Oh jee!
Het is nu zondag zes december tien over negen ’s avonds. Ik zit voor mijn computer en zie dat de teller op 1421 staat. Ik haal een kop thee en de teller is doorgesprongen naar 1425. Veertienhonderdvijfenentwintig NRC lezers hebben op dit moment per mail gereageerd op deze laatste alinea van mijn vorige column: “PS NRC staat te koop voor zo’n 65 miljoen euro. NRC heeft ruim meer dan 200.000 abonnees. Als iedere lezer nu een (verhandelbare) obligatielening van 300 euro verstrekt, kan de krant een lezerscoöperatie worden.
Obligatiehouders krijgen een leuke rente, minder dan de 20% die de vorige eigenaar uit NRC zoog, maar meer dan op een spaarrekening. Het is louter gekkigheid, edoch als iedereen die dit leest even een email stuurt naar nrcisvanons@gmail.com met als subject ‘ik doe mee’ dan schrijven we maandagochtend wereldwijd persgeschiedenis.”
1425 mails verder zeg ik blozend van verwarring: dank u mensen! Wat een surprise, en een broodje nederigheid voor uw correspondent! Woensdagavond stond de column op mijn razend knap verborgen plekje op deze site, en donderdagochtend waren al zeker honderd emails binnen. Op Twitter gingen mensen reclame maken, er kwamen email rondstuur acties, en een golf steunbetuigingen vanaf iphones en blackberries volgde. Blogs begonnen erover, net als de radio, en zo maakte uw correspondent mee dat nog voor zijn verhaal in druk verscheen, er al over was bericht in Parool en Volkskrant. Dat is de 21e eeuw; je verhaal is achterhaald voor het verschijnt. En je kunt het allemaal traceren en nalezen.
Eerst dacht ik dat veel mensen niet reageerden op die laatste alinea, maar op de ultrakorte samenvatting hiervan in ‘de media’. Daaruit waren immers de knipogen verdwenen. Maar als ik nu de emails goed lees, dan willen mensen dit idee serieus nemen. Oh jee!
“Afijn, het is echt mijn krant, mede-eigenaar kunnen worden lijkt me geweldig”
“Ik draag tweeduizend euro bij. Zo zijn vroeger ook zwembaden gebouwd”
“Ik durf er wel 10.000 euro aan te wagen (en dan hebben we er maar 6500 nodig)”
“Uw stukjes vind ik soms wat warrig maar…”
“Louter gekkigheid. Ga zo door, grapjas.”
“Eindelijk weer een krant die van ons is en niet van die gekke resultaten hoeft te halen.”
“Als het een grap is – dan is het een goede. Als het een voorstel is: briljant. Wanneer beginnen we?”
Zie daar typische zinnen uit de mails (weer elf reacties erbij, bizar om op mijn scherm er iedere minuut steeds één of meer te zien opdoemen). Wat een energie, optimisme, actiebereidheid (ouderwets woord!). Velen beginnen met ‘ik ben geen abonnee maar’. Tussen de mailers stonden ook moslimlandgenoten en ik schrok van mijn eigen verbazing hierover; een beetje zoals ik ooit schrok van mijn verbazing dat ook Arabieren moppen tappen. Verder opvallend veel journalisten en prominenten. En mails van advocaten die vragen: heb je dit uitgewerkt?
Uhhh. Nee! Het borrelde laatst op – waarom kopen de lezers nrc niet? – en vorige week kon ik die vraag mooi en nietsvermoedend kwijt onderaan de laatste column, die immers ging over de mobilisatiekracht van internet en ICT. Het was dus grap noch voorstel. Het was een impulsieve suggestie, en ik was reuze benieuwd hoe zoiets zou vallen. Moet je dan toch niet wat met dit signaal? Dat is denk ik aan de hoofdredactie. Het was dit sinterklaasweekend niet eenvoudig een idee bij elkaar te bellen van zo’n lezerscooperatie. De optie is bekend en onderzocht in ‘het wereldje’, zoveel staat vast. Tegelijk zijn 1451 emails (weer vijftien erbij in een kwartier) minder dan een procent van het abonneebestand.
