Een groot stuk kroepoek kan je iets leren over vulkanen. En daarna eet je het gewoon op!

Wat heb je nodig?
Een groot stuk (gebakken) kroepoek en een stift.

Wat moet je doen?

- Haal een stuk (gebakken) kroepoek uit de verpakking.
- Houd het voorzichtig vast aan weerszijden. Kijk goed en probeer je voor te stellen waar het stuk kapot zou gaan als je het breekt.
- Trek met de stift een lijn op die plek op de kroepoek: dit is de breuklijn die jij voorspelt. Pak nu de kroepoek nog eens beet en breek het stuk echt.
-Je kunt het met meer stukken proberen. Kijk steeds goed:
is de kroepoek gebroken op de lijn die jij voorspeld had?

Lees verder »

Bestond de eerste oceaan op aarde uit zoet of uit zout water? En ontstond die grote wereldzee uit regen of vulde zij zich vanuit rivieren? Dat wil mevrouw Willem Driesen uit Waalre weten.

Lees verder »

Deze week klimt je eigen zeepaard langs twee trektouwtjes omhoog. Het ziet er geheimzinnig uit.

Wat heb je nodig?

Een stuk  karton, potloden, een rietje,  een halve meter touw, plakband, twee moeren of stukjes klei en een spijker in de muur. (Als je geen spijker in de muur kunt vinden, dan  kun je ook een kapstok  of  deurklink gebruiken.)

Lees verder »

De IJslandse vulkaan Eyjafjallajökull is een beetje gekalmeerd. Je zou dus weer op vliegreis naar een vulkaan kunnen gaan. Waar zijn mooie vulkanen te vinden?

Uitbarsting van de Etna (Foto Reuters)

Een actieve vulkaan kun je het beste ’s nachts bekijken. Als je durft. ’s Nachts zie je niet de berg zelf, maar wel de rood-oranje gloed van gesmolten gesteente langs de bergflank: lava. Gloeiende klodders lava worden soms wel honderd meter de lucht in geslingerd. “Dat zie je als je met een bootje langs de Stromboli vaart”, zegt vulkanoloog Manfred van Bergen. De Stromboli is een Italiaans vulkaaneilandje, ten noorden van Sicilië.

Lees verder »

Experimenteer eens met het serviesgoed van je ouders. In deze proef lijkt een theekopje kapot te gaan vallen. Maar dat is niet de bedoeling.

Wat heb je nodig?
Een kopje, een potlood, een stukje touw van een meter en iets kleins dat je vast kunt binden: een flinke moer of een kleine sleutel bijvoorbeeld.

Wat moet je doen?
- Knoop één uiteinde van het touwtje aan het oor van het kopje en het andere aan de moer.
- Neem het potlood in één hand. Hang met je andere hand het touwtje over het potlood zodat het kopje omlaag hangt. Houd het potlood recht voor je uit en trek het touwtje horizontaal door aan de moer te trekken. Het theekopje bungelt nu in de lucht aan een kort stukje touw.
- Laat nu de moer los. Is het kopje nog heel?

Hoe kan dat?
Als je de moer hebt losgelaten valt deze niet recht naar beneden. Hij slingert rond het potlood. Het touwtje begint zich om het potlood te wikkelen. Het wordt steeds korter en de moer gaat steeds sneller ronddraaien. Net als een kunstschaatser die tijdens een pirouette zijn armen intrekt. Voordat het kopje op de grond valt is het touwtje zo vaak rond het potlood gewikkeld dat het kopje blijft hangen.

Dank aan Henk van Nieuwstadt

Zit je in een bioscoopstoel? Of zweef je in een ruimteschip? Aan het begin van de film Avatar komt zo’n ruimteschip aan bij de buitenaardse maan Pandora. En het voelt alsof je zelf zweeft…

Dat komt doordat Avatar een film is in 3D, in drie dimensies dus. Je ziet diepte. Steeds meer films komen uit in 3D. Ook Alice in Wonderland, Yogi de Beer en Zuid-Amerikaanse roofvissen zijn dit jaar in drie dimensies te zien. Hoe maken ze zulke films, vroeg Peter-Jan Derks (12 jaar) uit Heerlen aan Dr. Zeepaard.

Lees verder »

De wolken voor de maan zijn verdwenen. Een slinger kinderen wacht achter een grote sterrenkijker op het plein van de Zijlwijkschool in Leiden. Het is nog halfdonker. Wie eenmaal een blik mag werpen door de sterrenkijker van Margreet Mol lijkt eraan vast te blijven plakken. Naar de maan kun je blijven kijken. Maar wie te lang blijft turen wordt onder zijn oksels opgetild en opzijgezet door juf Gabi. Achteraan sluiten maar weer.

Door de telescoop, die dertig keer vergroot, zie je een scherp patroon van kartelige kraterrandjes. “Gaten”, noemen de kinderen ze of “putten”. “De maan is aan het puberen”, grapt Tess (11).

Kleintjes mogen op een trappetje. “De maan lijkt zo dichtbij”, zegt Maaike (8). “En anders is-ie altijd zo ver weg.” En wat vindt Jeroen (8)? Hij plukt aan de zakken van zijn groene jas. “Grappig”, zegt hij ten slotte. Zo’n telescoop zou hij ook wel willen hebben.

Lees verder »

Een zwarte doos zweeft door het water. Stroken wapperende gordijntjes aan de zijkanten duwen hem vooruit. Kleppen aan de voor- en achterkant sturen hem omhoog en omlaag. Dit is de robotrog.

Om deze duikboot te maken hebben studenten van de Technische Universiteit Delft goed naar vissen gekeken. Veel vissen zwemmen met een golfbeweging van hun hele lijf. Zo’n zwiep van kop tot staart werkt goed voor een snoek die plotseling uit het riet naar voren schiet. Maar als je het lang vol wilt houden kun je beter zwemmen als een sidderaal. Die golft niet met zijn hele lijf, maar alleen met een vinstrook aan de onderkant. Het lijf zelf houdt hij stijf en recht.

Dat doet een  sidderaal  niet alleen, omdat hij dan zuinig zwemt, vertelt de Wageningse biologieprofessor Johan van Leeuwen, hij zwemt zo ook onopvallend. En als deze elektrische vissen met hun hele lijf zouden kronkelen, dan zouden ze het elektrische veld rond hun lijf verstoren waarmee ze lekkere visjes in de buurt voelen en ook kunnen doden.

Lees verder »

Een dinosaurus met voetstappen zo groot als kinderbadjes, hoe groot is die zelf? Bijna tien keer zo zwaar als een olifant en drie keer zo hoog.

Dat schatten Franse wetenschappers. Bij Plagne – niet zo ver van Genève, maar niet het skidorp! – ontdekten zij een 150 meter lang spoor van stappen met een doorsnee tot wel 1,50 meter. De Fransen denken dat ze gezet zijn door een langnekdinosaurus die 150 miljoen jaar geleden leefde en 40.000 kilo woog.

Lees verder »

Ze zijn nep, maar ze kronkelen echt: nieuwe robotvissen uit Amerika. Robotvissen bestaan in soorten en maten, maar deze zijn bijzonder, omdat alle onderdelen verstopt liggen in een gladde, soepele buitenkant. Met vloeibaar plastic zijn gaatjes gedicht rond de motor die de buitenkant van de vis laat golven. Zo’n nepvis kan lekkages opsporen in een schip of in een oliepijplijn op de zeebodem.