Ik wil Kyoto in de prullenbak smijten, maar er is niets beters

Diederik Samsom is Tweede-Kamerlid voor de Partij van de Arbeid

Diederik SamsomWat is er terecht gekomen van Kyoto? In twee woorden: bitter weinig. Het Kyoto-protocol was al heel mager van opzet. De doelstelling (-5,5%) was al weinig ambitieus en die werd ook nog eens flink ondergraven door de mogelijkheden om via trucs (Clean Development Mechanisme genaamd) goedkoop aan de doelstelling te voldoen. Bovendien werden de ontwikkelingslanden nauwelijks betrokken. Ze hoefden weliswaar zelf geen klimaatinspanning te leveren, maar kregen ook nauwelijks enige hulp met technologie of de noodzakelijke aanpassing aan klimaatverandering die nu al in Afrika voor grote problemen zorgt. Zo organiseer je wantrouwen in plaats van vertrouwen.

En zelfs met die belachelijk bescheiden opzet werd de uitvoering een dramatische aaneenschakeling van tegenvallers. Dat begon natuurlijk met de Verenigde Staten die niet wensten te ratificeren. Daarmee was 25% van de totale wereldwijde CO2-uitstoot vogelvrij. Maar ook andere landen deden hun duit in het zakje mislukkingen. Australië ratificeerde pas gisteren; Canada en Rusland doen schoorvoetend of met openlijke tegenzin mee en ook in Europa zijn bijvoorbeeld de nieuwe lidstaten nog nauwelijks met Kyoto bezig.

Foto AFPWie dit tot zich laat doordringen krijgt de onbedwingbare aanvechting het gehele protocol in de prullenbak te smijten en opnieuw te beginnen. Totdat het besef doordringt dat we niks beters hebben en ook niet gaan krijgen. Alle voorstellen in de afgelopen jaren voor een ‘Kyoto-alternatief’ betroffen ofwel utopische luchtfietserij over een wereld bevolkt met welvarende milieufanaten, ofwel – en dat was vaker het geval – nauwelijks verholen pogingen om elk klimaatbeleid hoe dan ook om zeep te helpen.

Het recept voor een effectieve aanpak is dan ook even helder als onvermijdelijk: Wie het klimaat wil aanpakken moet dat wereldwijd doen. Gegeven de enorme verschillen tussen landen, moeten de rijkste landen beginnen. De ontwikkelende en allerarmste landen kunnen dan – naar rato van hun economische ontwikkeling – volgen, daarin geholpen met technologie en financiële middelen door de rijkste landen. Op dit recept zijn talloze kleine variaties en aanvullingen mogelijk maar de essentie blijft dezelfde. Dit recept is in 1997 in het Kyoto-protocol opgeschreven. Dat we er nog steeds niks van gebakken hebben, ligt niet aan het recept, maar aan het feit dat landen hardnekkig weigeren de ingrediënten aan te leveren.

Een ander recept zal dat probleem niet oplossen, we moeten door. Bali, en daarna Poznan en daarna Kopenhagen zijn de conferenties waar wél geleverd zal moeten worden. Door iedereen. Want een falend klimaatbeleid is volstrekt onverteerbaar.


Dit bericht heeft 11 reacties op “Ik wil Kyoto in de prullenbak smijten, maar er is niets beters”

  1. Janneke Bazelmans zegt:

    juridisch onderzoeker: Natuurlijk is het vooral noodzakelijk om ook in eigen land te reduceren. Maar het CDM zou ik zeker geen truc willen noemen. Er zijn wel wat verbeteringen nodig in het mechanisme. Dat zeker. Maar juist door CDM worden ontwikkelingslanden bij het klimaatbeleid betrokken. Bovendien is het de manier voor bedrijven om te investeren in duurzame technologieen in ontwikkelingslanden. Als daar niets tegenover zou staan, gebeurt het toch niet of nauwelijks. Helaas.
    Maar nogmaals CDM is nog zeker voor verbetering vatbaar. Ik wacht dan ook geduldig Bali af.