Als dit via radio en TV werd aangeblazen, hoe hoog zou het vuur dan komen? Geen idee, maar zo’n campagne vereist een uitgewerkt plan en dat heb ik helemaal niet. Ik weet net zoveel over fusies en overnames als Jomanda over oncologie, of de gemiddelde romanschrijver over CO2. Ook niet vooraf over nagedacht: Ik ben fel voorstander van de scheiding tussen de eigenaren van een krant, en de mensen die erin schrijven. Dus dan zou ik volgens mijn eigen principes direct moeten stoppen bij NRC als columnist.
Ernstig vond ik het argument dat NRC als een zogeheten stand-alone ‘titel’ niet zou kunnen overleven. Een krant uitgeven schijnt dermate complex te zijn geworden dat je onderdeel moet zijn van een groter concern. Dat wist ik nog niet, en als het klopt is dit onwenselijk. Het betekent dat achter de pluriformiteit aan titels een uniformiteit aan eigenaren schuil gaat. Zonder vrije toetreding geen vrije markt voor informatie.
Verder kan ik goed begrijpen dat de hoofdredactie nu niet alles kan vertellen; ze zitten midden in de onderhandelingen over de verkoop van onze prachtkrant. Als ze mij iets zeggen, lezen ze het hier misschien terug, en wie weet hoe dat weer eindigt op Twitter en in blogs. Wel prachtig, journalisten eisen bij kabinetsformaties vaak dat iedereen alles open legt, ‘weg met de achterkamertjespolitiek’. Maar onderhandelen doe je in achterkamertjes, zoals bij pokeren de kaarten ook tegen de borst blijven.
Wat een avontuur en het voelt nu alsof ik muziekboxen en een enorm vat bier heb aangesleept, om bij het verschijnen van de eerste gasten alle lichten te doven met de mededeling: ‘Feest? Wat voor feest?’ Laat dit gezegd zijn: wie gelooft dat wij leven in cynische tijden, moet eens rondneuzen in de inbox van nrcisvanons@gmail.com. De teller? Die staat rond middernacht op 1548. Ik kan naar bed.
PS “Tussenstand maandagavond 22.00: 1900 emails.”
maandag 7 december 2009, 9:28 uur
Ik doe graag mee! Dit is ’mijn’ krant! En deze actie wil ik zeker steunen. Ook voor meer dan 300 euro!
Joris Luyendijk, dit lijkt mij een prachtig idee!
maandag 7 december 2009, 11:03 uur
Beste Joris,
Ik ben blij dat er zo veel positieve reacties zijn gekomen. Ook ik heb niet zo veel verstand van hoe dit soort zaken moeten worden aangepakt. Er zal wel een vereniging, stichting of BV/NV van “aandeelhouders” moeten worden opgericht. Dat kan worden uitgezocht.
De Groene Amsterdammer heeft al vele jaren een “kerstactie” waarbij de redactie om vrijwillige bijdragen van lezers vraagt. Dat werkt prima, lijkt het. Maar bij De Groene verdwijnt het ook niet in de zakken van de “Berlusconi’s”!
Veel succes en ik hoop dat je er niet rijk van wordt maar gewoon goed je werk kan blijven doen.
Wim van Zanten
maandag 7 december 2009, 14:27 uur
Beste Joris,
mijn favoriete Duitse krant die Tageszeitung is ook in bezit van haar lezers. Het is een cooperatie met 9000 leden. Voor meer informatie zie http://www.taz.de/zeitung/genossenschaft/
Veel succes, het is een geweldig idee!
maandag 7 december 2009, 14:32 uur
Haha, dat was wel een beetje naief van je, Joris!
