieuwe inzichten/resultaten??
In de NRC stond afgelopen week zelfs een artikel dat Greenpeace Nederland afstand doet van het nut van de e-car? Hoe is het mogelijk?
Aangezien de benodigde elektrische energie niet (altijd) duurzaam wordt opgewekt is de e-car mogelijk juist slecht voor het milieu (CO2 uitstoot). Daar lees ik echter niets over in je column. Ga als onderzoeksjournalist aan de slag.
Met info en argumenten!
Groeten Ruud
maandag 10 mei 2010, 8:28 uur
Dag Joris,
Hoe zo is deze serie tot nu toe wel degelijk mislukt…? Je bent veel succesvoller dan je denkt. Lees de ‘Opklaringen’ van Marc Chavannes over 4 mei als leiderschapstest. Wat hij vraagt van ‘onze’ leiders, is dat wat jij al doet. Namelijk om in het hier en nu, dat wat je denkt en voelt, kwetsbaar en met respect voor de ander ‘gewoon’ in te brengen. Zo’n houding opent nieuwe perspectieven. Perspectieven, die je op voorhand niet vermoed. Je hebt er hiervan het afgelopen jaar velen mogen oogsten.
Ik volg je in ieder geval met buitengewoon veel plezier en vind je aanpak heel inspirerend!
Er is een theorie, waar je aanpak uitstekend bij aansluit, te weten de Theory U van Otto Scharmer. Ik raad hem je van harte aan als inspiratiebron voor je vervolg. Veel succes!
maandag 10 mei 2010, 13:00 uur
Hi Joris, goed te lezen dat je net zo opkikkert van New York als ik dat heb ervaren!
Misschien is het een idee om ook eens aandacht te besteden aan biofuel. Een biotechnisch vriend van mij zette mij aan het denken met de opmerking dat planten de meest efficiënte en goedkope zonnecollectoren zijn die je kan bedenken. Op mijn opmerking dat biofule ten koste gaat van voedsel dat voor menselijke consumptie is bedoeld, merkte hij op nu nog wel maar we zijn bezig met technieken waarmee de houtachtige afvalstoffen van bijv. mais en granen economisch omgezet kunnen worden naar biofuels.
Hij wees er ook op dat het gebruik van biofuel nauwelijks aanpassingen vergt aan de bestaande structuur voor brandstofdistributie.
Ga door met mijn favoriete colum (ja, je bent wat mij betreft Youp voorbij!) in NRC op zaterdag.
Marc
maandag 10 mei 2010, 13:34 uur
“Toen ik die tweede strategie inzette, ontdekte ik dat me vooral het gehoon dwarszit dat het gewoon nooit iets gaat worden – noch met duurzaamheid noch met inhoudelijke innovatie van de journalistiek.”
Wat journalistieke innovatie betreft weet ik het niet. Maar die duurzaamheid is onvermijdelijk voor iedereen simpelweg vanwege het hele peakoil verhaal. Ik denk dat iedereen wel inziet dat over 300 jaar onze maatschappij volledig op duurzame energie draait. En als het dat eenmaal doet kan het ook een paar millennia vooruit.
Waar de discussie over gaat, is nu op welke tijdschaal we de switch gaan maken. Voorstanders zoals ikzelf zeggen, trek het Duitse systeem uit de kast en democratiseer die hele energie en maak het schoon. 100% duurzame energie in 2050 dus! Hoe sneller hoe beter.
Echter er zijn gevestigde belangen die graag zouden zien dat we die tijd nog even rekken. Hoe afhankelijker we namelijk van hun fossiele brandstoffen blijven hoe langer en hoe meer geld zij aan ons kunnen verdienen. Vanuit hun standpunt ook volslagen logisch.
Internationaal gezien is de switch eigenlijk al ingezet. De afgelopen 2 jaren zijn de wereldwijde investeringen in duurzame energie hoger geweest dan in de fossiele energie. Ook zie je dat veel kapitaal de groene kant optrekt ondanks de crisis. Dus internationaal is het proces inmiddels in volle gang.
In Nederland lopen we achter en dat zien we terug in de statistieken. We staan achter landen als Hongarije en Slowakije, we zijn 3 na laatste van heel Europa. De fossiele lobby is dus uiterst succesvol in Nederland. Waar in bijna alle landen de olie en gasreserves genationaliseerd zijn pakt in Nederland een stuk bedrijfsleven 50% van alle winsten van onze gezamenlijke grondstoffen mee. Deze heren en wellicht dames regelen hun eigen zaakjes goed.
Maar goed, hoe lang kunnen ze dat nog volhouden. Nederland mist alle doelen zowel nationaal als internationaal. Als de landen om je heen de doelen wel halen met hun beleid, dan kan de politiek ook hier niet anders dan op een gegeven moment dat succesvolle beleid overnemen. Al was het maar vanuit de Europese druk.