  2. Loef zegt:

    Kyoto is een leerschool.
    De belangrijkste les dat er meer deelnemers ( incl. VS, China en India) moeten zijn om het klimaatbeleid na 2012 te verbeteren

  3. henk daalder zegt:

    Wat is er terecht gekomen van BLOW?
    Waar is het logische vervolg?
    Onze provinciale bestuurders zijn er te laf voor.
    We hoeven niet duurzaam te worden, dat is het probleem.

    Jeroen de Veer smeekte de regering: “geef ons, energie bedrijven, een verplichting duurzame energie te leveren”

    Zo moet de nederlandse maatschappij een duurzame plicht krijgen. Elke regio krijgt een taakstelling voor het leveren van een bepaalde hoeveelheid duurzame stroom, met eigen windmolens in de regio.

    Zo’n trendbreuk zal een globaal voorbeeld worden.
    Omdat ook voor opkomend eeconomieen, windenergie goedkoper is dan kolencentrales, uiteindelijk.

  4. Wim Slooten zegt:

    Diederik, je beklaagt je erover dat er zo weinig terecht komt van de internationale afspraken t.a.v. het klimaat. Dit is inderdaad een frustrerend gegeven, maar ik denk dat het zinvol is om nader te analyseren waarom er tot nu toe zo weinig van terecht is gekomen. Ik denk dat de belangrijkste reden is dat de landen van de wereld nog steeds meer denken in termen van eigenbelang dan in het belang van de wereld als geheel. Men is meer gerecht op concurrentie dan op samenwerking. In de huidige wereld waarin marktwerking dominant is probeert ieder land zo gunstig mogelijke voorwaarden te scheppen voor de eigen economische positie. Ieder land concurreert daarin met alle andere landen. Concurrentie is tegengesteld aan samenwerking. Om dit te veranderen is een verandering nodig in het bewustzijn van de mensen. De mensen zouden zich moeten gaan zien als leden van één grote wereldwijde familie die samen op deze aarde moeten leven, die de grondstoffen eerlijk met elkaar zouden moeten delen en zuinig met onze aarde om moeten gaan in plaats van denken in afzonderlijke groepen (landen) die met andere groepen moeten concurreren om op de aarde te overleven. Deze laatste denkwijze staat de oplossing van wereldwijde problemen in de weg. Gelukkig verandert er veel op dit gebied. Steeds meer mensen veranderen hun denkwijzen, wat onder meer tot uitdrukking komt in de vele massale demonstraties en manifestaties voor het milieu en internationale rechtvaardigheid. De politici lopen nog een beetje achter maar zullen mee moeten met de ‘stem van het volk’ om hun geloofwaardigheid niet te verliezen. De reden dat de Australische regering uiteindelijk het Kyoto-verdrag heeft geratificeerd komt ongetwijfeld door de druk van de publieke opinie. De veranderingen komen van onderaf en daarom ben ik optimistisch over de uiteindelijke uitkomst.

  5. hans zegt:

    Alle klimaatproblemen kunnen niet in nederlandje -gidslandje worden opgelost.
    En de bijdrage van NL op wereldschaal tot het verbruik van fossiele brandstof is dat van een stipje op de wereldkaart.
    Nederland als exporteur van milieu- preekjes en importeur van goederen uit China en diensten uit India zie ik ook niet zitten. Want we kunnen niet allemaal onder de groene subsidie-paraplu leven en werken als eerste opstap naar een mooie cariere als gelauwerde burocraat.

    Of wel China, Amerika, India en Brazilie doen vollop mee met Kyoto, danwel wordt post-Kyoto de grote scherts vertoning met minister Kramer als ceremoniemeester voor allerlei milieu snuisterijen, geboden en verboden.