Maar ik blijf het een prachtig idee vinden, dus mocht iemand er toch serieus werk van maken, dan weet ie mij te vinden in de inbox van nrcisvanons@gmail.com!
maandag 7 december 2009, 14:48 uur
onwetend over het verstrijken van een mogelijke deadline: ook ik doe van harte mee
Henri Geerts
maandag 7 december 2009, 15:12 uur
Waar gaat dit nog over? Ik dacht vernieuwende journalistiek, gefocussed op een prangende vraag, met verdiepende en oplossingsgerichte journalistiek, een feest voor de geest, of hoe luid die NRC slogan ook alweer. Maar het is armoede troef.
Over die elektrische auto, of hoe zo energieeffectief van A naar B te komen heb ik zo mijn mening , zie onder andere een eerdere bijdrage in dit forum, en zou van de columns verwachten dat ik argumenten krijg aangereikt die mijn visie/ mening/opinie steunen, dan wel onderuit halen. Ook dat is geen probleem, met goede argumenten pas ik mijn opvatting aan natuurlijk. Maar ik ben er nog weinig tegengekomen, en de laatste weken het blijft allemaal gebrabbel in de marge, over opstelwedstrijden, subjectieve opvattigen en gevoelens, en ga zo maar door. Dat is geen vernieuwende journalistiek, een schijver van “het zijn net mensen” onwaardig.
Graag terug naar de essentie: Is elektrische vervoer de missende schakel in de meest energie-slimme route om van A naar B te komen? En energie gedefinieerd als lage vraag, en daarin voorzien op niet vervuilende noch uitputtende wijze. Er zijn wat afgeleide vragen mogelijk, als je er vanuit gaat dat er nog wat te kiezen is, en dat niet de schaarste aan grondstoffen voorop staat maar de welvaarstwensen van mensen ( Een slecht en niet houdbaare aanpak volgens mij) Dan zijn de vragen: is randvoorwaarde dat iemand dat individueel moet kunnen, op ieder moment ? Zal deze vorm door mensen geaccepteerd worden? Of zijn er andere vormen mogelijk, met welke aanpassingen? Ik hoop en wacht af.
Dan moet me ook even van het hart dat er wel heel makkelijk met CO2 gegoocheld wordt bij het NRC in het artikel over de familie Kramer : er wordt eerst gesteld dat de directe CO2 produktie 8 ton is, om vervolgens met wat gegoochel al 7 ton directe besparing in mindering te brengen door wat isolatie, een ketel en een andere auto. Dat is wat al te boud. 87,5 pct besparing en nog steeds gas stoken en auto rijden…
Afijn, ik wil wel zo’n obligatielening kopen, maar dan wel het niveau wat opkrikken
Ronald Rovers
maandag 7 december 2009, 15:15 uur
Het moet gewoon lukken. Hier wat ideeen.
1. We hoeven geen € 60 mln op te halen, een eigen vermogen van € 30 mln is genoeg.
2. Het hoeft geen Cooperatie te zijn, een vereniging die een stichting NRC koopt kan ook.
3. Als die vereniging niet commercieel is, kan ook een omroepvergunning worden aangevraagd, de Telegraaf doet het ook.
4. Enkele goedgezinde Informal Investors intersseren voor het begintraject.
5. Het potje (voor de ondersteuning van de kranten)van Plasterk plunderen
maandag 7 december 2009, 21:06 uur
Leuk experiment. Vraag me wel af of het nodig is om 65 miljoen te lappen.
Als het geld in een stichting gestoken wordt en allemaal besteed wordt aan goede onderzoeksjournalistiek ben je volgens mij sneller bij het doel en heb je veel minder te maken met tegenstrijdige belangen.