Ondanks dat het in Nederland dus wellicht te langzaam gaat is het internationale plaatje veel positiever. Die 100% duurzaamheid zal er dus sowieso komen. Begin vandaag nog door zelf lekker zonnepanelen op je dak te leggen
dinsdag 11 mei 2010, 11:24 uur
Ik ben nieuw op de website van NRC. Ik ben een blijver want ben al die andere websites beu. In de topic columns koos ik als eerste jouw hoekje, omdat hetgeen ik van je gezien en gelezen hebt me aanspreekt. Ik vond je boek ‘het zijn net mensen’ fantastisch’ Dit is echt een must read, en dat vertel ik ook tegen iedereen die het boek niet kent. Ik ga je nieuwe boek waarvan jij zegt dat het een flop is ook lezen.
Deze website is echte een grote ontdekking voor mij! Ik blijf je columns lezen, en niet alleen van jou maar ook van de andere columnisten. Ik ben erg benieuwd naar je volgende column. Het klinkt misschien afgezaagd, maar misschien zou je weer eens wat kunnen schrijven in het thema van je boek ‘het zijn net mensen’, persoonlijk vind ik dat erg interessant.
het ga je goed!
woensdag 12 mei 2010, 12:44 uur
Beste Joris, Hoi Gekke Henkie, Dear Silly Henry,
Ga door, ga door, go for it.
Wees bewust van het feit dat veranderingen in de maatschappij worden getoond en uitgesproken door een kleine groep mensen (top van de ijsberg); de massa moet leren omgaan met deze ontwikkelingen (ontdooien én wakker worden!). Het uitsteken van jouw hoofd boven het maaiveld is een groot compliment waard!
woensdag 12 mei 2010, 15:43 uur
Joris, ook ik was in eerste instantie getroffen door het feit dat de de effecten van zoveel negativiteit ten aanzien van je doen en laten demotiverend op je gingen werken. Logisch dat dat gebeurde, en ik ben blij dat je je niet op je kop laat zitten daardoor. Er heerst een gebrek aan natuurlijk respect (daaronder versta ik een vorm van realisatie dat hetgeen jezelf zou willen ontvangen in de omgang met andere mensen automatisch hetgeen zou moeten zijn dat je dan ook aan anderen geeft – als je je tenminste als mens kunt inleven in de ander).
Vooral in anonieme omgevingen, zoals het Internet komen tegenstellingen tussen respectvolle mensen en degenen die met kinderachtige en ongefundeerde kritiek strooien omdat het ze niet kan schelen wat een ander voelt, kristalhelder naar boven.
Hoe dan ook, ik voelde al met je mee. En toch viel me iets op. Namelijk dat je, ondanks de hervonden moed, een bepaald cynisme niet kwijt kunt raken. Want je schreef dit: “Ik had eerlijk waar geen idee dat mensen de worstelingen van uw correspondent zo waarderen. …. (knip) ….. Totdat je, zoals ik twee weken geleden deed, je hart lucht, en er opeens een warme golf over je heen spoelt. Waarmee maar weer is bewezen dat er niet alleen dolken worden getrokken maar dat ook het mooie in sommige mensen kan bovenkomen als je iets van jezelf toont.”
Die laatste zin, Joris, die vond ik in eerste instantie zorgelijk toen ik hem zo las. Vanwege het genoemde cynisme dat ik erin zou kunnen proeven. Want er hoeft bij mij niet iets moois boven te komen omdat jij iets van jezelf toont. Dat mooie in mij is er gewoon en hoeft niet “getriggerd” te worden. Het is net alsof je denkt dat iedereen voornamelijk het slechtste in hem/haar laat prevaleren totdat er iets “warms” gebeurt. En dat een persoonlijke boodschap zoals de jouwe, het feit dat je jezelf laat zien, er dan de reden voor is dat je ook het mooie in mensen te zien krijgt.
De ware oorzaak en gevolg relatie hier is echter anders, volgens mij. Het zou niet uit hebben gemaakt of jij zelf te kennen gaf dat je je gekwetst voelde of een ander (je redacteur bijvoorbeeld) dat had gedaan. Mensen die invoelend zijn en niet onnadenkend anderen kwetsen, het hart op de goede plek hebben en daarbij jouw doen en laten graag volgen, hadden in beide gevallen positief naar je toe gereageerd. Omdat ze gewoon met een kennisgeving werden geconfronteerd, namelijk dat jij het moeilijk had. Dat kon niemand zomaar weten, als niemand het had gezegd (of jij dat nu bent geweest of een ander).
Nu denk ik wel te begrijpen dat je het veel algemener bedoelde dan dat je het formuleerde. Namelijk dat je het enorm waardeert dat ook de “warme” mensen hun stem laten horen, op het moment dat het nodig is. Zie deze reactie van mij dan ook maar gewoon als een lichte kritiek op je formulering van hetgeen je eigenlijk wilde zeggen.
Oprecht hartelijke groet, Vera