    De nationale beleidsmakerij moet de zaken nog even pappen en nat houden tot de echte technologie met de echte grote innovaties komt om het klimaat probeem definitief te scheren:

    - kernenergie met reduktie van langdurige radioactieve afval.
    Zo mogelijk kweekreactoren , want dan wordt de uraan grondstof veel beter benut

    - steenkoolvergassing aangevuld met vergassing van biomassa, met ondergrondse opslag van CO2.
    Niet beuzelen over CO2 in de grond die daar uit kan lekken , want er heeft ook niemand geneuzeld over Gronings aardgas dat in grote hoeveelheden zou weglekken.
    En de global warming potential van aardgas is nog veel groter dan die van CO2.

    - waarom zwijgen die milieu mensen altijd over de grote energie voorziening van de toekomst : de kernfusie ?

    Ik zal het qua leeftijd wel niet meer meemaken maar in 2050 lachen de mensen om de drukte in 2008 over belachelijk dure- , horizon verpestende windmolens.
    Om de luttele 5 Mega watt te halen moet zo’n windmolen net zo groot zijn als de Utrechtse domtoren.
    En je hebt een ijzeren oerwoud van een paar honderd van die molens nodig om de energie te leveren van een standaard kolencentrale van nu.

  6. Jan van Erp zegt:

    Wim, wij kunnen het ons misschien permiteren om de wereld te zien als een grote familie. Veel landen kunnen zich dat niet permiteren en moeten concureren om het hoofd boven water te houden. Mensen denken pas aan eerlijk delen als ze zelf al genoeg hebben. De demonstraties zie je enkel maar in welvarende landen maar niet in landen zoals China en India.
    Ik ben bang dat als we moeten wachten op verandering van onderaf we te laat komen. Nee, de politiek moet stappen nemen en de lat heel hoog leggen. CO2 heffingen of hoge accijnzen op fossiele brandstoffen zijn de enige oplossing om alternatieve aantrekkelijk te maken. Jouw grote wereldfamilie kent maar een meganisme en dat is het prijsmechnisme.

  7. Jean Kern zegt:

    Allereerst: ik ben geen expert, maar een doodnormale, bezorgde burger die wel een eigen stichting heeft opgericht om te helpen de orang oetans van Borneo voor uitsterven te behoeden.

    Ik ben bang dat na Bali de ontbossing op Borneo gewoon doorgaat en iedereen weer overgaat tot de orde van de dag.
    Is de discussie in Europa om palmolie te gaan gebruiken als biobrandstof nog niet gesloten ? Zelfs ik, als onwetende burger, begrijp dat hiermee doorgaan een heel slecht alternatief is. Wanneer komt Europa eindelijk met maatregelen om de invoer van illegaal gekapt hardhout tegen te gaan ? Hoe lang wordt dit al beloofd ?
    Ik denk te spreken voor heel veel gewone burgers als ik zeg dat ik alle geloof in de politiek als aandragers van oplossingen verloren heb.
    Maar dat betekent niet dat ik bij de pakken ga neerzitten. De opvangcentra van de BOS (Borneo Orangutan Survival) Foundation, Nyaru Menteng en Wanariset zitten vol met verweesde orang oetans die wij niet in de steek mogen laten. Ook de lokale bevolking is slachtoffer van de vernietiging van regenwoud en door de enorme uitstoot van CO2 zijn uiteindelijk ook wij zelf slachtoffer.
    Bert Koenders en Jacqueline Cramer zijn/gaan op bezoek bij Willie Smits op Samboja Lestari (bij Balikpapan-Oost-Kalimantan), waar 1600 ha verbrand land wordt omgetoverd tot nieuw regenwoud. Waar eerst geen dierleven meer was telt men nu weer 97 soorten vogels en is de neerslag boven het gebied met 20% toegenomen. De lokale bevolking krijgt alternatieven aangereikt voor palmolie in de vorm van suikerpalm.
    Er zijn gelukkig mensen die niet opgeven en die moeten gesteund worden.
    Zolang wij een consumptiemaatschappij prediken zal er niets veranderen !