Met de bijna half miljoen die al toegezegd is, kunnen er al een paar mooie onderzoeken gestart worden. Voor het publiceren van de artikelen heb je geen krant nodig, dat doe je gewoon op internet.
dinsdag 8 december 2009, 13:22 uur
Geweldig idee, ik doe mee. Doet de ‘NRC-top’ al wat met dit fantatische idee? Een lezersopstand om de mythe te ontkrachten dat kranten alleen nog maar mogelijk zijn in steeds grotere uitgeversconcerns met hoge winsten voor de aandeelhouders. We zullen ze leren. Briljant!
dinsdag 8 december 2009, 14:48 uur
joris,
in alle eerlijkheid,het idee om nrc te kopen spreekt me meer aan dan dat gekeutel van jou over electrische fluitketels op wielen en wat dies meer zij.Ik neem graag 100 obligaties af en al was ik voor 100% eigenaar van nrc dan zou ik er niet over piekeren om me met het red.beleid te bemoeien.
Maar kost de NRC werkelijk maar zo’n 65.000.000.-euro?Dat is toch makkelijk te halen?!Het was misschien als grap bedoeld,maar nu gaan we door.Als gepensioneerd uitgever ben ik graag bereid gratis hand en span diensten te verlenen.groet,ben janssen
dinsdag 8 december 2009, 15:25 uur
Nanno merkt terecht op dat een vereniging met genoeg leden die NRC Handelsblad willen kopen ook een omroep kan oprichten. Zodra de mediawet aangepast wordt en samenwerkingen tussen omroepen en kranten mogelijk worden gemaakt dan zouden bijvoorbeeld VPRO-leden ook lid van de NRC Handelsblad-vereniging kunnen worden. Laat het weekblad fuseren met de VPRO-gids en klaar ben je. Plasterk hoeft alleen maar wat regeltjes te veranderen in de Mediawet. Tijd voor een petitie?
dinsdag 8 december 2009, 17:33 uur
Ik ben ook goed voor 300 euro als ik daarmee deel kan nemen in de NRC !
Groet / Michiel Stokhuyzen
dinsdag 8 december 2009, 18:07 uur
gachte heer Luyendijk; ik doe mee,onder de voorwaarden dat ook de journalisten en andere medewerkers mee doen.
Graag uw reactie
dinsdag 8 december 2009, 19:57 uur
Dag Joris,
dat lijkt me een prima idee en wij doen mee. Hoe de praktische uitvoering zal zijn zie ik nog niet voor me, maar ik wil graag de NRC houden!
succes!
dinsdag 8 december 2009, 22:22 uur
Heel graag doe ik mee! Dit ondanks mijn eerdere opzegging dit jaar van een 40-jarig NRC-Hbl-abonnement, dat ik als oud-Handelsbladredacteur graag in stand hield, tot…
Ik het niet langer kon volhouden. NRC-Hbl. is een krant die het nog maar zelden aandurft een gewaagd, glashelder onderbouwd hoofdredactioneel standpunt in te nemen. Een door volhardend onderzoeksjournalistiek werk verkregen standpunt in belangrijke maatschappelijke of politieke kwesties. Als voorbeeld van dit soort moedige en volhardende onderzoeksjournalistieke arbeid noem ik het VPRO-radioprogramma Argos.
Wat ik wel van NRC-Hbl. dagelijks kreeg waren de opinies van allerlei ongetwijfeld vooraanstaande lieden, elk uiterst deskundig, maar geen lid van de redactie. Hun mening kan de hoofdredactie dus niet worden aangerekend. Veilig toch? En wat kosten de krant zulke opinie-artikelen nu zelfs de boekenbon is afgeschaft? De opiniepagina (ook al opiniekatern op zaterdag) is een uit de VS eind jaren zestig overgewaaid verschijnsel. Slim (scheelt veel geld)! Handig (betekent minder redactionele inspanning)!
Maar het hoort niet thuis in een onafhankelijke kwaliteitskrant. En zeker niet in een (deels) door de lezers gefinancierde krant. Die moet zijn lezers niet dagelijks willen opzadelen met huiswerk: het telkens moeten kennisnemen van allerlei meningen en daar proberen een eigen standpunt uit te slijpen.
De redactie van NRC-Hbl. geeft een veelvuldig in haar reclamecampagnes genoemd stuk gereedschap uit handen: de “slijpsteen voor de geest”.
Natuurlijk kan de mening van een vooraanstaand wetenschapper, politicus enz. heel belangrijk zijn, maar die hoort thuis in een interview. En dat kan dienen ter onderbouwing of illustratie van het helder gebrachte en zonodig herhaalde en soms zelfs door ministers gevreesde redactionele standpunt. (luister naar Argos!)
De kwaliteitskrant die op deze manier weer een “meneer”(of “mevrouw”) durft te zijn zal zelfs in deze barre tijden niet gauw lezers verliezen.
woensdag 9 december 2009, 9:22 uur
Beste Joris,
fantastisch idee. Oude tijden van arbeidersparticipatie (in dit geval lezersparticipatie herleven).
Ik doe mee, altijd al krantenmagnaat willen zijn.
Ik wil 1000 euro investeren.
woensdag 9 december 2009, 11:56 uur
Wat een goed idee! Ik wil graag mee doen.
Zouden er niet een paar aardige reclame-mensen te vinden zijn die er een ‘echte’ campagne van kunnen maken?
woensdag 9 december 2009, 16:28 uur
Het lijkt me logisch dat de Hoofdredactie tegenover jou niet het achterste van de tong laat zien maar het verbaast me wel dat ik behalve op jouw blog in/van de krant geen enkel bericht over je actie gezien heb (heb de krant van vanavond nog niet gelezen). Gezien het aantal reacties, de toon ervan en de brede bereidheid (veel) meer dan de gesuggereerde 2oo euro te geven moet dit voor de krant toch een nieuwsfeit zijn? Een inhoudelijke reactie lijkt me ook alleszins op zijn plaats.
woensdag 9 december 2009, 16:36 uur
Als de heer Luyendijk het idee door geeft aan de hoofdredactie ben ik bang dat er niet veel mee gebeurt. ik vind het ook niet erg sportief om een dergelijk vervolg aan te geven. Duidelijk is dat zowel heer Luyendijk als heer Rustema niet voorbereid was op de gelegenheid die er kwam. En als we nu niet een degelijke organisatie neer zetten zijn we dat de volgende keer ook niet.
Als schaalvergroting een probleem is, heb ik persoonlijk geen probleem om meer lezers uit een andere hoek er bij te betrekken om een concurrent voor andere bladen op te zetten. En er zijn wellicht meer manieren om aan alternatieve inkomsten te komen.
Maar ja verenigingsvorm en businessplan blijven zaken waar we eigenlijk al direct aan moeten werken.
Wie gaan er aan werken? Niet de hoofdredactie, en dat de heer Luyendijk op gepaste afstand blijft is niet onredelijk, maar als de heer Luyendijk uit de 2000 mails een paar serieuze experts/professionals kan kiezen om een website op te zetten waar geinteresseerden ook mee kunnen doen, dan zijn we al goed op weg.
woensdag 9 december 2009, 17:18 uur
Fijn idee!!!!
donderdag 10 december 2009, 12:08 uur
Het is een goed idee. Kan op meer plaatsen worden ingezet. Mensen moeten weer meer het heft in handen nemen. Nu gaat je spaargeld naar een bank, krijg je een karige rente en klaar. Zelf ergens iets instoppen (zonder gelijk grote risico’s te lopen) lijkt me een zeer goede en reele optie om zaken te organiseren in deze wereld.
donderdag 10 december 2009, 12:54 uur
Daarom was ik in 2007 al begonnen met het verzamelen van namen. Organisatie komt later, eerst namen hebben van mensen die op z’n minst interesse hebben. Het hoeft ook niet te betekenen dat de hele krant door de lezers opgekocht wordt, je kan ook denken aan een minderheidsaandeel zoals de vereniging van Le Monde lezers op sdllemonde.fr. Dat aandeel geeft nu: FR0000034779 LECTEURS MONDE Paris 07/12/09 5,85 EUR +30% (dat laatste waarschijnlijk omdat er zo weinig in gehandeld wordt).