  8. Jean Kern zegt:

    En ja, wij kunnen het ons niet meer permitteren te denken in afzonderlijke landen, we zijn een grote familie die er samen voor moet zorgen dat onze aarde ook bewoonbaar blijft voor volgende generaties.
    Wat zeggen wij straks aan onze kinderen als zij ons vragen “Wat hebben jullie gedaan om de orang oetans van uitsterven te behoede ?” “Niets?”
    Orang oetans zijn een van onze naaste verwanten!

  9. Wim Slooten zegt:

    Jan van Erp, ik ben het met je eens dat de politiek de lat zo hoog mogelijk moet leggen. Ook denk ik dat maatregelen als milieubelastingen nodig zijn om vooruit te komen. Wat ik bedoel is, dat de politiek meestal pas in aktie komt als de publieke opinie ze daartoe dwingt. Als politici het gevoel krijgen dat ze niet herkozen worden als ze niet voldoende aan het milieu doen, dan komen ze pas in beweging. Daarom ben ik er blij mee dat steeds meer mensen hun stem verheffen dat ze een wereld willen die niet louter is gebaseerd op economische belangen. Misschien verklaart dit wel dat sommige conservatieve politici zoals de huidige Franse president opeens in beweging komen voor het milieu. Daarom denk ik dat het van het grootste belang is dat de mensen de straat op blijven gaan en blijven eisen dat er dingen gaan veranderen. Alleen met die hete adem in hun nek kan de politiek de lat hoog gaan leggen.

  10. A. van der Heijden zegt:

    Kyoto en Bali richten zich nog altijd op “end of pipe” oplossingen. Ze zitten en blijven gevangen in het denkraam van centrale massaproductie van energie en transport over grote afstanden. Onze inefficiënte infrastructuren (centrales, hoge voltages, veel transformatie, leidingen, wegen, suburbs) zijn vanuit dat massa-industriële denkraam gedurende anderhalve eeuw ontwikkeld. We hebben ons bestaan en ons denken om de carbon-verslaving heen gebouwd en moeten afkicken. Het gecentraliseerde stelsel is behalve inefficiënt en vuil bovendien ook kwetsbaar; tekorten of haperingen in de energietoevoer, door defecten, menselijke vergissingen of opzet (terroristische aanslagen) hebben directe impact van een omvang, die niet meer aanvaardbaar is door de enorm toegenomen verweving van systemen. We reageren binnen het oude denkraam: CO2 afvangen, toch maar kolenvergassen, kernenergie, meer controle en beveiligingsmaatregelen, desnoods ten koste van fundamentele uitgangspunten als democratie en vrijheid. Typisch junk-denken.

    De 21ste en volgende eeuwen vergen een volledig andere opzet. Decentrale, lokale, kleinschalige productie, opwekking, consumptie en buffering van energie, onderlinge uitwisseling van overschotten en tekorten, om redenen van milieu, maar ook om de systemische kwetsbaarheid te verminderen.
    De omwenteling vergt veel tijd, dus snel beginnen, overal waar mogelijk, en niet denken dat het niet kan omdat het niet past in het oude paradigma. Alleen zo komen we af van onze olieverslaving.

  11. Jan van Erp zegt:

    In de laatste opmerking van Wim Slooten kan ik me wel vinden. De politiek moet zich gesteund voelen door de publieke opinie en in de westerse landen gaat de publieke opninie de goede kant op. Maar er zijn ook grote energieverbruikers buiten de westerse landen. Landen waar de ontwikkelingen nog op een veel lager niveau liggen, landen waar de prioriteit ligt bij voldoende voedsel, fatsoenlijke huisvesting etc. In deze landen zal de publieke opinie voorlopig niet om gaan.

    In de zienswijze van A. van der Heijden kan ik me wel vinden. Decentrale, lokale, kleinschalige productie.
    Een warmtepomp voor warm water, verwarming en koeling en een op methanol gestookte brandstofcel voor de electriciteits voorziening.
    De warmtepomp heb ik al maar ik ben bang dat een rendabele brandstofcel nog even op zich laat wachten.

Reageren op dit bericht is niet meer mogelijk.