Dus nogmaals de oproep, meldt u ook aan bij nrclezers@deds.nl (een initiatief buiten NRC om dus).
donderdag 10 december 2009, 13:18 uur
oh jaaa Joris het is een goed idee.
Ik vind het als lezer een goed idee en ik ga deelnemen.
Daarnaast is het een zinvolle manier om aan “nieuw ondernemen” te doen. Ondernemen waarbij de klanten ook de aandeelhouder/ kapitalist zijn. Volgens mij zijn dat zinvolle ondernemingen omdat ze goed op de lange termijn belangen van hun eigen klanten letten (Rabobank).
Tot slot is het een interessant onderwerp voor je eigen artikelen. Het demonstreert dat er genoeg ideeën zijn. Maar wanneer worden ze gerealiseerd? Wat is daarvoor nodig? Interessant is dat Joris dit realiseren nu lastig gaat vinden. Gaat onze reporter de handdoek in de ring gooien of gaat hij deelnemen, mobiliseren en realiseren?
donderdag 10 december 2009, 17:35 uur
Meneer Rustema,
kunt u uitleggen waarom u niet direct actie heeft ondernomen op het moment dat bekend werd dat de NRC-H van de PCM afgesplitst moest worden enkele maanden geleden?
Misschien kunt u ook op uw website de voortgang en het aantal aanmeldingen weergeven, nu lijkt het een dooie bedoeling.
Leden verzamelen zonder actie is niet mijn pakkie an.
Als de heer Luyendijk nu een (potentiele) community heeft verzameld zou dat voor actie een goede start kunnen zijn.
donderdag 10 december 2009, 21:30 uur
Volgens mij heb je A gezegd. Benieuwd naar de B.
donderdag 10 december 2009, 22:48 uur
Ik raad iedereen aan om even op Rustema’s site te kijken:
http://nrclezers.deds.nl/.
Een minderheidsbelang voor een lezersvereniging levert een stem op in de aandeelhoudersvergadering die een ander belang verdedigt dan het winstbelang, of het uitgeversbelang.
Een cooperatie zou mooier zijn, maar Rustema’s plan is ook te realiseren als de teller op 2000 blijft steken, lijkt mij. En anders dan Luyendijk is Rustema zelf een lezer. Misschien is dat een logischer kandidaat om een lezersvereniging aan te voeren. Misschien is het daarmee voor de hoofdredactie ook wel makkelijker om er steun voor uit te spreken, of in elk geval over te berichten.
Ik neem overigens aan dat Luyendijk en Rustema elkaars initiatieven steunen. Zo niet, dan ben ik benieuwd welke belangen daarbij in de weg zitten.
donderdag 10 december 2009, 23:34 uur
Als reactie op mijn eigen reactie: Reinder Rustema, zou je willen toelichten wat je nu precies met de vereniging voor ogen hebt? De hele krant opkopen zoals in 2007 geformuleerd, of genoeg kritische massa voor een betekenisvol minderheidsbelang, zoals je op dit forum voorstelt. Zou je in het laatste geval je site niet aan moeten passen?
zaterdag 26 december 2009, 19:12 uur
Ook ik zou graag mijn steentje (en mijn geld) willen bijdragen tot het creëren van een lezerscooperatie. Waardeer het NRC Handelsblad al jaren. Begrijp dat het NRC onlangs (weer) verkocht/gekocht is maar mocht er een lezerscooperatie komen in een bepaalde toekomst laat me dan weten waar ik het geld moet overmaken.
Lux et Libertas
vrijdag 1 januari 2010, 12:10 uur
Perfect idee en zeker voor een krantverslaafde sinds mijn (1947) jeugd. Mijn stelling is dat een mogelijk verdwijnen van papieren kranten een verlies van beschaving. Ik wens alle krantlezers een krantrijke toekomst en om te beginnen met 2010!